Kronike – Page 596 – Dielli

VENDOSET BUSTI I PETRO MARKOS NE DHERMI

November 26, 2012 by dgreca

NGA GEZIM LLOJDIA*/

Në fshatin Dhermi-Vlorë, u organizua ceremonia e përurimit të bustit të
shkrimtarit të madh-Nderi i Kombit, Petro Marko! Më parë se të zhvillohej
ceremonia u bë një vizitë dhe u vendosën buqeta me lule te ka varri i
shkrimtarit. Kjo vepër e përkryer dhe e realizuar në bronx nga skulptori Agim Rada,
financuar nga Ministria e Kulturës Rinisë dhe Sporteve, është një dhuratë e
çmuar dhe respekt për veprën e këtij kolosi të letrave shqipe.
Sheshi i fshatit ishte zbukuruar me flamuj kombëtar. Bashkëfshatarë të moshave
të ndryshme prisnin me padurim të shikonin Petron e tyre në bronx sepse i
kishte marë malli dhe kanë shumë për t’i thënë njeri-tjetrit!
Për të nderuar këtë ngjarje ishte e pranishme edhe deputetja e kuvenditpopullor, zonja Rajmonda Bulku, drejtoresha e artit dhe kultur ës në
Ministrinë e Kulturës, rinisë dhe sporteve, zonja Mimoza Ylli, drejtori I librit, zoti Ermir Nika si dhe skulptori Agim Rada. Ishte dhe zoti Aleksandër
Çipa-kryetari i unionit të gazetarëvë si dhe kryetari i klubit të shkrimtarëve
“Petro Marko”-Vlorë, z. Myrteza Mara.Në këtë ceremoni merrte pjesë edhe vajza e shkrimtarit të madh Petro Marko, Arianita Marko!Bustin e zbuloi deputetja Raimonda Bulku dhe Kryetari i Bashkisë Himarë, z.GoroKryeplaku i fshatit dhe kryetari bashkisë Himar, zoti Goro përshëndetën tëpranishmit, falnderuan Ministrinë e Kulturës dhe qeverinë për këtë kontributdhe vlerësim të figurës së shkrimtarit Petro Marko! Më pas përshëndetën zonjaMimoza Ylli, deputetja Rajomonda Bulku, z. Aleksandër Çipa dhe z.Myrteza Mara! “Ky bust-tha ndër të tjera z. Aleksandër Çipa është i pari në zonën e Himarës dhe për figura të ndritura si Petro Marko duhet të bëhen simbole drite, kulture
dhe patriotizmi.”“Më shumë se kurrë e ndjej veten krenar që klubi ynë i shkrimtarëve mban emrin Petro Marko! Petro Marko është i gjithë Shqipërisë, i Ebros dhe i Ustikës, i
luftës dhe paqes, i burgut dhe i lirisë, i dritës dhe i lotit, i historisë dhe
i lavdisë! Petro Marko ndriçon kohën dhe kombin, brezat i janë mirënjohës
veprës së tij!”Shumë emocionuese ishin fjalët e ngrohta të banorëve të fshatit të cilët
vendosën lule tek busti dhe bashkë me to edhe lutje e falnderime të përlotura!

Lindi në fshatin Dhërmi.

Petro Marko ka lindur më 25 nëntor 1915 dhe ka vdekur më 27 dhjetor 1991. I ati quhej Marko,kurse e ëma Zoica. Që kur ishte nxënës i shkollës tregtare nVlorë, që e nisi më 1924 dhe ekreu nvitin 1932, filloi të shkruajë poezi dhe proza të shkurtra. Natë shkollë
pati si drejtor edhe arsimtarin e studiuesin Kolë Kamsi dhe si mësues Ernest
Koliqin; shkollë në të cilën jepnin mësim dhe shumë mësues italianë. Një nga
këto i prezantoi “Manifestin” e Marksit. Pasi kreu shkollën,
sorollatet nëpër Tiranën e zymtë të asaj kohe në kërkim të ndonjë pune, derisa
i bien në dorë një ditë Hilë Mosit, asokohe ministër Arsimi, i cili e caktoi
mësues nDhërmi. Më pas transferohet për nDhuvian të Dropullit. Qëndron nkontakt
të vazhdueshëm me shtypin komunist nëpërmjet gazetave greke, të cilat ia jepte
Asim Vokshi. Nga një ngatërresë që pati, u gjet preteksti se Petroja u jepte
nxënësve literaturë komuniste (akuzë e pavërtetë). Kështu që u detyrua të
largohej për herë të parë nGreqi. Qëndron nKorfuz, ku bie nkontakt me
emigrantët politikë të atjeshëm, me nkrye dr. Omer Nishanin. Pastaj niset për
nAthinë, ku kishte të vëllanë, Dhimitrin (Mimon), që ishte larguar që fëmijë
nga Bregu. Atje hyn ne fakultetin e letërsisë, por përjashtohet pas një debati me
rektorin, të cilit Petroja i thoshte: “Turp për ju që ende jetoni ne kohë të
Bizantit!…”, ngaqë ai e shikonte si turp që një himarjot të ishte mësues
i shqipes. Nëpërmjet punëdhënësit të të vëllait krijohet mundësia të hyjë në
një shkollë joshtetërore, në Fakultetin Ekonomiko-Politik. Shqyrton mundësinë
të shkojë nBashkimin Sovjetik, ku natë kohë ishte dhe Sejfulla Malëshova, Ali
Kelmendi e Tajar Zavalani, por bie poshtë si mundësi. Kthehet nShqipëri, por
ikën fill pas dështimit të kryengritjes së Fierit. Kthehet pas vendosjes të
qeverisë liberale të Mehdi Frashërit (verë 1935). Planifikohet kryengritja e
Fieri, që dështon që nzanafillë, dhe ikën nga Vlora për nKorfuz. Kthehet në
nëntor, pasi Branko Merxhani e Ismet Totoja e thërrasin, ngaqë do të hapej një
gazetë (“Koha e re”) si organ i qeverisë. Gazeta mbyllet pas një
artikulli bombastik mbi punëtorët e Kuçovës, që Ethem Totoja, asokohe ministër
i Brendshëm, e pa si reaksionar e komunist. Shëtit nga një gazetë në tjetrën
(“Illyria” etj.) dhe më 1936 boton revistën “ABC” bashkë me Branko
Merxhanin, Dhimitër Godellin, Zavalanin, Migjenin, e cila u mbyll pas numrit të
dytë. E internojnë në Porto-Palermo (2 javë) e pastaj në Llogora. Lirohet me
interesimin e Merxhanit e Totos. Bashkëpunon në “Përpjekja shqiptare”
të B. Merxhanit, që donte ta vinte si antipod i “Hyllit të Dritës”.
Por largohet mbasi u shkrua një artikull se sishte gazetë komuniste nga
Brankoja. Pasi në një gazetë tjetër del haptas me idetë e tij proproletariatit,
i bie halë në sy Musa Jukës, i cili për ta pajtuar i propozon postin e
zëvendësprefektit të Himarës. Petroja i jep fjalën se do ta pranojë pasi të
shkojë në Athinë e të japë ca provime. Takohet me Migjenin para se të niset
(1937) dhe pastaj me të mbërritur në Athinë merr anijen për në Francë, Marsejë.
Anija i ra përreth Mesdheut (Izmir, Xhafa, Aleksandri, Tripoli). Mbërrin në
Marsejë dhe gjen nParis Llazar Fundon e Ali Kelmendin. Merr direktivat nga një
“shok” serb që mbante nofkën “Roberti”. Dhe caktohet
kryetari i grupit prej 113 vetash që u nis për nAlbacete, ku ishte qendra e
brigadave internacionale. Bashkohet me vullnetarët e brigadës “Garibaldi” në
Spanjë, shkon për në “Kuintanar de la Republica”. Merr pjesë në mbledhjen e
shkrimtarëve antifashistë nValencia, ku ishin dhe Ernest Heminguei, Pablo
Neruda etj. Lëviz nga Estremadura, Aragona, Gondez e mandej prapë në Francë, ku
herë në Paris e herë në Grenoble i financuar nga Ndihma e Kuqe Internacionale,
i veshur me petkun dhe karizmën e interbrigadistit (vullnetar me brigadat
internacionale), u ngarkue me agjitacionin në rininë universitare të Grenoble.
Hyn nItali nga fundi i 39. Pas 1 mijë e ca ditësh kthehet natdhe, sepse
KOMINTERN-i kishte porositë me i çue legalisht ose jo të gjithë komunistët në
vendet e tyne. Kthehet në Dhërmi dhe mendon pajtimin me Dukatin – hasmëri të
vjetra. Në Vlonë nis e harton trakte, shqip e italisht, kundra fashizmit. E
burgosin në Vlonë, në Tiranë (maj 1940)… Mbas marsit 1942 e nisin për Itali,
Palermo e Ustikë. Shkruan “Një natë e dy agime”, poemat “Nase
labi”, “Horizonti në kuletë”, “Parada e të uriturve”,
romanet “Kodashi”, “Rrugëve të luftës”; “Nisja pa
mbarim”, “Bija e kapitenit”… Pas çlirimit të Jugut tItalisë
nga forcat aleate anglo-amerikane çan burgun së bashku me të burgosur tjerë dhe
kalon në zonat e çliruara italiane. 1944 arrestohet nga gjermanët dhe po atë
vit kthehet në Shqipëri. Në përfundim të Luftës Antifashiste në vitin 1944
kthehet ne Shqipëri, duke organizuar edhe ardhjen e gati 300 shqiptarëve të
tjerë në kohën kur shqiptarët kishin mbetur pa kurrfarë organizimi. Është në
Shkodër në shtëpinë e Nush Topallit kur Shkodra bastiset nga trupat serbe. Te
“Retë dhe gurët” citon N. Spirun, që i thoshte se Shqipëria kishte
material të mjaftueshëm jo vetëm për të dhe për kushedi sa vjet – bollëk ky që
bënë të mundur tregtarët shqiptarë nën okupacionin italian e pastaj gjerman,
ngaqë pushtuesit kishin nevojë për material. Kur kthehet në Shqipërinë e
çliruar, ftohet që të qëndrojë në krye të gazetës “Bashkimi” në
Tiranë nga 1945-1947. Nga një kontroll i befasishëm i gjejnë shkrime jashtë
vijës së partisë (shkruan se Hysni Kapo e shpëton nga pushkatimi), lirohet më
15 maj 1950. 1957 mësues në teknikumin “8 Nëntori”. Boton “Hasta la
vista” (1959). 1973 i hiqet e drejta për botim. Më 1975 i fusin në burg të
birin. Romani “Çuka e shtegtarit” (1980) si direktivë për autokritikë
nga Partia, por sia pranuen e nuk u botue. Kjo për të vetmin shkak se nuk mund
të pajtohej që në ditët e para të pushtetit me fillimin e diktaturës, e sidomos
kur provoi ti rezistojë diktatit që i vinte Shqipërisë asokohe nga jashtë,
kryesisht nga Beogradi. 27 dhjetor 1991 vdes dhe varroset sipas amanetit pa
ceremoni.
I paharueshmi Petro Marko

Në ka zë më të bukur në poezinë dhe letrat tona, poeti Petro i kësaj ane është
i paarritshëm. Petroja ka pasur frymëzimin e detit, d.m.th., kur mbushej me atë
gjënë hyjnore, fryhej e kërkonte ta derdhte nëpër fletëzat e vogla njëfarsoji
si velëzat e këtij deti harbut, që në dimër kaq kokëfortë shkon e përplaset te
bregu. Mirëpo poeti Petro ishte një valë e bukur e ëmbël, e bardhë, hyjnore e
këtij deti dhe e kësaj toke. Ku mund ta takojmë sot poetin Petro Marko? Është
një pyetje që nuk di ku ta bësh. Poeti dhe shkrimtari Petro nuk është ndër
xhinët e kësaj bote. Është në kohëtretjen e madhe, por të paharrueshmen. Është
në mendjet dhe në fjalët e të gjithëve në këto anë, është në kopertinat e
librave, është në derën e një teatri në qytetin e Aulonës, është në koperturën
e një shoqate shkrimtarësh, është kudo i gjithëgjendur, është dhe nuk është.
Por koha nuk e ka harruar poetin tonë Petro Marko. Dhe pse të harrojë? Kam
kaluar kohëra të mira dhe të këqija, që kanë bashkëshoqëruar edhe banorët e
këtyre viseve jugore, por emri “Petro” nuk besoj se është bërë i harrueshëm.
Nuk e kam njohur dhe dua ti çoj një lule atje ku prehet paqësisht, mirëpo ku ti
gjej këtu lulet dhe në këtë stinë? Mirëpo mendimi im është se më mirë të vemi
ta vizitojnë. Ka një veçori, që dua ta përmend. Petro ishte një shenjtor i
fjalës së shkruar shqipe, ishte një soj qiriu që u shkri me një jetë në luftë
me regjimet dhe diktatorët e diktaturat, që e qëlloni sa majtas, djathtas, para
e mbrapa, se ishte krijues, ishte poet dhe si poet ndihej ngushtë në kohëra dhe
përpara regjimtarëve të të gjitha kohërave. Prandaj dua të them se poetët e
rinj duhet të bëjnë një lloj poeteke aty ku ka lindur dhe sot ku fle pikërisht
i miri poet, i biri i Markos dhe nënë Zoicës. Por historia me poetin dhe shkrimtarin Petron për ne që e lexonim nëpër këndime
ishte si me Lasgushin. Përmende fare pak, aspak madje dhe nuk dihej ishte i
gjallë apo i vdekur, vetëm kur vdiste e mbulonte nuri i bukurisë, që ia kishin
fshehur, ia kishin marrë ose ia kishin ndryshuar qëllimisht.

nga një fis i Kaonisë rridhnin, madje në shek 15 “”Himarë”
quheshin jo vetëm trevat e sotme, por edhe Lumi i Vlorës dhe Kurveleshi dhe
diku aty nga shek 17-18 në letrat që himarjotët u shkruanin fuqive të mëdha se
lidhja himarjote shkonte deri në Tepelenë, Butrint, Sarandë, bregu i Jonit dhe
përfshinte rreth 53 katunde, ndërsa në një akt zyrtar të M. Argiroit
shënoheshin 38 katunde deri para myslimanizmit në Lumin e Vlorës e Kurvelesh
kanë qenë të krishterë, të traditës iliro-arbëreshe. Një pjesë e madhe e fiseve
të Himarës (sotme) kanë ardhur aty nga Kurveleshi e Lumi i Vlorës. Në Himarën e
madhe në shumë dokumente dalin emrat e fshatrave: Piliureus, Drimades (Dhërmi),
Nivicë Pallasa, Pikern (Piqeras), Llukova, Vunoi, Dukat Radhim, Gjonboqari
(Tragjas), Gumenica, Durbag (Terbaq), Kudesi (Kudhes), Liopes (Lopesi), Mavrove
Vranishta, Smokthina, Kallazherates (Kallarat Zgugliati, Vermiki, Lepenica,
Progonates, Tepelena, shprehet pikërisht pak a shumë kështu një studiues dhe në
mos gaboj është Sh. Delvina tek “Epiri”… Mbi kurrizet e Çikës godiste me…
vetëtima Zeus (mitologji, të vjetrit)… “Nëse Homeri do të kishte zgjedhur malet
e Himarës për skenën e Iliadës, gjërat do të kishin marrë rrjedhë tjetër gjatë
periudhës 3000-vjeçare shprehet Pukëvil.” Kaonia (Himara), vendi ku circet
porositën Odiseun të ruhej prej sirenave… malet mbi Himarë quhen “të
Vetëtimave”? Zeusi lëshonte ato nga qielli sipër saj… (Emri “Himarë”
(Himera, edhe Kimera)… përfytyrohej si qenie mitologjike me trup dhie e kokë
luani, me bisht dragoi… që villte zjarr nga goja (zjarri nga flakët e
vullkani, tashmë të shuar, në Llogora…) Deti Jon. Legjenda thotë se Jonin,
birin e Dyrrahut, pas vrasjes së tij në luftë e hodhën në det, i dha emrin
(varianti tjetër) “deti Jon” (deti ynë).Fiset epirote kanë banuar që në lashtësi: Kaone Himara, Thesprotet, çamët,mollosët – Janina, amantët – Lumi i Vlorës… Kaonia (ka hone) shtrihej ngaumi Aos, Aosta (Vjosë deri në lumin Thyamis (Kallamas) në Jug. Straboni dheTukididi thonë se “Pellazget e Ankandës quheshin kaonë. Variant i emrit
kaon (ka hone) dhe varianti tjetër “Kaoni”, biri i Priamit… Kaonet zinin pjesën
më të madhe të Epirit. Nga Himara pellazgjike shkuan në Itali etruskët,
japigët, mesapët… shprehet një studiues i këtyre anëve te gazeta “Demokracia” e
vitit 95… Mirëpo vetë poeti dhe shkrimtari Petro çthotë për origjinën e tij dhe
të fisit?Me sa kam dëgjuar, me sa di unë, rrjedh nga një familje që në fshatin Dhërmi
quhet Bua. Shekuj më parë në fshatin tonë erdhi për tu strehuar Gjin Bue
Shpata. Nipi i luftëtarit Gjin Bue Shpata. Ai, nipi, siç, thonë pleqtë, banoi
ne një vend midis Shenapremtes dhe Shën Theodhorit, aty ku kishte nomenë Zhupa
dhe që quhet Paloshpita… Pastaj erdhi dhe ndërtoi një konak, nën Qëndushen,
aty ku ende i themi Konaku i Gjinit. Aty i lindën dy djem: Markoja dhe Gjoni.
Pak metra poshtë ngriti një kishë të vogël, Shën Janin, që është ende.
Djemtë e tij u rriten dhe ndërtuan shtëpi të tjera të vogla nën shpellën e Pano
Gjinit. Markoja dhe Gjoni i bënë pranë e pranë. Aty në atë vend Markajt Gjanët
bënë shtëpi të tjera, se u shtuan. Edhe Buajt shtëpi pranë Konakut të Gjinit.
Kështu që shekuj me radhë Markajt, Gjonët, Buajt ishin një bark, një fis gjer
vonë, sa isha unë i ri, nuk martoheshin me tjetrin. Kishin të drejtën e gjakut
për njëri-tjetrin…

Mirëpo Petron unë sot nuk kam ku ta gjejë, ndritë veçse shpirti te varrezat.
Aty paqësisht ai fle, në ditë të mira dhe të këqija, në dimër, në verë, në
stërbima, llohëra e zheg, pra ka kohën e prehjes së madhe. Petroja ishte një
shqiptar i mirë, që shprehte vetë dhe mburrej me këtë, kishte edhe një ideal,
por Petroja ishte me gjak e kockë të vërtetët shqiptari. Në të vërtetë figura e
tij është një lloj ndriçimi yllësor dhe ylli i tij tashmë ndriçon në planetin
tonë të letrave. Ai është udhërrëfyesi i poetëve dhe shkrimtarëve, është njeriu
që sakrifikoi kur regjimet i kërkuan gjithçka deri në zhdukjen fizike, por
poetët mbesin, sepse pavdekësia tek ata është lexuar qartësisht që ditën kur
vijnë. Mirëpo a kishte pranga për të burgosur Petron, a kishte kurthim për
zemrën e poetit, a kishte hekura për ti lidhur duart, ndonëse dhimbshëm e lanë
të presë, ku poeti i robëruar nga ai realitet më mirë thotë “të vdesë”? Edhe
deti i gjorë sot fle si Petroja. Në tablonë e portretit të tij anija petrojane
ecte në detin e gjerë të letrave. Deri në palcë i futën hekurin dhe deri në
kockë e ndjeu thikën. Viktimë e këtij shekulli, që kurrë se humbi muzën edhe
nga gjumi zgjohej, në detin pa rërë e guaska, në natën pa hënë e yje, në atë
botë thashethemesh, ku ishte Petroja, perverse lundronte në dallgët e regjimit
që e shtynin andej, këtej lart, para dhe gjithë kohës. Për jetën e këtij poeti
mund të thuhet se e mbuloi një oqean vuajtjesh, kur regjimi e shtrëngonte çdo
ditë drejt vdekjes, kush do ta shpëtonte këtë vend kur fytyra nxinte nga kroma
e socializmit mashtrues. Kështu, ai priti gjallërimin e kohardhjes pranverë,
sepse kishte vite e vite që nuk e ndiente mungesën e reve, të shiut dhe
mungesën e vrapit të erës së re.

* Sekretar i klubit të shkrimtarëve “Petro Marko”

REQUIEM PER IZET SHEHUN

November 26, 2012 by dgreca

NGA RESHAT KRIPA/

Ike Izet i dashur! Ike dhe na le vetëm në rrugën tonë. Nuk besoja kurrë se do të isha unë ai që do të thoja këto dy fjalë të përmortëshme në përcjelljen tënde për në banesën e përjetëshme. Nuk besoja, se deshëm të të kishim gjithmonë pranë, gjithmonë në krye të rrugës që kishim nisur së bashku, sepse kishim nevojë për prezencën tënde, për mendimin tënd, për fjalën tënde. Por ti ike. Zoti kishte vendosur të të merrte pranë vetes dhe Zoti gjithmonë zgjedh më të mirët dhe ti ishe më i miri. Çfarë të të kujtoj o vëlla? Ishe ende i ri kur u detyrove të përballeshe me përndjekjen më mizore të sistemit totalitar. Por ti kishe genin fisnik të fisit tënd. Ishte ky gen që të udhëhoqi në çdo hap të jetës tënde. Ndaj nuk u përule asnjëherë. Dallgët e jetës i përballove me krenari dhe dinjitet. Bijtë e një familje fisnike e tregojnë veten edhe në rrethana shumë të vështira. Po, Izet i dashur, ti i mbijetove asaj kohe barbare, i mbijetove sepse në venat e tua rridhte gjak fisniku dhe ky gjak nuk të mungonte ty, i dashur vëlla! Fisnikërinë e familjeve të mëdha nuk mund ta errësojnë klithmat e korbave të zinj.

Por së fundi kohët ndryshuan dhe ti ishe gjithmonë në rradhën e parë të atyre që iu kushtuan demokratizimit të vendit dhe në mënyrë të veçantë të atyre që i kishin hequr mbi supet e tyre tmerret e atij sistemi.. Për këtë arsye ata të zgjodhën si përfaqësuesin e tyre në Kuvendin e Shqipërisë. Dhe nuk u gabuan. Ti e justifikove plotësisht besimin që të dhanë. Ti ishe gjithmonë i gatshëm për të ndihmuar me të gjitha forcat e tua për demokratizimin e vendit dhe luftën kundër mentalitetit të përmbysur totalitar që ende sundonte në vendin tonë. Ti ishe gjithmonë përkrah shtresës tënde nacionaliste, së cilës i përkisje. Ne nuk do të harrojmë kurrë për tërë këta vite që do të jetojmë.

Kush ishe ti, Izet Shehu? Ishe poeti, ishe shkrimtari, ishe publicisti, ishe politikani. Këtë ti na e ke treguar nëpërmjet vargjeve të tua të arta :

Jam zjarri i zjarrit tim,

Më i hershëm se Prometeu,

Mos më shihni si hutinë!

U ndeza

Kur u ngjiz dheu.

Jam ushtari,

Që i binte bririt

Rrotull zjarreve pagane,

Me Teutën verë kam pirë,

Vallen hoqa mes taulntëve.

Ky ishe ti, i dashur Izet. Por të tilla vargje ne nuk do t’i dëgjojmë më.

Pushuan tingujt e magjepsur,

Ato nuk do t’i dëgjojmë më.

Shkruante dikur poeti i madh i madh Lermontov dhe mua sot më duken sikur këto vargje të kushtohen ty, Izet.

Ngriheni kokën lart e nderuar zonja Shehu! Ngriheni kokën lart të nderuar Agur Shehu, vajza, nipër e mbesa! Qëndroni krenarë. Ju keni me se mburreni. Krenaria, fisnikëria dhe dinjiteti i burrit dhe babajt tuaj ju bënë edhe juve krenarë si ai. Për njerëzit e mëdhenj nuk derdhen lot. Për ta thurren vargje dhe ngrihen këngë. Izeti ishte njeri prej tyre..

Ju humbët me të vërtetë njeriun më të dashur tuajin, por edhe ne nuk kemi humbur pak. Ne humbën mikun tonë të mirë. Humbëm njeriun që e kishim në krahun tonë. Ne sot po i falim tokës mëmë vetëm trupin e tij të drobitur, ndërsa shpirtin e tij e kanë marrë engjëjt dhe kanë fluturuar lart në qiell për ta shpënë te Zoti i madh i madhërishëm, në parajsën e përjetëshme. Ndërsa deri dje kishim në mes tonë Izetin tonë të dashur, tani e tutje do të kemi kujtimin e tij të paharruar.

Qoftë i lehtë dheu që i ka rënë përsipër!

NGUSHELLIM I GAZETES DIELLI

Shpirti ne paqe Mesuesi im i dashur!

Lajm i dhimbshem per ikjen e ish Deputetit Izet Shehu. I ndjeri ishte mesuesi im dhe ndjehem shume krenar per te si mesues, si njeri, si krijues. Marrdheniet me te kane qene njerezore, edhe pse ne vitet e Demokracise ishim dy here perballe njeri-tjetrit ne kandidimin per Deputete(PD-PR- 31 mars 1991- ; 22 Mars 1992) une ruajta respektin bdhe marredheniet korrekte me Mesesin tim te dashur.

Edhe kur punoja per gazeten Illyria, edhe tani tek DIELLI, i kam ruajtur marrdheniet dhe kam botuar artikujt e tij. Mesuesi im ishte njeri i drejte dhe nuk bente kompromis me ndergjegjen; ishte kritik ne dukurite qe i vleresonte negative, edhe kur ato shfaqeshin ne krahun e tij politik. Ndersa krijimtaria e tij letrare, ishte shpreheje e perjetimve jetesore.

Shpirti ne Paqe Mesesi im i dashur!

DALIP GRECA

Editor i DIELLIT

JETA DHE KRIJIMTARIA

Izet Shehu lindi në Lushnjë më 15 djetor 1942. Mbaroi gjimnazin në Lushnjë më 1960, ndërsa studimet e larta në Universitetin e Tiranës, Fakulteti Histori-Filologji, dega gjuhë letërsi shqipe. Më 1995 ka kryer Kolegjin e Mbrojtjes së Shqipërisë. Ka punuar si mësues i gjuhës dhe i letërsisë shqipe në Lushnjë dhe Elbasan. Krijimtarinë letrare e nisi qysh në bankat e shkollës. Botoi dendur gjatë viteve gjashtëdhjetë, por, për shkak të biografisë politike, pasi iu pezullua vëllimi poetik “Gjaku im”, do t’i hiqej përfundimisht e drejta e botimit deri në vitin 1990. Është një prej inicuesve dhe themeluesve të Partisë Demokratike dhe në vitin 1991-1996 u zgjodh deputet i kësaj partie në Kuvendin e Shqipërisë. Është dekoruar si mësues me urdhrin “Naim Frashëri të klasit I” dhe me medaljen “Pishtar i demokracisë”. Pas viteve ’90-të boton artikuj, polemika, ese, prozë e poezi në disa nga organet më të rëndësishme kombëtare.

Ka botuar këto libra :

“Çiltërsi lirike”, përmbledhje poetike

“Vjeshtë njerëzore”, përmbledhje poetike

“Ëndrra trëndafilash në borë”, përmbledhje poetike

“Brohorima e një dimri”, përmbledhje me tregime dhe novela

“Troku i fatit të verbër”, përmbledhje poetike

“Mjegulla e trishtimit”, përmbledhje me tregime

“Fatkeqja e bukur”, novelë

“Perëndimi në zabelin plak”, përmbledhje me tregime

“Mbi qerpikë çlodhet agu”, përmbledhje me poezi

“Drithërime muzgu”, përmbledhje poetike

NJOFTIM PER MEDIAN SHQIPTARE NE NEW YORK

November 25, 2012 by dgreca

Njoftohen redaksitë e gazetave shqiptaro-amerikane dhe Televizionet se ditën e Martë, 27 Nëntor, në ora 12 e 30, në Bashkinë e Shtetit të New Yorkut, zyra e majorit, organizohet ceremonia e nderimit të veprimtarëve të Komunitetit Shqiptar me rastin e 100 vjetorit të Shpalljes së Pavarësisë së Shqipërisë. Kjo është një inisiativë e NYC Council Speaker Christine Quinn, edhe NYC Council member James Vacca. Gjatë një takimi që u organizua në Shtëpinë e Vatrës, ku ishin ftuar edhe shoqatat e tjera, u përzgjodhën disa nga veprimtarët më përfaqësues të trevave etnike shqiptare, Shqipëri, Kosovë, Mali i Zi, Maqedoni, Camëri, Lugina e Preshevës.

Është e mira që e gjitha media shqiptare ta përcjellë këtë ngjarje, e cila në këto përmasa organizohet për të parën herë .(Dielli)

MBRINE NE SKELE ISMAIL QEMALI – PËRURIMI I SHTATORES, NË 27 NËNTOR SHESHI “PAVARËSIA”

November 24, 2012 by dgreca

Nga GËZIM LLOJDIA/

Ka mbritur në sheshin e Skelës me synim të qëndroj aty përherë ,Ismail bej Vlora. Përurimi i shtatores do të kryhet në 27 nëntor në sheshin “Pavarësia”.Shtatorja e Ismail beut u realizua nga skulptori Zeqir Alizoti në kuadër të 100 vjetorit të Pavarësisë Kombëtare .Monumenti i plakut të Vlorës,që ngriti flamurin dhe krijojë qeverinë në vitin ‘12 u financua nga bashkia Vlorë dhe u vendos në një nga sheshet kryesore të qytetit të Flamurit në sheshin e njohur me emrin :”Pavarësia”.Skulptori ka gdhendur plakun e Vlorës në këmbë me një vështrim në thellësi të shekujve .Në njërën dorë mbanë xhaketën dhe në dorën tjetër por të përkulur mbanë mesazhin. Një pamje ballore mjaftë e gjetur e cila të tërheq dhe të ngjall emocion. Mesazhi i skulptorit është i qartë. Në të tre variantet skulptori ka menduar edhe për flamurin. Ai shfaqet dukshëm pas figurës të plakut të Vlorës. Shtatorja e plakut të Vlorës themeluesit të shtetit, është vendosur në sheshin përpara universitetit të Vlorës në shpinën e tij monumenti ka një fushë pamje nga deti.

Ismail Qemali është njeriu që ngriti flamurin por deri më sot nuk ka një monument të tij .Ismail Qemali dhe patriotët e tjerë shqiptarë u përjetësuan në një monument në qendrën e sheshit historik të Flamurit. Studiuesit e shumtë kanë përkrahur idenë se aty është ngritur flamuri në ditën e pavarësisë. Aty është vepra me dinamike, një monument punuar me bronz i njohur si Monumenti i Pavarësisë. Një masiv bronzi ,17 m e lartë,përfunduar në 28 nëntor 1972.

Në të njëjtin vend ku është Lulishtja “I.Qemali”, është varri i patriotit I.Qemali,

obelisku me luftëtarin e lirisë. Ndërtuar në vitin 1932. Në këtë zonë kanë ekzistuar disa shtëpi,por u prishën me vendim të bashkisë së Vlorë në vitin’32,për të ndërtuar lulishten “I.Qemali”.Ka qenë një interesim i kryebashkiakut të Vlorës Ali Asllanit. Eshtrat e plakut të Vlorës u sollën nga Kanina,ku ishte varrosur në 1919 sëbashku me dy kryeministrat e tjerë në kopshtin e teqesë së Kaninës dhe tyrben e kësaj teqeja,që është shpallur monument për kohën dhe rëndësinë e saj.

Monumenti i skulptorit Zeqir Alizoti,do të jetë i pari ku figura e patriot të shquar të përjetësohet në një monument të vetën në sheshin e Skelës .Lidhja që krijohet këtu është edhe historike.Duke qenë se në sheshin e Flamurit gjendet pjesa kryesore e kompleksit muzeal në Skelë gjendet muzeu kombëtar i Pavarësisë,selia e Qeverisë së parë të I.Qemalit. Ndërtesa e Muzeut të Pavarësisë Kombëtare është autentike,që ruan vështrimi e asaj kohe. Materialet këtu janë të sistemuara si në kohën kur punoi qeveria e Vlorës me Kryeminsitër I.Qemalin.Ajo gjendet në rrugën Vlorë-Skelë,afër detit,por pamja e saj,fytyra e saj vështron nga hapësira e detit, kryesisht nga gjiri i Vlorës. Eqrem bej Vlora, e ka përshkruar në këtë mënyrë këtë vajtjen e I.Qemalit në këtë ndërtesë:”Në fund të marsit Ismail beu u kthye nga Londra,vecse nuk erdhi më për të banuar në shtëpinë e Xhemilit,por zuri në Skelë atë vilën e vogël,por shumë të këndshme të karantinës,që administrohej nga Komisioni Ndërkombëtar i Shëndetësisë…”

Kryeministri I.Qemali

Kryeminstri Ismail Qemali punoi 40 vjet në administratë deputet,vali.17 vjeç ishte përkthyes në Ministrinë e Jashtme,guvernator në Varna,Tripoli.U internua nga perandoria osmane në Anadoll në një mungesë prej 7 vjetësh.1900 arratiset në Greqi me një anije angleze.Kryeminstri kishte 10 fëmijë.6 djem, 4 vajza.Në zyrën e kryeminstrit në muzeune Skelës është një foto e tij me 6 djemtë e tij. Më 1864, siç shkruan edhe veë, Ismail Qemali u martua me një grua nga Konica, e cila vdiq në vitin e parë të martesës, së bashku me vajzën (ndoshta gjatë lindjes). Më 1867, duke qenë me punë në Rusçuk (Bullgari), Ismail Qemali u dashurua me Kleoniqi Surmeli, e bija e Antonit, një fisnik grek nga Edirneja, nga familja e Vezirit të Madh, Ali Pasha Surmeli (Vezir i Madh 1694-95). «Martesa ime,- shkruan Ismail Qemali,- me gjithë zhurmën që kishte shkaktuar, më dha shumë prova simpatie nga ana e miqve të mi». Me Kleoniqi Surmelin pati lumturinë, siç do shprehej edhe vetë, të kishte 10 fëmijë: gjashtë djem: Mahmud bej Vlora(1871-1920), Tahir bej Vlora (1875-1932), Et’hem bej Vlora(1885-1937), Xhevdet bej Vlora (1888-1910), Qazim bej Vlora (1893-1953), Qamil bej Vlora (1895-1950) dhekatër vajza: Mevedet (1873-1954), Alije (1955), Ylvije (1934), një vajzë vdiq pas lindjes

Skulptori Z.Alizoti është mare gjatë me punimin e figurës së Ismail Qemalit.Kur e pyeta gjashtë muaj më parë se cilat ishin veprat e tij krijuese ai më shpjegoi se po përgatiste vepra të llojit monumente për dy figura të shquara si Ismail Qemalin dhe Zenel Gjolekën prijësin e tradhtuar ,monumenti i këtij të fundit do të jetë të veçantë ai do të ngrijë në bonz prijësin në kalë. Dhe ky monument do të ketë vend në një nga sheshet e qytetit të Flamurit. Figurën e plakut të Vlorës ,skulptori ka vite që e bluan në mëndje ,një ditë derdhi në fonderinë e tij,tre maketet e vogla të cilët do të sjellin një ndër të përzgjedhurat për tu vendosur definitivisht në Skelë. Është puna e këtij skulptori për vizitorët e 100 vjetorit që do të zbresin në qytetin e Flamurit do të kenë mundësi të marrin një portrete të plakut të Vlorës ,punuar në shamot derdhur në fonderinë e tij ,mirëpo e vendosur në kornizë druri. Jo vetëm kaq po ky skulptor ka realizuar edhe shtizën e flamurit në mermer e realizuar artistikisht me mjeshtëri nga dora e skulptorit vlonjat Alizoti.

FATMIR LIMAJ-“QYTETAR NDERI” I VLORËS

November 24, 2012 by dgreca

NGA GEZIM LLOJDIA/

Në sallën e Teatrit “Petro Marko”, u zhvillua ceremonia e dorëzimit të titullit “Qytetar Nderi”, Fatmir Limajt, personalitet i politikës në Kosovë, një prej ish drejtuesve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, akorduar nga këshilli bashkisë të qytetit të flamurit.

Në ceremoni ishin të pranishëm edhe bashkëluftëtarë të Limajt, pjesëtarë të familjeve të dëshmorëve të UÇK, qytetarë vlonjate. Në fjalën e vet, kryetari i Bashkisë së Vlorës, Shpëtim Gjika, u ndal tek figura dhe kontributi i Limajt për lirinë dhe pavarësinë e Kosovës, duke e cilësuar atë një nga personalitetet më të spikatura të UÇK dhe të politikës aktuale. Sipas Gjikës, duke nderuar Fatmir Limajn me titullin “Qytetar Nderi” i Vlorës, qyteti i Flamurit nderon gjithë ata bij e bija të Kosovës që dhanë jetën për lirinë dhe pavarësinë e saj, të gjithë ata që luftuan për Kosovën martire. “Akordimi i këtij tituli përbën një vlerësim për Fatmirin, ashtu si për të gjithë shqiptarët e Kosovës dhe për mbarë bashkatdhetarët tanë kudo në botë. Vlerësimi i tij me këtë titull, është vlerësim për kombin shqiptar, është vlerësim për historinë tonë të vjetër dhe të re, është vlerësim për të gjithë patriotët, për të gjithë ata që kanë luftuar për çështjen kombëtare, për të gjithë ata që i thonë Flamurit Flamur, është vlerësim për vetë Shqipërinë dhe Kosovën”, theksoi Gjika. Sipas tij, Fatmir Limaj renditet mes personaliteteve më të shquara të Kosovës, një staturë e shkëlqyer e luftës së saj për çlirim. Është ai që shkëlqeu me mendjen dhe vizionin e vet, duke e gdhendur emrin në faqet më të ndritura të luftës së lavdishme për pavarësinë. Por, akordimi i këtij titulli, shtoi Gjika, është edhe një vlerësim dhe nder që i bëhet Vlorës dhe të gjithë bashkëqytetarëve tanë. Sepse përfshirja e tij në listën e emrave që na nderojnë në Librin e madh të Nderit, është simbolika më e mirë e dimensioneve të vendit që zë Vlora në historinë e të gjithë shqiptarëve. “Jo më kot, ky titull jepet në përvjetorin e madh të Shpalljes së Pavarësisë Kombëtare. Kjo përbën edhe domethënien më të kuptimplotë të saj. Sepse të tillë përvjetorë evidentojnë më mirë dhe më shumë njerëzit, kontributet, evidentojnë mesazhet e mëdha që na sjell dhe përcjell më tej historia. Dhe historia e përbashkët e të gjithë shqiptarëve, e Shqipërisë dhe Kosovës, vjen më e kthjellët se kurrë sot, në këtë prag 100 vjetori. Vjen përmes emrave më të ndritur të saj, përmes emrave si Fatmir Limaj me shokë, që kanë ditur sit ë hedhin hapat, kanë ditur e dinë se ku duhet të shkojë Kosova, dinë gjithashtu se cilat janë vlerat tona të përbashkëta”. Për zotin Gjika, 28 Nëntori është një festë për të gjithë shqiptarët, në Shqipëri, në Kosovë, në Maqedoni, në Mal të Zi, në Çamëri, në diasporë. “Kjo ditë na bën të ndihemi më mirë, na bën të ndihemi më besimplotë, na bën të ndihemi më optimistë për gjithçka kemi arritur dhe për atë që do të realizojmë në të ardhmen. Mesazhet e mëdha të 100 Vjetorit ne dimë t’i marrim, ashtu siç edhe dimë t’i përcjellim me përgjegjësinë që na ka ngarkuar historia”, theksoi ai. “Prandaj dhe unë kam kënaqësinë që në emër të të gjithë bashkëqytetarëve të mi, por, pse jo edhe të të gjithë shqiptarëve t’i dorëzoj këtë titull, duke i thënë: Faleminderit Fatmir për kontributin tënd. Vlora dhe shqiptarët ndihen krenarë me ty i dashur Fatmir

Fatmir Limaj, duke vlerësuar vendimin e këshillit bashkiak të Vlorës për këtë titull, tha se, përmes tij vlerësohet lufta për liri dhe pavarësi e bijve dhe bijave të Kosovës. Kjo, sipas tij, merr një kuptim edhe më të veçantë kur jepet nga qyteti i Flamurit, në këtë 100 vjetor të Pavarësisë Kombëtare. “Është shumë e vështirë të gjesh fjalët e duhura për të folur këtu në Vlorë, në qytetin e Flamurit”.

Të udhëtosh në Vlorë, është njëlloj si të udhëtosh për në Mekë, sepse Vlora është Meka e shqiptarëve dhe shqiptarizmit”, shtoi më tej ai. Duke u ndalur tek 28 Nëntori, Shpallja e Pavarësisë Kombëtare ai theksoi se, “me aktin e shpalljes së Pavarësisë Kombëtare, u zgjidhën dy çështje në të njëjtën kohë; u shmang rreziku i zhdukjes së shqiptarëve si komb dhe njëkohësisht u hodhën themelet e shtetit të ri shqiptar. Prandaj, nënvizoi ai, Ismail Qemali, quhet babai i shqiptarëve, krahas baballarëve të tyre biologjikë. Sipas Limajt, jo më kot, u zgjodh Vlora për të ngritur Flamurin dhe për të shpallur Pavarësinë. “Bijtë dhe bijat e Vlorës ishin të gatshëm që, me vetmohim të mbronin atë Shqipëri të mbetur me gjakun e tyre”, u shpreh personaliteti i shquar i Kosovës. Ai tha se, sot Shqipëria dhe Kosova janë më afër dhe më të bashkuara se kurrë dhe alternative e vetme mes tyre, mbetet bashkimi. Duke ju drejtuar të pranishmëve ai solli përshëndetjet e djalit të tij dhe një mesazh kuptimplotë të tij, të përcjellë përmes facebook: Prej ditës së sotme unë vetë jam nga Prishtina, ndërsa babanë e kam nga Vlora.
Kryetarja e këshillit bashkiak, Etjona Hoxha, i dorëzoi titullin “Qytetar Nderi i Vlorës, Fatmir Limajt, ndërkohë që më pas për të pranishmit u kundëuan këngë patriotike. Në këtë ceremoni ishin të pranishëm edhe kryetari i PDIU, Shpëtim Idrizi, si dhe deputeti i kësaj force politike, Dashamir Tahiri.
Titulli “Qytetar Nderi, ju akordua Fatmir Limajt, pak javë më parë me vendim të këshillit bashkiak të Vlorës, krahas 8 personaliteteve të tjera, mes të cilëve Ismail Kadare, Rrexhep Qosja,Rexhep Ferri Ramush Haradinaj, ish Ambasadori i SHBA në Tiranë, Xhon Uidhers etj