PERSONAZH/ Flet këngëtarja dhe inxhinierja Valbona Peraj: Teksti, “Asnjëherë” është qëndisur nga Rozana Radi
-Nuk kam të dashur politikan, pas Bonës qëndron Bona, jo politikani/
-Të kisha të dashur biznesmen do sorollatesha me X5/
– Sfida?! Pse të mos jem dhe deputete?!/
-Nuk dua të më vlerësojnë nga bukuria, por nga intelekti dhe zëri/
-Unë besoj pak ose aspak në dashurinë sentimentale/
– Xhelozia e meshkujve është shumë arrogante, meskine/
– Më besim kam tek një shok se te një shoqe/
Intervistoi: Albert Z. ZHOLI/
Çdo këngëtare e vërtetë ka personalitetin e saj, zërin e saj, profilin e saj. Kështu edhe Valbona Peraj. Kush e njeh shikon se ka të bëjë me një femër të qeshur, të dashur, të shoqërueshme me plot kërkesa ndaj vetes. E re, por që është përplasur shumë me jetën. Nuk ndalet me kokën mbrapa, por shikon gjithmonë para, shikon drejt së ardhmes. Një femër e bukur, por që asnjëherë nuk mundohet ta nxjerrë në pah bukurinë, pasi intelekti për të është cilësia parësore e çdo njeriu. Thashethemet për të nuk kanë të sosur, por ajo me qetësi i anashkalon dhe në këtë bisedë tregohet e sinqertë çka ndodh dhe me jetën e saj private. Tashmë ajo ndodhet në finalizimin e kripit të ri “Asnjëherë”, ku sipas specialistëve përbën një hap cilësor në rrugëtimin e saj muzikal. Dashuria e saj më e madhe është djali simpatik Albo, nëna që si ndahet në çdo çast, pasi ende tek Bona nuk ka trokitur dashuria e asnjë politikani apo biznesmeni.
Cili është klipi apo kënga juaj e fundit?
“Asnjëherë”
-Që do të thotë?
Në asnjë ndarje, s’ka të fituar
Unë do vazhdoj të jetoj
Tek asnjë femër nuk e kam dëgjuar
Se dashuria fiton…
-Cilët janë bashkëpunëtorët tuaj, kompozitor, autor teksti, këngëtarë apo këngëtare në këto këngë-klipe?
Ky është një bashkëpunim me një nga bashkë-kompozitorët e parë që në fillimet e mia të para në skenë Gramoz Kozeli dhe De Vox, ndërsa teksti është qëndisur nga Rozana Radi.
– Ku ishte vështirësia më e madhe?
Vështirësitë janë në të gjitha detajet por duke shpresuar që do marrësh pëlqimin e fansave apo miqve të tu ath mendon se ja vlen pasi unë ec me mendimin se për gjërat e bukura gjithmonë duhet sakrifikuar.
– Cilat janë këngët më të suksesshme dhe kush janë autorët e teksteve?
Të flasësh për këngët më të suksesshme është pak e vështirë, pasi secila nga këngët e mia vjen me një hark kohorë relativisht të largët nga njëra-tjetra dhe secila që vjen ka ardhur në formë të veçante. Kujtoj këngët në Top Fest 2 ,”Të Dua Ty”e cila u realizua me një klip të mrekullueshëm. Kjo këngë u kthye ne hit për ato vite, madje dëgjohet edhe sot në Radio, këngë e Realizuar nga Kompozitori Gjergj Jorgaqi dhe Gramoz Kozeli, klipi nga “Infinit Studio”. Më pas kënga me titull “ Hipokrizi” me kompozitor po Gj. Jorgaqin dhe G. Kozelin. Klipi u realizua nga “Max Producion”. Por dhe mënyra e realizimit me një gjarpër prej 4 m e ktheu këngën sa të bukur dhe të frikshme… Më pas kënga “Hej Mulato”e kompozitorit Genti Lako, e cila ishte një nga këngët më të kërkuara të “Mikrofoni i Artë”, organizim i “Radio +2”… Më pas unë krijova një shkëputje drastike nga ekrani dhe nga muzika ku ju përkushtova më shumë jetës familjare dhe profesionit tim si inxhiniere… Por më pas, në 2014, u bë i mundur një bashkëpunim i shkëlqyer me super këngën “Jam arbnore”të kompozitorit Edmond Zhulali e tekst të Gjigandit Agim Doçi, realizimi i vidioklip nga “Max production” me një përkushtim mbresëlënës. Këngë e realizuar me shume kujdes pasi dihet se këngë të tilla janë këngë shekullore dhe jo këngë komerciale të stinës që i dëgjon në momentin e linçimit dhe humbasin me kalimin e ditëve ( e mos të flasim për kalim vitesh pasi harrohet dhe këngëtari). Unë këngën e kam pasion dhe jo profesion dhe provoj ,tentoj, jo të sjell këngë çdo sezon siç bëjnë shumë këngëtar që bëjnë klipe çdo ditë dhe askush nuk ju a di emrin, por dua të jem ndryshe dhe e veçantë në atë që sjell…
Ndërsa kënga dhe klipi i radhës për të cilin po punohet është një stil krejt ndryshe nga herët e tjera, pra është një këngë e qetë, ku ndërthuret me një stil timin po gjithçka ndryshe.
-Cila është veshja juaj kur këndoni . ?
Stilet normalisht janë verore pasi dhe 95% e xhirimeve janë të realizuar në bregdetin e vendit tonë. Kryesisht realizohet mes detit dhe tokës që dhe vetë kënga është e tillë, një ndarje e përjetshme me dy brigje ku thjesht kanë një pikë kontakti por kurrë nuk mund të jenë bashkë ..Por këtë herë ndryshe nga herët e tjera veshjet dhe bizhutë janë stil “Versace” kryesisht leopardi dhe tattu të theksuara. Mund të them një ekstravagancë, por jo e tepruar pasi do dilja shumë nga vetja. .
-Ku është bërë prezantimi juaj më dinjitoz dhe me cilën këngë?
“Jam Arbnore”.
-A keni realizuar ndonjë album…….?
Dikur ishte albumi “Interesant “nga “Albatred”.
-Ku këndoni gjatë vitit?
Unë nuk para preferoj të këndoj në lokale nate, vetëm kur bëhet fjalë për mbrëmjet muzikore në fundjava apo në gëzime familjare, dasma apo raste festash. Kjo është sigurisht një zgjedhje e imja ku alternoj më së miri, punën time të përditshme në Administratën Shtetërore dhe pasionit tim për muzikën.
– Në sa vende të botës jeni ftuar për koncerte?
Të them të drejtën janë shumë, madje filloj ti harroj nëse kam qenë për koncerte, për punë pune apo qoftë si turiste. Aktualisht jam e Ftuar në USA, por mendoj që do jem për festat e Nëntorit dhe të fundvitit…. nëse nuk del diçka më e mirë që të më ndryshojë mendjen.
-Ju këndoni këngë të veriut apo dhe të tjera?
Ndihem më mirë në këngët qytetare e të gjitha trevave por sidomos ato veriore pasi dhe vetë jam shkodrane.
-Njeriu ka dhe s’ka idhuj në jetë, ose më mirë të themi ka dhe udhërrëfyes të së mirës, ju keni të tillë?
Unë kam prindërit e mi në veçanti mamin tim..Babi më mësoi të jem kokëfortë, e “egër” por e vendosur në planet dhe qëllimet që i vë vetes ndërsa mami është një engjëll ku shpesh falënderoj Zotin që më ka dhënë një nënë të tillë. Ajo më mësoi si të buzëqesh dhe në momentet që jeta tregohet e ashpër me ty, si të ngrihem në këmbë kur sfidat e jetës më rrëzuan në gjunjë. Ajo më mësoi si të jem bija, motra, halla, tezja, shoqja, mikja e mbi të gjitha nëna e dikujt. Dhe për të gjitha këto i detyrohem asaj NENE. Por motivi im për të ecur para, e që më mësoi se në jetë nuk kemi ardhur si detyrim të jetojmë vetëm për veten tonë por dhe për ata që kemi për zemër, këtë ma mësoi djali im 5 vjeçar Albo.
-Cilat janë problemet e femrës shqiptare sot?
Ka shumë por di të them që femra shqiptare është femër me ideale, fisnike, e sakrificës, e besës dhe e dashurisë. Pavarësisht që gjendja ekonomike i bën të dale jashtë kornizave të saj dhe kjo është për papërgjeshmërinë e meshkujve këtu. Femrat shqiptare në të shumtin e rasteve kthehen në forcë burrërore pasi maskilizmi është me tepri në shoqërinë shqiptare.
-Ku vihet re maskilizmi i shoqërisë shqiptare?
Që në familje apo në ambientet ku ne punojmë apo dhe ku pimë kafen e përditshme. Pastaj mos të flasim në politikë, administratë shtetërore apo në art, ku ka konkurrencë mendimi e veprimi. Maskilizmi vende –vende është i padukshëm, por ka raste që maskilizmi shpërthen me arrogance sa vë dhe në dyshim veten për mos patjen e aftësive të të njohurit me njerëzit me të cilët ti jeton në përditshmërinë tënde.
-Jeni supersticioze?
Hhhahaah! Në përgjithësi jo, por ka dhe raste dobësie kur kalon situata jo të mira fillon e mendon në të tilla parashikime që janë shumë abstrakte.
– A janë më xheloze femrat se meshkujt në profesion?
Në punën time të përditshme ku unë punoj si inxhinier pranë DPSHTRR ( Ministria e Transporteve .Drejtoria e Përgjithshme Shërbimeve dhe Transporteve Rrugore),vë re se meshkujt janë më të ligj se femrat apo dhe në institucionet e tjera. Shikoj që xhelozia e meshkujve është shumë arrogante, meskine shpesh herë vulgare. Ndërsa xhelozia e një femre konfigurohet në gjëra të vogla, pa rëndësi gati të papërfillshme ( për mua), ku ato të përgojojnë,si vishesh, si ecën, si i mban flokët apo këpucët, e sigurisht kjo për mua kjo është xhelozi kalimtare ndërsa xhelozia mashkullore është e rrezikshme .
-Ku do ti kaloni pushimet verore..?
Problem kjo puna e pushimeve por këto ditë do nisem për ca pushimesh në Stamboll me djalin tim dhe në kthim ca Ditë në Bregdetin e bukur të Vlorës.
-Syzet dhe rrobat e banjës të preferuara?
Syzet që mbaj në zyrë apo kur udhëtoj me makinë natën janë të “Ray Ban” ndërsa syzet e diellit “Guçi”, këto për momentin.
-Ushqimi veror i preferuar?
Nuk është se jam shumë e dhënë pas ushqimit apo dhe që të bëj diferenca mes stinëve por shtoj dozën e ngrënies së akulloreve (hahahahhhahah) dhe pse e di që është e dëmshme për kilet që merr. Por nuk heq dorë lehtë nga gjërat që dua. .
– Si do ta përkufizoni dashurinë?
Akoma beson se ekziston sidomos pos – adoleshencës??? Nuk besoj se jam e aftë të jap një përkufizim në këtë pike, pasi një të saktë nuk e kanë bërë as studiues të këtij termi. Dashuria ka forma dhe mënyra të ndryshme të ekzistencës së saj. Ku ka dashuri për prind, fëmijë, të afërm , miq, apo dashuri për ushqim apo dhe gjërat e konsumit të përditshëm. Por nëse e keni fjalë për dashuri në lidhje me një person athere është gjë tjetër, pasi unë besoj pak dhe aspak në ekzistencën e saj..
-Kur ndiheni mirë kur ju thonë jeni e bukur, apo këndoni bukur?
Përsa ju përket pjesës së komplimenteve jam lodhur dhe madje, shpesh kthehem më arrogante apo me ironi pasi, sa më shumë kalojnë vitet, njeriu kërkon të vlerësohet për gjëra jo të konsumit të përditshëm, por për vlerat që ka ajo pjesë e dukshme apo fasada që disponon secili..
– Çfarë do të lexoni gjatë pushimeve?
Nuk po të gënjej nëse të them se kam marrë diçka të lexoj, nuk kam kohë as për veten time kur shkoj në pushime pasi e gjitha jam ne dispozicion të djalit tim. Të gjitha mamatë më kuptojnë shumë mire në këtë pjesë…
– Më mirë ndihesh mes meshkujve apo mes femrave?
Nuk e kam menduar ndonjëherë këtë zgjedhje pasi kur dal për kafe apo ndonjë darkë dal me shoqëri që ndihem mirë.
-Kush është ai ajo që ju frymëzon më shumë në punë apo muzikë?
Djali im.
-Flitet se Bona ditët e fundit para klipit ka bërë operacion gjokset. a është e vërtetë?
·Unë quhem Valbona Peraj dhe jo për mungesë lekësh por as që e mendoj të bëj ndërhyrje të tilla në fizikun tim. Gjokset i kam origjinal si mi ka dhënë perëndia. Nuk preferoj të qëndroj në tregun e muzikës apo ekranit duke u mbajtur nga operacionet plastike. Disa femra harrojnë se pamja të tërheq e para dhe vlerësohet e fundit. Në këto kushte më pëlqen të më pëlqejnë me të mirat dhe defektet që kam. Me një fjalë kjo është ajo që më bën të veçantë sa herë që vi në ekran. Pra të kanë gënjyer.. haahhahaha
-Thuhet se pas një femre të mirë, është një burrë i suksesshëm, por dhe pas një të dashuri politikan qëndron një femër e bukur që bën show? Kush qëndron pas Bonës?.
Deri diku keni shumë të drejtë .Por kjo nuk ka lidhje me mua, apo me punën apo prezantimet e mia aktuale, pasi nuk është se unë jam “non stop” në ekran apo i jam përkushtuar kësaj pjese shumë. Por mund ta rezervoni këtë pyetje ndoshta për një periudhë të më vonshme hhahahaha ( shaka) . . Aktualisht pas Bonës nuk qëndron askush, por vetëm Bona.
E vërtet është se keni të dashur politikan?
Hahahahah, nuk do ishte keq kjo që thua, por politikanët po i mbajnë me bukë biznesmenët ….Nuk kam as biznesmenë, se atherë do sorollatesha me X5.
– Keni shumë ambicie, tashmë diku keni hedhur idenë se në zgjedhjet e ardhshme do kandidoni si deputete, por me kë parti ende nuk dihet. Kjo është sfida juaj e radhës?
Hahahahha! NDOSHTA…PSE JO? He zot, më duket se as te pasqyra nuk duhet të besosh, se te këmisha që ke veshur jo e jo. Kam patur shumë oferta partish për të qenë pjesë e tyre por ….përsa i përket se cilës Parti do ta mësosh në momentin e duhur. Lajmi do kalojë më parë tek ju. Di të them se besimi në një parti është si besimi fetar që mban.
-Kur ndihet më mirë Bona pas një dreke të shijshme me prodhime deti apo pas një seksi me të dashurin e zemrës…apo të dyja bashkë?
As njëra e as tjetra …pasi nuk jam shumë hamëse, apo dashamirëse e madhe e ushqimeve dhe e dyta nuk kam të dashur e as që dua të kem për momentin. Dashuria ime është vetëm Albo dhe ma beso se po e shijoj në maksimum fëmijën tim,që e kam vetëm për vete e që se ndaj me askënd tjetër( nuk jam egoiste). Jam në një periudhë qetësie pas një rrebeshi të furishëm që më përballi jeta në rrugë time.. .
-Kë beson më shumë një shoqe të ngushtë apo një shok të ngushtë?
-Shoqja ime e vetme është mami im e adhurueshme…
Nga shoqet e kam pësuar, por mendoj se deri diku dhe kam mësuar nga pabesia e tyre, ku fatkeqësisht apo fatmirësisht, nuk besoj verbërisht më tek asnjë, ku me bindje them që, më besim kam tek një shok se te një shoqe….
Shqipe Malushi- Nje grua lidership dhe ambasadore e paqes
Bashkebisedim i Shqipe Malushi me Liliana Pere – Presidente e organizates “Gruaja Shqiptare ne Bote”/
Histori Suksesi, dhe jo vetem… histori te sherbimeve si ambasadore e paqes ne Afganistan, Indi, Liban, Kosove, Shqiperi…Ndjehemi krenare me Shqipen, qe ka kaluar shpesh here ne rreziqe kercenuese per jeten, por nuk eshte terhequr nga misioni per ngritjen e urave te Paqes!
Shqipja u nderua me Medaljen e NATO-s per mbeshtetjen e saj ne misionin paqeruajtes ne Kosove dhe Engjelli i Çmimit te Paqes nga Magazine Dita e Grave, dhe e zgjedhur ne vitin 2003 si Gruaja e Vitit nga Rrjeti i Grave Refugjate.
Profili i Shqipes:
Shqipe Malushi eshte lindur ne Peje. Ajo eshte nje shkrimtare, nje trajnere Lidershipi per Çeshtjet Gjinore dhe nje aktiviste e te drejtave te njeriut. Jep leksione mbi demokracine, te drejtat e njeriut, dhe menaxhimin e krizes ne SHBA, Shqiperi, Kosove, Afganistan, Liban, Kili dhe Indi. Ajo ka punuar ne Kabul si keshilltare per çeshtjet gjinore dhe fuqizimin. Perfundoi studimet e saj ne gjuhesor ne Universitetin e Beogradit, studioi ne Kolegjin Sarah Lawrence, NY, dhe mban nje diplome master ne Arteve dhe Shkences ne Universitetin e New York, NY.
Ajo përdor tregimin për të rritur ndërgjegjësimin, Sigurimi per ngritjen e kapaciteteve, forcimin e udhëheqjes, zbaton menaxhimin e ndryshimeve, dhe për të promovuar vizionin e ndërtimit dhe të kuptuarit e çështjeve ndër-kulturore . Tregimet e saj janë botuar ndërkombëtarisht, dhe puna e saj përfshin libra me poezi dhe aktivitetin e saj ne shqip dhe Anglisht
Malushi është më shumë se një poet dhe vizionare – ajo është një lider i rekomandueshëm për gratë në të gjithë botën.
Aktualisht ajo jeton ne Nju Jork me nenen e saj dhe motren e saj Magbule Alida.
Tegimi mesazhdhenes i kesaj gruaje humane , mbreselenes vazhdon…/
Shqipe Malushi gjithe jeten eshte mbeshtetur ne dashurine dhe dhembshurine per njerezimin. Ajo deshironte ti kuptonte te gjitha gjuhet dhe popujt e botes, enderonte se do ecte neper vende te ndryshme dhe te gjithe do ta kuptonin misionin e saj, i cili mbeshtetej ne te verteten dhe Zotin.
E kishte te qarte se jeta eshte e veshtire dhe gjithnje i veshtronte njerezit me dashamiresi. Eshte perpjekur te mesoje shume nga te gjitha moshat. Mendimi qe e bente te vuante Shqipen, ishte se perse njerzit qe e rethonin gjithmone ishin jo te lumtur. Kjo e shqetesonte shume.
E mbeshtetur ne drejtesine per liri e barazi per gruan, kursesi nuk e pranonte traditen qe thoshte se vajzat nuk kishin te drejta dhe djemte i kishin te gjitha te drejtat. Nje sfide perballe kesaj tradite.
Arsimimi dhe deshira per te marre sa me shume dituri ishte tipar krysor per Shqipen. Deshironte te dinte c’do gje, prandaj bente shume pyetje. Ishte shume kurize por brengoste kufizimi si femer.
Brenda saj kishte nje lufte ne mes te zemres dhe mendjes. Zemren e kishte shume te madhe, aty kishte vend per meshire, dhimbshuri, dashuri, mirekuptim, etj. Por ne mendje kishte gjithmone dyshim, tentim per ti ndruar gjerat, mos pranim, moskuptim, rezistim, rebelim. Dashuria brenda zemres saj gjithmone fitonte por nga njehere perballej me shpirtin e saj human.
Sjell nder mend kur ishte femije dhe ç’do vere Shqipja shkonte ne bjeshket e Rugoves per pushimet te veres. Reth saj ishin bjeshket e larta, pyll i pafund, ere e fresket e cila enderonte te fluturonte pertej ketyre bjeshkeve.
Ajo besonte se do te arrinte kete ender ,do te thoshte po, por si dhe kur nuk dinte se qe ne moshe te e re ka tentuar te shkonte sa me larg nga shtepija, nga rethi sepse ate kohe ata nuk I kuptonin andrat e saj. Ç’fare deshironte Shqipja? Deshironte te kishte lirine te hulumtonte jeten, te zbulonte te verteten e jetes, te shkurante , te aktronte, te vallzonte, te krijonte. Deshironte , te shijonte jeten ne te gjitha ngjyrat e saja. Jeta e saj ne shtepi ishte pa shprese. Babai i kishte vdekur kur ishte vetem tre vjec, ndrsa nena ishte gjithmone ne pikellim. Dhe ajo donte ta luftonte pikellimin dhe ta shendronte ne gezim. Kjo ishte qellimi i jetes saj. Deshironte ti bente te gjithe njerzit te lumtur dhe te qeshur.
Ah familja ime e dashur… shprehet ajo. Si femije nuk i paskesh kuptuar sepse mendonte se ata ishin pengesa sepse ishin tradicionale. Shume pak kishte ditur per familjen e saj deri sa u largua nga ata, dhe dashuria u be nje flake qe ende nuk eshte shuar. Kur shqipja vendosi te largohej, ndjeu mungesen e familjes. U miqesua me njerez nga te gjitha trojet, te cilet mund te zevendesonin familjen e saj. Sic thote nje fjale e urte “Vetem kur e humbim ate qe duam, e kuptojme sa shume e paskemi dashte”.
Liliana Pere- Deshiroj e dashur Shqipe te sjell ne vemendjen e publikut, kush eshte integriteti juaj i larte professional, dhe si ka vazhduar rruga e suksesit?
Dhe Shqipja vazhdon…
Edukimi im ishte shume interesant sepse une u rrita ne mesin e librave, tregimeve te gjyshes, tradites familjare. Gjimnazin e kreva ne Peje. Ishte gjimnaz klasik me shume rregulla. Pastaj fillova studimet ne deegen e farmacise, sepse babai im ishte farmacisti i pare shqiptar ne Kosove. Me pas familja me lejoj te vazhdoja studimet e fakultetit vetem nese shkoja ne farmaci. Une pranova dhe studjova farmacine dy vjet por u merzita shpejt dhe i nderpreva studimet. Pastaj studjova psikologjine dhe frengjishten, por nuk ndjeja se ishin lamite qe me benin te gjalle. Ma ne fund e gjeta, shkova ne fakultetin e filologjise ne Beograd dhe aty studjova gjuhen, letersine Shqipe dhe Anglishte. Aty dhe diplomova. Pra gjate gjithe rrugetimit tim te gjetjes se vehtes, une androja te ikja te shkoja ne Amerike. Dhe kur u diplomova, disa dite me vone ishte hapur nje konkurs per ndrim studentash ne Amerike, dhe une u pranova. Keshtu u largova nga familja per te dyten here dhe ika pas endrave te mija.
Ne Amerike pas shume e shume perpjekjeve dhe sfidave une pata fatin te vazhdoj studimet e larta. Perseri fillova te studjoja sepse fitova bursen ne njeren nga kolegjet shume te njohura Sarah Lawrence College, ku shume artiste te njohur kishin studjuar ne kete kolegj. Pasi kreva studimet ne nje aftat dy vjecar e gjysme vazhdova me studimet postdiplomike ne New York University. Me pas u punesova ne nje firme Editor & Publisher Co. Inc., qe quhej “Bibla e Gazetarise” dhe ishte e vetmja kompani qe merej me gazetaret dhe gazetari ne tere Ameriken. Aty punova 15 vite. Une gjithashtu kam vazhduar studimet per biznes dhe administrim ne Columbia University, si dhe kam shum trajnime profesionale nga vendet e ndryshme.
Liliana Pere:A ka ndjere Shqipja mbeshtetje permanente per qellimet e saja, profesionin dhe si kane qene keto raporte?
…Une kisha shume mbeshtetje nga miqte dhe dashamiresit qe i njoha ne Amerike. Kjo ishte nje mbeshtetje emotive e cila me nxiti te vazhdoja kah rruges se suksesit. Nga te gjitha sfidat e jetes, mbeshtetja e miqve dhe me vone e familjes ishte gjeja me e fuqishme dhe me e bukur ne jeten time. Une I doja shume, i doja te gjithe. Dashurija ishte energjija ime positive dhe une e shperndaja ate pakufi me te gjithe njerzit qe me rethonin. Pra dashuria u be edhe mjet komunikimi, edhe mjet sherimi dhe vizion i se ardhmes. E doja nje bote te bukur dhe me plot dashuri. Ashtu e shikoja, ashtu e krijoja. Pastaj dhe bursat qe i kam fituar per shkollim ishin nje mbeshtetje e forte. Edhe puna qe beja gjithashtu ishte mbeshtetje financiare. Pra une punoja nga dy pune te shumten e rasteve gjersa ne mbremje shkoja ne shkolle dhe ne wikend merresha me komunitetin.
Komuniteti Shqiptar ishte foleja ime gjithashtu sepse aty une e gjeja vehten. I perkisj atij, dhe deshiroja qe te gjithe te ngriheshim lart se bashku.
Liliana Pere: Si eshte Komunikimi me Shqiperine, me vendin tuaj dhe a deshironi te ktheheni? Sa nostalgji dhe dhimbje keni per vendin tuaj?
Shqiperia, Ah Shqiperia sa fort e desha dhe e dua. Une u ktheva vjet ne Shqiperi. Isha e angazhuar nga World Vision ne Tirane per nje Trajnim. U friksova teper per kete pune se nuk dija a do ja delja me sukses. Frigohesha per shkak te gjuhes sime te cilen e flas me dialect geg te Kosoves, pastaj 35 vite ne emigracion e kane bere te veten dhe natyrisht se kam harruar shum fjale. Por e mora kurajon dhe kur arrita ne Tirane dhe fillova trajnimin qe ne diten e pare e vendosa ta beja ne gjuhen Shqipe. Une nuk mundem t’ja u pershkruaj ndjenjat e mija, ishin sikur valet e detit Adriatik, vinin dhe riteshin pa nderprere. Mua te gjithe me pranuan me zemer te hapur, me priten te gezuar, dhe frika qe e kisha u zhduk. Gjuha ime ishte shume e kuptuar nga te gjithe. Shume pak bera gabime dhe te dy palet u dashuruam me njeri tjetrin. Une pata shume sukses me punen time ne Tirane me sistemimin e burave dhe te grave ne pune, me lidershipin, dhe manaxhmentin. Ata i pranuan sygjerimet e mija dhe me te vertete e beme nje hap shume pozitiv kah e ardhmeja. Te punoja ne Tirane per mua ishte sikur te diplomoja perseri. Sikurse isha diplomuar dikur nga shkolla e mesme ne Kosove dhe kisha ikur nga trolli. E tani isha kthyer ne troll dhe ja qendroja para popullit tim duke pritur a do me pranojne dhe a do diplomoja. Dhe kalova me sukses. Tani enderoj te kthehem ne Shqiperi perseri. Kam shume miq dhe kam deshire qe ti vizotoj perseri. Pra ne c’do rast qe do me jepet une do ve krahet dhe do fluturoj drejt Shqiperise.
Pa dyshim ty Liliana do te takoj me pa tjeter se je mikja ime me e re dhe ne Tirane do te bisedojme dhe me gjere per projektet e mia ne te ardhmen.
Liliana Pere: C’fare mesazhi keni per boten e gruas shqiptare?
Gruaja Shqiptare eshte e bukur, eshte e menqur, e kthellet, e bute, e dashur, me durim dhe me shume cilesi te tjera. Une doja t’ju them se gjeja me e shtrejte eshte Dashuria per vehten dhe pastaj per tjeret.
Ata qe nuk dijne ta duan vehten, ta respektojne vehten dhe ta ndihmojne vehten ata nuk dine ti bejne keto as per te tjeret. Gruaja Shqiptare gjithmone ka pase vlera te larta, dhe jam e deshiruar qe ne kur mos ti humbim keto vlera si edukimin, miresine, besimin, miqesine, familjen, kombin, kulturen e shume te tjera.
Tani me ndrimin e gjeneratave ne boten globale, edhe vlerat po zhduken dhe po mbetet nje zbrastire.
Gruaja Shqiptare kur nuk duhet me harru kush ashte dhe nga rrjedh. Ajo duhet te mburet me traditen, kulturen dhe edukaten e saj. Femra duhet ta ruaj bukurine dhe dashurine e saj e mos te krahasohet me askend perpos me vlerat e saja. Nje gje eshte shume e rendesishme per pavaresine e gruas eshte gjendja ekonomike. Kur gruaja ashte finaciarisht e pavarur ajo ashte gjithmone ne rruge te fuqizimit, dhe me lehte e ka ta baje drejtesine.
Gruaja nuk ashte krijuar per te duruar dhunen, ajo duhet besuar ne vehten ne krijuesin e saj dhe te drejtat e saja, dhe pastaj te fuqizohet, te edukohet dhe te pavarsohet. Ne kete rruge ajo do e gjeje lumturine dhe paqen shpirterore..
Falenderim nga Shqipe Malushi
Faleminderit znj. Liliana per biseden e ngrohte dhe te dashur qe patem , te falenderoj shume per punen e papertuar humane qe ben per njohjen e vlerave te grave shqiptare ne Bote. Shikoj se ju kete pune e beni me shume dashuri dhe per kushtim . Kur mos te harojne se dituria ashte liri dhe eshte fuqi.
Falenderim nga Liliana Pere
Ju faleminderit ju Shqipe Malushi gruaja me integritet te larte professional, paqesor, human dhe njerezor , je shembull pozitiv dhe i rralle. Historia juaj eshte nje mesazh i madh pozitiv qe ne si organizate ‘’GSHB’’ duam te japim, per te treguar se sa shume dashuri energji, pozitivitet dhe integritet professional, ka nje grua ne kapacitetin e saj ne brendesi , kur do te arsimohet, te ece , te luftoje , per lirine , te drejtat, humanizmin, familjen dhe Paqen ne Bote.
Nepermjet historise tuaj Une personalisht dhe GSHB sensibilizon dhe ndergjegjeson gruan shqiptare.
Ju faleminderit nga zemra e dashur Shqipe Malushi!
Te presim ne Tirane.
Intervistoi
Liliana Pere
Presidente e “Gruaja Shqiptare ne Bote”
Tirane 12.08.2015
Azilkërkuesit, masa më të shtrënguara
Zv/Ministrja Elona Gjebrea: Do të ketë penalitete të forta/
Nga pika kufitare e Kakavijës, zv.ministrja e Brendshme Elona Gjebrea u bëri sërish apel qytetarëve, të mos bien pre e premtimeve të trafikantëve, që u premtojnë Gjermaninë, pasi ata do të kthehen të gjithë.
Gjebrea theksoi se nuk ekzistojnë mundësitë që qytetarët të përfitojnë azil. Zv.ministrja inspektoi pikën e Kakavijës, ku bashkëpunojnë me Policinë Kufitare edhe ekspertë të Policisë Federale Gjermane, me synimin për të luftuar migracionin e paligjshëm.
“Dy avionë kanë riatdhesuar disa qytetarë shqiptarë dhe do të vazhdohet më tej me riatdhesimin e të tjerëve. Po diskutohen penalitete më të forta ndaj shqiptarëve. Gjithsesi, po bashkëpunojmë me autoritetet përkatëse dhe ajo që është e qartë se shqiptarët nuk kanë mundësi azili në Gjermani”, tha Gjebrea. Zv.ministrja deklaroi se, edhe ndaj agjencive turistike janë forcuar kontrollet, ndërkohë që 4 prej tyre do të përballen me ligjin: “Nëse një person nuk ndjek rregullat e lëvizjes në vendet Shengen, Policia Kufitare është autoriteti përgjegjës që e refuzon daljen e personit”. Vizita e Gjebreas erdhi vetëm pak ditë nga vizita e ambasadorit gjerman, Helmut Hoffmann, në Kakavijë, ku u theksua gjithashtu se nuk do të ketë azil për arsye ekonomike.
Që prej 16 korrikut të këtij viti, në Kakavijë janë vendosur 12 punonjës të Policisë Federale, të cilët mbështesin kolegët shqiptarë gjatë mbikëqyrjes dhe kontrollit në kufi, me qëllim evitimin e migracionit ilegal dhe krimit ndërkufitar.
SA MË SHUMË JAM MARRË ME STUDIMIN E SHQIPES, AQ MË SHUMË MË ËSHTË SHTUAR DËSHIRA QË T’I KUSHTOHEM ASAJ
(Flet gjuhëtari prof.dr. Tomor Osmani, Mjeshtër i Madh)/
Nga Fran Gjoka – Lezhe*/
– Prof.Tomori: Keni një jetë të tërë që merreni me gjuhësinë shqiptare si në rrafshin sinkronik, ashtu edhe në atë diakronik, cili ka qenë motivi kryesor që ju ka shtyrë të merreni për një kohë kaq të gjatë me këtë fushë studimi?
*Unë nuk jam një gjuhëtar i ri. Ishte një dëshirë, një pasion që të merrem me gjuhësi dhe me studimin e gjuhës shqipe. Edhe vetë profesioni si mësues i gjuhës shqipe dhe i letërsisë dhe që në vitin 1963 si pedagog i gjuhës amtare në Institutin e Lartë Pedagogjik të Shkodrës (Sot Universiteti “Luigj Gurakuqi”) më nxiti që t’i kushtohem ekskluzivisht studimit të kësaj gjuhe, duke u përpjekur që të zbuloj “të fshehtat e saj”, kur kam pasur mundësi. Sa më shumë jam marrë me studimin e shqipes, aq më shumë më është shtuar dëshira që t’i kushtohem asaj, duke studiuar, por edhe duke botuar shkrime në shtypin shkencor dhe periodik. Edhe në këtë moshë që jam, ndjej kënaqësi që të kontribuoj me ato mundësi që kam, për të dhënë diçka në të mirë të gjuhës, kulturës dhe arsimit kombëtar.
– Duke njohur fushën e veprimtarisë shkencore të familjes së njohur Osmani, shohim se ju e keni thyer disi kornizën e fushës studimore. Pse pikërisht, përveç kontributeve të tjera gjuhësore, jeni marrë me historinë e alfabeteve të shqipes?
Unë nuk e kam thyer kornizën e fushës studimore të familjes sime. Trashëgova fillimisht profesionin e mësuesit dhe pastaj atë të pedagogut. Nëse babai im, Ethem Osmani, Mësues i Popullit, iu kushtua veprimtarisë pedagogjike, duke drejtuar një shkollë të arsimit të përgjithshëm, vëllai, Shefik Osmani, një didakt i mrënjohur, ndërsa unë vazhdova traditën arsimore si mësimdhënës dhe studiues i gjuhës amtare.
Duken ndjekur historikisht zhvillimet e gjuhës shqipe që nga dokumentet e para e në vazhdim, më tërhoqi vëmendjen problemet e historisë së alfabetit të gjuhës shqipe. Ndonëse shumë studiues janë marrë me këtë temë, janë botuar studime dhe monografi, por unë kërkoja të shkelja në atë shtigje, kur nuk ishin thënë të gjitha për këtë çështje. Qëllimi parë imi ishte që çdo botim që kishte lidhje me historinë e alfabetit të shqipes ta shihja fizikisht dhe çdo të dhënë ta merrja jo nga të tjerët, por nga origjinali i veprës. E dyta, do të merresha jo me artikujt dhe veprat e shkruara gjatë viteve, por vetëm me ata që kishin hartuar alfabete, variante dhe nënvariante, që do të pasqyroheshin përmes pasqyrave të hartuara posaçërisht. Kështu arrita që të botoj monografinë “Histori e alfabetit të gjuhës shqipe” në vitin 1987, më pas veprën e pasurova me të dhëna të reja, me vlerësime dhe interpretime të një dimensioni të ri, duke e dyfishuar edhe si material, të cilën e titullova “Udha e shkronjave shqipe”(1999). Edhe ribotimi i kësaj vepre në vitint 2008 nga Akademia e Shkencave e Shqipërisë njohu përmirësime në sasi e cilësi.
-Një nga studimet tuaja më të arrira ka qenë edhe botimi i monografisë “Komisia Letrare Shqipe në Shkodër” (1916-1918). Si arritët të kryeni një studim kaq të plotë, kur mungonin shumë dokumente.
“Komisia Letrare Shqipe në Shkodër” ishte një ngjarje e madhe në fushën e kulturës së cilës nuk i ishte dhënë vendi që i takonte gjatë viteve, që nga krijimi i saj, më 1916, afro 100 vjet më parë. U mora me një ngjarje të tillë, pasi arrita të gjej disa dokumente të reja si procesverbalin e mbledhjeve, si dhe broshurën “Lajmet e Komisisë Letrare Shqipe në Shkodër, nr.2. Mbi bazën e studimeve dhe të dokumenteve arrita të hartoj një monografi për veprimtarinë e saj, duke saktësuar kohën kur ka filluar aktivitetin e saj dhe sa kohë ka vazhduar, cilët kanë qenë misët, pjesëmarrësit dhe të ftuarit, duke precizuar personalitetet që morën pjesë në mbledhjet e organizuara gjatë tri vjetëve të punës së saj, diskutimet për gjuhën e përbashkët dhe drejtshkrimin e saj, për zhvillimin e letërsisë , hartimin e e teksteve shkollore dhe i termave të tyre etj.
Për mendimin tim, ajo ka qenë institucioni i parë shkencor në vendin tonë. Në shkrimet e botuara për këtë ngjarje janë dhënë disa konsiderata me vlerë për veprimtarinë e saj. “Komisia Letrare Shqipe në Shkodër” ishte nismëtarja e standardizimit të shqipes së shkruar…(B.Beci), Me Komisia Letrare Shqipe në Shkodër nis kodifikimi në shkallë kombëtare i shqipes standarde…(Xh.Lloshi), Me punën që kreu “Komisia Letrare Shqipe në Shkodër”, shqipja hyri në një etapë të re të përpunimit të saj të vetëdijshëm, hyri në hullinë e kodifikimit të saj…(S. Mansaku). “Komisia Letrare Shqipe në Shkodër”, një institucion me vlera të veçanta shkencore, historike, gjuhësore, letrare e kulturore për kohën u karakterizua nga kompetenca shkencore, toleranca, larg qendrimeve të ngushta lokaliste, duke dhënë zgjidhje sa shkencore, aq edhe të pranueshme për gjuhën shqipe dhe njëkohësisht i dha një shtytje të veçantë procesit të konvergjencës gjuhësre që ndikoi në zhvillimin e shqipes moderne për shumë kohë.
-Një jehonë të veçantë në qarqet shkencore bëri edhe vepra juaj studimore “Shejzat për gjuhën shqipe”. Diçka rreth rolit të kësaj reviste për zhvillimin e gjuhës shqipe.
Revista “Shejzat” ishte një organ i botuar jashtë atdheut, që nuk qarkullonte në Shqipëri, pasi drejtuesit e saj ishin persona të përndjekur nga regjimi monist. Ajo u botua gjatë viteve 1957-1974 me një numër përkujtimor në vitin 1978. Pronar i revistës ishte shkrimtari Ernest Koliqi dhe kryeredaktor Martin Camaj për aq kohë sa qendroi në në Itali. Duke qenë se lexuesi shqiptar është pak i njohur ose aspak me lëndën e kësaj reviste, e quajtëm të arsyeshme që shkrimet e saj t’i shohim në rrafshin gjuhësor. Në artikujt e përfshira në këtë revistë disa kishin karakter problemor, por edhe njohës, informues, recensa, kronika etj. Në këtë organ u aktivizuan dhe dhanë ndihmesën e tyre për gjuhën shqipe shumë personalitete të kulturës shqiptare, por që ishin të padëshirueshëm nga regjimi monist në Shqipëri, si : E.Koliqi, M.Camaj, K.Gurakuqi, M.Kruja, Z.Valentini, L.Marlekaj, T.Kolgjini, atë Daniel Gjeçaj etj. U botuan artikuj për gjuhën e përbashkët, për historinë e alfabetit të shqipes dhe fjalorët e saj; u trajtuan çështje me karakter morfologjik, drejtshkrimor, leksikor e leksikografi, por nuk mbetën jashtë edhe shumë figura emblematike, vepra dhe autorët e tyre.
Kjo revistë për kohën kur u botua, qe një organ i preferuar i shqiptarëve jashtë atdheut.
-Keni një jetë të tërë që merreni me studentë. Keni nxjerrë mjaft talente sidomos në fushën e letërsisë.Si e shpjegoni mungesën e studiuesve të rinj në fushën e gjuhësisë?
Nuk mund të them se kemi një deficit të studiuesve në fushën e gjuhësisë.Kjo është e kushtëzuar nga disa faktorë. Dihet se gjuhësia është një shkencë e vështirë, kërkon mobilizim të vazhdueshëm, studim sistematik dhe kjo është e kushtëzuar edhe me individin që duhet të ketë dëshirë dhe pasion për këtë shkencë dhe disiplinat e saj. Gjithashtu edhe shteti, shoqëria ka rolin e vet, duke nxitur studiuesit e rinj, por edhe duke investuar financiarisht për ato shkenca që kanë nevojë për t’u ndihmuar. Një fakt pozitiv që vihet re këto dekadat e fundit është që shumë studiues të rinj kanë zgjedhur temat për doktoraturë nga fusha e gjuhësisë, si në universitete, ashtu edhe në qendrat shkencore, por këta duhen stimuluar. Ky kontigjent i ri që është kualifikuar deri tashti, apo vazhdon kualifikimin pasuniversitar po jep frytet me botimet nga fusha e gjuhës shqipe si brenda, ashtu edhe jashtë vendit.
-A jeni i kënaqur, professor, me nivelin e përgatitjes së studentëve në rrafshin gjuhësor si mësues të ardhshëm. A ka vend për përmirësimin e punës metodike dhe shkencore në këtë drejtim.
Përgatitja e studentëve nuk është në nivelin e kërkuar.Ata i kanë të gjitha kushtet për të studiuar.Çdo universitet ka bibliotekën e vet në shërbim të studentëve që sa vjen e pasurohet. Në Universitetin “Luigj Gurakuqi” në Shkodër biblioteka shkencore është shumë e pasur me botime të traditës dhe të sotmes, me kushte shumë të mira për të studiuar, por duhet nga ana e studentëve vullnet dhe dëshirë për të studiuar. Nuk mund të themi se s’ka vend për permirësimin e punës metodike dhe shkencore. Duhet të gjenden forma puna nga ana e pedagogëve që i shërbejnë procesit mësimor, përmirësimit të tij. Një fakt pozitiv është se i gjithë personeli mësimdhënës është i kualifikuar, ka interesa të veçanta për disiplinën gjuhësore që mbulon, duke botuar jo vetëm artikuj e studime shkencore , por duke kaluar në botimin e monografive.
Me lejoni t’ju uroj jetëgjatesi, shëndet të plotë, krijimtari përseri të frytshme për kulturimin dhe lartësimin e virtyteve më të mira të gjuhësisë shqiptare.
*Autori i intervistes, Fran Gjoka
A do t’i dorezoje Kosova 12 mije Ha toke Malit te Zi?
Nga procesi i demarkacionit me Malin e Zi, Kosova pritet t’i humbë 12 mijë hektarë/
Nga ky proces, Kosova pritet t’i humbë mbi 12 mijë hektarë.
Anëtari i Komisionit shtetëror për shënjimin e vijës kufitare me Malin e Zi, Ali Lajçi, ka kërkuar të ndërpritet procesi i demarkacionit me këtë shtet.
Ai ka thënë se nga ky proces Republika e Kosovës rrezikon të humbet mbi 12 mijë hektarë për faktin se janë deformuar kufijtë e 74’tës. Ai ka thënë se vijat e propozuara janë ekskluzivisht të kadastrave të Malit të Zi, shkruan Epoka e Re.
Lajçi ka vlerësuar se Qeveria e Kosovës nuk është dashur të aporovojë raportin teknik të Komisionit shtetëror për shënimin e vijës kufitare me Malin e Zi. Ai ka bërë thirrje të ndryshohet përbërja e Komisionit për demarkacion dhe të rishikohet i tërë procesi.(Kortezi:Zeri)
- « Previous Page
- 1
- …
- 131
- 132
- 133
- 134
- 135
- …
- 216
- Next Page »