Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

Ekspozita e librave të rrallë për Skënderbeun për herë të parë në Shtetet e Bashkuara

by

Rafaela Prifti/

“A Solder, a King, and a Christian…who sought not for power but for liberty,” lexon koleksionistja britanike Patricia Nugee nga botimi i Edinburgh i vitit 1753 që e ka sjellë në Kishën Ortodokse Shqiptare të Shën Gjergjit në Boston. (The Life of George Castriot, King of Epirus and Albania commonly called Scanderbeg, ESTC records 3 copies).Për herë të parë në Shtetet e Bashkuara paraqitet ekspozita e librave antikuare për Skënderbeun mbledhur për rreth katër dekada nga Patricia Nugee. Organizatorët e ekspozitës janë Maas Besa, Kisha Ortodokse Shqiptare e Shën Gjergjit dhe Qendra Kulturore e Biblioteka Fan Noli. Organizatorët thanë se Kisha e Shën Gjergjit në Boston është vendi i natyrshëm për paraqitjen e koleksionit për shkak të historisë së tempullit të shqiptarëve. “Fan Noli e pagëzoi kishën me këtë emër si nderim për heroin kombëtar,” tha Robert Tochka. Ekspozita përmban 37 tituj që i përkasin jo vetëm historisë por edhe letërsisë. Koleksioni fillon nga vitet 1500 dhe shkon deri në 1800, të shkruara në 12 gjuhë.Patricia Nugee e ka filluar koleksionin që nga koha kur punonte në librarinë e librave antike në Londër dhe dëgjoi për herë të parë emrin e Skënderbeut. Ajo i ka mbledhur botimet e rralla një nga një duke qëmtuar në katalogje dhe ankande të ndryshme. Patricia e quan veten koleksioniste dhe jo historiane por falë pasionit të saj për kete figurë historike shqiptarët kanë një thesar të vyer për historinë dhe ardhmërinë e tyre. Gjatë prezantimit përpara hapjes së ekspozitës, Mark Kosmo, një nga organizatorët kryesorë, e pyeti se çdo të bëhet në të ardhmen me koleksionin. Patricia tha se do t’i dhurohet Muzeut të Skënderbeut në Krujë. Ndërkohë ajo shpreson të ketë mundësinë t’a sjellë edhe në shtete të tjera me shumicë shqiptare si Nju Jork, Florida, Miçigan etj.Ekspozita do të jetë e hapur sot dhe nesër për vizitorët nga ora 1 deri në 4 në auditorin e kishës ortodokse shqiptare të Shën Gjergjit. Koha e ardhjes së ekspozitës përkon me përvjetorin e 58 të vdekjes së ikonës sonë kombëtare Fan Nolit. Patricia Nugee’s Love for Albania began with Scanderbeg Maas Besa and St. George’s Church in collaboration with Fan Noli Cultural Center and Library presented Scanderbeg Exhibit Saturday and Sunday from 1 to 4 at the auditorium of St. George’s Albanian Orthodox Cathedral. The presentation by Neka Doko, Curator of Fan Noli Library revealed titles and artwork on Skenderbeg collected by the Very Rev Father Liolin. Professor Gazmend Kapllani of DePaul University Chicago touched on the significance and impact of the Albanian national hero. Patricia Nugee the remarkable book collector from Great Britain read a few lines from one of the rare editions on Scanderbeg. Organizers Maas Besa, the Albanian Orthodox Church Saint George and Cultural Center and Library Fan Noli say that it’s fitting to have it here for the first time given the history of the place. “St. George is the natural place for the first Scanderbeg exhibit in the US due to Noli’s choosing St. George as the patron Saint of the first Albanian church in honor of George Kastrioti and having written a biography of him,” says Judge Robert Tochka. The organizers wish as well as Patricia’s is to bring the antique collection of books to New York, Michigan, Florida and other states with a sizeable Albanian community.Patricia Nugee says she is a book collector. To Albanians, she is more than that. In addition to the exhibit, visitors can enjoy the Scanderbeg movie , an Albanian Russian production playing via a projector at the Church’s auditorium. Exhibit will be open for visitors from 1 to 4 on Saturday and Sunday.

The Biberaj Foundation Model is Delivering Results. Is it enough for Albania?

by

By Rafaela Prifti/

The Biberaj Foundation, which started in 2017 is now in its 6th year of pursuing its mission https://gazetadielli.com/education-is-a-force-multiplier…/ Recently the Foundation was honored by the American Councils of International Education. In a climate of massive departures of Albania’s students to pursue education opportunities abroad, the full return of graduate Fellows of the Biberaj Foundation deserves more attention and even replicating for the benefit of the country. I asked spokesperson Ken Biberaj for a brief description of the program’s impact on the Albanian society. “We believe that the success of our investment in education is demonstrated by the multiplier effect where graduates return to the workforce and add improvement in the quality of life around them,” said he.Having graduates return home is an important distinction, particularly at a time when according to data published by UNESCO in 2020, 94% of students who study abroad do not want to go back to Albania. The results of surveys conducted in recent years show that the youth exodus of Albania is the highest in Europe. Last year, the Head of Economics and Social Studies, Ilir Gedeshi said that “region-wide, Albania ranks first when it comes to students leaving the country.” (Euronews Albania Interview, April 18, 2022.) Such numbers are expected to have gone up since last year’s polls.The phenomenon explains the high volume of applicants for scholarships and education opportunities abroad. Linda Meniku of the American Council confirmed that there is a lot of interest in applying at the Biberaj Foundation, that offers a variety of programs designed to deliver an impactful experience. Ergisa Bejkollari, GPED, a 2022 graduate fellow, who went to Owen Business School and did one semester in Puerto Rico, as part of her training, says that she “allowed herself to be radically transformed in the process.” “These meetings guided me through a new way of thinking because Puerto Rico and Albania might seem like two completely different countries, but, the challenges they face, especially economically and politically, are the same. So, for me, knowing that these people made it amid the not most favorable environment, is motivating and rewarding,” writes Bejkollari in her testimonial. Kristiana Dhima who pursued a degree in Cybersecurity from the prestigious NYU Tandon School of Engineering through the Biberaj Foundation calls her experience “a great privilege and responsibility for me, both personally and professionally.”In terms of changes or additions to the areas of concentration from last years’, Ken Biberaj says that Public Health and Culture were added since the inception of the Masters and Internship program as it continues to evolve. He then lists the current areas of concentration as follows: “Agriculture, Business Administration and Management, Culture, Eco-Tourism & Hospitality, Economics, Education, Information Technology and Computer Science, Law (LLM), Public Administration, Public Health, Public Policy.”The Biberaj Foundation model was conceptualized to be working alongside professionals and other institutions of education. Given the high demand by students in Albania, it is important for applicants to get information from the adequate source, which in this case is not the Foundation’s page. “[The Foundation] is pleased to participate in certain educational programs designed to improve the well-being of Albanians throughout the Balkans. We work with expert in-country partners who are dedicated and share our view on improving educational opportunities. As such, working with partners, the Biberaj Foundation does not accept applications directly,” clarifies spokesperson Biberaj.For anyone interested in the qualifications and deadline for the 2023 academic year, Biberaj said: “Individuals interested in applying to the Masters and Internship Program are encouraged to contact the Albanian American Development Foundation or American Councils for International Education. Applications can be accessed through the following link: mip.americancouncilsnetwork.org. Individuals interested in applying to the Rochester Institute of Technology (Kosovo) are encouraged to visit: https://www.rit.edu/kosovo/apply” In terms of how the performance of the program is assessed, Biberaj’s answer was: “The success of the program is measured by the successful graduation of each student and their ability to return home and obtain high quality and important employment. 100% of the graduating Fellows are employed in many sectors including, government, NGOs, business, and health. The academic success as measured by their overall average grade is excellent.” I pushed him for more information and he noted that “100% of the graduated Fellows have left the US” and that he “can get an update on where they have landed in terms of work, etc.”In the words of Ina Gjika, an MIP Fellow, who pursued a two-year Master’s Degree at Cornell University, the key is “commitment” even for “a pandemic scholar” as she calls herself. She believes that “the Albanian education system could use so many of these concepts to increase access to education in the most remote areas even at a post-pandemic time.” Looking back at the time she decided to apply for the MIP program, she concludes “it was a great decision.” While she came to the program with a focus on development economics, Ina Gjika found her “career direction – renewable energy and green finance,” that she is committed to pursue fully. Her only hope and goal, she says, is “to further live the legacy and built on the experience in an impactful way.”Investment in education needs to be a priority for the Albanian government. The Biberaj Foundation model is delivering results not only in academics but also in the return of highly educated Albanians back home.


Një dëshirë “e fshehtë” e Profesor Injac Zamputtit për të sjellë në shqip Poetin Kombëtar Italian, Giosuè Carducci

by


(Melsen Kafilaj- Royal Institute of Philosophy Fellow)

C:\Users\Admin\Desktop\injac-zamputi.jpg

                                      Prof. Injac Zamputti (1910-1998)

Nuk ka Punëtorë të Intelektit në botën shqiptare e më gjerë që të mos i njoh veprat dhe kontributet mjaft të vyera të Prof. Injac Zamputtit. Një dijetar me Frymë Humaniste, Disiplinë Jezuite, Prejardhje Europiane dhe Burrni Shqiptare (të cilën e dëshmoi edhe gjatë kohës kur Sigurimi i Shtetit “e shtërngonte që të jepte Mikun,” dmth Prof. Eqrem Çabejn).Nëse do të përdornim një frazë të Shën Françesk Saverit (S.J), Shënjtit Mbrojtës të Kolegjit ku studioi dhe punoi (Kujto: Kolegji Saverian i Shkodrës (1887) jeta e Zamputtit do të ishte nga fillimi deri në fund veçse “Studim, Përulje dhe Shërbim!” Nuk do të ndalemi këtu që të numërojmë edhe njëherë nga e para morinë e artikujve publicistik, novelat, përkthimet dokumentore apo edhe studimet e panumërta të studiuesit, publicistit, shkrimtarit dhe historianit tonë erudit pasi akademikë dhe studiues të tjerë, më të mëdhenj në moshë e përvojë se ne e kanë ezauruar në mënyrë shteruese këtë çështje.

Ajo që do të ndalem sot është një detaj interesant, i panjohur më parë dhe në një farë kuptimi edhe personal të cilin do të doja ta ndaja për lexuesin në lidhje me Profesor Zamputtin.Para disa kohësh, në një dugajë antikuarësh më rastis që të blej midis të tjerash edhe një Antologji Poetike të Poetit Kombëtar të Italisë, Giosuè Carducci (1835-1907).Për fatin dhe habinë time kundroj në brëndësi të tij një emër të bukurshkruar kaligrafikisht, bashkëshoqëruar nga vula vetiake me inicialet “I.Z”. Ishte botimi i njëzetë i “Poesie di Giosue Carduci” (1850-1900) realizuar prej Shtëpisë Botuese prestigjioze Italiane “Zanichelli” (1942) dhe që dikur i përkiste bibliotekës personale të Profesor Injacit.                                                                                                                                                                                                                                                                                                          

Si bibliofil u gëzova mjaft.Të ndieje mes shfletimit të fletëve energjinë e Zamputtit ishte një emocion i paçmueshëm! Befas gjatë shfletimit, një fletëz e zvjerdhur ra prej tij. Lexonte: “Për me u përkthye.” (I.Z) Kam kërkuar gjithëkund gjatë këtyre ditëve për ta gjetur atë copëz letër me njolla kohe në arkivin tim personal por si për dreq nuk e di se ku mund të ketë përfunduar.Do të ishte një humbje e madhe edhe në aspektin historik nëse do ta kem humbur…

C:\Users\Admin\Desktop\Zamputti.jpg

 Brendësia e librit poetik të G. Carducci-t me kaligrafinë dhe vulën e Prof. Zamputtit

Por cili është motivi i kësaj dëshire “të fshehtë” e të ndryrë në letër e Zamputtit 32 vjeçar për të sjellë në shqip Carduccin?! Mendoj që frymëzuesi dhe shtysa kryesore duhet të ketë qënë padyshim mësuesi dhe kolegu i tij dijetar Dom Ndre Mjeda i cili jo vetëm që e kishte studiuar me themel Carduccin por gjithashtu toni i tij poetiko-patriotik ndihej edhe në disa prej poezive Mjedjane. Mjeda i Madh, ky kryepoet ndahet nga jeta në vitin 1936 dhe ndoshta bisedat me të në lidhje me Letërsinë Italiane dhe vënia e theksit nga ana e Mjedës mbi Carduccin duhet ta ketë shtyrë Zamputtin që të çoj ndër mëndje edhe ndërmarrjen e një nisme të tillë…Nuk kam dijeni nëse në arkivin e familjes Zamputti ekziston ndonjë dorëshkrim poetik i Carduccit përkthyer prej Profesorit Injacit por do të isha i lumtur nëse biri i tij, Profesor Jozef Zamputti do të ma konfirmonte një gjë të tillë. Giosue Carducci, edhe pse kanë kaluar plot 81 vite nuk ka ardhur ende në Tokën e Shqipeve… 

Teksa citon veprën e mësipërme në lidhje me mundësinë potenciale të përkthimit të saj prej Profesorit ekziston edhe një tjetër vepër dramatike Italiane e cila mban përsipër kaligrafinë e Injac Zamputit, të cilat autori i këtyre radhëve shpreh gatishmërinë dhe bujarinë për t’ia dhuruar ato të birit, Jozefit në shënjë vlerësimi dhe respekti ndaj Profesor Injacit por gjithashtu edhe për vlerën e trashëgimisë shpirtërore që ato mbartin.Një libër i Zamputtit duhet t’ju përkas Zamputtëve.Eshtë detyrimi ynë moral të lumturojmë ata që s’janë përmes atyre që janë!

Mark Gjonaj, urim për të gjithë malësorët e Tuzit

by

Te dashur Malesore, u ktheva ne New York me zemren e mbushur plot. Komuna e Tuzit per shqiptare eshte si Tirana, Prishtina, Shkupi e Presheva dhe do ti mbrojme si te shenjta sikur kisha e xhami. Me kete fitore shqiptaret do te jene zot shtepie gjenerate pas gjenerate qe Malesine ta mbrojme te jete gjithmone shqiptare. Ju jeni krenaria e kombit tone dhe shembull per trojet shqiptare!Urime Malesore!Urime Diaspore!Urime Nik Gjeloshaj me bashkepuntore!

Me gëzim e respekt

Mark Gjonaj

GËZUAR 7 MARSIN – DIELLI ME SHQIPTARËT E ITALISË, NË SHKOLLËN SHQIPE “URA” NË NOVARA

by

Blerina Lika, mësuese e gjuhës shqipe në shkollën shqipe “Ura” në Novara të Italisë, në një rrëfim ekskluziv për Diellin e Vatrës në New York, dhënë Editorit Sokol Paja, shpjegon me detaje punën edukative e patriotike për mësimin e gjuhës, kulturës, historisë e traditës shqipe në Novara dhe aktivitetet sociale e kulturore në dobi të komunitetit shqiptar në Novara të Italisë.

SHKOLLA SHQIPE “URA” NË NOVARA TË ITALISË

Në shkollën tonë janë formuar dy klasa, kuptohet në mosha të ndryshme si në grupin  parë ashtu edhe në grupin e dytë. Kemi vepruar kështu, pasi kemi fillestarë në mosha  të vogla, por kemi fillestarë edhe në grupin e dytë, të moshës më të rritur 12-17 vjeçare. – Si mësues për klasën fillore mosha 7-12 vjeçar kemi mësues të profilit e cila ka kryer  ciklin e ulët në Tiranë znj. Leonora Dyrmishi dhe për klasën e të rriturve është Eglantina  Likaj e cila ka kryer fakultetin e Gjuhë Letërsisë.  Mësimi zhvillohet një herë në javë ditën e shtunë mbasdite, gjatë të cilës nuk bëhet çdo  javë mësim gramatike, lexim apo abetare, por ato ndërthuren me dy mësuesit e tjerë të  cilët janë Enea Canaj mësuesi i Histori-Gjeografisë dhe mësuesi i kantos Artan Lika, të  cilët shpesh herë ndryshojnë sado pak ato dy orë që zhvillohen. Zhvillohen dy orë nga  45 minutëshe e ndërmjet orës ka pushim, bashkëbisedim me fëmijët, lojra etj. 

HISTORIKU I SHKOLLËS SHQIPE “URA” SI PIKË REFERENCIALE PËR KOMUNITETIN SHQIPTAR NË NOVARA

Shkolla shqipe “Ura” lindi si ide dhe projekt afatgjatë i Shoqatës “Ura”. Ajo hapi dyert  e saj me 3 shkurt 2018. Ndihmesë të madhe kemi gjetur nga anëtarët kryesorë të shoqatës “Ura”, Enea Canaj, Osjon Osja, Saimir Mella, Etleva Lika, Enkelejd Marena  etj. Si Mësues atë vit ishte znj. Marsela Vreko e diplomuar për Gjuhë – Letërsi në  Tiranë, të cilën gjej rastin ta falënderoj shumë për punën plot përkushtim e pasion që  bëri atë gjysëm viti shkollor. Për ne ky ishte vit i parë e sigurisht, kishte vështirësitë e  sfidat e veta, prandaj edhe falënderimi për Marselën, e cila tani është zhvendosur në një  qytet tjetër të Italisë, është kuptimplotë, pasi kurorëzua jo vetëm me mbarimin e  programit në gjysmën e qeshorit, por pati rezultate tek fëmijët, të cilët dinin të  shkruanin, të lexonin e flisnin, të komunikonin lirshëm në shqip. 

Si libër, metodë mësimdhënieje është përdorur për herë të parë njërën nga abetaret e  miratuar nga Ministria e Arsimit e Shqipërisë, autorët Prof. Dr.Mimoza Gjokutaj, Prof.  Dr. Shezai Rrokaj, Prof.Dr. Islam Krasniqi dhe Saranda Kumnova, më pas ajo është  alternuar edhe me metodën “Doracakët” e Ministrisë së Arsimit të Kosovës e përshtatur  për mësimin plotësues për gjuhën shqipe dhe kulturën shqiptare për diasporën, të cilën  e përdornin shumica e shkollave në diasporë në Europë ( Zvicër, Austri, Gjermani,  Suedi dhe, së fundi, edhe në Itali). Siç shihet vite më parë libri për mësimin e plotësues  për gjuhën dhe kulturën shqiptare për Diasporën nuk ishte përcaktuar mirë. Librat në fillim i kemi siguruar privatisht, pastaj nëpërmjet konsullatës shqiptare në  Milano është siguruar pjesa me e madhe e materialit shkollor. Në 2018 krijohet Lidhja e mësuesve për diasporën në Itali e në krye zgjidhet Arjana  Kosova e cila për 3 vite me radhë na ka ndihmuar në lidhje me librat dhe rregjistrimin  e mësuesve. Tani kemi në përdorim librin e miratuar nga të dyja Ministritë e Arsimit Kosovë Shqipëri dhe kjo përbën një lehtësi dhe arritje, sepse kjo tregon që jemi më të  organizuar dhe kemi krijuar dalëngadalë një traditë. Në qeshor të vitit 2019 krijohet Qendra e Botimeve për Diasporën e cila luan rol  kryesor tashmë që nga krijimi I saj e deri tani për librin e abetares, librat jashtë  shkollor në dy gjuhë si fjalorët, por edhe përrallat në dy gjuhëshqip – italisht,gjermanisht, frengjisht, anglisht, dhe duke arritur në atë Abetaren e unifikuar që kemi sot e cila është e miratuar si nga Ministria e Arsimit të Shqipërisë edhe të  Kosovës. Doja të nënvizoja mbas krijimit të Lidhjes së mësuesve të diasporës shqiptare për Italinë , të cilët na kanë ndihmuar për marrjen e materialeve shkollore. Është krijuar edhe Këshilli Koordinues i Diasporës ku për shkollat e diasporës është përfaqësuesi I Italisë mësuesi I palodhur z. Dritan Mashi. Librat tashmë sigurohen duke komunikuar diret me ambasadën në Romë apo konsullatat Bari e Milano, për Milanon është zonja Luljeta Çobanaj Oficere për diasporën. Në lidhje me bashkëpunimin me prindërit, si fillim ai ishte i vakët, pasi nuk na  njihnin, por duke biseduar me ta dhe duke bërë edhe ne aktivitete të ndryshme në  qytetin tonë, duke marrë pjesë në çdo seminar në të cilët merrnim edhe eksperiencat e  tjera të kolegëve, duke publikuar ato në facebook, prindërit u bindën që fëmijët pikë  së pari janë në dorën e sigurt,por edhe kuptuan që fëmijës i duhet gjuha amtare, sepse ajo i jep atij identitetin dhe vetëdijen se nga vjen prej nga dhe ndihet edhe më i sigurtë  në vendimet që ai do të marri në jetë. 

MËSIMI I GJUHËS SHQIPE SI FORMË E RUAJTJES SË IDENTITETIT KOMBËTAR TË SHQIPTARËVE NË  ITALI 

Kësaj çështje do t’i përgjigjem me risjelljen në vëmendje të një eksperience timen si Blerinë:  Kisha pak muaj që kisha ardhur në Itali dhe, kuptohet, ndryshimi i vendit, ndryshimi i gjuhës  së komunikimit të bën të ndryshosh edhe mendime, dhe fatkqësisht emigranti në muajt e parë  është në udhëkryq. Isha bërë nënë e një vajze bukuroshe me emrin Arjona (E kishim menduar  

me tim shoq që fëmijët tanë edhe pse në dhe të huaj do të kishin emra shqiptarë) -kartvizita e tyre – emri shqiptar. Takimi i parë me pediatrin dhe këshilla e tij: “Zonjë, foli shqip vajzës!”,  “fol,komuniko me fëmijën tënd në shqip”… Pse? Sepse, sipas tij, kështu, unë si  nënë i jepja fëmijës tim qetësinë, ëmbëlsinë dhe dashurinë,… dhe pastaj vazhdoi: “italishten do e mësojë në kopësht”. Janë të rrallë mjekët, mësues që të japin një këshillë të tillë, e cila për mua më ka vlejtur  jashtë mase. Fëmijët që në lindje për të mos thënë që në ngjizje, fillojnë të kuptojnë: ato e ndiejnë nëse  jemi të lumtur apo jo; ato e ndiejnë nëse jemi ne si prindër të qetë apo në ankth, dhe e  shprehin në mënyrat e tyre. Gjuha ame, pse? Nëse flisni me fëmijën tuaj në atë gjuhë që ju e përvetsoni më mirë, i jepni  atij një bazë të sigurtë për mësimin e gjuhës tjetër ku jetoni, por edhe të gjuhëve të tjera. Truri  i një fëmije është si një sfungjer, që përthith sa më tepër informacione sa është i vogël ne  moshë.  

SI PRITET MËSIMI SHQIP NË PIEMONTE? 

Në fillim, kur u themi miqve tanë italianë që është hapur që në vitin 2018 një shkollë për  mësimin e gjuhës shqipe, janë paksa skeptikë, besojnë se nuk i duhet gjë brezit të dytë të  emigrantëve shqiptarë, pasi mund edhe t’i pengojë në mësimin e gjuhës italiane. Ato harrojnë  se edhe italianët ndër vite kanë patur emigrim në Argjentinë, USA, Gjermani, Belgjikë dhe  fëmijëve të emigrantëve u është dashur gjuha italiane. Sot, siç e dimë, shumë nga nipërit e  emigrantëve të atëhereshëm janë të famshëm. Po ka edhe mbështetje dhe përgëzime, si rasti  që përmenda më sipër të pediatrit të vajzës sime që na bindin se me të vërtetë po bëjmë diçka  të mirë për fëmijët tanë. Nga ana tjetër, institucionalisht autoritetet italiane na kanë ndihmuar dhe madje kanë qenë të  pranishëm në aktivitetet tona si shoqatë dhe si shkollë.  

ROLI DHE PESHA E SHQIPTARËVE NË ITALI

Roli i shqiptarëve dhe pesha e tyre në Itali është shumë i rëndësishëm pasi tashmë pas 32  vitesh shqiptarët nuk janë vetëm punëtorë të thjeshtë, por kemi mjek, avokat, muzikant lirik  apo jo, sipërmarrës, përfaqsues në komunë, bashki apo parlamentin rajonal. Dmth si shqiptar  janë të mirëintergruar në shoqërinë italiane. Në Itali, shqiptarët janë të tretët pas rumunëve e  marokene, por që është komuniteti më i integruari në shtetin italian. Shkolla shqipe “Ura” lindi si pasojë e nevojës së dosmosdoshme për t’i trasmetuar gjuhën e  kulturën tonë antike fëmijëve tanë të lindur jashtë atdheut. Shpesh herë me shoqatën kulturore  “Ura” kemi marrë pjesë në aktivitetet e saja sidomos të festës së flamurit 28 Nëntor. Vit pas  viti fëmijët tanë ishin të mësuar të mësonin ndonjë këngë apo vjershë rreth kësaj feste të cilën  do ta recitonin posaçërisht atë ditë. Më vonë, stafi i shoqatës Enoglin Canaj, Osjon Osja,  Saimir Mella, Etleva Lika, Enkelejd Marena hodhën idenë e hapjes së shkollës, gjetjes së  ambienteve, mësuesit dhe nxënësit. Marrja e librave të para është bërë fillimisht me baza  vullnetare, kemi blerë libra kur kemi qenë në Shqipëri…pastaj ka ardhur lidhja sa më shpejt  me konsullatën e Milanos për t’i kërkuar materialet. Ishim pak vonë, prandaj librat na erdhën  pas hapjes së shkollës. Kështu, librat e parë janë siguruar privatisht nga Eno Dule, Kryetari i Shoqatës “Ura”, në  Tiranë dhe me dt 3. Shkurt 2018, Shkolla e gjuhës shqipe “Ura” u hap. Mësuesit Marsela  Vreko e Eraz Ahmetaj dhe Artan Lika vinin të jepnin mësim fëmijëve nga qytete të ndryshme  e gjitha në mënyrë vullnetare. Sic shihet shkollat shqipe në Itali kanë mungesë organizimi si nga ana e shtetit tonë por edhe  të shtetit italian pasi, si komunitet I huaj hyjmë tek e drejta e mësimit të gjuhës amë siç e kanë  shtetet si Austria, Gjermani, Zvicra, ku mësimi bëhet në shkollën shtetërore në vendin ku  jeton dhe mësuesi paguhet për aq orë që punon. 

AKTIVITETET E SHKËLQYERA TË SHKOLLËS SHQIPE “URA”

Një muaj pas hapjes së shkollës mësuesi i muzikës së bashku me kolegët e tij profesionistë,  në bashkëpunim me shoqatën “Ura” organizuan një koncert lirik dhe i gjithë fondi i mbledhur  nga shitja e biletave të koncertit shkuan në ndihmë të shkollës. Pastaj ka ardhur pjesëmarrja e një grupi nxënësve në mësimin didaktike “Gjurmë Shqiptare”  në Vjenë, në Muzeun e Armeve për të parë përkrenaren dhe shpatën e heroit tonë Gjergj  Kastrioti Skënderbeu, dhe për të vënë kurora në varrin e inxhinierit Karl Gega, në konkursin  e diturisë për gjuhën e kulturën shqiptare në Asti, në festivalin e këngës së fëmijëve të  diasporës në Prishtinë, pjesmarrja e mësuesve të shkollës në te gjitha seminaret e mësuesve  të diasporës shqiptare në Prizren, Regio Emilia, Bologna, Tiranë, Milano etj.  Në këto dy vitet fundit shkolla fatkeqësisht ka bërë dhe nuk ka bërë mësim. Mësimi on-line  për grupin e parë ka qenë pak i vështirë, sepse siç e dijmë të gjithë, gjuha shqipe është e  vështirë dhe do përqendrim, fëmijët kanë një botë të mrekullueshme, por përqendrimi  sidomos në mësimin online, ishte i vogël. Gjithsesi është marrë një bazë e cila do të përforcohet në vijim me të përcaktuar vendin e  ndodhjes dhe stafin pedagogjik. Suela Jupa, Eglantina Likaj, Leonora Bejko, Artan Lika. Për të mos ju marrë kohë më tepër programit ju themi. Ne e duam vazhdimësinë e gjuhës sonë ne çdo vend e shpresat tona për mbarëvajtjen e saj  janë tek ju. Ndaj në emër të shkollës shqipe “Ura” ju ftoj të sillni fëmijët tuaj në mënyrë që gjuha e të  parëve tanë, kultura dhe tradita shqiptare të përcillet ndër breza. 

GJUHA AMË ËSHTË IDENTITETI  IM DHE I FËMIJËS TIM KUDO QË TË SHKOJË

Mesazh patriotik diasporës shqiptare në Amerikë, nuk e di më duket vetja e vogël përpara  shkollave shqipe në USA dhe aktiviteteve të tyre. Unë thjeshtë them nuk duhet të  demoralizohemi ndaj asnjë pengese që hasim në procesin e mësimdhënies së kësaj gjuhe  hyjnore. Do kemi mungesa të nxënësve në klasë, do kemi moskokëçarje nga ana e prindërve  duke na thënë “nuk ka se ç’i duhet fëmijës tim gjuha shqipe”, unë thjeshtë them “ne nuk  dijmë se çfarë do të bëhet në të ardhmen time e as fëmijëve të mi” gjuha amë është identiteti  im dhe i fëmijës tim kudo që të shkojë.

KUSH ËSHTË MËSUESE BLERINA LIKA

Blerina është një vajzë shkodrane, tani grúa, nënë, e cila ka studiuar në Universitetin e  Shkodrës, për Drejtësi. Pas diplomimit, në fillim ka punuar si ndihmës avokate dhe pasi ka  marrë titullin “Avokate” dhe ka punuar po në qytetin e lindjes për 7 vite. Duke patur shoqëri  të përbashkët, njihet me bashkëshortin e saj Artan Lika dhe vendosin të krijojnë familjen në Itali, ku erdhën në jetë dy fëmijë Arjona dhe Adri. Në shkollën shqipe “Ura” ajo kryen punën  e koordinatores, programimi i orëve të mësimit, komunikimi me institucionet shtetërore të  Kosovës e Shqipërisë në Itali, dhe kuptohet ndihmon në çastin kur ndonjë nga mësueset  mungon.