Gentiana Dervishi, themeluese dhe presidente e shoqatës për Promovim Shoqëror “APS Showteam”, në një rrëfim ekskluziv dhënë gazetës “Dielli”, organ i Federatës Pan-Shqiptare të Amerikës “Vatra” në New York, nëpërmjet editorit Sokol Paja, tregon me detaje organizimin e spektaklit të modes “GX Fashion Week 2024” në Milano dhe Paris si një ngjarje që shkon përtej kufijve të modës, duke promovuar shkëmbime kulturore dhe marrëdhënie ndërkombëtare përmes gjuhës universale të stilit dhe kreativitetit artistik.

“APS SHOWTEAM” PROMOVUESE E NGJARJEVE KULTURORE DHE ARTISTIKE

Shoqata për Promovim Shoqëror “APS Showteam” promovon ngjarje kulturore e artistike që përfshihen nën sloganet artistike «Gx Fashion Week» Milano dhe Paris. Ky realitet shoqëror, i themeluar më 12 mars 2018, promovon dhe ndihmon iniciativa kulturore dhe artistike të cilat synojnë të lançojnë stilistë të rinj dhe stilist profesioniste, si dhe merret me përvojë dhe soliditet të pjekur në formimin e modeleve, të cilat zakonisht ngjiten në pasarela. Paralelisht, “APS Showteam” i kushton vëmendje maksimale sektorëve të make-up dhe stilimit të flokëve, përmes kurseve të dedikuara, të cilat synojnë maksimizimin e teknikave glamuroze gjithmonë të azhurnuara me tendencat e reja. Është e rëndësishme të theksohet angazhimi i fortë social drejt integrimit efektiv të individëve të talentuar më pak fatlumë për t’u marrë me veten dhe për të arritur rezultate e mrekullueshme në fushat të përmendura më sipër. Shoqata “Aps Showteam” është një ent jofitimprurës që merret me modë. Presidentja është ndihmuar nga një grup anëtarësh të apasionuar që besojnë fort në rëndësinë e promovimit të një mode të qëndrueshme, gjithëpërfshirëse dhe të përgjegjshme. Qëllimi kryesor është sensibilizimi i publikut për problemet që lidhen me industrinë e modës dhe promovimi i një ndryshimi pozitiv brenda këtij sektori industrial. Ne jemi të vetëdijshëm se mund të kemi një ndikim të rëndësishëm në mjedis, në njerëz dhe në komunitete. Prandaj, ne angazhohemi të promovojmë stilistë që përdorin praktika etike të prodhimit dhe marka që adoptojnë një qasje të qëndrueshme dhe të inkurajojmë konsumatorët të bëjnë zgjedhje të vetëdijshme. APS Showteam organizon një seri ngjarjesh, workshop-e dhe iniciativa edukative për të përhapur njohuri dhe ndërgjegjësim mbi temat që lidhen me krijimet e qëndrueshme. Përmes këtyre ngjarjeve, synohet të përfshihet dhe frymëzohet publiku, duke ofruar informacion mbi praktikat më të mira etike dhe alternativat. Bashkëpunohet me marka dhe stilistë që ndajnë të njëjtat vlera, promovohen krijimet e tyre dhe ofrohet publikut më të mirën e artizanatit. E rëndësishme është angazhimi për mbështetjen e gjithëpërfshirjes së sektorit. Moda duhet të jetë e arritshme për të gjithë, pavarësisht nga mosha, forma e trupit, gjinia apo etnia. “APS Showteam” organizon ngjarje që festojnë diversitetin dhe autenticitetin, duke theksuar bukurinë unike të çdo individi të bindur se një ndryshim domethënës mund të ndodhë përmes edukimit, sensibilizimit dhe bashkëpunimit. Prandaj, të gjithë ata që ndajnë këtë pasion janë të ftuar të bashkohen me ne. Së bashku, është e mundur të bëhet një ndryshim dhe të kontribuohet në dhënien e sinjaleve të duhura për një industri më të vetëdijshme promovuese dhe zhvilluese.

PROMOVIMI I MODËS SHQIPTARE DHE TALENTEVE SHQIPTARE

Jam konsoliduar si një figurë kyçe në promovimin e modës shqiptare në skenën ndërkombëtare. Përmes Shoqatës sime për Promovim Shoqëror “APS Showteam”, kam krijuar në mënyrë efektive një urë jetike midis talenteve shqiptare dhe qendrave të modës në Milano dhe Paris. Puna ime përqendrohet në ofrimin e mundësive konkrete për stilistët, modelet dhe artistët shqiptarë që të tregojnë talentin dhe kreativitetin e tyre në platforma ndërkombëtare. Iniciativa të tilla si “Gx Fashion Week” ofrojnë një vitrinë unike për modën shqiptare, duke lejuar stilistët të paraqesin krijimet e tyre përkrah emrave të njohur të industrisë. Unë nuk kufizohem vetëm në organizim, por i dedikohem edhe formimit, duke përgatitur talentet shqiptare të konkurrojnë në nivelet më të larta në sektorin e modës. Angazhimi im po kontribuon ndjeshëm në ngritjen e profilit të modës shqiptare në kontekstin global, duke hapur rrugë të reja për shprehjen artistike dhe inovacionin stilistik të vendit.

TË BEFASUAR NGA KREATIVITETI DHE CILËSIA E PUNËS SË STILISTËVE SHQIPTARË

Të shohësh emocionin në sytë e stilistëve tanë kur parakalojnë përkrah emrave të njohur është e papërshkrueshme, është si të realizojmë një ëndërr kolektive. Ndikimi i punës sonë shkon përtej ekspozimit të thjeshtë. Po ndryshon perceptimin e modës shqiptare në nivel global. Shumë njerëz janë të befasuar nga kreativiteti dhe cilësia e punës së stilistëve tanë. Po dëshmojmë se Shqipëria ka shumë për t’i ofruar botës së modës. Çdo ngjarje është një mundësi për të mësuar dhe për t’u rritur. Stilistët tanë kthehen në Shqipëri me ide të reja, kontakte dhe, mbi të gjitha, me një besim të ri në aftësitë e tyre. Dua që ata të jenë të gatshëm jo vetëm të marrin pjesë, por të shkëlqejnë në skenën globale. Çdo stilist shqiptar është si një yll që shkëlqen në një pasarelë ndërkombëtare dhe hap rrugën për të ardhurit e rinj. Ne po ndërtojmë një trashëgimi për modën shqiptare.

SHQIPTARËT NË “GX FASHION WEEK 2024” NË MILANO DHE PARIS

GX Fashion Week 2024 në Milano dhe Paris, e planifikuar për në shtator, do të paraqesë koleksionet e vitit 2025. Ky takim prestigjioz, që bashkon stilistë ndërkombëtarë dhe shqiptarë, premton të jetë një kryqëzim i inovacionit dhe stilit në vazhdën e atyre të mëparshme, ku vlerat e meritës janë themeli dhe vijnë gjithmonë përpara çdo forme të elegancës. Ngjarjet, që do të zhvillohen në dy nga kryeqytetet botërore të modës, do të shohin model dhe modele nga çdo cep i globit të parakalojnë në pasarela, duke mishëruar thelbin e vërtetë të diversitetit dhe gjithëpërfshirjes në botën e modës. GX Fashion Week 2024 është më shumë se një ndalesë e thjeshtë gjatë javës së modës; është një platformë që ofron dukshmëri ndërkombëtare për talentet në zhvillim, veçanërisht për stilistët shqiptarë, duke i vendosur ata krah për krah me emrat e njohur të industrisë. Pasarelat e Milanos dhe Parisit do të shndërrohen në një skenë të lartë dhe prestigjioze, ku koleksionet e reja për vitin 2025 do të marrin jetë. Pritja është e ndjeshme midis stilistëve, të cilët janë të etur për të prezantuar krijimet e tyre të fundit për një publik global të ekspertëve të industrisë, blerësve dhe dashamirësve të modës. Këtë vit, më shumë se kurrë, synojmë të tejkalojmë kufijtë tradicionalë të modës. Duam që çdo stilist, qoftë një emër i njohur apo një talent në zhvillim nga Shqipëria, të ketë mundësinë të shkëlqejë dhe të lërë gjurmë.

MARKAT SHQIPTARE, SUKSES SHQIPTAR

Markat kryesore shqiptare që kanë marrë pjesë në  GX Fashion Week-et e mëparshme janë:  Atelier Margot e Margarita Kola, A Tangerine Design e Leida Troci, Atelier Elsida Pepa, Ina Gjoka, Aulona Store e Aulona Mecaj, Dream Store Albania e Sonila Harizi, Nicol Sposa e Xhimi Designer, Albanian Design Academy.

MODE, SHKËMBIME KULTURORE DHE MARRËDHËNIE NDËRKOMBËTARE

Që nga edicionet e para, GX Fashion Week kam pasur nderin të mirëpres konsuj shqiptarë dhe autoritete italiane. Kjo prani institucionale nënvizon rëndësinë e ngjarjes jo vetëm në botën e modës, por edhe si një urë midis kombeve. Në takimet e fundit, kam numëruar edhe duartrokitjet e institucioneve të kombeve të tjera të rëndësishme, të ardhura në Milano për këtë rast. Pjesëmarrja e përfaqësuesve diplomatikë shqiptarë thekson rolin e GX Fashion Week në promovimin e talentit dhe kulturës shqiptare në një skenë ndërkombëtare. Në të njëjtën kohë, prania e autoriteteve italiane reflekton njohjen e ngjarjes si një kontribut i rëndësishëm në panoramën kulturore italiane. Kjo konvergjencë midis modës dhe diplomacisë ka krijuar një atmosferë unike, ku arti i krijimit të modës ndërthuret me dialogun ndërkombëtar. Prania e këtyre figurave institucionale hap mundësi të reja për bashkëpunim dhe mirëkuptim të ndërsjellë. Për edicionet e ardhshme, duke përfshirë atë të vitit 2024, pritet që kjo traditë të vazhdojë, duke forcuar më tej rolin e GX Fashion Week si një ngjarje që shkon përtej kufijve të modës, duke promovuar shkëmbime kulturore dhe marrëdhënie ndërkombëtare përmes gjuhës universale të stilit dhe kreativitetit.

POROSI PËR ARTISTËT SHQIPTARË: TRADITA E PASUR SHQIPTARE, UNIKE NË SKENËN NDËRKOMBËTARE

Inkorporoni elementë nga tradita e pasur shqiptare në dizajne moderne dhe inovative. Kjo do t’ju dallojë dhe do të sjellë një perspektivë unike në skenën ndërkombëtare. Investoni në pëlhura dhe materiale të cilësisë së lartë. Zgjedhja e materialeve mund të bëjë diferencën midis një veshje të mirë dhe një të jashtëzakonshme. Saktësia në përfundimet dhe detajet është thelbësore. Kjo është ajo që blerësit dhe kritikët ndërkombëtarë vërejnë menjëherë. Inkorporoni praktika të qëndrueshme në procesin tuaj krijues. Moda etike është gjithnjë e më shumë e vlerësuar në nivel global. Zhvilloni një histori të fortë rreth markës suaj. Identiteti juaj shqiptar mund të jetë një pikë e veçantë e fortë. Mësoni të paraqisni koleksionet tuaja në mënyrë profesionale. Një lookbook i realizuar mirë dhe një prezantim i kuruar mund të hapin shumë dyer. Merrni pjesë në ngjarje të sektorit, edhe si vëzhgues. Ndërtoni marrëdhënie me profesionistë të tjerë të sektorit. Qëndroni të azhurnuar mbi teknikat dhe tendencat e fundit. Konsideroni kurse trajnimi ose bashkëpunime ndërkombëtare. Studioni tregjet e ndryshme ndërkombëtare. Përshtatni krijimet tuaja për apel global duke ruajtur autenticitetin tuaj. Suksesi ndërkombëtar kërkon kohë dhe përkushtim, mos u dekurajoni përballë sfidave fillestare.

Luan Rama/

Franca ishte nga vendet e para që njohu poetikën e fuqishme të Bajronit e më pas prozën apo dramat e shkruara prej tij. Që në vitin 1818, në Paris nisën të botohen në anglisht librat e Bajronit (për britanikët në Francë apo turistët anglofonë, amerikanë etj). U bënë aq shumë ribotime saqë në vitin 1842 do të kemi ribotimin e njëmbëdhjetë të veprave të plota të tij « The complete works of Lord Byron). Në fillimin e viteve 20 të shekullit XIX në Francë nisën të shfaqeshin portrete të Bajronit, skica apo foto tablosh siç ishin ato punuar nga miqtë e tij si piktura e Bajronit me kostum shqiptar e Thomas Phillips Westall apo portrete të piktorëve dhe miqve të tij Harrow, Richard etj. Në rrethet letrare në Francë bisedohej rreth poetit të ri dhe aventurier, për udhëtimet e “Child Harold” e më pas për “Gjauri”, “Corsaire”, “Lara”, etj. Shpejt bajronizmi u kthye në një fenomen kulturor veçanërisht në rrethet letrare e intelektuale, ku ai po shndrohej në një lloj modeli me konceptin e kampionit të lirisë, pasi Bajroni për ta ishte mbartës i shqetësimit të intelektualëve reformatorë me përpjekjen për ndryshimin e sistemeve shoqërore dhe të asaj që e quanin “la condition humaine (gjendja njerëzore). Duhet theksuar këtu se edhe pse Franca kreu revolucionin e vet për përmbyesjen e një monarkie mijravjeçare, pas luftrave napoleoniane Republika ra. Dinastia mbretërore u rishfaq sërish. Presidenti Napoleoni III e shpalli veten perandor dhe ja pse bajronizmi ishte aktual dhe frymëzues për shoqërinë franceze të shekullit XIX. Në tregimin e tij “Tudimi i Shën Antuanit”, Floberi u frymëzua nga “Kaini” i Bajronit dhe “Fausti” i Gëtes. Që 19 vjeçar ai deklaronte se adhuronte dy shkrimtarë të mëdhenj të botës letrare: “Bajronin dhe Rabëlé”. Në një shkrim të hershëm të tij “Portreti i lord Bajronit” ai theksonte: “Për Bajronin, nuk kishte gjë më të bukur sesa liria dhe gjë më të neveritshme se paraja… Ai shkoi në Greqi për të ndihmuar në rilindjen e një vendi që po jepte shpirt nga skllavëria. Ai shkoi për të ngritur nga balta karron e lirisë që kishte rënë në baltën ku e kishin zhytur tiranët. Ajo baltë e fisnikëroi atë dhe e bëri të pavdekshëm birin e shekullit”. Poeti i madh Gérard de Nerval gjeti tek vepra dhe akti humanist i Bajronit diçka shpresëdhënëse. Në poemën e tij kushtuar Bajronit, “Mendim”, De Nerval, i cili këtë poezi e cilësonte “elegji”, shkruante : “Fryma e shpresës/kishte përshkuar zemrën time”… “Sa herë i përlotur / këndova hiret e tua hyjnore / theksimet e mia ishin plot sharm sepse ti më frymëzoje…” Ishte e vërtetë se në këtë kohë, Bajroni u bë frymëzues për një pjesë të madhe të letrarëve të mëdhenj francezë. Më 1839, romancierja George Sand, duke shkruar një ese të rëndësishme në “La Revue des Deux Mondes”, të titulluar “Ese mbi dramën fantastike: Gëte, Bajron dhe Mickiewicz” e vlerëson në mënyrë të veçantë kontributin e Bajronit, duke shkruar se “Bajroni ishte ndoshta i vetmi bashkëkohës i Gëtes që kuptoi rëndësinë e zhanrit dramatik. Ajo iu referua madje dhe Gëtes i cili rreth Bajronit do të shkruante: “Tragjedia e Bajronit “Manfredi” më duket një fenomen i mrekullueshëm dhe më ka prekur shumë. Ai aq shumë u frymëzua nga personazhi i Faustit sa personazhi i tij është krejt tjetër dhe më duhet veç ta admiroj gjeninë e tij…”

Në kohën kur ishte konsull në Itali, në “La Scala” të Milanos, Stendali, pra Henri Beyle, u takua me Bajronin, takim që u pasua nga shumë të tjera. Forca poetike e veprës së tij e veçanërisht kurajo në luftën kundër sistemeve të vjetra shoqërore e politike e tërhoqën menjëherë shkrimtarin francez. Në një letër që i dërgonte një mikeje shkrimtare, Stendali shkruante se “ndjenjat e tij për Bajronin ishin shumë fisnike, bujare dhe të fuqishme, me një fjalë në nivelin e gjenisë”. Tetë vjet më vonë Stendali shkruan kujtime dhe boton librin “Kujtim egoizmi” ku pohon admirimin e pandryshueshëm të tij ndaj Bajronit. Por vepra e Bajronit ndikoi madje direkt në shkrimet e shkrimtarit francez. Në romanet “Lucien Leuven” dhe “E kuqja dhe e zeza », shumë kapituj të librit fillojnë me citime nga shkrimet e Bajronit. Po kështu, vetë i Bajroni e frymëzon në krijimin e personazhit të famshëm Fabricio del Dongo në “Kështjella e Parmës”, një personazh romantik, plot aventura, me dashuri dramatike. Ishte vetë modeli i tij.

Po kështu Balzak e pati Bajronin si model për personazhin e konsullit në librin “Honorine” botuar më 1843. Lista e admiruesve të Bajronit në skenën letrare e filozofike franceze është e gjatë. Në atë kohë Alfred de Musset u entusiazmua aq shumë pas këtij heroi të ri, siç shkruan në librin “Kujtimet e Alpeve” sa disa kritikë e tallën duke e quajtur “Mademoiselle Byron”. Në poemën e tij “Lord Bajronit” De Musset shkruante: “Ti, që bota nuk ta njeh emrin e vërtetë / shpirt misterioz, vdekatar, ëngjëll dhe demon/ sido që të jesh Bajron/ i mirë apo gjeni fatal / unë i dua koncertet e harmonisë së ashpër / siç dua zhurmën e rrufesë dhe të erërave…” Influenca ishte e madhe dhe tek Alfred de Vigny apo Prosper Merimée. De Vigny e identifikonte prurjen e tij poetike vetëm me Bajronin dhe me frymën e tij që nga libri “Ditari i një poeti. “Tek ai, – shkruan kritiku francez André Jarry në studimin “Kur De Vigny fliste si Bajron” – ndikimi i Bajronit ishte i jashtëzakonshëm”. Nuk mungon as Bodleri të shkruajë për këtë poet anglez që ai e cilësonte “poet salamandrin”, pra gjithnjë në “sprovë të zjarrit”. Në një poezi të tij, duke u shprehur për poetët, Baudelaire do ta vendoste Bajronin midis Gëtes dhe Shekspirit e më pas do të vinin poetë të tjerë si Dante, Ariosto etj. Të tjerë vlerësonin më shumë “Prometeu”-n e tij. Nga ana e tij Prospère Merimée në veprën e tij “Studime anglosaksone” e cilësonte Bajronin “Bonapart i poezisë”. Është interesante kur mendon se Bajroni vetë e adhuronte figurën e Bonapartit, edhe pse Bonaparti donte ta shkatërronte monarkinë angleze përmes bllokimit të saj nga Europa kontinentale dhe asfiksimin e mbretërisë. Eseja e Bajronit titullohet “Bonaparti” dhe i dedikohet një akademiku francez, mikut të tij Casimir Delavigne. Studjuesi i sotëm Daniel Salvatore Schiffer në veprën e tij “Lord Byron” (Botimet Gallimard) shkruan se “Prometeu” dhe “Manfredi” janë paradigma më e mirë e Bajronit. “Ndriçimet e qenies së tij janë shkëndijëza prometeane” – thekson ai. Edhe një studjues tjetër i sotëm Daniele Sarrat shkruan se “Bajroni i afrohet më shumë heroit prometian se atij faustian”.

Viktor Hygo zbulon thelbin e vërtetë të Bajronit dhe proklamon poetin liberator

Po e veçojmë këtu Viktor Hygonë nga korifejtë e tjerë të letërsisë franceze të asaj kohe pasi na duket sikur ai, më shumë se të tjerët e shoqëroi për një kohë të gjatë veprën e këngëtarit të Prometeut me “Orientalet” e tij”. Referencat janë të shumta. I frymëzuar nga “Mazzeppa” e Bajronit, kater vjet pas vdekjes së tij, Hygo boton “Mazzeppa”-n e tij duke u bashkuar frymës bajroniane dhe duke cituar që në fillim të poemës shprehjen e Bajronit “Away! Away! – Përpara! Përpara!”. Edhe pse një vjershërim tjetër dy poemat duket sikur shkrihen në një. Ato kanë të njëjtën forcë, vrull, dramacitet dhe tingëllim heroik.

Është fakt që shkrimet e Bajronit të frymëzuara nga një botë në zgjim në Ballkanin e robëruar dhe obskurantist, bënë që shumë shkrimtarë e artistë francezë të mbruheshin me ide të reja. Bota duhej ndryshuar. Ja pse dhe vepra e Hygoit në vitet ’30-’40 të shekullit XIX fitoi dimensione të reja, atë të luftës për liri dhe një qytetërim të ri… “« Bajroni – do të shkruante Hugo, i cili gjithashtu do të shkruante për suljotët tek « Orientalet » e tij, – i ngjante përfaqësuesit luftarak të muzës moderne në atdheun e muzave antike. Ndihmës bujar i lavdisë, i fesë dhe i lirisë, ai solli shpatën dhe lirën e tij pasardhësve të luftëtarëve dhe poetëve të hershëm. Ne i detyrohemi, veçanërisht ne, me një mirënjohje të thellë. Ai i provoi Europës se poetët e shkollës së re, edhe pse nuk i dhunojnë më hyjnitë e Greqisë pagane, i adhurojnë gjithnjë heronjtë e tyre dhe se edhe pse e kanë braktisur Olimpin, ata nuk i kanë thënë kurrë lamtumirë Termopileve. Vdekja e Bajronit u prit në gjithë kontinentin përmes një dhimbjeje universale… Duhet të lëvdohemi se një simpati na tërhiqte drejt Bajronit. Nuk ishte vetëm tërhqeja që gjeniu i bën gjenisë : ishte të paktën një ndjenjë e sinqertë admirimi, entusiazmi dhe mirënjohje, pasi duhet tu jemi mirënjohës njerëzve, veprat e aksionet e të cilëve bëjnë të na rrahë zemra…« Ai vdiq në mënyrën më fisnike. Kur na lajmëruan për vdekjen e tij na u duk se na hoqën një pjesë të ardhmërisë sonë. Në kohën e revolucioneve tona të mrekullueshme dy sisteme politike luftonin mbi të njëjtën tokë. Një shoqëri e vjetër më së fundi përmbysej dhe një shoqëri e re nisi të ngrihej. Këtu tek ne rrënoja, atje përpjekje. Në këngët e tij funebre, lord Bajroni shprehu konvulsionet e fundit të një shoqërie që po jepte shpirt…”

Sokol Paja/

Worcester, MA, 14 Korrik 2024- Federata Pan-Shqiptare e Amerikës “Vatra” nderoi Prof.Thanas Gjikën në 80 vjetorin e lindjes dhe 75 vjetorin e bashkëshortes, poetes Julia Gjika. Në një drekë private mes miqsh, të ftuar nderi, familjarë, vatranë e atdhetarë të spikatur të komunitetit shqiptar në Worcester, delegacioni i Vatrës kryesohej nga kryetari Dr.Elmi Berisha, sekretari Dr. Pashko Camaj, arkëtari Besim Malota, nënkryetari i Këshillit të Vatrës Hirësia e Tij Peshkop Theofani, anëtari i kryesisë Paulin Mrnaçaj, kryetarja e degës Worcester Efi Qeleshi, kryetarja e degës Vatra Westchester -Putnam Drita Vushaj dhe editori i Diellit. Pjesëmarrësit nderuan e vlerësuan kontributin kombëtar, komunitar, atdhetar e publicistik prej 50 vitesh të Prof.Gjikës.

Hirësia e Tij Peshkop Theofani bekoi me lutje dhe uratë drekën e të pranishmit, ndërsa kryetari i Vatrës Dr. Elmi Berisha theksoi se Prof. Thanas Gjika me shkrime, portrete, ese, vlerësime, kujtime, shënime mbi jetën dhe punën e shumë shqiptarëve të shquar, që ka botuar në Gazetën “Dielli” dhe në libra të ndryshëm të tij publicistik e teologjik, ka lartësuar kombin e komunitetin tonë. Me rastin e 80-vjetorit jemi për ta felënderuar për këtë punë të vlefshme krahas punës së tij shkencore për vërtetimin e punës misionare të Shën Palit në trojet ilire. Profesor i dashur, mos u ndalni në misionin tuaj fisnik në ndriçimin, afirmimin dhe promovimin e vlerave tona kombëtare. Vatra dhe brezat që vijnë dhe mbarë kombi do ju jemi gjithmonë mirënjohës” tha ndër të tjera kryetari Berisha. Sekretari i Vatrës Dr. Pashko Camaj vlerësoi veprimtarinë e gjatë të Prof. Gjikës në shërbim të çështjes kombëtare dhe komunitetit shqiptar në Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Për të ftuarit e nderit Prof. Gjika dhuroi librin e tij më të fundit: “Saint Paul in Durrah, corrections of some notes and maps of the new testament”.

Në fjalën e falënderimit Prof. Thanas Gjika vlerësoi mirënjohjen e Vatrës, Diellit e të gjithë miqve e të ftuarve që celebruan ditën e lindjes së tij dhe bashkëshortes Julia Gjika. Ai përcolli për të gjithë të pranishmit mesazhe patriotike e atdhetare për zhvillimin e komunitetit, kombit e bashkimin kombëtar të të gjithë shqiptarëve.

Në fund të ceremonisë festive Ani Gjika shprehu mirënjohjen, respektin e dashurinë për prindërit e saj Julia e Thanas për sakrificat, dashurinë, dedikimin, frymëzimin, përkujdesjen dhe shembullin e shkëlqyer në jetë.

New York, 14 Korrik 2024 – Federata Pan-Shqiptare e Amerikës Vatra dënon ashpër sulmin e tmerrshëm të armatosur ndaj ish-Presidentit të Shteteve të Bashkuara të Amerikës Donald Trump. Një ngjarje e rëndë dhe tronditëse që shokoi, tmerroi e indinjoi mbarë Amerikën e opinionin publik botëror.

Sulmi i neveritshëm dhe barbar ndaj Donald Trump dhe mbështetësve të tij në Pensilvani duhet të marrë goditjen më të fuqishme prej institucioneve ligjzbatuese amerikane. Akti skandaloz jo vetëm që nuk do ta destabilizojë Amerikën por do ta bëjë më të fortë e më të bashkuar. Atentati i rëndë me armë, sulmet dhe dhuna janë veprime të pa pranueshme në shtetin më demokratik e më të zhvilluar të botës.

Vatra bën thirrje për bashkim, paqe, unitet dhe lutje.

Federata Vatra i uron shërim të shpejtë ish-Presidentit Donald Trump dhe lutet për jetën e humbur e trupat e lënduar.

Asnjë forcë e errët nuk do të mund ta ndalë kurrë Amerikën.

Zoti e bekoftë, e ruajt dhe e mbroftë Amerikën.

Në emër të Federatës Pan-Shqiptare të Amerikës Vatra

Kryetari

Dr. Elmi Berisha

Ne kësaj radhe për lexuesit e Diellit, studiuesit, historianët dhe të tjerët, sjellim vetëm një fragment të dorëshkrimit, të shoqëruar me faksimile, tjeshkronjëzim në latinishtdhe përkthim në gjuhën shqipe, si dëshmi të kohës, për punën serioze, porfesionalizmin e lartë dhe  seriozitetin e përgjegjshmërinë e plotë të atyre që e hartuan, përpiluan dhe e bënë gati për legalizim. Është për t’u lakmuar shqyrtimi i detajuar, kapitull për kapitull, nga autoritet përkatëse kishtare e civile, para se Statuti të bëhet publik dhe të jetë pjesë e të drejtës pozitive të aplikueshme, së bashku me të drejtën zakonore vendore. Variantin e “Statuta et ordinationes capituli ecclesiae Cathedralis Drivastensis” të vitit 1464 e kishin punuar kanonikët nga Drishti, të cilët ishin të ditur, të arsimuar, dhe njihnin rrethanat, të drejten zakonore vendëse, situatën dhe gjithçka tjetër që kishte të bënte me katedralen dhe me zakonet e Drishtit në të kaluarën. Për zakonet e lashta të kapitullit të katedrales së Drishtit flet vetë teksti në mënyrë eksplicite: “laudabilem consuetudinem antiquorum nostrorum immitantes” (kap. 2); pastaj: “antiquissimam constuetudinem imminantes” (kap. 39) dhe “antiquissima et observata consuetudine” (kap. 44) si dhe “secundum morem et consuetudinem antiquorum” (kap. 46), pra në dorëshkrimin që kemi në dorë, është punuar, e pakta që nga fundi i shekullit XIV.

Dr. Musa Ahmeti

Center for Albaian Studies,

Budapest/

Njëri ndër dorëshkrimet burimologjike nga mesjeta që na është ruajtur në orijginal dhe përbën një dokument tepër të rëndësishëm për të drejtën pozitive shqiptare është “Statutet dhe urdhëresat e kapitullit të Kishës katedrale të Drishtit – Statuta et ordinationes kapitulli ecclesiae cathedralis Drivastensis”.

Ky dorëshkrim sot ruhet në Bibliotekën Mbretërore të Kopenhagës në Danimarkë (Det Kongelige Bibliotek, Håndskriftsafdelingen, København, sign. Ny kgl. S. 1822), ndërsa ripordhimet cilësore dixhitale, mikrofilmat dhe fotografitë janë të deponuara në institutcionet përkatëse shqiptare dhe më kryesorja është bërë botimi i tyre i plotë i: ripodhimeve fotografike, tejshkronjëzimit në latinisht dhe përkthimit në gjuhën shqipe, në mënyrë profesionale si nga studiuestit – medievistë, të specializuar për këtë periudhë, ashtu edhe nga shtëpia botuese shqiptare.

Si monumet kulture, me vlera të rralla, ai mban datën e saktë të zyrtarizimit në shekullin e XV, përkatësisht 12 janar të vitit 1468 dhe është shkruar nga kanoniku dhe noteri i Tivarit, Simon Dromasys. Ai në fakt ka bërë përshkrimin e variantit të zyrtarizuar të vitit 1464, nga libri i noterit dhe kanonikut të Durrësit, Gjon Mauros, që njëkohësisht ka qenë edhe sekretar i kryeipeshkvit të Durrësit, Pal Engjëllit. Variantin e “Statuta et ordinationes capituli ecclesiae Cathedralis Drivastensis” të vitit 1464 e kishin punuar kanonikët nga Drishti, të cilët ishin të ditur, të arsimuar, dhe njihnin rrethanat, situatën dhe gjithçka tjetër që kishte të bënte me katedralen dhe me zakonet e Drishtit në të kaluarën. 

Për zakonet e lashta e të lëvduara të kapitullit të katedrales së Drishtit flet vetë teksti në mënyrë eksplicite: “laudabilem consuetudinem antiquorum nostrorum immitantes” (kap. 2); pastaj: “antiquissimam constuetudinem imminantes” (kap. 39) dhe “antiquissima et observata consuetudine” (kap. 44) si dhe “secundum morem et consuetudinem antiquorum” (kap. 46). Pra, përveç përvojës, njohurive dhe njohjes së situatës së përgjithshme, kanonikët nga Drishti, i ndiqnin dhe imitonin si shembull këto statute të lashta “a maioribus nostris quasdam constitutiones traditas,” [f. 2^v], që datonin të paktën që nga viti 1397. Sipas të dhënave të tjera arkivore, mësohet se ky statut ishte “edituar” në vitin 1456, kur papa Kalisti III, i kishte dhënë autorizimin ipeshkvit të Sapës Gjergjit [ishte ipeshkv në Sapë gjatë viteve: 1440-459] për një veprim të tillë, “ipsique capitulum et canonici nonnulla statuta ediderunt”. Shkaku se pse ky editim nuk u njoh zyrtarisht, ishte vdekja e papës Kalisti III. Ndërkohë, në vitin 1459, vdiq edhe ipeshkvi i Sapës Gjergji, kështu që papa Piu II, pas një lutjeje me shkrim të bërë nga katedralja e Drishtit në vitin 1463, emëron dy persona autoritarë për të verifikuar dhe nëse ka nevojë për të plotësuar statutin ekzistues të Katedrales së Drishtit. Këta ishin, kryeipeshkvi i Durrësit Pal Engjëlli dhe kryedhjaku i Shkodrës, emri i të cilit nuk na bëhet e njohur në statute, por që sipas Hierarchia Catholica të Eubelit (vëll. II, f. 256) ai duhet të ketë qenë dominikani Manuel (1451-1465). Pas një pune të kujdesshme të kryeipeshkvit dhe kryedhjakut, më 21 nëntor të vitit 1464, në abacinë benediktine të shën Theodorit në Elohiero bëhet njohja zyrtare e statuteve dhe urdhëresave të kapitullit të kishave dhe katedrales së Drishtit që zyrtarisht do të njiheshin me emrin “Statuta et ordinationes capituli ecclesiae Cathedralis Drivastensis.” Kjo njohje u bë në prani të “zotit at Nikollë Lalemit, abatit të manastirit në fjalë dhe në praninë e fisnikut Gjergj Topia dhe të burrave të nderuar, z. Pjetër, rektorit të Shën Demetrij de Plumsis dhe të z. Gjin, rektorit të Shën Venere de Managastis dhe në prani të dëshmitarëve dhe të ftuarve të tjerë edhe të rogatëve…”

Ne kësaj radhe për lexuesit e Diellit, studiuesit, historianët dhe të tjerët, sjellim vetëm një fragment të dorëshkrimit, të shoqëruar me faksimile, tjeshkronjëzim në latinishtdhe përkthim në gjuhën shqipe, si dëshmi të kohës, për punën serioze, porfesionalizmin e lartë dhe seriozitetin e përgjegjshmërinë e plotë të atyre që e hartuan, përpiluan dhe e bënë gati për legalizim. Është për t’u lakmuar shqyrtimi i detajuar, kapitull për kapitull, nga autoritet përkatëse kishtare e civile, para se Statuti të bëhet publik dhe të jetë pjesë e të drejtës pozitive të aplikueshme, së bashku me të drejtën zakonore vendore.

Në vijim sjellim  fragmentin nga dorëshkrimi, përkatësisht pjesën nga faqet 14^v-17^v. 

Quomodo incurritur periuriumCapitulum LIIIIo et ultimo Ne pro minima re periurium incurramus, statuimus ut ubi aliquis nostrum forsan pennam alicuius statuti peccuniarium pennam impone-ntis per inobedientiam incurrerit, si eam solverit vel ei fuerit remissam, periurium non intelligat incurrisse.  De ordinibus vero quos circa res magnas fecimus ut puta in ellectione et aliis capitulis strictis pro honore domus nostre non hec intelligimus, quia inobedientes illis nullam rellaxationem habere volumus.  Hvivsmodi igitur statuta et ordinationes nos Paulus Angelus, archiepiscopus, iudex comissarius et conservator predictus, recepimus, perlegimus et diligenter examinavimus, et cognoscentes, habentes censentesque ea rationabilia et honesta premia esse, antequam ad eorum confirmationem procedamus, auximus iustificanda aliqua eorum pro satisfactione aliter forsan sententis, qui ea prima facie legeret. Est statutum XXX sub rubrica [f. 15r] Que penna querellantis alibi quam coram capitulo de comissis in canonica, et statutum XXXI sub rubrica Que penna querellantis alibi quam in capitulo.  Hec approbantur diuturna consuetudine et honestate. Consuetudo quidem hec, que est altera lex, ut extra de consuetudine capitulum, hec nobis est notissima, qui a puero usque ad hos dies sic vidimus observari, nam orti in civitate Drivastensi officium apud episcopos, qui pro tempore fuerunt, et maximam familiaritatem atque conversationem habuimus, a quibus hec vidimus inviolabiliter observari et observata esse, a tanto tempore cuius initii memoria non existit, semper intelleximus.  Honestas vero est, nam licitum est viris religiosis, qui vivunt insimul ordinare ut ea, que minus debito vel honesto per quempiam ipsorum forsan committitur inter se per superiores ad hoc deputatos puniatur, ne per curias episcoporum ea vollent in publicum, in proximorum malum exemplum.  Est statutum XLIIII sub rubrica Qualiter in ecclesia Drivastensi non est certus numerus canonicorum, nec distinctio prebendarum, et cetera, vbi dicitur quod canonici faciunt canonicos absque consensu episcopi, et quod in eorum ecclesia non vacant canonicatus et prebenda per cesum vel decesum, et cetera. Hoc statutum firmatur consuetudine et jure.  Consuetudinem quidem perspicuam habemus observatam esse a tanto tempore cuius initii seu contrarii memoria non existit, que est altera lex, ut extra de consuetudine capitulo prealegato; iure vero sive lege firmatur per capitulum: cum ecclesia vulterant, extra de electione ubi habetur, quod canonici faciunt canonicos absque consensu episcopi.  Contra hanc consuetudinem nullus inferior papa potest condere constitutionem [f. 15v] in preiudicium capituli, et approbatur per capitulum: Dilecti de prebendis et dignitatibus, et per capitulum: Ex parte de concessione prebende et aliis iuribus, in quibus apparet, quod ubi non est certus numerus canonicorum, canonicatus non vacat.  Est et aliud statutum XLVIII sub rubrica: Quam oblationem debent facere novi canonici, et cetera. Hoc autem non improbatur, qum in omnibus fere ecclesiis novi canonici iocalia dant antiquis, quin imo laudabile statutum est, quia oblationem huiusmodi non in proprios canonicorum usus dispensatur, sed in augendis capituli possessionibus iubet converti.  Hec itaque et omnia alia et singula statuta et ordinationes preinsertas nos Paulus Angelus archiepiscopus, iudex comissarius et conservator predictus, auctoritate apostolica qua fungimur in hac parte, approbamus et confirmamus, eaque robur perpetue firmitatis obtinere decernimus, supplemusque omnes et singulos defectus si qui forsan intervenerint in eisdem, decernentes irritum et inane quicquid contra ordinationes et statuta huiusmodi a quoquam quavis auctoritate forsan attemptatum est, nec non literas executoriales et processus desuper necessarios et opportunos.  Que omnia et singula vobis vniversis et singulis suprascriptis, quibus presens noster processus et littere diriguntur, significamus, notificamus, insinuamus, intimamus et ad vestram notitiam deducimus per presentes; et nihilominus vos vniversos et singulos presentium tenore requirimus et monemus primo, secundo, et tertio ac peremptorie vobis districtius inhibentes in virtute sancte obedientie, et sub infrascriptis sententiarum pennis, [f. 16r] ne exnunc in antea quicquam contra formam et ordinationem dictorum statutorum, aut alicuius eorum attemptetis aut faciatis, nec dictos dominos, capitulum et canonicos, vel aliquem eorum contra formam et ordinationem statutorum eorundem et cuiuscumque ipsorum quavis ocasione et causa inquietetis vel molestetis, citando, monendo, excomunicando, suspendendo, interdicendo, sententiando, penando, multando, arestonda, condemnando, capiendo aut capi, arestari, sententiari, multari, excomunicari, suspendi, interdici aut penari et condemnari faciendo, aut alias quovis modo evocando, perturbando, iniuriando, vel dannificando, nec propterea contra ipsos res et bona sua vel beneficiorum suorum quorumc-umque procedere vel procedi facere aut cognitionem asumere presumatis vel attenttetis quovis modo per vos aut subditos vestros.  Quod si forte secus per vos vel alium seu alios directe vel indirecte, publice vel oculte quovis quesito colore feceritis in futurum, et nisi, si quid contra formam et ordinaitonem dictorum statutorum, et aut alicuius eorum vel propterea contra dictos dominos, capitulum et canonicos vel aliquem ipsorum feceritis, intra terminum trium dierum a tempore presentium computand-orum, quem terminum vobis omnibus et singulis pro peremptorio termino ac monitione canonica assignamus, non revocaveritis, et ad statum pristinum non reduxeritis cum effectu, exnunc prout extunc et e converso canonica monitione premissa, vobis dominis archiepiscopis, episcopis et electis, quibus ob reverentiam vestrarum pontificalium dignitatum deffere convenerit dumtaxat exceptis, excomunicati-onis, in capitulo vero et conventus suspensionis, et in eorum ecclesias, monasteria [f. 16v] vel loca interdicti sententias ferimus in hiis scriptis et etiam promulgamus; vobis vero dominis archiepiscopis, episcopis electis, si monitioni, requisitioni et inhibitioni huiusmodi nostris, imo verius apostolicis non parveritis cum effectu et nisi, quicquid in contrarium feceritis, revocaveritis infra terminum trium dierum supradictum, ingressum ecclesie interdicimus.  Si vero dictum interdictum per alias tres dies extunc immediate sequentes sustinueritis, vos suspendimus a divinis.  Si vero, quod absit, interdicti et suspensionis huiusmodi sententias per alios tres dies predictos sex immediate sequentes animo sustinueritis indurato: in vos et vestrum quemlibet dicta canonica monitione premissa similem excomunicationis sententiam in his scriptis ferimus et etiam promulgamus.  Ceterum qum ad executionem ulteriorem premissorum faciendam pluribus aliis prepediti negotiis intendere nequeamus, vniversis et singulis dominis abbatibus, prioribus, prepositis, decanis, archidiaconis, archipresbyteris, canonicis tam cathedralium quam collegiatarum parochialiumque ecclesiarum rectoribus et notariis publicis ubilibet constitutis, ac omnibus aliis et singulis qui pro parte dictorum dominorum, capituli et canonicorum, et cuiuslibet eorum fuerint requisiti vel aliquis eorum fuerit requisitus, et eorum cuilibet insolidum tenore presentium super premissis et ea tangentibus committimus plenarie vices nostras donec eas duxerimus revocandas.  Quibus et eorum cuilibet in virtute sancte obedientie, et sub excommunicationis pena, quam in eos et eorum quemlibet, nisi mandatis nostris huiusmodi immo verius apostolicis parverint cum efectu, dicta canonica monitione premissa ferimus [f. 17r] in his scriptis, auctoritate apostolica, qua fungimus in hac parte, precipimus et mandamus omnia et singula in huiusmodi nostris litteris et processu contenta vobis et vestrum cuilibet, et aliis prout expedit intiment ac in vestris ecclesiis atque locis et alibi prout fuerint requisiti, fideliter publicare procurent seu alter intimet et publicet, non permittentes dictos dominos, capitulum et canonicos contra formam et ordinem statutorum et ordinationum predictarum ac litterarum et processuum nostrorum huiusmodi inquietari vel molestari quoquo modo, quin immo contradictores quoslibet et rebelles seu inobedientes et mandata nostra huiusmodi imo verius apostolica non servantes vel non exequentes per declarationem, publicationem et denuntiationem sententiarum predictarum, ac per censuram ecclesiasticam appellatione postposita compescendo; ita quod in preiudicium dominorum, capituli et canonicorum nec in processibus per nos habitis, et sententiis per nos latis, absolvendo vel suspendendo nihil valeant immutare. In ceteris autem, que dictis dominis capitulo et canonicis nocere possent ipsis potestatem omnimodam denegamus.  Presentes autem litteras et statuta penes dictos dominos, capitulum et canonicos, seu aliorum eorum voluntate volumus permanere et sub sententiis suprascriptis non per vos vel aliquem alium contra eorum voluntatem detineri.  Mandamus tamen petentibus et habere debentibus copiam fieri de litteris huiusmodi, tamen petentium quidem sumptibus et expensis. Absolutionem vero omnium et singulorum, qui prefatas nostra sententias per nos ut premittitur latas et promulgatas, seu eorum aliquem incurrerint, seu [f. 17v] incurrerit nobis vel superiori nostro tantumodo reservamus.  In qvorvn (!) fidem et testimonium presentes litteras, seu presens publicum instrumentum fieri nostrique pontificalis sigilli fecimus et iusimus appensione comuniri.

Si mund të thyhet betimi i bërëKapitulli LIV dhe i fundit Për të mos marrë dëshmi të rreme me qëllim që të mos thyejmë betimin as për gjënë më të vogël, vendosim që nëse ndonjërit prej nesh i është dhënë dënimi me gjobë në të holla për shkak të mosbindjes ndaj ndonjë statuti, pasi e shlyen atë dhe është çliruar të mos llogaitet se ka thyer betimin e bërë, ose ka bërë dëshmi të rreme. Këtu nuk e kemi fjalën për urdhërat që kemi dhënë ne për çështje të rëndësishme si në zgjedhje dhe në kapitujt e tjerë të ngushtë për nder të shtëpisë sonë, sepse të pabindurve ndaj tyre nuk duam t’u bëjmë asnjë lëshim.  Prandaj të tilla statute dhe urdhëresa, ne Pal Engjëlli, kryeipeshkvi, gjykatësi, comissarius-i dhe conservator-i i lartpërmendur, i pranuam, i lexuam mirë dhe i shqyrtuam me vemendje dhe duke menduar e duke konsideruar që ato janë shpërblime të arsyeshme dhe të ndershme, përpara se të procedojmë me konfirmimin e tyre, po shtojmë se duhen përligjur disa nga ato për t’i dhënë një satisfaksion atij që duke i lexuar në faqe të parë ndoshta i kupton ndryshe. Kemi statutin XXX, nën rubrikën “Çfarë dënimi duhet t’i jepet atij që ankohet gjetiu në vend  që të ankohet në praninë e kapitullit rreth ngarkesave në kanonikë” dhe statutin XXXI, në rubrikën “Çfarë dënimi duhet t’i jepet atij që ankohet gjetiu në vend që të ankohet pranë kapitullit”.  Këto miratohen sipas zakonit të përhershëm dhe ndershmërisë. Në të vërtetë kemi konstatuar që ky zakon, që është edhe ligj, e që na është i njohur si një kapitull i jashtëzakonshëm që në moshë të vogël e deri në këto ditë, respektohet. Të lindur në qytetin e Drishtit, kemi pasur zyrën pranë ipeshkëve, që kanë qenë asokohe dhe kemi pasur miqësi shumë të ngushtë dhe biseda me ta,  dhe kemi konstatuar se ata këto zakone i kanë respektuar në mënyrë të padhunueshme prej një kohe që s’mbahet mend; për këtë kemi qenë gjithmonë në dijeni.  Është punë e ndershme dhe e përligjshme, që burrave fetarë që jetojnë së bashku t’u lejohet që për diçka jo aq të pëlqyeshme dhe jo aq të ndershme që ndoshta bën dikush ta japin dënimin brenda për brenda me anën e eprorëve të ngarkuar për këtë punë, me qëllim që [lajmi] të mos përhapet në publik e nëpër kuritë e ipeshkëve, duke u dhënë shembull të keq të afërmëve.  Kemi statutin XLIII, nën rubrikën “Si qëndron puna që në kishën e Drishtit nuk ekziston një regjistër real i kanonikëve as një dallim i prebendave etj.”, ku thuhet “se kanonikët i emërojnë kanonikët pa miratimin e ipeshkvit dhe se në kishën e tyre nuk mungojnë kanonikati dhe prebendat për largim ose vdekje etj”. Ky statut përforcohet me anë të zakonit dhe të ligjit.  Kemi pastaj një zakon të theksuar dhe të repektuar prej një kohe aq të vjetër sa nuk mbahet mend fillimi apo e kundërta, që është ligji tjetër, sikurse rezulton zakonisht në kapitullin e paradeklaruar, konfirmohet prej kapitullit juridikisht apo me ligj “cum eclesia uulterant” jashtë zgjedhjes të bëhet, se kanonikët i zgjedhin kanonikët pa pëlqimin e peshkopit.  Kundër këtij zakoni, asnjë papë nuk mund të caktojë një kushtetutë në dëm të kapitullit dhe kjo miratohet me anë të kapitullit: Të dashurit për prebendat dhe dinjitetet dhe me anë të kapitullit: nga ana e lejimit të prebendës dhe të ligjeve të tjera, për të cilat duket se nuk ekziston një numër i caktuar i kanonikëve, kanonikati nuk mungon.  Kemi edhe statutin tjetër XLVIII, nën rubrikën “Çfarë blatimi duhet të bëjnë kanonikët e rinj etj.” kur thuajse në të gjitha kishat e reja u lëshojnë vend të vjetrave, bile për më tepër është një statut për t’u lëvduar, sepse një blatim i tillë nuk shpenzohet për nevojat personale të kanonikëve, por është urdhëri, që të përdoret për të shtuar pronat e kapitullit.  Tani, pra këto statute dhe urdhëresa të rradhitura një nga një ashtu si të gjitha të tjerat, ne Pal Engjëlli, kryeipeshkvi, gjykatësi, comissarius-i dhe conservator-i i lartpërmendur, po i aprovojmë dhe po i konfirmojmë me autoritetin Apostolik që ushtrojmë në këtë vendim dhe po vendosim që ato të fitojnë fuqinë e një sigurie të përhershme dhe të plotësojmë një nga një të gjitha të metat në rast se aty ka të meta duke quajtur të pavlefshme dhe të kotë çdo gjë që kushdo me çfarëdo autoriteti qoftë, do të tentojë kundër këtyre urdhëresave dhe statuteve, letrës ekzekutoriale dhe proceseve të duhura dhe të dobishme.  Pra të gjitha këto sa u thanë po jua tregojmë, po jua njoftojmë, po jua theksojmë dhe po jua imponojmë pikërisht juve të gjithëve që po merrni kontakt me këtë proces dhe me këtë shkresë dhe pikërisht me anën e kësaj po ju vemë në dijeni; dhe prapëseprapë në mbështetje të kësaj shkrese kërkojmë prej jush dhe ju këshillojmë të gjithëve sa jeni, një herë, dy herë, tri herë dhe në mënyrë të prerë që të qëndroni më forcë në virtytin e bindjes së shenjtë dhe t’u shtroheni dënimeve të vendimeve të poshtëshënuara, me qëllim që këtej e tutje të mos tentoni ose të mos bëni ndonjë gjë kundër përmbajtjes dhe rregullores së statuteve në fjalë ose kundër ndonjërës nga ato, as të mos i mërzisni ose t’i shqetësoni në çdo rast dhe për çdo arsye zotërinjtë, kapitullin dhe kanonikët e lart-përmendur ose ndonjërin prej tyre në kundër-shtim me përmbajtjen dhe me rregulloren e atyre statuteve, duke thirrur, qortuar, mallkuar, pezu-lluar, ndaluar, duke dhënë vendime dhe ndër-shkime, duke gjobitur, arrestuar, dënuar, kapur ose duke shkaktuar kapjen, arrestimin, vendimin, gjobitjen, mallkimin, pezullimin, ndalimin apo ndëshkimin e dënimin nga ana e të tjerëve ose duke ngacmuar, shqetësuar, dhunuar ose duke dëmtuar në një mënyrë apo në një tjetër, gjithashtu, përveç kësaj të mos guxoni ose të mos tentoni në çdo mënyrë ju vetë apo me anën e shtetasve tuaj të procedoni ju ose të tjerë ose të merrni përsipër ndonjë proces gjyqësor kundër atyre, kundër interesave dhe pronave të tyre apo të beneficeve të tyre cilatdo qofshin ato. Dhe nëse me çdo pretekst në të ardhmen do të veproni ju vetë ose me anën e një tjetri ose të tjerëve direkt ose indirekt, haptazi apo fshehu-razi, dhe nëse do të bëni ndonjë veprim në kundërshtim me formën dhe me rregulloren e statuteve në fjalë dhe kundër ndonjërit prej tyre apo, veç asaj, kundër zotërinjve, kundër kapitullit dhe kundër kanonikëve ose ndonjërit prej tyre, nëse nuk do ta revokoni atë veprim brenda një afati prej tri ditësh duke i llogaritur ditët që prej këtij çasti, afat ky që po jua caktojmë të gjithë juve, një nga një, në mënyrë të prerë dhe me paralajmërim kanonik dhe nëse nuk i riktheni efektivisht në gjendjen e mëparshme që prej këtij çasti, si prej atij momenti, duke dhënë nga ana tjetër paralajmër-imin kanonik, duke bërë një përjashtim vetëm për ju zotërinj kryeipeshkvë, për ipeshkvët dhe për të zgjedhurit, sepse duhet të bëhet një diferencim për nder të dinjiteteve tuaja pontifikale, ne shënojmë në këto regjistra vendimet e çkishërimit, të pezullimit të kuvendit në kapitull dhe të interdiktit ndër kishat, ndër manastiret edhe në vende të tjera dhe njëkohësisht i shpallim; dhe juve zotëri kryeipeshkv, ipeshkv të zgjedhur, nëse nuk do t’i bindeni efektivisht këtij paralajmërimit, hetimit dhe ndalimit tonë madje, më drejt, Apostolik dhe nëse duke bërë të kundërtën, nuk do ta revokoni brenda afatit, të lartpërmendur të tri ditëve, jua ndalojmë hyrjen në kishë.  Nëse interdiktin në fjalë do ta mbani për tri ditë të tjera që vijojnë menjëherë, ju pezullojmë nga shërbesat hyjnore.  Në rast se ju, uroj që të mos ndodhë, do t’i mbani me kokëfortësinë tuaj edhe tri ditë të tjera d.m.th. për gjashtë ditë vendimet e këtij interdikti dhe pezu-llimi, kundër jush dhe kundër kujtdo prej jush, pas paralajmërimit kanonik, [do të] shënojmë në këto registra dhe do ta shpallim vendimin e çkishërimit tuaj.  Përveç kësaj meqenëse jemi të zënë me punë të tjera, nuk kemi mundësi ta kryejmë si duhet zbatimin e mëtejshëm të masave të lartpërmendura, në mbështetje të kësaj shkrese rreth masave të sipërpërmendura që kanë lidhje me të, kompetencën tonë të plotë, derisa ta quajmë të arsyeshme të revokohet, ua ngarkojmë të gjithë zotërinjve abatë, priorë, kryetarë, dekanë, kryedhjakë, kryepriftërinj, kanonikë si të katedraleve ashtu edhe të kolegjatave dhe të kishave famullitare, rektorëve dhe noterëve publikë të emëruar në çdo vend, ashtu edhe të gjithë të tjerëve një nga një, të cilët janë pyetur nga ana e zotërinjve, nga ana e kapitullit dhe e kanonikëve në fjalë ose nga ana e kujtdo prej tyre ose në rast se është pyetur ndonjëri prej tyre ose ndonjë i jashtëzakonshëm nga ata. Këtyre personave dhe kujtdo prej tyre, për hir të bindjes së shenjtë dhe me dënim çkishërimi, të cilin dënim kundër tyre dhe kundër kujtdo prej tyre, në rast se nuk do t’u binden efektivisht këtyre urdhërave tanë Apostolikë sipas paralajmërimit kanonik me autoritetin Apostolik që ushtrojmë në këtë vendim, do ta shënojmë në këto regjistra, u urdhërojmë dhe i porosisim që të gjjitha masat, të cilat përmbahen në këtë shkresë dhe proces tonin për ju dhe për cilindo prej jush, t’i kërkojnë me këmbëngulje ashtu siç duhet dhe të përpiqen t’i shpallin publikisht dhe besnikërisht në kishat dhe në vendet tuaja dhe gjetiu ashtu siç janë kërkuar,  ose ndonjë tjetër t’i kërkojë dhe t’i shpallë, dhe nuk lejojmë në asnjë mënyrë që të shqetësohen dhe të trazohen zotërinjtë në fjalë, kapitulli dhe kanonikët në kundërshtim me frymën dhe me rregulloren e statuteve dhe të rregullave të lartpërmendura të shkresave dhe të procesve tona të kësaj natyre, dhe aq më tepër të gjithë kundërshtarët, rrebelat dhe të paditurit ashtu edhe ata që nuk respektojnë ose nuk zbatojnë çdo urdhër tonë apo më drejtë [çdo urdhër] Apostolik, t’i frenojnë me apelim të mëvonshëm me anën e deklaratës, të shpalljes dhe denoncimit të vendimeve të lartpërmendura edhe me anën e censurës kishtare; kështu që të mos kenë mundësi të ndryshojnë asgjë me anën e faljes ose të pezullimit në dëm të zotërinjve, të kapitullit dhe të kanonikëve as në proceset që kemi mbajtur ne as në vendimet e marra prej nesh. Kështu edhe në çështjet e tjera që mund t’u shkaktonin dëm zotërinjve në fjalë, kapitullit dhe kanonikëve, po atyre ua refuzojmë [u ndalojmë] çdo kompetencë [autoritet] të plotë.  Gjithashtu kërkojmë që kjo shkresë dhe këto statute të mbeten në dorë të zotërinjve në fjalë, të kapitullit dhe të kanonikëve apo në vullnetin e atyre të tjerëve dhe kërkojmë që, në mbështetje të vendimeve të sipërshënuara, askush prej jush as ndonjë tjetër të mos i mbajë kundër vullnetit të tyre. Megjithatë urdhërojmë [porosisim] që të bëhet një kopje e kësaj shkrese për ata që e kërkojnë dhe që duhet ta kenë, por duhet të bëhet me shpenzimet dhe harxhimet e atyre që e kërkojnë. Ia rezervojmë vetes ose vetëm eprorit tonë zgjidhjen [faljen] e të gjithë atyre ose të atij që do të veprojë si thuhet më lart në kundërshtim me vendimet tona të lartpër-mendura të dhëna dhe të shpallura prej nesh. Në mbështetje dhe në dëshmi të sa u tha më sipër dhamë urdhër që të përgatitej kjo shkresë ose ky dokument zyrtar dhe të përforcohej me ngjitjen e vulës sonë pontifikale.