• Home
  • Politics
  • Opinion
  • Culture
  • Sports
  • Economy
  • Interview
  • Reporting
  • Community
  • Vatra

Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

DOSIER/ Flet ish i persekutuari politik, Xhevit Hasan Ormënaj

February 6, 2015 by dgreca

– Ramize Gjebrea vuri gjoksin para automatikut të mos pushkatonin vëllain/
-Babai, Hasani, ka qenë luftëtar i luftës së Vlorës, theu rregullat e luftës si djalë i vetëm/
– Deri para Mukjes, në shtëpinë tonë kanë ardhur Ali Demi, Qazim Çakërri, Hysni Lepenica, Hysni Kapua/
-Hasan Ormënaj parakaloi para tribunës me kalë, me shpatullat që i rridhnin gjak/
-Babai me dy vëllezërit u larguan për Mal të Zi, mua më lanë në Shqipëri/
– Vëllai i madh la gruan 20 vjeç, djalin një vjeç e gjysmë dhe vajzën dy muajshe dhe iku/
-Babai im u vra në Laç, në nëntor 1944, eshtrat i gjeta pas 46 vjetësh/
– Si u takova me vëllain pas 48 vjetësh, shumë lot dhe gjendje kllapie në Rinas/
-Gruaja e vëllait e priti 48 vjet vëllain dhe rriti me nder dy fëmijët e tij/
Nga Albert Z. ZHOLI/
Quhet Xhevit Hasan Ormënaj nga Velça e Vlorës. Fshati i tij Velça është një fshat burrëror dhe fisnik, që e përkrahu, e mbrojti hapur dhe pse ndaj familjes së tij ra grushti i hekurt i diktaturë së proletariatit. Nderim dhe respekt për këtë fshat (thotë ai) ku kam pasur nderin të jetoj, ku jam lindur dhe rritur dhe nëna më mëkoi me dashurinë për atdheun. Kam detyrime ndaj këtij fshati, njerëzve të tij, që mu ndodhën pranë në momentet më të vështira. Këtë e thotë me zemër, pasi dhe pse me dy vëllezër të “arratisur”, dhe pse me babanë e vrarë nga partizanët, velçjotët e trajtuan si të barabartë në atë luftë të tmerrshme klasash.

Mund të na flisni dy fjalë për babanë tuaj?
Babai im ka qenë patriot, si shumë nga bashkëfshatarët e mi. Ai ka pasur një aktivitet shumë të pasur patriotik. Ka marrë pjesë në shumë luftëra për të mbrojtur atdheun, por pika kulmore e tij si patriot ka qenë lufta e vitit 1920. Në këtë luftë, drejtuesit e luftës morën një vendim që djemtë e vetëm të përjashtohen nga kjo luftë, me qëllim që të mos shuhej fisi. Babai im ishte djalë i vetëm por e theu këtë ligj apo urdhër. Babai im quhej Hasan. Ai mori vendim se do të marrë pjesë në luftën ndaj italianëve. Madje, babai u zgjodh komandant i çetës së Velçës. Çeta e Velçës ishte një ndër çetat kryesore, që kishte mbi 120 luftëtarë. Në betejën më të madhe, në Qafë të Koçiut, ku u përplasën fyt më fyt, ku çeta e Velçës kishte detyrën kryesore. Në këtë luftë u plagosën 27 burra trima dhe u vranë 19 kryetrima. Ishte një luftë që bëri bujë. Midis të plagosurve ishte dhe babai im, i cili mori dy plagë në secilën shpatull. Por megjithatë ai nuk e la luftën. Kur italianët u larguan nga Vlora, çetës së Velçës i takoi nderi dhe privilegji, që të parakalonte para tribunës së nderit, për fitoren. Në krye të çetës, në parakalim, ishte babai im mbi kalë, i cili dhe pse plagët i kishte lidhur ato i pikonin gjak. Pas këtij eventi babai u titullua oficer i kësaj lufte, me gradë dhe rrogë. Pra ai u caktua si oficer në kufijtë e Shqipërisë. Në fillim u caktua në veri. Pikërisht në vitin 1922 ai u plagos sërishmi në kufirin verior nga bandat serbo-malazeze. Pas kësaj kishte bindje politike fanoliste dhe ishte mik me Avni Rustemin. Kur Ahmet Zogu bëri reforma dhe u vetëshpall mbret, babai nuk ishte për këtë lloj qeverisje, por për qeverisje demokratike. Për këtë fakt babai u largua nga ushtria dhe u kthye në fshat, në Velç. Më 7 prill 1939, babai ishte ndër të parët që e priti pushtuesin me luftë. Me organizmin e Partisë së Ballit, duke qenë se e njihte personalisht dhe kishte miqësi me Mit’hat Frashërin, kaloi me këtë parti. Nga ana tjetër, ai nuk kishte fare simpati për komunizmin, pasi fara e saj ishte përhapur kudo dhe njerëzit e dallonin atë sistem. Nuk ishte sistem që nxittë zhvillimin. Ishte një sistem me sovkoze dhe kolkoze, me kolektivizim, që nuk kishte bosht orientues dhe përjashtoi pronën private. Në atë kohë, në Vlorë, për organizmin e Partisë Komuniste vepronte i dërguari i Komitetit, Dushan Mugosha. Babai im kishte një urrejtje për serbët pasi e kishin plagosur në kufi. Kështu përfundimisht babai im u rreshtua me Ballin Kombëtar. Kur ikën ushtarët italianë dhe erdhën ata gjermanë, çeta e babait tim i priti me luftë .

P.sh cila është beteja që ka bërë kjo çetë e Ballit Kombëtar kundër gjermanëve dhe a është shkruar në histori?
Lufta më e madhe e kësaj çete ka qenë lufta e Drashovicës dhe lufta e Gjormit. Kjo ishte luftë frontale, luftë ku u rrethuan forcat gjermane ku më tej ishin dhe forcat partizane. Aty thuhet që vetë lufta e tij në front të parë me mitraloz, bëri që gjermanët të zmbrapsen dhe ti shpëtojnë rrethimit forcat partizane. Dua të them se shtëpia jonë ishte një nga bazat më të mëdha të luftës antifashiste. Para Mukjes, si Partia Komuniste dhe ajo e Ballit, kishin program të përbashkët. Pas Mukjes u ndanë. Deri para Mukjes në shtëpinë tonë kanë ardhur ilegalisht ish anëtari i KQPKSH Pali Terova (që më vonë u vra), Ali Demi, Qazim Cakërri, Hysni Lepenica, Hysni Kapua, e tjerë . Më 4 nëntor 1944, Komiteti Partisë së Qarkorit të Vlorës, me në krye Hysni Kapon, bëjnë një mbledhje në fshatin Ramicë me të gjithë komandantët, komisarët e Qarkut të Vlorës. Aty ishte dhe Dushan Mugosha. Në këtë takim u mor vendimi fatal që të bëhej luftë frontale dhe të digjeshin tre fshatra që ishin me influencë në Ballin Kombëtar, Velçë, Gjorm. U caktuan disa njësite partizane për të djegur shtëpitë tona. Babai im kishte ardhur në shtëpi nga lufta. Partizanët atë natë kishin rrethuar shtëpinë tonë. Gruaja e vëllait tim të madh kishte lindur djalë dhe del jashtë për të parë derën e jashtme. Kur shikon shtëpinë të rrethuar. Shkon me vrap dhe zgjon babanë. I thotë: baba jashtë jemi të rrethuar. Unë në atë kohë isha 10 vjeç. Në fillim shtangëm. Babai u vesh dhe mori një mitraloz të lehtë anglez në dorë, se ajo ishte arma e tij kryesore dhe i drejtohet gruas (nënës time): Sulote dëgjo, mua mund të më vrasin, por më jep fjalën se nuk do qash. Djemtë tu rritën, tani ke dhe nipër. Kujdes për nipin dhe nusen. Ai doli në oborr dhe ne prisnim të dëgjoheshin të shtëna. Por për çudi, jo. Partizanët nuk bënë zë, pasi e njihnin kush ishte. Ai doli pa përplasje dhe iku në mal. Pasi iku babai, komandanti i njësitit, Mehmet Jaho, (me pseudonim Luftari, ai ishte bashkëfshatar i nënës time dhe kishin hyrje dalje) i thotë nënës se kam urdhër ta djeg shtëpinë. Shtëpia jonë ishte dy katëshe, me gur. Nëna i thotë digje, unë do rri bashkë me të gjithë brenda. Jo, i thotë Mehemti, të gjithë do dilni jashtë. Nusja e vëllait, atëherë20 vjeçe, i thotë Mehemtit me lot në sy. Të lutem të nxjerr jashtë pajën, se kam kujtimet e prindërve të mi. Komandanti nga lotët e nuses u ndje keq. Po moj motër, nxirre pajën, vendose ku do ti. Kur erdhi vëllai nga Amerika, pas 48 vjetësh, më tha mua, a rron Mehemet Jahua, se dua ta falënderoj, për pajën e nuses. Vëllai tjetër, më i madh se unë, ishte në gjumë. Ishte 18 vjeç. Kur u çua, partizanët ashtu si ishte me rroba gjumi i grisën bluzën ku kishte stemën e Ballit dhe me qytë të dyfekut i përplasën kokën nën dysheme. Ai ra pa ndjenja. E ngritën i hodhën ujë dhe e sollën në vete. E lidhën dhe e morën me vete në Ramicë, ku ishte dhe Mugosha. Aty donin ta pushkatonin. Vendosën një partizan me automatik ta qëllonte. Fati i tij ishte se para automatikut vuri gjoksin Ramize Gjebrea. I thotë mos e vrisni se është i ri, nuk ka asnjë faj. S’duhet të ngjallim vëllavrasje. Vëllai, Hysua, ishte bërë dyllë i verdhë. Ftohtë, pa rroba, i qëlluar pa mëshirë dhe tani para automatikut. Vëllai dridhej. Bardhosh Halimi nga Ramica, heq pallton dhe ja vesh. Ai ishte një nga udhëheqësit e luftës në atë kohë. Vëllain e lanë të lirë. Ishte kohë e vështirë. Shumë anëtarë të Ballit Kombëtar pushkatoheshin pa gjyq. Babai në këtë kohë na merre të tre djemve dhe shkojmë në Tiranë tek inxhinier Kujtim Beqiri, i cili na ftoi për drekë. Babai kishte vendosur që me ne të tre të largohej nga Shqipëria. Nuk e diskutonte këtë gjë. Por inxhinier Kujtimi ju lut duke i thënë, të lutem Xhevitin mos e merr, është i vogël dhe do të vdesë rrugës. Babait nuk i mbushej mendja. Por inxhinieri pas disa orësh ja mbushi mendjen. Atë darkë, babai me dy vëllezërit u nis për të ikur në Mal të Zi dhe më vonë ku të mundte. Unë ndenja në Tiranë. Të nesërmen babai ishte vrarë në afërsi të Laçit (dy klm para se të futeshe në Laç, aty ja gjetëm eshtrat shumë vonë). Inxhinieri e mori vesh, por mua nuk më tha gjë. Babanë e vranë në pritë, ndërsa dy vëllezërit çanë rrugën dhe pas disa ditësh, në fund të nëntorit 1944, ikën në Itali. Pastaj nga Italia ikën në Amerikë .

Kur janë kthyer vëllezërit nga Amerika?
Pra nga 1944 deri në vitin 1991, ne nuk kishim asnjë haber nga vëllezërit. Kur hyri demokracia, vëllai i mesit, pra ai që ishte 18 vjeç, në 17 janar të vitit 1991 vjen në Shqipëri. E kishte pikur malli. Erdhi në fshat dhe qante. Nuk çmallej. Më vonë erdhi vëllai i dytë. Ai kishte lënë djalin një vjeç e gjysmë dhe vajzën e kishte lënë në bark. Pra djali ishte bërë 44 vjeç, vajza 42 vjeç. Gruaja e tij ishte stërlodhur në kooperativë duke prashitur dhe ishte vjetruar shumë. Vëllai ishte shumë i mbajtur. Tani mendonim si do takonim vëllain me nusen e tij, tashmë plakë. Vëllai ishte tepër i mbajtur. Nusja e tij nuk u martua kurrë, madje ajo më rriti dhe mua. Ajo e vuri shaminë e zezë 20 vjeç dhe se hoqi më. As e mendoi të martohej. Por edhe vëllai im në Amerikë nuk u martua. Për ne, vëllezërit u ngjallën nga të vdekur. Pra si do takoheshin pas 48 vjetësh? I pari që e takoi vëllain e madh isha unë. E pashë që kur zbriti. Sa vuri këmbët në tokë u ul dhe puthi tokën shqiptare. Ra në gjendje të fikëti nga emocioni. Jashtë, në aerodrom, po na prisnin mbi 100 veta, të afërm. Disa policë e ngritën dhe e futën në një dhomë të veçantë. Aty futem dhe unë dhe i them, jam Xheviti. Ra mbi mua duke qarë. Kur e mblodhi veten, u nisëm për tek njerëzit. Ata e kishin nxjerrë para Sanijen, gruan e tij, që e kishte lënë 20 vjeç dhe e gjente plot 60 vjeç, të kërrusur nga hallet. Ai ndalon dhe i thotë Sanije, u ndamë në të ri dhe po takohemi tani në pleqëri, por kjo fatkeqësi nuk qe vetëm për mua dhe për ty, mos e pastë më Shqipëria. Më mbajte shtëpinë hapur, më ruajte nderin, më shtove derën. Të faleminderit dhe e përqafon. Pas kësaj ai mori fëmijët dhe gruan në Amerikë .

Ju çfarë pune bërët gjatë regjimit?
Unë murator. Punoja në çdo cep të rrethit të Vlorës ku kishte ndërtime. Bëra 7 fëmijë dhe sot kam dhe 17 nipër dhe mbesa. Sot jam baba dhe gjysh i lumtur, më i lumturi në botë. Të gjithë fëmijët i kam në Itali, edhe nipërit dhe mbesat. Këtu kam një nip që ka mbaruar për arkitekturë në Firence, ka mbaruar shkëlqyeshëm dhe tani është arkitekt në Qarkun e Vlorës.

Si i gjetët eshtrat e babait?
Eh, eshtrat e babait, Hasanit! Aty ku është vrarë ai ka vetëm pyje dhe këneta. Madje nga të ftohtit dhe moti i keq, as vëllezërit se dinin si u vra. Në vitet e demokracisë fillova të interesohem në Milot, Fushë Krujë, rrethinat e Krujës deri afër Laçit. Përfundimisht shkoj afër Laçit, ku ishte një shtëpi. Aty, në atë shtëpi kishte dy pleq që ishin nga Farka e Tiranës. Kishin qenë bujq. I sqarova si e kisha punën. Më thonë, kur mendon se është vrarë babai? U them në nëntor 1944. Më thotë burri po në këtë muaj këtu poshtë është bërë një luftë. Se mes kujt nuk e di. Lufta është bërë natën. Kur shkoj në mëngjes, gjej një burrë të vrarë. Por më parë duhet të them se babait tim i këndonin këngë me ngjallje. Kush u hodh mbi tel i pari, Hasan Hyso faqebardhi, asllan dhe soj asllani, i shkëlqen trupi si ari. Burri vazhdon: Personit i kishin hequr xhaketën, pistoletën, por gjerdanin ja kishin lënë. Gjerdanin ja mora unë. Më përshkruan të gjitha detajet (ky ishte në fshatin Zhej). Por unë e lashë aty kufomën, por do shkosh në fshatin Gjorm më tej (jo Gjormi i Vlorës) do kërkosh filanin, se ai e bënte rrugën atë kohë andej. Ky fshat ishte në rrëzë të malit të Krujës. Shkoj aty. Në të hyrë të fshatit takoj të birin e personit që doja. Ai më çon në shtëpi tek i ati. I ati ishte me kancer në grykë dhe pas disa ditësh ndërron jetë. Isha me fat që e takova. Djali i thotë: Babë ky zotëria do të flasë me ty. E sqaroj. Menjëherë ai më thotë, ka qenë partizan babai yt? I them që po të kishte qenë partizan, do të kishte varr dhe do të ishte dëshmor. Mos e quajnë Hasan babanë tuaj më tha? Unë në këtë kohë i hidhem dhe e përqafoj. E ndjeva se e dinte. Unë qaja, ai qante. Pastaj, ai filloi ti binte kokës. Babë pse i bie kokës i thonë fëmijët. I bie se nuk e kreva detyrën si shqiptar. Atë që nuk e bëra unë, do ta bëni ju tani me birin e tij. Do të shkoni në filan vend (pikërisht aty ku më tha personi i parë ). Filloi të tregojë: Mua më mobilizoi dy ditë Brigada e 23. Atë natë ishte shumë ftohtë. Këtu ku diskutojmë. Shkova aty se mos më ishte vrarë vëllai. Por në vend të vëllait, gjeta babanë tënd. Në gjoks i kishin vënë një letër me emrin e tij. Të tjerat ishin si më kish thënë personi i parë. Pra i kishin hequr xhaketën, revolen, fishekët dhe i kishin lënë me këmishë. Në letër shkruhej Hasan Hyso, Vlorë. Unë sapo e lexova ika me vrap se kisha frikë mos më vrisnin. Ky ishte tregimi. U nisëm të gjenim trupin. Djemtë e tij më ndihmuan shumë. Sipas tij, komandanti i Kompanisë partizane me mbiemrin Delia, kishte shkuar aty për në Milot dhe kishte parë babanë tim të vrarë. Ky kishte qenë mik i babait tim dhe kur lexoi emrin, qëndroi me respekt para trupit të babait pasi kishin qenë të dy fanolista. Pastaj jep urdhër, që këtë burrë ta varrosnin. Këta fëmijë më çuan tek vendi i varrit të babait dhe me traktor ne mundëm të gjenim eshtrat. U lehtësova. Kam qarë nën zë. Ishte një amanet i heshtur. Gjeta eshtrat e babait. Gjeta eshtrat e atij që më dilnin në ëndërr. Pastaj eshtrat e tij u varrosën me ceremoni në varrezat e Vlorës, të ngritur enkas për dëshmorët e vrarë nga regjimi. Në 100-vjetorin e Shpalljes së Pavarësisë babai im u shpall Nderi i Qarkut të Vlorës.

Filed Under: Histori Tagged With: Albert Z. Zholi, rrefen per babane, Xhevit Hasan Ormënaj

KUR FAIK KONICA PËRCILLTE HERMAN BERNSTEIN NGA NJU JORKU DREJT TIRANËS

February 5, 2015 by dgreca

*Ambasadori amerikan Herman Bernstein e kishte marrë emrimin si Ministër i Shteteve të Bashkuara pranë Oborrit Mbretëror të Shqipërisë, që me 17 Shkurt 1930. Ai u nis nga Amerika drejt Shqipërisë të mërkurën e 2 prillit 1930 me avulloren”President Roosevelt”. /
* Shkëlqimi i Ambasadori të Shqipërisë në Washington, z. Faik Konica, në darkën përcjellëse, ku bëri rolin e avokatit për Mbretin Zog, përballë gazetarëve, që sajonin lajme të rreme për Shqipërinë dhe Mbretin./
*Është intersant të shënohet fakti se ceremoninë e dasmës së vajzës së Bernstein, Dorthy-t, e drejtoi kryetari i Bashkisë së Tiranës Rexhep Jella. Në të morën pjesë të gjithë anëtarët e kabinetit qeverisës. Dasma u bë të dielën e 19 tetorit 1930 në Legatën amerikane./
*Botohet me rastin e 85 Vjetorit të emërimit si ambasador i SHBA-ve në Shqipëri/
Nga Dalip Greca/
Shtysën për këto shënime, e mora të dielën e 14 Dhjetorit 2014, kur ambasadori shqiptar në Londër z. Mal Berisha prezantoi në Institutin e Kerkimeve Hebraike YIVO, ne New York, ligjëratën “Albanian – American – Jewish Relations and the Contribution of U.S Ambassador to Albania, Herman Bernstein”.
Në gazetën DIELLI, më e vjetra gazetë e shqiptarëve në botim, e cila me 15 shkurt 2015, mbush 106 vite nga dita e parë e botimit, gjenden kronika dhe shkrime të gjinive të ndryshme, që sjellin informacione të shumta, që nga dita e nisjes të ambasadorit amerikan drejt Tiranës e deri në ditëkthimin e tij.
Marrdhëniet e Konicës dhe Vatrës me Herman Bernstein, kanë qenë të shkëlqyera. Vatra e priti me gëzim emrimin e z. Bernstein ambasador në Shqipëri. Popullariteti që ai gëzonte jo vetëm tek hebrejtë, por edhe tek i gjithë opinioni amerikan,falë penës së tij dhe kurajos qytetare, mbështetja që gëzonte nga presidenti amerikan, u jepte shpresë vatranëve se Shqipëria do të fitonte shumë nga ambasadori hebre. Dhe nuk u zhgënjyen.
***
Në Gazetën”Dielli” të 21 Marsit 1930, faqa e parë i kushtohej pikërisht ”Ekselencës së Tij, zotit Herman Bernstein, Ministër i Shteteve të Bashkuara pranë Oborrit Mbretëror të Shqipërisë.” Ka vetëm një titull faqja e parë e Diellit të atij numri dhe pesë fotografi, të zotit Herman Bernstein, zonjës Bernstein dhe fëmijëve të tyre, Miss Dorthy, Mr. David dhe Miss Violet Bernstein.
Ndërsa në faqen e dytë të gazetës, në vend të editorialit botohej shënimi”Ministri i ri i Amerikës”.
Në momentin që janë publikuar fotografitë e familjes Bernstein në faqen e parë të Diellit dhe shënimi editorial në faqen e dytë, z. Bernstein, ende nuk ishte nisë për në Tiranë, por po gatitej për nisje. Në fakt ai e kishte marrë emrimin që me 17 Shkurt 1930 dhe u nis nga Amerika të mërkurën e 2 prillit 1930 me avulloren”President Roosevelt”.
Ministri shqiptar në Washington, Faik Konitza shkoi ta përcillte në avullore ditën e nisjes , duke dhuruar tri buqeta me trandafila për të shoqen e ministrit dhe dy të bijat.

KUSH ISHTE HERMAN BENRSTEIN

Kush ishte Herman Bernstein deri në momentin e nisjes për në Tiranë? Herman Berstein ishte shkrimtar, gazetar dhe diplomat. Kishte lindur në Neustand-Scherwindt të Rusisë me 21 shtator 1876. Ishte i biri i David Bernstein, tregtar dhe njeri i ditur i hebraishtes.Hirsch Bernstein, ungji i tij, ishte themeluesi i gazetës së parë Hebraisht në Shtetet e Bashkuara që më 1870.
Herman Bernstein emigroi në SHBA më 1893, ku mësimet e nisura në Rusi i përfundoi në Amerikë. Ishte i prirur pas shkrimeve dhe gazetarisë. Që më 1900 ishte bashkëpunëtor i rregullt i gazetës”The New York Evening Post” dhe i të përkohshmeve”Nation”, “Ainslee’s Magazine” dhe “Independent”.
Gazeta famoze The New York Times e dërgoi z. Bernstein si korrespondent të saj në Evropë gajtë viteve 1908, 1909 dhe 1911.
Gazeta Dielli tek do t’ua prezantonte lexuesve të vet aktivitetin gazetaresk të z. Bernstein për këto vite shkruante:”Në kohën e udhëtimeve në Evropë, z. Bernstein pati intervista me disa nga njerëzit më të shquar të Evropës si: Witte-n, Metchenikoff-in, Bergson, Bodi-n, Bernard Show-n, Tolstoi-n dhe mblodhi subjektet për librin e tij”Me mësonjësit e mendjes”, që e botoi më 1912.(Dielli 21 Mars 1930)
Kur u kthye në SHBA, Bernstein themeloi më 1914 gazetën “The Day”, e përditshme në gjuhën Hebraishte. Ishte editori i saj deri më 1916. Ai po ashtu ishte botues dhe Krye-Editor i gazetës “The American Hebrew” nga vitet 1915-1919.
Gjurmë ka lënë pena e tij në fushën e gazetarisë së kohës në vitet 1917, ku u dërgua në Rusi prej gazetës”The New York Herald”, ai përshkroi revolucionin dhe përmbysjen absolute të Carëve dhe dhe qeverimin e Sovjetëve.
Ai mbahet si një ndër gazetarët më të rëndësishëm gjatë kohës së luftës së Parë Botërore. Bernstein kreu një studim në ato vite për vendndodhjet e popullit izraelit në shtetet ku bëhej lufta.
Penës së Bernstein i dedikohet korrespeondenca e bujshme mbi bisedën mes Carit dhe Kaiseri-t në kohën e luftës Ruso-Japoneze, ku ai nxori në dritën e diellit bisedat e fshehta që preknin interesat anglo-amerikane.
Herald-i i Nju Jorkut e dërgoi Bernstein në Japoni, Siberi, e Çekosllovaki më 1918, ndërsa më 1919 ai ishet korrespondent special në Konferencën e Paqes në Paris.
Më 1920-21 gazeta”The New York American” i kërkoi Bernstein-t që të përshkruante shtetet e reja të Evropës, që u krijuan pas Traktatit të Versajës. Për çdo vit ai ndërmerrte udhëtime me qëllime gazetarie dhe letrare në Evropë.
Karriera e Bernstein në Evropë ishte e pasur. Ai ishte edhe Editor i gazetës”The Jewish Tribune” nga vitet 1923 deri në 1928.
Herman Berstein ka lënë pas edhe vepra letrare, si vëllimi me poezi “Fluturimi i kohës”-1899; një vëllim me përralla”Në portën e Izraelit” 1902, ka shkruar librin”Herbert Hoover, Njeriu që solli Amerikën përpara Botës”-1928 etj. Një trashëgimi të psur ka lënë Bernstein në fushën e përkthimeve nga rusishtja. Ai përktheu drama dhe përralla nga Tolstoi, Maksim Gorkit, Leonid Andreiv e të tjerë.
Z. Herman Bernstein ishte martuar me 1 Janar 1902 me zonjushën Sophie Friedman dhe kishin katër fëmijë Hilda e martuar me z. Murray Giltin, Dorothy( e cila e bëri dasmën në Tiranë) Violet dhe djali David Bernstein.
Është intersant të shënohet fakti se ceremoninë e dasmës së vajzës së Bernstein e drejtoi kryetari i Bashkisë së Tiranës Rexhep Jella dhe në të morën pjesë të gjithë anëtarët e kabinetit qeverisës. Dasma u bë të dielën e 19 tetorit 1930 në Legatën amerikane. Dorthi u martua me zotin Actius Nash, në atë kohë student i mjeksisë në një universitet francez.

DARKA MADHËSHTORE NË HOTELIN “ASTOR” NË NEW YORK, I FTUAR NDERI FAIK KONICA

Para nisjes së Ministrit Amerikan, miqtë e tij dhe lobi hebre, shtruan të Hënën e 31 Marsit 1930, një darkë përcjellje në Hotelin”Astor” në New York. Lajmin e nisjes së Konicës për në New York gazeta Dielli e dha në numrin e 25 Marsit, në faqen e parë.
Në darkë morën pjesë më shumë se 200 të ftuar, mes të cilëve shquheshin diplomatë, kongresistë, juristë, shkrimtarë, artistë, financierë të shquar, gazetarë etj. Në këtë mjedis i ftuar nderi ishte Ministri i Mbretërisë Shqiptare në Washington z. Faik Konitza.
Në numrin e 4 prillit, Dielli përshkruante me shkëlqim darkën, ku merrnin pjesë personalitete më të njohura të kohës.
Gjykatësi Otto A. Rosalsky, që Dielli e përshkruan si dollibashin e darkës, mbajti një fjalim të bukur rreth jetës dhe veprave të Herman Bernstein. Më pas ai ia ka dhënë fjalën milionierit filantropist Nathan Straus, i cili edhe pse i kishte kaluar të 80 vjetët, qëndroi deri në fund dhe foli për Bernstein, si një personalitet i kohës. Fjala më e zgjedhur u vlerësua ajo e zotit James W. Gerard, ish ambasadori i Amerikës në Berlin, si dhe fjala e z. Robert Underwood Johnson, ish ambasador i Amerikës në Romë. Që të dy thurën fjalë të hijshme, tepër lëvdonjëse për kombin shqiptar, dhe që të dy shfaqën mërzinë që nuk patën mudnësi ta vizitonin Atdhenë e Skënderbeut, Shqiperine. Shumë u duartrokit edhe fjala e Dr. Samuel Schulman, i cili e lëvdoi shumë Shqipërinë, dhe përmendi hebraisht fjalën e një profeti, kuptimi i së cilës ishte se një djalë izraelit nga populli do të dilte para mbretërve: kjo fjalë i shkonte pikë për pikë shkuarjes së Bernstein, që do ta priste Mbreti Zog. Në kronikën e fjalimeve të asaj nate plot shkëlqim, shënohet edhe fjala e Dr. Macfarland, përfaqësonjësi i Këshillit Federal të Kishave të Krishtit në Amerikë, i cili shtroi nevojën vëllazërimit të popujve.
Vëmendjen e audiencës e ka tërheqë fjalimi që mbajti zonja Rebekah Kohut, kryetare e Kongresit të Përbotshëm të Grave Izraelite, e cila përmendi veprën e një spanjolli të Shekullit XVI, i cili kishte përshkruar me admirim figurën e heroit të Kombit Shqiptar Gjergj Kastrioti Skënderbeu. Pikërisht aty e ksihte marrë ngacmimin Longfellow, për të shkruar poemën e vet, që i jep lavdi heroit shqiptar.
Zonja Rebekah nuk harroi të përmend edhe takimin që kishte pasë në Vienë me motrat e Mbretit Zog I.
Atë natë u fol vetëm për Shqipërinë dhe Bernstein.

SHKËLQIMI I FAIK KONICËS NË DARKËN PËRCJELLSE

Fjalimin e Faik Konicës, gazeta Dielli, që për atë kohë kishte editor Refat XH. Gurrazezi, e përshkruan me supershkëlqim, duke e paralajmëruar në faqen e parë:”Zoti Faik Konica jep një fjalë të pritur mirë…. Përgënjeshtron propogandat e padrejta kundër Mbretit tonë…. Lëvdon Trimërinë, Zotësinë, Zemërbardhësinë e Mbretit….Të gjithë të ftuarit ngrihen në këmbë dhe pinë Shëndetin e Madhështisë së Tij…”
Ministri i Shqipërisë e kishte marrë fjalën pas orës 12 të natës. Ishte i parafundit në radhë, para ministrit amerikan Bernstein.
Në fjalën e tij z. Konitza e komplimetoi Ministrin Amerikan, z. Bernstein, si një njeri që bashkon në personin e tij dy gjëra, që rrallë janë të bashkuara-Ëndrrën dhe Veprimin: Zoti Bernstein, tha ai, është ”both a man of letters and a man of action, both a dreamer and a fighter”.
Konica shtoi se z. Bernstein pati fatin e çuditshëm të njihet dhe të fjaloset me figura historike si Papa Benedikti i XV dhe Presidenti Wilson, me shkrimtarë si Tolstoi dhe Bernard Shaw, me shkencëtarë si Mecnikof-i dhe Einstein-i, me artistë si August Rodin-i etj. I patrembur dhe i palodhur, si korrespondent lufte dhe kryengritjesh është futur në sheshet më të rrezikshme. Vetëm një popull kishte mbetur gjer tani i panjohur për zotin Bernstein-populli shqiptar dhe këtë popull do ta vizitojë për së afërmi si i Dërguari i Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Konica e shfrytëzoi mjeshtërisht fjalimin, për të vrarë me një gurë dy zogj; përgënjështrimin e shkrimeve të gazetarëve trillues, për të hedhur dritë mbi shpifjet kundër Shqipërisë dhe Mbretit, dhe së dyti për t’i bërë apel Ministrit amerikan para miqëve të tij dhe para gazetarëve, që ta shihte Shqipërinë me sytë dhe zemrën e tij, jo me të thënat e gazetave.
Faiku tha:- Një gjë që z. Bernstein ka për ta vënë re menjëherë është ndryshimi i madh në mes Shqipërisë siç është, dhe Shqipërisë siç e kanë përshkruar gazetarët.
Konica, shtoi se njeriu, mund t’i ndajë gazetarët në dy soje; gazetarët-historianë, që vazhdojnë me kujdes e me ndërgjegje historinë e sotme siç po bëhet në sytë tanë; dhe gazetarët poetë, të cilët nxjerrin lajme jo nga burime të jashtme, por vetëm nga fantazia e tyre. Gjer më sot më të shumtët gazetarë të huaj që janë marrë me Shqipërinë, janë të sojit të dytë, tha Faiku.
Kryediplomati shqiptar, Konica, e bëri për vete auditorin, kur filloi të tregojë shembuj konkretë. Salla shpërtheu në të qeshura e habi, kur ai tregoi: “Afro këtu e katër vjet më parë, qindra gazeta në Amerikë botuan lajmin se kish dalë në Shqipëri një vullkan dhe një liqen i Ri me ujë të nxehtë që valonte:- shumë qytete dhe fshatra u prishën….Ministri shqiptar në Washington nisi të marrë telegrame ngushëllimesh nga gjithë anët e Amerikës. Madje dhe vizita zyrtare u bënë në ambasadë. Pasi u kabllua në Tiranë, u mësua se gjithçka nuk ishte e vërtetë, lajmi ishte i çpikur nga rrënja në majë.”
Pastaj Konica kishte shtuar me ironi: Ndoshta gazetari- poet që çpiku këtë lajm kish parë çiliminj të lozin afër një pellgu me ujë duke djegur kashtë…Të qeshura…!
Pasi dha edhe disa shembuj të tjerë, Konica komentoi se: “Sot, gazetarët kanë hequr dorë nga vullkanet dhe liqenet me ujë të përvëluar, mania e tyre është të çpikin lajme mbi Mbretin e Shqiptarëve dhe Shqipërinë. Mbretin, herë e përshkruajnë si njeri të shkurtër e të trashë, të veshur pa shije, herë si njeri pa mëshirë, herë si njeri të trembur që ruhet tepër, e të tjera marrzira. Fakti është, tha Konica, se Mbreti Zog është një i ri 35 vjeçar, i qytetruar, i hollë, i veshur me shije dhe pa shkëlqim, jo vetëm më i dukshëm, por dhe më i zoti i të gjithë Mbretërve që rrojnë sot. Që të kuptojë njeriu zotësinë krijonjëse të tij duhet të ketë njohur Shqipërinë si ish para se ta merrte ai fuqinë, dhe si është sot. Vlera e një njeriu, veçan e një njeriu të kësaj shkalle, nuk matet me fantazi, por me studimin e kthjellët dhe të duruar të fakteve.”
Pas fjalës së Konicës drejtuesi i darkës kërkoi të ngriheshin në këmbë dhe të pinin shëndetin e Mbretit të Shqiptarëve.
Banketi përfundoi me dhurimin e një busti mermeri të z. Bernstein, vepër e skulptorit të njohur të kohës, Moses Dykaar, dhuratë e miqëve.
Ky banket madhështor u mbyll në orën 1 të mëngjesit të 1 prillit 1930. Shumë gazetarë i shtërnguan dorën Faik Konicës për informacionin e hollsishëm që dha për Shqipërinë dhe Mbretin Zog….

BERNSTEIN DREJT SHQIPËRISË

… Gazeta “Dielli”e 21 Marsit e përcaktonte kështu personalitetin e ministrit Amerikan Bernstein: “Shkrimtar i zoti, njeri me karakter, dhe me kurajë, z. Bernstein është një nga personalitetet më të forta të Amerikës. Është ay që e shtërngoi Henry Ford-in të heqë dorë nga lufta fanatike që industrialisti i madh kish vazhduar disa vjet me radhë kundër izraelitëve. Sot, z. Ford është një nga miqtë e çquar të z. Bernstein, i cili ka një shumicë miqësh këtu dhe veçan, gëzon miqësinë dhe besimin e Presidentit të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Në komentin e tij, Dielli shënonte se z. Bernstein shkonte si përfaqësonjës diplomatik në një vend që ka vuajtur qindra vjet dhe vazhdon së vojturi nga grackat dhe çpifjet e popujve të tjerë.
Dielli shfaqte bindjen se z. Bernstein do ta përkrahte popullin shqiptar dhe se shpejt ai do të shfaqte simpatinë për shqiptarët, me gjithë mungesat e mëdha.
Po ashtu Dielli shfaqte bindjen se”S’kemi asnjë dyshim se Shqipëria, e cila kurdoherë ka nderuar karakteret e forta dhe mendjet e holla, do ta bëjë z. Bernstein të ndjejë se është mes miqsh dhe si në shtëpinë e tij.”
Pasi prezantonte familjen e Ministrit Amerikan, artikulli mbyllej me urimin:”Vatra dhe Dielli, i urojnë udhë të mbarë!”

Filed Under: Histori Tagged With: dalip greca, DREJT TIRANËS, Herman Bernstein, KUR FAIK KONICA, nga Nju Jorku, PËRCILLTE

70 VJET NGA VRASJA E AT LEONARD TAGAJ PREJ SLLAVO-KOMUNISTET

February 4, 2015 by dgreca

Ne Foto: At’Leonard Tagaj O.F M 1910-1945/
Nga Fritz Radovani/
At Leonard Targaj(pagezuar me emrin Zef)asht le me 16 nandor 1910 ne fshatin Ljarje të Dioçezit të Tivarit, Tokë Shqiptare në Malin e Zi, por e lanun nën robninë e sllavokomunistëve të Jugosllavisë së Titos, mbas 29 nandorit 1944 edhe njëherë, mbas largimit forcave ushtarake gjermane nga Shqipnia. Kalimi i Trojeve Shqiptare që ishin të Lira nga viti 1941 edhe njëherë me “marrveshjen” Tito – Enver, nën robninë Jugosllave, nuk më lejon me i konsiderue veprat tradhëtare të komunistëve të Tiranës vepra të tyne, ndonse, qeveria kukull e Tiranës zbatonte urdhnat dhe dëshirat e sllavokomunistëve për shkombtarizimin e Trojeve tona, ma mirë se ata vetë. Këte thanje të timen e verteton ma mirë se gjithshka tradhëtia, robnia dhe shfarosjet e Trojeve tona nga Jugu e deri në skaj të Tivarit, me masakren e njohun të kosovarëve të premë në besë nga vetë shqiptarët.
Qeveria komuniste Jugosllave tashti me aprovimin e Aleatëve, do të fillonte atë veper të andrrueme shekullore të shovenistëve sllavë, me një anadollak antishqiptar i quejtun nga vetë Tito “komandanti i pergjithshëm” Enver Hoxha “Hero i Popujve të Jugosllavisë”.
Jugosllavët i treguen Tiranës tradhëtare se, Gjenocidi fillon me Klerin Katolik Shqiptar!
Edhe vetë ata ashtu e filluen me At Leonard Targai…
At Leonardi filloi studimet në seminarin e Troshanit, pranë Shkodres dhe i perfundoi në Insbruck Austri, në vitin 1936, atëherë kur veshi edhe Zhgunin e Fratit t’ Asizit.
Filloi misionin fetar në Traboin, në Kosovë, Malësi të Madhe dhe në vitin 1945 ishte prap në Famullinë e Traboinit të Burrave të Flamurit të 1911… Në Hotin e dashtun të Tij…
Nga libri i Kolec Pikolinit “Rregjimi i hienave”, botue në Shkoder në 2001, mësojmë disa nga veprat e kryeme jashta kufinit shtetit Shqiptar mbas vitit 1945, me shumë vlerë, mbasi Koleci, në atë liber historik paraqet fakte të pakundershtueshme dhe të sakta.
Aty shpjegohet edhe kjo vrasje makaber e Fratit At Targaj, ku agjenti Prek Gjoni u pat prij forcave jugosllave në disa aksione tradhëtije kunder Atdhetarëve tanë. Jugosllavët me një mjeshtri të vjeter kriminale kanë mërrijtë me gjetë atëherë ashtusi sot, mjaftë vegla tradhëtare për me krye veprat e veta pa e nxjerrë koken e gjarpnit sllavokomunist.
Jugosllavët per këte vrasje ngarkuen komandantin e vet serb Bajo Stankoviq.
Me At Leonardin ata masakruen e pushkatuen edhe Atdhetarin Vasel Mirashi.
Bashkpunimin “vllaznor” të komunistëve shqiptarë dhe jugosllavë, kunder Atdhetarëve dhe Klerit Katolik Shqiptar, e verteton shumë shpejtë edhe pushkatimi i Imz. Nikollë Nogës (Tusha), i cili u dorzohet malazezëve se kishte ngritë Flamurin e Kastriotit bashkë me Atdhetarin Cafo Beg Ulqini në vitin 1941… E masakrat me vrasje vazhdojnë!
At Konrrad Gjolaj O.F.M. në librin e vet “Çinarët”, botue në Shkoder 1996, fq 89 shkruen per momentin kur po ndigjonin në radio Shkodra, vendimin që gjykata po u jepte të gjithë antarëve të Grupit të Organizatës Antikomuniste “Bashkimi Shqiptar”:
“Atë ditë të zezë kur u dha vendimi, shperthyen prej zemres së At Matisë (Prennushi, Provinçial i Françeskanëve të Shqipnisë – Shenimi im), këto fjalë:
“Ah… të lumtë o Serb, se ia dole me i diftue sot botës se, na Shqiptarët, me bisht e pa bisht, jemi me të vërtetë egersina…!” Na heshtëm dhe u shperndamë ndër dhoma…”
Vrasja e At Leonard Targaj me 4 Shkurt 1945, asht masaker tipike sllavokomuniste!
Tito e “dashuronte” PKSh dhe udhëheqjen e saj… Shpesh ai i porosiste me dashamirësi:
“Vëllezër komunistë shqiptarë! Vetëm kështu, siguroni pushtetin tuaj personal!”
Një porosi që vazhdon edhe sot nga viti 1941…

Melbourne, Shkurt 2015.

Filed Under: Histori Tagged With: - 70 Vjet, e Pater Leonard Tagaj, Fritz radovani, nga vdekja

”Një jetë …disa histori ” dhe Albanian Culture TV në New York

February 4, 2015 by dgreca

Nga Marjana Bulku/New York/
Po bëhet pothuajse një vit nga bashkëpunimi me Albanian Culture TV këtu në New York cka përkon me 18 vitet e ekzistencës së këtij televizioni që mbulon cështjet shqiptare në SHBA dhe më gjërë. Pa dashur të bëj histori dua të specifikoj disa epërsi që komunikimi televiziv sendërton duke bashkuar njerëz, ide, mendime pavarësisht distancave që na ndajnë.
Kur u ula për herë të parë në atë studio mes një arkivi të dendur 17-vjecar, në kujtesë më mbeti një personazh, do ta quaj kështu qytetarin Paqësor Hasanaj , i cili u bë shtysë për ndërtimin e formatit të ciklit ”Një jetë…disa histori”. Paqësori kishte emigruar në prag të viteve 90 -të në SHBA dhe mbante me vete enigmat e një persekutimi të padrejtë në Shqipëri që këtu ishin shndërruar në një të drejtë jo vetëm për të jetuar ,shkolluar,punuar,por edhe për të qenë sipërmarrës dhe ndihmuar të tjerët sic njeriu me emrin Paqësor kishte bërë në këto vite. I heshtur dhe punëtor ai mbante mjaft brenga në shpirt ku vetëm pak arriti të artikulonte ,me një fisnikëri që përshkon jo rrallë herë njerëz që regjimet ndëshkojnë padrejtësisht. Ai dëshmoi se nuk e kish merituar persekutimin,mosshkollimin, dhe trajtimin e pabarabartë ,pa e ngritur kurrë zërin,por duke punuar, falenderuar të parët njerëz që i kishin dhënë ndihmën e parë në këtë vend të madh, duke mos u lodhur, duke ndihmuar të tjerët.
…Duke ndjekur rrugëtimin e këtij njeriu të thjeshtë dhe fisnik përmes kronikës së larmishme të të papërtueshmit Adem Belliu, bujarisë dhe vizionit të bashkëshortes së tij Moza Belliu, kreativitetit dhe gadishmërisë të Vera Belliut që më duket herë si bijë, herë si nxënëse dhe padyshim bashkëpunëtorja më e afërt për mua që mundëson shumcka aty , arritëm të formatonim ” Një jetë…disa histori”.
Nuk di të them me saktësi nëse ajo studio u dha jetë historive të shqiptarëve apo historitë e tyre i dhanë jetë asaj ( historia e Albanian Culture TV daton me 28 nëntor 1997),por një gjë mund ta them me siguri : rrugëtimet tona(shqiptaro-amerikane) kanë udhëkryqe të përbashkëta dhe qëllimi i këtyre komunikimeve nuk ka qenë prezantimi vetëm i suksesit,shkëlqimit që të fal fama dhe paraja, jo aspak…Përmes komunikimit mediatik kemi dashur të prezantojmë udhëtimin që përshkon një qytetar shqiptar në SHBA -në ku jo gjithmonë hapësira është e shtruar me mundësira dhe shkëlqimi është i garantuar dhe doemos nënkupton sukses.Rrugëtimi si proces ku sakrifica është sublime dhe nxit të tjera hapa janë edhe fokusi ynë i vazhdueshëm. Historitë e Lumi Hadrit ku forca dhe brishtësia frymëzojnë, dhimbja -forcë e dr.Shpresa Xhaklit, humanizmi me emrin e Ismail Ketës & Ambra Medës, tingulli -peneli i Luka Hajdinit, humori i zgjuar dhe botimet e Pëllumb Kullës, Gjilberta Luca ,vajza që më bën të pëlotem por edhe të qesh shkodrance , zërat e rinj të Pranvera Cobës, kënga e Era Hoxhës,saktësia precize e sistematikut Dalip Greca,prezenca Vera Kurtit,ekselenca e Enea Jankos, Aleksandër Micit, dhurata historike në studio Tinka Kurti, pjekuria e parakohëshme e Granit Limanit, filmi shqip i Ariot Myrtaj, shkathtësia e Rina Lilës, vargu meditativ i Veneta Callpanit , qytetaria e Pandeli Simsias, historitë fisnike të Beqir Sinës autorit të lajmit ,Dielli i Vatrës, platformat dhe ekspertiza bankare e financierit Nick Markola si dhe vezullimet e eksperiencave të jashtëzakonshme diplomatike të Mal & Donika Berishës…janë kaq shumë dhe pas cdo komunikimi me ta ka një tërësi cështjesh të hapura nga të cilat mund të mësosh shumë. Jo më kot televizionet janë konsideruar universitete …tryeza të mendimit , debatit, vizioneve rreth një realiteti që për ne ,shqiptarët që jetojmë në Amerikë është shumë i madh edhe gjeografikisht. Jeta jonë zë fill atje në atdheun e shtrenjtë dhe degëzohet këtu, por me rrënjët atje, kujtimet, frymëzimet por edhe shqetësimet ,ankthin , enigmat në kushtet e një stabiliteti të munguar. Eshtë vetëm një jetë tek gjithsejcili nga ne, brenda të cilës jetojnë kaq shumë histori, ku theksoj suksesi nuk është i vetmi qëllim, por procesi i ecjes, vështirësive, përvojave nga ku mësohet , janë historitë shpesh edhe të përbashkëta ku fatet na bashkojnë duke na bërë edhe më solid në kushtet e heterogjenitetit. Ndodh që edhe në një studio të vogël të jetojnë tema të mëdha ,mendje e njerëz që fatet e tyre personale i kanë inspiruese dhe udhëzuese për të tjerët. Nuk janë vetëm librat ato që na udhëzojnë por edhe njerëzit, veprat mendimet të cilat urojmë ti takojmë e pse jo ti kemi miq të përjetshëm.
Marjana Bulku (shkurt 2015)
New York

Filed Under: Histori Tagged With: ...disa histori '' dhe Albanian Culture TV, Marjana Bulku, ne New York, nje jete

Debati mbi rolin e Shqipërisë në Luftën e II Botërore

February 4, 2015 by dgreca

Nga Isuf BAJRAMI/
Gazetarë grekë në Uashington kanë tentuar dy ditë më parë të imponojnë qëndrimin e vendit të tyre lidhur me pozicionin e Shqipërisë gjatë Luftës së Dytë Botërore. Përbri ndodhet Memorandumi Kundrafashist Çam i vitit 1947; është në anglisht që të përdoret.
Një gazetar nga Athina, i quajtur Lambros, gjatë një konference shtypi të zëdhënësit të Departamentit të Shtetit të SHBA jo vetëm ka pyetur por edhe ka komentuar rreth Luftës së Dytë Botërore në Shqipëri dhe Ballkan, duke interpretuar me tendencë fragmente të asaj periudhe, që nuk kanë prishur imazhin antifashist të Shqipërisë në atë periudhë. Debati mes gazetarit grek dhe zëdhënësit Casez ka pasur si pikënisje një letër, që shoqëria “Vatra” në SHBA i ka nisur Departamentit të Shtetit të SHBA, lidhur me problemet etnike në Ballkan dhe për problemin shqiptar në rajon, me kontekst zgjidhjen e problemit të Kosovës dhe pozicionimin e kahershëm të Shqipërisë përkrah Perëndimit edhe në Luftën e Dytë Botërore.
Gjithë qëllimi i gazetarit grek Lambros ishte identifikimi i përcaktimit grek se ccamët e Greqisë ishin koloboracionistë me pushtuesit gjermanë dhe të justifikojë pastrimin etnik të kësaj treve shqiptare përgjatë viteve 1945-1946.
Departamenti Amerikan i Shtetit, ka vlerësuar në konferencën e fundit të tij se mbi çështjen e qëndrimit të Shqipërisë gjatë Luftës së Dytë Botërore duhet ta përcaktojnë vetëm historianët dhe jo emocionet. Në këtë konferencë të dhënë nga Casey, SHBA shprehet se me Shqipërinë ka marrëdhënie mjaft të mira. Një qëndrim i tillë i gazetarëve grekë më ndikim në SHBA vjen në momentin kur mes vendeve të Ballkanit ka nisur një studim për një histori të përbashkët, ku do të eliminohen faktet emocionale dhe që tentojnë të sjellin një urrejtje mes popujve. Profesori i Pedagogjisë së Universitetit të Athinës, Panajoti Ksohelli, është duke përfunduar një projekt mbi studimin e figurës së “tjetrit” në librat shkollorë, që përdoren për mësimin e gjuhës dhe historisë, të detyrueshme në Greqi dhe në katër vende të tjera Shqipëri, Turqi, Bullgari dhe Maqedoni. “Qëllimi kryesor i këtij studimi është gjetja dhe zhdukja e ideve, përshtypjeve armiqësore midis shtetesh, të cilat formohen dhe përcillen nëpërmjet librave shkollorë”, shpjegon profesor Ksohelli. Studimi përfshin librat e vendeve të sipërpërmendura në dhjetëvjeçarin e 1980-ës dhe 1990, ndërkohë që ka filluar studimi për vitin 2000.
Më poshtë po japim të plotë debatin mes gazetarit Lambros dhe zëdhënësit Casez.
Zt. CASEY: Po për Shqipërinë. Presidenti i VATRA, një organizatë shqiptare e themeluar nga kryepeshkopi i kishës autoqefale, Fan Noli, që sipas “Pravda” së 11 nëntorit të 1927 parashikoi fitoren e plotë të Ushtrisë së Kuqe, shkroi dhe publikoi në gazetën e organizatës së tij, Dielli, dy letrat për ambasadorin tuaj në Greqi, Charles Ries, si dhe respektivisht Sekretarit të Shtetit, Condoleezza Rice, në të cilën ai përsëriste pozicionin shqiptar në lidhje me çështje etnike si dhe të tjera.
PYETJE: A i janë përgjigjur dy marrësit këtyre letrave?

CASEY: Ato janë dërguar, kujt i janë dërguar letrat, Charlie Ries dhe kujt tjetër?
Pyetje: Po, dhe Condoleezza Rice
CASEY: Unë nuk jam i informuar për këto letra, z.Lambros, kështu që nuk mendoj se ata na janë përgjigjur. Ju mund të kontaktoni me ambasadorin në Greqi dhe të shihni nëse ju përgjigjet.
Pyetje: Do të flasim për këtë sërish.
Zt. CASEY: Nuk kam ndërmend të flasë për përgjigjen e një letre, të cilën nuk jam i sigurtë në është marrë.
PYETJE: Thoni po ose jo. Kam ardhur të mësojë mbi konteksin e letrës, përgjigjen. Por do të doja të dija nëse i është përgigjur.
Zt. CASEY: Me sa di unë letra nuk ka mbërritur, kështu që nuk mund t´ju them nëse është kthyer përgjigje.
PYETJE: Dakord. Për disa kohë (i padëgjueshëm) ka shërbyer për të ngatërruar historinë. Sipas letrës së tij, ata ende përpiqen ta konsiderojnë Shqipërinë si viktimë të Nazi-Fashizmit më tepër sesa kanë qenë realisht, një aleat entuziast dhe i vullnetshëm i të dyve. Për shembull divizioni shqiptar “Tomori” ishte njësia e parë që pushtoi Greqinë në 28 tetor 1940 me bekimin e Musolinit dhe si çështje nderi (i padëgjueshëm). E dyta, shqiptarët e Kosovës, vendosën dy divizione në …
Zt. CASEY: Zt. Lambros, më lejoni t´ju ndërpres, ju lutem, sepse …
PYETJE: Pse?
Zt. CASEY: Sepse besoj se? Sepse (Qesh)
PYETJE: Pse?
Zt. CASEY: Sepse do t´ua lë historinë historianëve. Qëndrimi ynë ndaj Shqipërisë nuk ka ndryshuar. Ne kemi marrëdhënie të mira me Shqipërinë. Ne do të bëjmë këtë gjë edhe në të ardhmen. Po e përsëris, ua lë historianëve dhe studiuesve të diskutojnë mbi këto pika.
PYETJE: Z.Boucher, z. Casey, do ta pranoni ju faktin që Shqipëria ishte një aleat i Hitlerit dhe Musolinit? Kjo është çështje e fakteve historike?
Zt. CASEY: Unë pranoj këtë fakt, që të dhënat historike të lidhura me Luftën e Dytë Botërore të jenë shumë të qarta dhe unë do t´ua lë gjithçka hisotrianëve të shohin në të me rast të 60-vjetorit të përfundimit të konfliktit, të shkruajnë dhe të diskutojnë.

* * * * * * * *

M E M O R A N D U M

OF THE ANTI-FASCIST COMMITTEE OF THE CHAMI IMMIGRANTS IN ALBANIA TO THE UNITED NATIONS SECURITY COUNCIL INVESTIGATION COMMISSION ON THE TREATMENT OF THE CHAM ALBANIAN MINORITY IN GREECE AND THE MASSACRE AGAINST IT
We, the Anti-fascist Committee of the Chams immigrants in Albania, believing in the democratic and humanitarian principles of the United Nations Organization, on behalf of the Chams immigrants in Albania, submit to the Investigation Commission our lost rights, our suppression, persecution and massacres at the hands of the Greek fascists to exterminate the Albanian minority in Greece. In continuation of our protests and demands addressed to the Great Allies and the United Nations, we demand justice in connection with the following:

For 32 years on and while brutally trampling upon every human principle and neglecting international treaties, the Greek chauvinistic and reactionary cliques have resorted to a policy of extermination against the Albanian minority in Greece. As early as the Greek occupation of the Chameria on the 23rd of February 1913, the Deli Janaqi’s band, aided and abetted by the state authorities, massacred 72 men of the Paramithia province at Selani’s Creek without any reason at all. The massacre marked the beginning of the process of extermination of the Albanian minority and helped uncover the orientation of the Greek policy towards our population.

Persecution, imprisonment, deportation, tortures, plunder and looting on the pretext of search for arms during the years 1914-1921, the terrorist activities of the komitadjis, the Gen. Bairas provocation in 1921, all of these go to testify to the reality of misery that befell our population in the time of Greek occupation. Koska, Lopsi, Varfanji, Karbunari, Kardhiqi, Paramithia, Margëllëç, Arpica, Grykohor, etc., are just some of the villages that paid dearly because of terror. In the years 1922-1923, the rulers of Greece decided to impose the displacement of the Muslim element of Chameria in exchange for the Greeks of Asia Minor considering them to be Turks. This ignominious act of the Athens rulers met our resistance and the intervention of the League of Nations which, having observed the Albanian ethnicity of our population, rejected the decision of the Greek government.

Despite the interference of the League of Nations and the solemn pledges taken by the Greek government at Lausanne on the 16th of January,1923,the Athens rulers continued their policy of extermination. They had recourse to any means available to render as difficult as possible the stay of the Albanian element in Chameria, expropriated hundreds of families in Dushk, Gumenica, Kardhiqi, Karbunar etc., robbing them of 6000 hectares of land without remunerating them in the least. The Athens government settled immigrants from Asia Minor in Chameria in order to populate it with Greeks and create the conditions for the Albanian native population to emigrate. Entire families were compelled to tear themselves away from their native land and leave for Turkey, Albania, America and elsewhere; such villages as Petrovica and Shendellinja were completely emptied of Albanian inhabitants.
In the circumstances, we did not enjoy a single national right and were denied even the use for our mother tongue. In stead of developing our national culture and making progress, fanaticism and ignorance were supported; instead of schools, religious, Arabic language clubs were opened and subsidized. Ninety five percent of our population is still illiterate. The Chameria province, a rich and fertile place, remained backward, deprived of economic development and communications; it was in the hands of such usurers and speculators as the Kochonis, Pituls, Kufallas,Zhullas, Ringas, etc., who impoverished and enslaved the entire province.
During the struggle against fascism, when the war was ending, the reactionary monarch-fascist forces of Suli’s Llaka, which were created by reaction and served the occupiers, under the command of general Napoleon Zerva, perfidiously cracked down on and massacred the Albanian Muslim inhabitants of Chameria. At a time when the ELAS troops and our forces were engaged in the fight against the Germans, the EOEA command, hand in glove with the Germans, was trying to gain ground in the fratricidal war. When our forces true to the spirit and decisions of the Sarafis-Zervas Caserta agreement in August 1944 were carrying out the orders of the Joint Command in pursuit of the Germans, general Napoleon Zervas, commander of the resistance forces in Epirus (ELAS-EOEA), ordered that operations and massacre carried out against the innocent population of Chameria.

The massacres in Chameria are a flagrant violation of human principles and an ignominious neglect of the principles and character of the anti-fascist war. The massacres in Chameria were perpetrated owing to cooperation and agreement with the Germans, who left the province to the Zervas forces at the time of their retreat. Here is a concrete fact of the cooperation that existed between the Zervas forces and the German forces: “The Zervist commander of the forces of the Filat region, Theodhori Vito, the day before the entry of the Zerva forces into Filat, on Septembar 22,1944, at the village of Fanaromen, 3 kilometers from Filat, had a meeting with the commander of retreating German forces”. After the meeting, no sooner had the German forces left than Theodhoros Vito’s forces entered Filat. Such collaboration made the Zerva forces feel safe on the flanks enabling them to unleash terror and massacres on a large scale all over the Chameria province.

The forces of the EOEA Division X under the command of colonel Vasil Kamaras, precisely the forces of the 16th regiment of the Division commanded by Kranjaj who was assisted by Lefter Strugar, lawyer Stavropullos, Ballumi, Zoto, the diehard criminals, the Pantazeits, entered the town of Paramithia on a 27th of June, 1944. Contrary to the promises given and the agreement reached between the mufti Hasan Abdulla on the one hand and Shapera with Paramithia’s bishop as Zervas’agents on the other, the most atrocious massacres started. Defenseless old men and women and children were the target of the Greek monarch-fascists. The number of those massacred in the town of Paramithia and suburbs rose to 600. On July 28, 1944, the forces of regiment 44 under Agore’s command marched into Parga where they massacred 52 men, women and children.

The EOEA forces under the command of Theodhor Vitos, Ilia Kacho, Hristo Mavrudhi, Hristo Kacho, Hari Dhiamanti and others entered the town of Filat in the early hours of Saturday ,the 23rd of September 1944 after they had besieged it. They had entered Spatar too on the same day. They looted all the families and took with them whatever they could find. On the evening of September 23, dawning of September 24, 1944, the forces commanded by Kranjaj, Strugari and others joined in. The arrival of these forces was the signal for the commencement of the massacre. Forty seven men, women and children were massacred in Filat, while in Spatar, part of whose population had found shelter in other villages, the number of the massacred people was 157. All the young women and girls were ill-treated and raped by Zervas’ criminals. A few days later, the monarch-fascists rounded up all the men who were still alive and by decision of a trial presided over by Koqinja, chairman, Stavropulolos, prosecutor and four members, 47 innocent Albanians were massacred. In Granica, Filat people killed by fire arms or stabbed to death were buried, whereas another 45 others were buried in Xhelo Meto’s field in the Filat plain.
Entire families, parents, children and babies, were wiped out. Women and girls were raped. Hundreds of statements made by those who escaped, describe the massacre and the sufferings which shed light on the crimes and designs of the monarch-fascists in Chameria. Here are a few examples: Sanije Bollati in Paramithia was burned with petrol after her breasts were cut off and her eyes put out. Ymer Murati was killed and then mutilated in Paramithia. Chili Popova from Popova wearing army uniform together with a squad of soldiers broke into Sulo Tari’s home where more than 40 women had taken refuge, carried off the prettiest women and girls by force into another room where they forced sexual intercourse on them. The house resounded with the cries of pain and horror of the women in torment during all the night. Seri Fejzo, Fizret Sulo Tare and others were the target of the crime.

Hilmi Beqiri from Filat was wounded in front of his family. After those who wounded him, had left, his family took him to the dentist Mavrudhiu who kept him for a few hours, the he asked to take him away. Those who took him to Stavro Muhaxhiri, left for Shuaip Meta’s home where many families had gathered. The Greek andarts learned where he had been hidden, tore him away from the others, pulled out his gold teeth with pincers and shot him dead afterwards. Malo Muho, 80 years old, who had been sick for four years, was killed with a shovel in front of his wife. His wife collected his brains which had fallen on her lap and covered him with a quilt. At Spatar, Abdul Nurçe was taken away, brought to Filat barefooted, dragged on the streets of the town and then was shot in front of Nidh Tafeq’s home. Lile Rustem’s family consisting of 16 people, mainly children, was completely exterminated. Xhelal Mini from Paramithia was beheaded with bayonets on V:F7 the dead body of Myfti Hasan Abdulla. Sali Muhadini, Abedin Bako, Muharrem Pronja and Malo Sejdi had their fingres, noses, tongues and feet cut off. As they were suffering from extreme pain, Zerva’s andarts were singing their commander’s song and rejoicing at the sight. Finally, they hanged them on the butcher’s hooks.
Estref Himi, a resident of Paramithia, has to say about the massacre at Paramithia: “On Tuesday, June 27, 1944, at 07:00, Greek monarch-fascist marched into Paramithia under the command of colonel Kamara, major Kraja, captain Lefter Strugari (a lawyer), vice-lieutenant Nikolla Cheni and others. Once they entered the town, an order was issued that nobody should move because honour, freedom and property were in no way to be violated. On the afternoon, men, women and children began to be arrested, white houses began to be looted. All men were killed until the next morning. After I was detained in a jail for 4 days, I was set free to bury the dead. At the place called “Kisha e Aj Jorgjit”, I recognized five of the dead, the others could not be recognized because of the extreme tortures inflicted on the. The five victims I recognized were Met Qere, Sami Asim, Mahmut Kupi, Adem Beqiri and Haki Mile. Two days after, I was taken to “Galatajt” and then to the vicinity of Dhimiter Nikolla’s home where 8 people had been killed. I could not tell who they were for they had been mutilated beyond recognition. I saw dead bodies littering all the place.
Sanije Bollati, after being tortured, was burnt with kerosene. This tragedy took place on Wednesday. On Firday morning, she was carried away by her mother and two other people, who covered her with a blanked to a basement by order of the monarch-fascists who prevented people from seeing her. There in the basement, she died after five days. I saw everything with my own eyes. First, I went into hiding finding shelter on a ceiling staying there for five days, then the monarch-fascists found and arrested me and after being taken to major Kranja, the latter interrogated me and then ordered that I be jailed. In the jail, I found 380 people, including womenfolk and children; 120 of them died of hunger; four persons and I were kept in the prison for 15 days and then they took us to Preveza and afterwards to Ioannina where we were detained for another 40 days. There, we were subject to unheard of tortures. We were freed when the E.A.M. forces came to the town”.
“On the morning of the Saturday, September 1944, all the population was rounded up in front of the village mosque. The soldiers began looting the houses and raping women, girls including old women folk. Pale Çulani, 50 years old was raped, her personal belongings were taken, her hair and then her ears were cut off and finally she was shot in her garden in the vicinity of Muço’s corn field. The family of Sako Banushi from Skopjona, that is, women, men and children, had settled in our home. After raping the women whose breasts were cut off with knives, all the family was massacred. At the home of Damin Muhameti, 5 women and 3 children were shot. In the home of Fetin Muhameti, Hane Isufi and another woman were tortured and then raped. In the home of Dul Sheref, the 80 year old man Sulejman Dhrimica and his wife were beheaded.
At the home of Mete Braho 20 people, women, children and men were burned alive. Kije Nurcia, 76 years old, was killed with a knife. I saw 30 massacred people in the vineyard of Zula and in the garden of Avdul Nurça in the house of Haxhi Latif, Haxhi Culan’s daughter was raped, while in the house of Mejdi Mete, Hava Ajshe and Nazo Arapi were raped; the latter was massacred afterwards. ”The victims and losses in human lives, according to statistics so far, during the 1944-1945 massacre against the Albanian minority in Greece reached the number of 2877: in Filat and suburbs 1286, in Gumenica and suburbs 192, in Paramithia and suburbs 673 and Margallic and Parga 620.
That was the fate of those who failed to leave Chameria with the exception of some women who are living witnesses to the hair raising massacre in Paramithia, Parga, Spatar and Filat. What they say clearly exposes the criminal character of the barbaric acts organized by the Greek monarch-fascist reaction in Chameria. The slaughter inspired by the basest sentiments of chauvinistic and religious hatred resulted in the forcible displacement of nearly 28000 Chams people who came and found shelter in Albanian in most deplorable conditions.
Sixty eight villages with 5,800 houses were looted, razed to the ground and burnt down. Based on the assessment of the damage, it results that 17000 sheep, 1200 cattle, 21000 quintals of wheat and 80000 quintals of edible oil including the produce of the years 1944-1945 amounting to 11,000,000 kilograms of grain and 3,000,000 kilograms of edible oil were taken away by Zervas’ monarch-fascist forces. As people were fleeing, 110,000 sheep and 2400 cattle either died or lost. All this clear evidence of the profound economic catastrophe suffered by our population which was stranded with only their clothes on. Chameria made a material and moral contribution to the great anti-fascist war. Chameria’s population threw itself unreservedly into a total war against the invaders; it created the fourth battalion of the ELAS regiment XV. More than 500 fighters emerged from the tiny population of Chameria.They resolutely fought against the nazi-fascist occupiers and the Ballist and Zervist traitors.
The blood shed by martyrs Muhamet Murteza, Ibrahim Hallumi, Hysen Vejseli and others together with the blood shed by the Greek partisans at the Qaramica passes testify to this fact. At the end of the war for the liberation of the country from the occupier the troops commanded by general Napoleon Zervas operated in provinces and villages not as liberators, but as hangmen and sworn enemies of the Albanian element in Chameria.
Under the Sarafis-Zervas Caserta agreement, August 1944,the resistance troops had to join the same front against the Nazi army, under a joint command in specified operational zones. The agreement was violated in Chameria.The Zervist forces compromised with the Germans and by attacking our forces hindered the activity of the fourth battalion of Regiment XV in the Filat zone. The operations and massacres in the Filat province are direcly linked with this situation and openly ran counter to mutual confidence and the spirit of cooperation as agreed in Caserta. Even the last village of Koska in Chameria, one of the bases of organization of the resistance forces of the National Liberation Front in Chameria was destroyed and burnt down as a result of destructive acts in Chameria.
On October 30,1944, a commission of the Chams anti-fascist Council was sent to Athens to lodge a protest with the Papandreu Greek government against the massacres in Chameria, asking for an end to them. The Papandreu government refused to take any measures or commit itself to what was requested from it. After the December 1944 operations, with the liberation of Chameria from Zervist occupation, part of our population was repatriated and settled in the Filat province. On March 12,1945,the government forces of the Corfu garrison, violating the February 1945 Varkiza agreement, organized and perfidiously perpetrated the revolting massacres of Vanra (Filat), which once again laid bare the stand and policy of the Greek government authorities responsible for the annihilation of the Albanian population of Chameria. In view of the situation, the UNRRA mission (Albania) received approval from its centre in Washington to accord the Chams immigrants 1,450,000 dollars as immediate relief because of their difficult situation.
Despite their conditions, the Chams immigrants continued to make an ever greater contribution to the Front. At the Shales (Konispol) conference held in the latter part of September,1945,the voice of the Chams in exile for cooperation against the invader and the injustices of the Greek monarch-fascist was raised higher. At the Vlora Congress on September 23,1945, the Chams delegates who represented all the groups of the Chams immigrants in Albania expressed themselves against the massacres of the Greek monarch-fascists and through memoranda to the London Conference demanded an analysis of their problem and the condemnation of those who caused the bloodshed in Chameria and their endless sufferings. The Congress adopted a resolution which sums up all its proceedings.
During our life as immigrants, we have asked the world several times for our denied rights and repatriation. On October 30,1944, the Chams anti-fascist Council sent a note of process to the Greek National Union government, the Mediterranean General Headquarters, the allied governments, the EAM Central Committee, which referred to the atrocities of the Geek fascists in Chameria.
On May 9,1945, the Chams Anti-fascist Council sent the Allied Military Missions a copy of the telegram to the president of the San Francisco Conference on the rights of the Chams on the basis of the Atlantic Charter. On June 27,1945, telegrams of protest against the massacres in Chameria by the Chams Anti-fascist Council were forwarded to the democratic government of Albanian, the Soviet, British, American, French, Czechoslovak military mission, the Yugoslav Legation, the Albanians in the USA, Italy and Bulgaria. An aide-memoir was sent to Mr. Hutchinson, a Labour deputy in Great Britain on November 26, 1945. A telegram was sent by the Cham Anti-fascist Council on September 25,1945 to the UNRRA headquarters asking for assistance.
The delegates of the Chams Congress addressed a memorandum to the Allied Foreign Ministers’ Conference in London (3-4.09.1945). A memorandum was sent to the United Nations Assembly in London by the Cham Anti-fascist Committee on January 11,1945,which sheds light on the massacres and asks the recovery of the Chams’ rights. A memorandum to the United Nations Assembly in New York was sent by the Cham Anti-fascist Committee on October 25,1946, and so on.
We are the victims of the monarchic regime which is ruling in Greece today. Together with the fraternal Greek people, we are suffering from the consequences of the black terror unleashed by them all over Greece. It is two and a half years now that we have been roaming in Albanian leading a miserable life far from our native land, at a time when our rich land is unjustly exploited by the agents of the monarch-fascists in Chameria. Our sufferings in exile have been and are boundless. Thousands of people have died because of this situation. Despite protests we have made and the rights we are entitled to, we continue to be in exile, whereas the Greek government has gone all out to establish aliens in our Chameria in order to prevent us from going back home.
On behalf of our population, we once more ledge a protest and bring to the attention of the Investigation Commission of the United Nations Security Council the tragedy played out in Chameria and the act carried out to exterminate our population. We stress the need for a urgent settlement of the Cham problem, confident that our following demands will be met:
1.Adoption of immediate measures to halt the settlement of aliens in our native land.
2.Repatriation of all the Chams.
3.Restitution of our property and remuneration of damage in liquid and fixed capital.
4.Assistance to rebuild our home and resettlement.
5.Sefeguards and guarantees emanating from the international treaties and mandates, such as guaranteed civil, political, cultural rights and personal safety.
6.Trial and condemnation of all those who are responsible for the crimes they have perpetrated.
With our highest consideration
THE ANTI-FASCIST COMMITTEE OF THE CHAMS IMMIGRANTS

Tirana,1947

Filed Under: Histori Tagged With: Debati mbi rolin e Shqipërisë, Isuf Bajrami, në Luftën e II Botërore

  • « Previous Page
  • 1
  • …
  • 546
  • 547
  • 548
  • 549
  • 550
  • …
  • 698
  • Next Page »

Artikujt e fundit

  • GAZETA AUSTRALIANE (1929) / NJË RRËFIM PËR GRATË E SHQIPËRISË
  • VATRA SHPALL KUVENDIN E PËRGJITHSHËM ZGJEDHOR MË 25 PRILL 2026
  • VATRA, EMËR I SHENJTË, AMANET I BREZAVE, FLAKA QË NUK SHUHET KURRË…
  • Raif Hyseni, Merita Halili, Ansambli MSU ngrejnë peshë Festivalin e Artë të Muzikës dhe Valleve Ballkanase 2026
  • 17 janar, Gjergj Kastrioti Skënderbeu, forma që mban një komb, kur koha kërkon ta shpërbëjë!
  • ABAZ KUPI – NJË FIGURË QËNDRORE E MBRETËRISË SHQIPTARE
  • “Skanderbeg in American Prose and Press”
  • Reçak and the Unfinished Business Between Kosovo and Serbia
  • Boshti i Kujtesës dhe i Udhërrëfimit: Nga Skënderbeu te Gërvallët dhe Kadri Zeka
  • Kryezoti
  • Evropa përballë një realiteti të ri sigurie; gjeneralët nuk po frikësojnë – po paralajmërojnë
  • Groenlanda, nyja strategjike e sigurisë globale dhe prova e realitetit të fuqisë amerikane
  • Muzika si art i komunikimit njerëzor
  • Keqkuptimi i mendimtarëve afatgjatë nga Shqipëria
  • “KUR SHTETI SULMON ZËRIN E VET”

Kategoritë

Arkiv

Tags

albano kolonjari alfons Grishaj Anton Cefa arben llalla asllan Bushati Astrit Lulushi Aurenc Bebja Behlul Jashari Beqir Sina dalip greca Elida Buçpapaj Elmi Berisha Enver Bytyci Ermira Babamusta Eugjen Merlika Fahri Xharra Frank shkreli Fritz radovani Gezim Llojdia Ilir Levonja Interviste Keze Kozeta Zylo Kolec Traboini kosova Kosove Marjana Bulku Murat Gecaj nderroi jete ne Kosove Nene Tereza presidenti Nishani Rafaela Prifti Rafael Floqi Raimonda Moisiu Ramiz Lushaj reshat kripa Sadik Elshani SHBA Shefqet Kercelli shqiperia shqiptaret Sokol Paja Thaci Vatra Visar Zhiti

Log in

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Cookie settingsACCEPT
Privacy & Cookies Policy

Privacy Overview

This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these cookies, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may have an effect on your browsing experience.
Necessary
Always Enabled
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Non-necessary
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
SAVE & ACCEPT