Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

Tregimi për zonjat e suksesit shqiptar- ideja që jeton pa kohë

by

Nga Flora Nikolla/

Është ngazëllim kur mbyll siparin e një aktiviteti dhe kur ti sheh se ke dhënë gëzim dhe konkretësi mbi idetë e përcaktuara qartazi në një udhë të gjatë dhe ku qëllimet janë tashmë të bashkuara, konkrete si në vijimësi ashtu edhe në ardhmëri.Praktika inteligjente e këtij shekull, pragmatizimi, ndoshta ta kufizion kohën e sistemin e jetës tënde, por hera herës të kujton në qetësi se, ti e ke rritur një ide, e ke përcuar tek të tjerë, e ke ndërtuar e ke parë duke e jetuar dhe ke qëmëtuar veten paskësaj kur çdo gjë ka mbaruar me një emër fisnik, të madh e të përgjegjshëm mbi vete që quhet Albanian Excellence .Kështu po më ndodh edhe tani, kur në një natë marsi me erë të ngrohtë pranvere, jam ulur në vëndin tim të prefruar në shtëpinë time në Tiranë, të shkruaj këto rreshta …Për çfarë ? Kam gëzim të shkruaj mbi një ide që më lindi në Nju Jork në vitin 2016… e të tregoj ku ndodhet kjo ide në këtë natë marsi të vitit 2023 … Cila ishte ideja që të lindi atëhere? Të tregoja për zonjat e suksesit shqiptar … Cila ishte pikënisja ? Motra ime ….një mjeke e realizuar me një karierrë brilante në Nju Jork, por edhe miket shqiptare të motrës time, me një jetë dinjitoze, të barabartë ndoshta edhe me amerikanin më të mirë …! Si jetonin, punonin, luftonin këto vajza shqiptare për të ndërtuar jetën familjare, profesionale, njerëzore…, suksesin e tyre në një nga pikat më të rëndësishmë të planetit?Kështu u shkrua libri “Zonjat shqiptare në Nju Jork” së bashku me Kozeta Zylon , për t’u konkretizuar bukur në një mbrëmje Gala shtatori, ku zonja nga Shqipëria, Kosova, Maqedonia, Mali i Zi ,u ngjitën në skenën e Simphoni Space në Manhattan me regji e skena nga Andis Gjoni.Zonjat shqiptare në Nju Jork , hapi siparin e kësaj udhe të gjatë më pikënisje këtë ide që u mbështet fort nga një Memorandum të nënshkruar në firmë të parë, nga Kreu i shtetit shqiptar të asaj kohe Shkëlqesia e tij, zoti Bujar Nishani . Memorandumi quhej , “Të qënët grua në shekullin e XXI” .Nga detyrat e këtij memorandumi pikënisi sërish hartimi dhe nënshkrimi në Nju Jork në vitin 2018, i Peticionit për viktimat e dhunës seksuale të luftës në Kosovë në vitin 1999, më pas Albanian Excellence do të themelonte çmimin, “Zonjë që bën Shqipërinë”, çmimi, “Zonjë që bën Shqiptarinë”, shoqëruar edhe me botimin e dy librave përkatës ku mbi bazë të një pyetësori, zonjat tregonin pikat kyçe se si e kishin realizuar suksesin .Idea për të treguar për zonjat e suksesit shqiptar vijonte bukur … Dhe kështu në këtë kudër të kësaj ideje, zonjat e suksesit shqiptar tregonin jetën e tyre, në intervista të shkruara, në dalje televizive, në mbrëmje Gala, plot jetë , me tinguj… me zanore të zëshme e të pazëshme, me vullnet , zell , ambicie, e me plot dashuri për jetën , zhvillimin , ecjen përpara të fënijëve të tyre, të punës dhe të qëllimeve të tyre veshur me erën e mirë të të qënit grua… Jetët paralele e të shumëllojshme të zonjave shqiptare , bashkoheshin në një pikë të përbashkët, të qënët shqiptare dinjiteti, të qënët të barabrata mes të barabartëve kudo që ishin , ku jetonin dhe ku punonin,“121 Jetë suksesi në 121 foto “, do të ishte një tjetër rrëfim i bukur i zonjave të suksesit shqiptar kudo janë . Shekulli i XXI në memorandumin e Nju Jorkut tashti do të ishte në 121 foto … Një rrugëtim që nisi në kopshtin presidencial me mikpritjen e presidentit të Republikës së asaj kohe, Shkëlqesia e tij, zoti Ilir Meta, e që do të vijonte të përshfaqej në Pogradec, Patos, Strugë, Uqin, Prishtinë, Preshevë, mision i vërtetë vlerash pa shumë komente e fjalë që teprojnë …Po pse 100 dhe 21? Sepse Albanian Excellence e nisi jetën në mbushjen e 100 të viteve të jetës së shtetit shqiptar … simbolikë e goditur tani që kujtoj duke shkruar këto rreshta idenë e bukur të tregimit të jetës së gruas së suksesit .Idea, ky përfaqësim mendor që lind , mbi bazën e arsyes apo të imagjinatës , mendoj se qëllon e godet fort kur vijëson e rimbushet me ide të reja , forcohet e pasurohet, rritet më tej … piqet për të qënë sukses … Si arrihet ? Me shumë mund , në mënyrë shumë sistematike, konseguente … , herë me vlerësim monetar dhe here jo … Por në këtë natë me erë pranvere, di të them se misioni që te jep ideja është kaq hapsinor e pa kufinj sa ti sa më shumë e ndjek aq më shumë hapsirë e jetë të hapet para teje… (qesh) as të lëshon dhe as e lëshon…!!! Ja kështu është edhe tregimi i bukur për zonjat e suksesit shqiptar nën siglen domëthenëse Albanian Excellence vijoi bukur me “Suksesi i zonjave shqitare dje dhe sot-sfidat e së ardhmes”, një takim i nivelit të lartë të zonjave të suksesit shqiptar nga të gjitha trojet shqiptare. Qershia mbi tortë e këtij takimi ishte një sallon që ju kushtua zonjave të sukssesit shqiptar ga Londra. Tri ditët e këtij takimi , ishin ditë të mbushura me emocion rrëfimi njerëzor të zonjave… Muzikë, arte, mjekësi, biznes, sistem bankar, media, estetikë, biznes, politikë, konceptuar në sallone, ishin fokusi i këtij takimi me të paktën 100 zonja nga e gjithë hapësira mbarëshqiptare dhe jo vetëm. Tematika e mirëpërcaktuar e kësaj konference i ngrinte këto zonja padiskutim në një rang akademik, por hapsira e shpirtit të tyre, qëmësia së bashku, i bëri të vërteta në zë e në shpirt.Jo rrallë herë gjatë konferencës, referati e tema e tyre e shkruar, qëndronin fluide mbi tavolinë e loti i tyre njerëzor pa dashje e njomte këtë fletë të menduar e të shkruar në ditët frenetike që jetojnë. Ishin të vërteta ne jetën e tyre profesionale dhe njerëzore,në tregimin e tyre të suksesit tregonin pa droje se nuk kishte qënë e lehtë qoftë edhe nga dhuna verbale e seksit të kundërt. Krijimi i aleancës së zonjave të suksesit shqiptar , ishte një nga konkluzionet e kësaj konference. Çfarë është kjo Aleancë ?Së pari një zë më shumë në jetën Planetit tonë, një zë që do të flasë më dinjitet për cdo dukuri e fenomen që ndodh e që do një qasje , së dyti krijimi i një data base i zonjave të suksesit shqiptar kudo janë , një potencial i fuqishëm njerëzor e profesional në vijimësinë idesë që më lindi në Nju Jork , frymëzuar nga njeriu im më i dashur e që më bën gjithnjë krenare kudo jam .Por ajo që më jep ngazëllim në këtë ndarje dite, është gëzimi që pashë në sytë e të gjitha zonjave të suksesit shqiptar, dëshira për të qënë mike pavarësisht se ku jetojnë …Një dëshirë pa kushte për të qënë së bashku në këtë rrugëtim të Albanian Excellence .Unë them se kjo është arritja më e madhe e idesë që më lindi në Nju Jork pë të treguar për zonjat e suksesit shqiptar : Të qënët gjithnjë së bashku nën siglen e kuptimtë të Albanian Excellence … , të qënët së bashku,pa mllefe e mëri, por me shumë dashuri e mirësi sepse së bashku jemi më të forta !!!

Lamtumirë kolegu im Inxhinier Paskal Çuko

by

Nga Qemal Zylo

Këto ditë ndërroi jetë në Queens, New York Inxhinieri ushtarak Paskal Çuko.  Ai dha frymën e fundit në North Shore Forest Hills Hospital.  

Me trishtim e morëm këtë lajm të ndarjes nga kjo botë nga dhëndri i tij Tarzan Sadiku i cili i shërbeu së bashku me Mirandën, bijën e Paskalit, me plot përkujdesje dhe dashuri atërore, Për këtë përkujdesje të madhe ndaj Atit të tyre mikja e tyre e ngushtë Dea Telegafi fliste fjalë miradie.    

Të ndjerin Paskal Çuko do ta kujtoj plot respekt dhe mall, pasi për gati një dekadë kemi qenë bashkë në një zyrë në Ministri të Mbrojtjes në Drejtorinë e Autokratorëve, njëkohësisht e kishja shok në Universitetetin e Tiranës dega inxhinieri, i cili e vazhdoi në një moshë më të rritur.  

Ndonëse diferenca e moshës ishte e madhe, ne nuk na pengonte aspak, përkundrazi na afronte dhe më shumë.  Në jetë kam kuptuar se të kesh një shok të mirë nuk ka rëndësi mosha, feja, ideja, por rëndësi kanë bazat e forta të edukatës dhe të respektit reciprok.  

Inxh Paskal Çuko ishte një koleg i nderuar në punë, i cili dallohej si fjalëpak, i urtë dhe me një qetësi olimpike.  Ai me kulturën e punës dhe të komunikimit dinte të na afronte dhe të bashkëpunonim si ekip në këtë drejtori me shumë korrektësi dhe dashuri për detyrën e ngarkuar.  Inxhinieri ushtarak Paskal Çuko me plot vullnet dhe mençuri zbatonte programet e kohës dhe ishte i nderuar dhe i respektuar. 

Familja e tij dhe miqtë i dhanë lamtumirën e fundit në varrezën “All Faiths Monuments” Queens, New York.  Ajo që do të më bënte përshtypje ishte se në parcelën e të ndjerit Paskal Çukos pranë kishte disa shqiptarë.  Duke i parë sikur më rehatohej shpirti dhe ndjeja paqe me vetëveten, pasi dhe streha e fundit larg Atdheut është nje dhimbje gërryese më vehte…  Këtë e kuptojmë vetëm ne që kemi ikur prej andej. 

Përshtypja tjetër ishte se në këtë varrezë janë dhe Fred Trump babai i Donald Trump dhe Mary Anne MacLeod Trump nëna e Donald Trumpit, presidenti i 45-të i SHBA-s.

Fjalën e lamtumirës e mbajti e bija e tij Majera e cila kishte ardhur enkas nga Italia.  

Me lot në sy dhe plot emocion ajo midis të tjerash tha se: “Trashëgimia më e madhe që një prind mund të lerë janë kujtimet plot dashuri atërore.  Oh babi, qe s’do t’i harrojmë kurrë këshillat e tua të vyera, dhe atë më kryesoren se sa shumë duhet ta çmojmë dhe ta duam jetën.  Ju që na keni dhënë dashuri aq shumë, të premtojmë se këtë dhimbje do ta kthejmë në force ashtu siç e deshiroje ti babi.”

E ftuar nga Miranda e bija e tij në drekën e memories për të folur, ndava kujtimet e mia me familjen dhe të ftuarit.  Paskal Çuko la në pikëllim tri vajza që i rriti plot kujdes dhe edukatë, Mirandën, Majerën, Brisin si dhe bashkëshorten e tij fisnike mësuese Myzaferen.

Qofsh i Parajsës Inxhinier Paskal Çuko!

Lamtumirë!

22 Mars, 2023

New York 

Kryeministri Kurti u prit nga ambasadorë të shteteve anëtare në Këshillin e Evropës

by

Strasburg, 15 mars 2023/

Në përfundim të ditës së parë nga vizita në Strasbourg, Kryeministri i Republikës së Kosovës, Albin Kurti, u prit nga mbi 30 ambasadorë të shteteve anëtare në Këshillin e Evropës. Në fjalën e tij, ai foli mbi progresin dhe zhvillimin e Kosovës në demokratizimin e vendit, rritjen ekonomike, sundim të ligjit e drejtësi. Kosova ka bërë hapa të mëdhenj drejt demokratizimit dhe zhvillimit ekonomik, tregues të së cilës janë indekset dhe rankimet ndërkombëtare që faktojnë se Kosova është një histori suksesi e demokracisë cilësore dhe zhvillimit ekonomik. Kryeministri Kurti foli dhe mbi aplikimin për anëtarësim në Këshillin e Evropës. Republika e Kosovës ndan të njëjtat vlera dhe parime me Këshillin e Evropës, të cilat janë të mishëruara edhe në Kushtetutën e Republikës. Ai i falënderoi vendet anëtare për mbështetjen e deritanishme dhe kërkoi nga to vazhdimin e saj për të avancuar tutje në këtë proces deri në anëtarësimin e Kosovës në Këshillin e Evropës.

Festa e 7-8 Marsit në Filadelfia

by

Shoqata atdhetare- kulturore “Bijtë e Shqipes” në Filadelfia uron dhe feston Festën e Mësuesit dhe të Gruas.

Një fakt i padiskutueshëm është organizimi i aktiviteteve të shumta, dinjitoze të cilat janë të lidhura me ditë e shënuara ose jo. Por organizimi i festave të 7-8 Marsit mbart një përgjegjësi dhe angazhim të lartë se lidhet me krijesat me te bukura dhe fisnike: mësuesit dhe gruas. Atmosfera e festave është ndierë që në muajin shkurt me përgatitjet për të mësuar vjershat dhe këngët e bukura nga nxënësit e shkollës shqipe “Gjuha Jonë” Filadelfia. Gjithashtu ndihej edhe në shqetësimin dhe “frikën” e prindërve për performacën e fëmijëve të tyre.

Nënat, mësueset, ish- mësuesit, gjyshërit, motrat, vëllezërit të nxënësve të kësaj shkolle do të ishin pjesëmarrësit më aktive dhe më të emocionuarit e festës organizuar në datën 12 Mars. Miqtë e shoqatës nga afër, por edhe nga shumë larg do të sillnin energji dhe entuziazëm në këtë mbrëmje kaq të paharruar.

Skena dukej e zbukuruar shumë bukur, por u ndricua më shumë, kur në të u ngjitën nxënësit e shkollës shqipe. Nuk ishte një hyrje tradicionale sepse sipari i aktivitetit do të nisej me zërin e ëmbël të nxënëses së klasës së parë, Arita Rukiqi, këngëtares së vogël dhe talentuar, e shoqëruar nga gjithë kompleksi i nxënësve të shkollës. Zëri i Aritës gjëmonte në skenë “Ska në botë më të mirë/sesa ti o nëna ime/ sa e dashur, sa e dlirë/ sa punëtore dhe kaq trime” dhe lotët mbushnin sytë e të gjithë pjesëmarrësve. Emocionet të sinqerta nga këta fëmijë të lindur dhe rritur në USA, që këndonin bukur këtë baladë në gjuhën e nënave të tyre.

Emocionet nuk fashiten se dy prezantueset e ëmbla e këtij aktiviteti, Flavia Semanjaku dhe Oria Bushi nëpërmjet urimeve të ndërthurura bukur dedikuar nënave dhe mesueseve do të përcillnin emocione të papërshkruar. Dy nxënëse që u bënë moderatore të këtij aktiviteti në gjuhën e mësuar prej tyre në shkollën shqipe dhe në familjet e tyre. Të sigurta dhe të qeta ato drejtuan gjithë aktivitetin me brishtësi dhe bukuri. Përshëndetjen në emër të Kryesisë së shoqatës” Bijtë e shqipes” do ta drejtonte zonja Rajmonda Bardhi, drejtorja dhe mësuesja e shkollës “Gjuha Jonë” Këngët dhe vallet, pogonishtja dhe tupanet do të ndiznin atmosferën e festës. Të gjitha së bashku, në këngë e valle. 

Kjo festë nuk kishte pushim. Sapo pushonte kënga dhe vallja, nisnin fëmijët dhe nxënësit tanë. Do të ishin të gjithë bashkë duke përfshirë edhe nxënësit e mësimit online. Vargje të bukura, dedikuar dy qënieve më të mira të planetit, të recituara me plot emocion, nga nxënësit do të ndryshonin atmosferën, do të jepnin më shumë gjallëri. Kevin Duka, Dion Bami, Sophia Thoma, Alen Janji, Erik Cepele, Amelia Prifti, dhe dy vogëlushet 5 vjecare: Dea Ismailati dhe Sara Cela do përcillnin dashurinë, respektin dhe mirënjohjen për nënat dhe mësueset që këtu Philadelphia, përvec misionit e tyre, kanë edhe një mission tjetër: mësimin e gjuhës shqipe dhe përcjelljen e vetëdijës e të qenit shqiptar te fëmijët e lindur dhe rritur shumë larg gjeografikisht nga Shqipëri, Kosova dhe trojet shqipfolëse.

Të rritur dhe fëmijë do të këndonin dhe kërcenin në ritmin këngëve dhe valleve tona.  Zoti Bujar Gjoka, kryetari i shoqatës “Bijtë e shqipes” dhe dy nënkryetarët:  Zoti Dritan Matraku dhe Znj Rudina Bani do të shpërndanin buqeta me lule të dhuruara nga znj. Erblina Koka për mësueset aktuale dhe ish- mësues të shkollës shqipe “Gjuha Jonë” Filadelfia të pranishme në këtë fëstë zonjat Rajmonda Bardhi, Irini Zenelaj, Aferdita Muzhaqi, Mimoza Sotiri, Rudina Bani, Irma Alickaj, Shpresa Rama e Lindita Hysko si dhe këngëtaren Kristina Marku. Njëkohësisht u vlerësuan disa ish-mësues dhe aktivistë të shoqatës, të respektuar në komunitetin shqiptar të Filadelfias. Me certifikatën e “Mirënjohjes” u vlerësuan personat me karierë të gjatë në mësimdhënie (në Shqipëri e këtu në shkollat publike të qytetit Filadelfia z.Ardian Cani, znj. Mercedes Meta dhe z. Skënder Libohova. Me cmimin “Nderi i Komunitetit” u vlerësuan një nga anëtaret themeluese të shoqatës znj. Ylka Fili si dhe gazetarja znj Eva Dori. Por njw mesazh mirënjohje u dha edhe për ata që e duan dhe e ndihmojnë shoqatën pa kushte, edhe pse nuk janë fizikisht këtu. Vlërësimi “Mike e Shoqatës” ju dha zonjës Entela Lika drejtore e shkollës “1 Maji” në Tiranë që kishte ardhur enkas për të festuar këto dy festa me ne. Mikja e mirë e shoqatës sonë do të jepte një urim të vecantë dhe dedikim pesë mësueseve të shkollës shqipe dhe premtoi binjakëzimin e shkollës sonë me shkollën “1 Maji”. Si mësuese dhe pasi vizitoi mjediset e shkollës “Gjuha Jonë” dhe u njoh me sfidat që ne përballemi, ajo premtoi sigurimin e tekteve per të gjithë nxënësit e shkollës “Gjuha Jonë” Filadelfia.

Ndërkohë mesazhe urimi për këtë fëstë dhe mbështetje modeste Financiare për rikonstruksionin e godinës së re të shoqatës ishte dërguar nga Kryetari Këshillit të Qarkut Kukës dhe njëkohësisht Anëtar Nderi i Shoqatës sonë z. Abdulla Domi, Dhurata financiare për shkollën shqipe dhanë dhe anëtarë të komunitetit tonë znj. Vala Xhuxha, znj. Majlinda Papaj dhe cifti Sava Sasangelis e Mimoza Jahaj Sasangelis. 

  Fëmijët e lindur këtu mund të kenë një prindërit të një kombësie tjetër. Janë me fat se do të mbartin vlerat e kulturave të ndryshme.  Arlind dhe Aiden Zebib, nxënës të klasës së parë dhe të dytë, dy vëllezër shqiptaro-amerikanë të vërtetë do të kushtonin vargjet mësuesve në gjuhën e nënës së tyre, shqip.  Vetëdija shqiptare përcillet në subkoishencë, në shpirt, dhe në art. Violonistja dhe nxënësja shembulore e klasës së katërt, Isabela Plaku pa ndihmën e askujt kishte përgatitur melodinë e Këngës së mësuesit. E vështirë të mbahet qetësia në aktivitete kaq të mëdha, por pushteti i kësaj muzike, dhe talenti i Isabeles vendosi një qetësi absolute. 

 Një festë e bukur, e mbushur me emocione dhe me dedikime të vecanta. Poetja Malinda Paja do t’u dhuronte vëllimet me poezitë e saj, grave intelektualeve.

Kryetari i shoqayës falenderoi të gjithë ata që kontribuan në organizimin e kësaj feste duke filluar me mësueset znj. Afërdita Muzhaqi e znj. Rudina Bani për përgatitjen e nxënësvë; nxënësit dhe prindërit e tyre; z. Bujar Cela, z. Blerim Cela, zonjushat Klodiana e Selma Cela, z.Dritan Matraku e z. Gjokë Pëllumbaj që bënë përgatitjen e aredimin e sallës; stafin e Restorantit “La Fontana Della Citta” për ushqimin; orkestrën;  si dhe znj. Eva Dori për fotot e video dhe publikimin e tyre.

 Krenare për përformancën e nxënësve të shkollës shqipe, për organizatorët e festës, shoqatën Atdhetare-Kulturore” Bijtë e Shqipes” Filadelfia, mirënjohëse për mësueset e shkollës “Gjuha Jonë” dhe falenderuese për të gjithë nënat dhe gratë e komunitetit shqiptar në Filadelfia.

 Rudina Bani

 Nënkryetare e shoqatës dhe mësuese e klasës së pestë të shkollës shqipe “Gjuha Jonë” Filadelfia

Projekti “Bibla PRO” ofron bashkarisht tekstin origjinal me përkthimin shqip

by

Kisha Baptiste Shqiptare “Udha e Shpresës” Nju Jork-Nju Xhersi ndodhet në Green Ave, Madison në Nju Xhersi.

Qëllimi kryesor i projektit është ofrimi i tekstit sa më të saktë dhe besnik ndaj gjuhëve origjinale në aspektin semantik dhe stilistikor; sa më të qartë dhe të rrjedhshëm në lexim, në përputhje me standardin e shqipes së sotme; të besueshëm në paraqitjen e përmbajtjes teologjike dhe të informacionit historiko-kulturor

Denion Ndrenika, Nju Xhersi

Me fotografinë e mozaikut të Bazilikës së Vrinës Butrint mbishkruar për dhuruesit e kishës dhe “Për kushtim nga ata, emrat e të cilëve i di Perëndia”, shfaqet pamja online e një projekti me rëndësi në historografinë shqiptare.

Ky projekt që shkon njehsuar me formimin tonë kombëtar, po kryhet në Nju Xhersi të SHBA-së.

Projekti i quajtur “Bibla Pro” zhvillohet për përkthimin e Biblës në shqip nga tekstet origjinalë.

“Përkthimi i Biblës është shkencë dhe art. Është një urë që sjell Fjalën e Zotit nga bota e lashtë në botën e sotme. Të varur nga Zoti për të përmbushur këtë detyrë të shenjtë, ne paraqesim projektin: “Bibla – përkthimi i ri nga origjinali” (Bibla PRO), një përkthim i ri në shqip i Fjalës së Zotit, i përputhur me tekstin origjinal në hebraisht, aramaisht dhe greqisht”-shkruhet në faqen e internetit të projektit.

Për herë të parë me këtë projekt më njohu udhëheqësi i tij, pastori i Kishës Baptiste Shqiptare “Udha e Shpresës, Beni Pango në Morristown të Nju Xhersit në SHBA.

“Bibla PRO” ofron bashkarisht tekstin origjinal dhe përkthimin në shqip.

Kisha Baptiste Shqiptare “Udha e Shpresës” Nju Jork-Nju Xhersi me vendndodhje në Green Ave, Madison në Nju Xhersi, thotë se brenda një viti do të ketë përfunduar përkthimi i Besëlidhjes së Re, ndërkohë që online bëhet publikimi i librave të parë.

Sipas pastor Pangos, projekti “Bibla PRO – Përkthimi i Ri nga Origjinali”, ashtu siç edhe emërtohet, është përkthim i ri i Shkrimit të Shenjtë në gjuhën shqipe, i bazuar plotësisht në gjuhët origjinale të teksteve biblike: hebraisht, aramaisht dhe greqisht. 

Teksti bazë për Besëlidhjen e Vjetër, sikurse vërehet në projekt, është “Open Scripture Hebrew Bible”, ku paraqitet i njohuri si “Teksti Mazoretik” mbështetur në Kodikun e Leningradit.

Vetë ky Kodik, është baza e botimit standard “Biblia Hebraica Stuttgartensia”. 

Përkthimi i Besëlidhjes së Re ka për bazë tekstin “Unfoldingword Greek New Testament”, që në themel përbën të njejtin tekst të botimeve standard “The Greek Neë Testament të United Bible Societies” dhe “Nestle-Aland, Novum Testamentum Graece”. 

Kur teksti grek ka dallime me rëndësi krahasuar me publikimet standarde apo të të njohurit si “Textus Receptus”, paraqitet me shënimet e duhura.

Qëllimi kryesor i projektit është që t’u ofrojë kishave ungjillore shqipfolëse, studiuesve të Biblës, predikuesve dhe çdo individi që dëshiron një lexim studimor, një tekst që sikurse vijon ai (pastori), synon tri karakteristika:

-Sa më i saktë dhe besnik ndaj gjuhëve origjinale në aspektin semantik dhe stilistikor;

-Sa më i qartë dhe i rrjedhshëm në lexim, në përputhje me standardin e shqipes së sotme;

-I besueshëm në paraqitjen e përmbajtjes teologjike dhe të informacionit historiko-kulturor.

“Puna për këtë përkthim është një ndërmarrje njerëzore e rëndësishme, që kërkon kohë dhe përkushtim fizik e shpirtëror. Ky nuk është një projekt që do të realizohet në një kohë të shkurtër dhe të gjithë ata që do të përfshihen shumë a pak në këtë projekt, duke filluar që nga mbështetja edhe më e vogël financiare, e deri te përkthimi i Fjalës së Zotit, e bëjnë sepse “dashuria e Tij i shtrëngon” (2 Kor.5:14) dhe, ashtu si ata që e ndërtuan Bazilikën e Vrinës (Butrint) dhe ia përkushtuan Zotit veten dhe mundin e tyre, edhe ne mund të themi që emrat e atyre që e përmbushën këtë shërbesë i di Perëndia Vetë”-thuhet për projektin.

Përkthimi i Ri nga Origjinali (PRO) do të jetë i gatshëm në mënyrë interlineare dhe standarde elektronikisht  dhe i printuar.

Si popull me tri besime dhe lëvrues pa u rrekur të ndezë mospajtime, krejt të dashur dhe hapësira për sekte apo drejtime të ndryshme, shqiptarët e kanë këtë si zanafillë të ndërtimit të jetës familjare dhe shoqërore.

Baptistët shqiptarë

Gjurmët e para të të Krishterëve Ungjillorë i gjejmë në vitin 1819 kur Pinkertoni nga Shoqëria Biblike Britanike dhe për të Huaj konsultohet me Vangjel Meksin të përkthejë Dhjatën e Re në shqip. Meksi ishte një shqiptar i mirë-arsimuar që kishte filluar të zhvillonte një interes për krijimin e një gjuhe shqipe të shkruar. Vangjel Meksi u ngarkua për përkthimin e Dhjatës së Re duke përdorur shkronjat greke, e cila u botua më 1827.

Në vitin 1864 kjo Shoqëri ngarkoi Konstandin Kristoforidhin ta ripërkthente Dhjatën e Re në dialektet Geg dhe Tosk me shkronja latine, punë e cila përfundoi në vitin 1884. Përpara se të kryente këtë punë të mirë, Kristoforidhi hyri në kontakt me njerëzit duke udhëtuar në krahina të ndryshme veriore dhe jugore, për të mbledhur fraza e shprehje për të pasuruar fjalorin e tij në shqip. Sipas albanologut të njohur R. Elsie “këto përkthime shërbyen si një themel për krijimin e një gjuhe letrare moderne, në dy variante dialektesh“. Ndërkohë u financua edhe botimi i “Gramatika” e Kristoforidhit. Ungjillorët shkonin qytet më qytet për të përhapur Bibla, por edhe abetare e gramatika të gjuhës shqipe.

Alexander Thompson, i deleguar nga SHBBH në Shqipëri besonte se shqiptarët kishin të drejtë të kishin një formë të shkruar të gjuhës së tyre amtare. Aq më tepër që ungjilli ekzistonte në shqip, ai pa nevojën tek njerëzit që të njihnin Krishtin. Thompson ikurajoi shumë shqiptarë dhe të huaj që të udhëtonin nëpër Shqipëri e t’u sillnin pranë ungjillin shqiptarëve.

Më 1873 ungjillorët që erdhën në Manastir patën ndikim në jetën e Gjerasim Qiriazit. Në vitin 1883 Gjerasimi ne bashkepunim me Thompsonin filloi të shpërndajë Bibla e të përhapë Ungjillin nëpër Shqipëri. Ndërkohë ai zhvillonte shërbesa fetare në gjuhën shqipe dhe në këto shërbesa mblidheshin qindra njerëz.

Kontributi i madh i Ungjillorëve në zhvillimin e letrave shqipe.

Në tetor të vitit 1891 së bashku me të motrën, Sevastinë, Gjerasimi hapi “Shkollën e Vashave”, e cila do të përbënte një ngjarje të rëndësishme në arsimin tonë kombëtar. Shkolla e Vashave shënoi një arritje të shkëlqyer në zhvillimin e letrave shqipe, e cila u ndërtua sipas programeve bashkëkohore të vendeve të qytetëruara, por boshti i saj kishte frymë të theksuar kombëtare. Të gjitha lëndët zhvilloheshin në gjuhën shqipe me tekste të përgatitura nga figura të shquara shqiptare dhe motrat Qiriazi. Pas Kongresit të Manastirit të vitit 1908, Parashqevia sëbashku me Sevastinë hartuan të parën abetare për shkollën e tyre ku vetë motrat Qiriazi, Fanka Eftimiu dhe Polikseni Luarasi do t’u mësonin fëmijëve gjuhën amëtare. “Shkolla e Vashave” shërbeu si një shkëndijë atdhedashurie e emancipimi që motrat Qiriazi ndezën me hapjen e së parës shkollë vajzash.

Shkolla e vashave

Në 14 Nëntor 1892, Gjerasim Qiriazi me një grup atdhetarësh si: Sevasti Qiriazi, Grigor Cilka, Herakli Bogdani, Ligor Çina, Fanka Eftimiu si dhe P.N.Luarasi themelon “VËLLAZËRINË UNGJILLORE”. Synimi i tyre ishte i trefishtë: 1) përhapja e Ungjillit në Shqipëri; 2) botimi i letërsisë shqipe; 3) hapja dhe drejtimi i shkollave shqipe. Shkollat dhe librat ishin vizioni rilindës i ungjillorëve të cilët patën meritën për hapjen e 5 “institucioneve”: gazetën “Letra e Vëllazërisë” që datohet si gazeta e parë në shqip; Shkollën e së Dielës; Shkollën e Vajzave; Kishën Ungjillore; Shoqatën ungjillore- letrare” Vëllazëria Ungjillore”.

Më 1908 Ungjillorët morën pjesë aktivisht në organizimin dhe punimet e Kongresit të Manastirit. Gjergj Qiriazi ishte zv/Kryetar i ketij kongresi. Gjithashtu, ai ishte nje nga themeluesit e botimit të gazetës “Bashkimi i Kombit” e cila botonte shumë letërsi shqipe duke u mundësuar shqiptarëve të mësonin, lexonin dhe të shkruanin gjuhën e tyre. Në mes të persekutimeve, paragjykimeve, çkishërimeve, pengesave nga Porta e Lartë, ungjillorët punuan aktivisht jo vetëm për përhapjen e mesazhit të Ungjillit, por edhe për përhapjen e gjuhës, letërsisë e shkollave shqipe.

Në Kongresin e  Manastirit, Parashqevi Qiriazi pati  nderin të ishte e vetmja delegate femër dhe gruaja e parë në histori që mori pjesë në një forum mbarëshqiptar. Ajo foli në konferencë për nevojën e një alfabeti të pranuar nga të gjithë. Ajo themeloi “Yll’i Mëngjesit” më 1909, e cila njihet si e para shoqëri e grave shqiptare. Qëllimi i shoqërisë ishte të përhapte shkollimin mes grave shqiptare. Më 1909 Parashqevia botoi “Abetare për Shkollat e Para” duke u bërë kështu e para autore femër e teksteve shkollore në shqip. Ajo kompozoi një këngë për alfabetin e cila u bë himn kombëtar.

Pastor Grigor Cilka, luajti një rol të rëndësishëm në përpjekjen e Shqipërisë për pavarësi dhe qe bashkëpunëtor me Gjerasimin për punën e ungjillit. Cilka ishte pastor i Kishës Ungjillore në Korçë , ku predikoi në shqip  si edhe dha mësim në Shkollën e Vashave në gjuhën shqipe. Më 1908 ishte delegat në Kongres ku dha kontributin e tij duke folur për çështjen shqipe si edhe ishte pjesë e Komisionit të Alfabetit.

Thanas Sina, gjatë jetës së tij u dallua si një mësues, patriot, predikues, botues e përkthyes i Biblës.

Thanas Sina i ka shërbyer me besnikëri Shoqërisë Biblike Britanike për Vendet e Huaja dhe Vëllazërisë Ungjillore. Ishte një nga tre mësuesit e parë të gjuhës shqipe në shkollën e parë për djem në Korçë si dhe dha mësim në Shkollën e Vashave. Qysh më 1895, njihet si një predikues i shkëlqyer në Korçë, ku puna me Ungjillin i kishte rrënjët e saj deri në rënien e komunizmit. Thanas Sina bashkëpunoi me Alezander Thompson për përkthimin e Biblës; redaktoi Dhjatën e Re në toskërisht me Gjergj Qiriazin, gjithashtu redaktoi edhe librin e Psalmeve, Fjalët e Urta, Predikuesin, Isaian dhe Samuelin. Sina ndihmoi Bordin Amerikan të Komisioneve për Misionin e Jashtëm dhe Edith Durhamin në shpërndarjen e ndihmave gjatë Luftës së 2-të Botërore. Ky mësues e predikues dallohet njëherësh për kontributin e dhënë në letrat shqipe si edhe në kishën Ungjillore të kohës.

Komuniteti i Krishterë Ungjillor vazhdoi të gëzonte një rritje të palëkundur dhe në vitin 1940 krenohej me një anëtarësi prej disa qindra vetësh.

Gjatë regjimit Komunist ungjillorët pësuan persekutime,  kështu që me ardhjen e demokracisë kishin mbetur rreth pesë burra besimtarë nga Kisha e Korçës e kohës së paraluftës.

Me ardhjen e demokracisë në vitin 1992, VËLLAZËRIA UNGJILLORE E SHQIPËRISË rinis veprimtarinë e saj, në vazhdim të punës dhe veprës së të krishterëve shqiptarë të shekujve të parë dhe të atdhetarëve Ungjillorë si Gjerasim Qiriazi, Grigor Cilka, Kristo Dako etj.

Sot, komuniteti ungjillor, është shtrirë përmes kishave lokale në çdo qytet të Shqipërisë dhe vazhdon të japë kontributin e tij jo vetëm në transformimin shpirtëror të shqiptarëve, por edhe në çdo fushë të jetës së vendit. Ky kontribut përkthehet në hapje shkollash, kopshtesh, kursesh profesionale, shtëpi fëmijësh, azile, qendra shëndetësore e klinika, projekte sociale për fëmijë, të varfër, pensionistë, të burgosur etj.

Të krishterët ungjillorë i gjen në çdo fushë të jetës së vendit si qytetarë dhe shtetas të devotshëm e të ndershëm. Ata besojnë se mesazhi i Ungjillit mund të transformojë pozitivisht jetën e një individi, të një familjeje, të një komuniteti dhe të krejt shqiptarëve.