• Home
  • Politics
  • Opinion
  • Culture
  • Sports
  • Economy
  • Interview
  • Reporting
  • Community
  • Vatra

Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

AKTIVITETE LETRARE DHE DAKA E LAMES NË TRADITËN KOMBËTARE

November 7, 2022 by s p

Hazir Mehmeti, Vjenë/

“Pena e Artë – Martin Camaj” iu nda poetit Sylë Bajrami, Çmimi vjetor “Fran Tanushi”, në poezi iu nda Xhevat Muçakut kurse në prozë shkrimtarit Muharrem Blakaj. Pjesëmarrës nga disa vende të Evropës. Organizuar nga Lidhja e Krijuesve Shqiptarë në Mërgatë në bashkëpunim me Klubin Letrar “Martin Camaj“ dhe Klubin Letrar “Bekim Berisha – Abeja“ në Moosburg u mbajt aktivitet i dhjetë letrar shoqëruar me elemente artistike të traditës së lashtë shqiptare. Takimin e drejtoi Mentor Thaqi, sekretar i Lidhjes së Shkrimtarë në Mërgatë, duke i përshëndetur në emër të organizatorit uroi një mbrëmje të frytshme me letrat dhe artin e kulturës sonë. Kurse Musa Jupolli, Kryetar i Lidhjes së Shkrimtarëve në Mërgatë mbajti fjalën e hapjes. Ai mes tjerash tha: “Nëntori dhe Qershori janë dy muaj të shenjtë të Arbërisë, janë muaj të shenjtë të kombit, janë gjuha dhe historia e trojeve Arbërore. Janë muaj dhe data të veçanta, që ndryshe nuk mund të ndodhte. Rruga ishte e gjatë, e mundimshme për ta shpëtuar kombin nga pushtues të egër, për t’i ruajtur vlerat Ilire-Arbërore, gdhendur në gur me shkronja ari. Është Flamuri që na e përkujton shpëtimtarin e kombit, që bota e njeh me emrin Gjergj Kastrioti, është mu ky Flamur që u ngrit në Krujë me 28 Nëntor 1443 e që na e ruajti gjuhën dhe emrin, po me këtë Flamur me 28 Nëntor 1912 u shpall Pavarësia e Shqipërisë, po me këtë Flamur u themelua Lidhja e Prizrenit me 10 qershor 1878, po me këtë Flamur me 10/12 Qershor 1999 erdhi liria e Dardanisë”. Të pranishëm ishin edhe figura politike nga Atdheu, mes tyre Faton Peci, Ministër Bujqësisë i Republikës së Kosovës, Shaip Kamberi, Deputet në Parlamentin e Serbisë nga Lugina e Preshevës, Medvexhës dhe Bujanovcit. Afrim Nura, Kosull nga Repulika e Kosovës në Bavari. Të tre zyrtarët e ftuar nga Atdheu përshëndeten mërgimtarët dhe aktivitetin e bukur letrare të traditës. Ata shprehën fjalë respekti për mërgatën si pjesë e një trupi të përbashkët të Atdheut. Sylë Bajrami, kryetar i Shoqatës … i përshëndeti të pranishmit dhe ofroj të incizuar në zë Martin Camajn, një përshëndetje e ngrohtë historike e ruajtur me kujdes. Kjo përshëndetje u prit me duartrokitje të gjata nga të pranishmit.
Në orën letrare prezantuan veprat e tyre letrare nga të cilat autoret/ët lexuan pjesë të zgjedhura përcjellë me muzikë e cila i dha ngjyrë e shije fjalës artistike. Krijimtaria e përcjellë nga juria e Lidhjes së Shkrimtarëve në Mërgatë ndau shpërblimet tradicionale vjetore.
Çmimin vjetor në poezi “Pena e Artë – Matin Camaj” iu nda krijuesit të njohur Sylë Bajrami. Çmimi i LKSHM “Fran Tanushi” për poezi Xhevat Muqaku, ndërsa për prozë shkrimtarit Muharrem Blakaj. Çmimi “28 Nëntori”, piktorit Milazim Ukëhaxhaj, Çmimi “Kongresi i Alfabetit” e mori Shkolla Shqipe në Freising, respektivisht mësuesja Nife Arifaj. Mirënjohje të veçanta iu ndanë: z. Shaip Kamberit, Faton Pecit, Ministër, Konsullatës së Republikës së Shqipërisë dhe Konsullatës së Republikës së Kosovës. Mirënjohje iu nda Lidhjes së Shkrimtarëve dhe Krijuesve në Austri “Aleksandër Moisiu”, për aktivitet e saja botuese me rëndësi gjatë vitit. Kurse kryetarit të kësaj Hazir Mehmeti iu nda mirënjohje për botime të dy veprave letrare e publicistike. Mirënjohje morën edhe Milaim Krasniqi, Gazmend Dashi, nxënësja 12 vjeçe Lorina Nebihi. Mirënjohje e veçantë për promovim kulture dhe ruajtje tradite, për vallen burimore Familjes Kurti; Imer e Zyla Kurti dhe pesë fëmijët e tyre. Mirënjohje të veçantë iu nda veprimtarit atdhetar Brahim Gërvalla,
Tetë vite me radhë “Pena e Artë – Martin Camaj”, punohet dhe sponsorizohet nga artisti Sokol Ahmetaj i cili jeton në Francë.

Mbrëmja letrare përveç ndarjes së çmimeve vjetore u shoqërua me lexime poetike nga autorë: Sylë Bajrami, Xhevat Muqaku, Mentor Thaqi, Musa Jupolli, poezi nga Fran Tanushi në shenjë kujtimi me rastin e njëvjetorit të ikjes në amshim.
Darka e Lamës u shoqërua me ceremoni nga tradita kombëtare shoqëruar me kostume kombëtare dhe në veçanti plisi si simboli i vjetër, vegla muzikore frymore: fyej, kavall, okarina të punuara nga legjenda e folklorit burimor Shaqir Hoti. Tradita e pritjes së të ftuarve, ngritja e dollisë festive, fjala e mysafirit dhe nikoqirit, përkujtuan odat tona në kullat e njohura shqiptare. Regjisor i të gjitha këtyre ishte poeti i njohur Mentor Thaqi me ndihmën e grupit të tij.
Pjesa folklorike u shoqërua me këngë e valle të luajtura me vegla muzikore tradicionale shqiptare: lahutë, sharki, çifteli, def, okarinë, kavaj fyej etj. Në mbrëmje u promovua filmi “Mesazhi i Dëshmorit” me regji nga Nexhat Nebihi.
Tradita dhjetëvjeçare e Penës së Artë – Martin Camaj është pasuri letrare e artistike e cila e meriton mbështetjen e të gjithëve, në veçanti institucioneve tona dhe bizneseve. Kjo do ta pasuronte ruajtjen e traditës, kulturës dhe mbi të gjitha gjuhën shqipe brezave në mërgatë, aq e domosdoshme. Përgëzime!

Filed Under: Reportazh

SHKOLLA SHQIPE “ARTUR LLESHI” NË TRENTO, GJUHA DHE IDENTITETI KOMBËTAR I SHQIPTARËVE TË ITALISË

October 11, 2022 by s p

Gentian Shero President i Shoqatës “Nënë Tereza” në Trento, Itali, rrëfen ekskluzivisht për gazetën “Dielli”, Organ i Federatës Panshqiptare të Amerikës VATRA, New York, ruajtjen e identitetit, historisë, gjuhës, kulturës dhe traditës shqiptare në Trento, Itali, nëpërmjet mësimit të gjuhës e kulturës shqipe. Me Gentian Sheron bisedoi Editori i “Diellit” Sokol Paja.

SHOQATA “NËNË TEREZA” NË NDIHMË TË MËSIMIT SHQIP

Shoqata Nënë Tereza në Trento u themelua në vitin 2017 me qëllimin e vetëm të ruajtjes së gjuhës dhe kulturës shqiptare në Trentino Alto Adige Itali. Bashkë me disa bashkëatdhetarë patriotë këtu në Trento vendosëm që t’u japim mundësinë brezit të ri të mësojnë gjuhën shqipe duke krijuar kurse të gjuhës shqipe falas të investuara direkt nga stafi ynë. Stafi i shoqatës përbëhet nga Presidenti Gentian Shero, stafi Adnand Jovani, Përparim Shaba, Klodian Topi, Taulant Purbollari, Xheik Shero, Dilaver Bajrami, Sajmir Toshkallari dhe Kujtim Mataj. Artur Lleshi ishte një nga shtyllat kryesore të shoqatës “Nënë Tereza” Trento u nda nga jeta në Dhjetor të vitit 2020 në moshën 48 vjeçare. Stafi i shoqatës vendosi që emri i shkollës të ishte ai i Arturit si mirënjohje për punën patriotike që bëri dhe përkushtimin për mësimin shqip e komunitetin shqiptar në Trentino Alto Adige Itali.

THEMELIMI I SHKOLLËS SHQIPE NË TRENTO

Në vitin 2018 kurset e mësimit të gjuhës e kulturës kombëtare patën shumë sukses dhe me ndihmën e faqes tonë atëherë “Shkolla Shqipe Trento” u krijuan edhe në Bolzano, Merano BZ, Bressanone BZ, Levico TN, Mezzolombardo TN me një numër nxënësish të konsiderueshëm afërsisht 250. Një arritje e jashtëzakonshme për të gjthë komunitetin shqiptar. Nuk mund të lë pa përmendur shumë bisnese që nuk na lanë vetëm si Am Costruzioni, Artur Pavimenti, Pizza Grande, Pizza Rimi, Pizza Benyy, Anton Perskura, Enea Pitture, Alb Edil srl, Telecomunicazione Trentino, Landi Costruzioni, Ilir Duka, Nador Çami Bolzano, Auto Trasporti Celhaka Bolzano, Auto Trasporti Bllama Bolzano, Xhelil Xheleshi Merano e shumë patriot të tjerë që na dhanë një ndihmë shumë të konsiderueshme. Kurset e gjuhës shqipe vazhduan edhe në vitin 2019 rregullisht të financuara tërësisht nga stafi ynë. Vend kryesor për hapjen e kurseve të gjuhës shqipe e zë Adnand Jovani përfaqësues i sindakatës UIL TRENTO e cila hapi dyert e saj për të krijuar kushtet e nevojshme të Mësimdhënies në Trento, Bolzano, Merano, Mezzolombardo. Më pas mes vështirësive të ndryshme dhe pandemisë ku u ndalua rreptësisht organizimi i këtyre kurseve kjo mrekulli u zbeh pak. Në vitet e pandemisë vazhduam mësimin online në klasën e Bolzanes falë vullnetit të madh të mësues Esmeralda Sadiku dhe Elona Lapi. Doja të falënderoja Shkollën “Rreze Drite” dhe “Petronini Luarasi” në Tiranë të cilat na dhuruan sasi të konsiderueshme librash. Këto dy vitet e fundit na kanë furnizuar me libra Ministria e Diasporës, kjo është ndihma që ka pasur shoqata jonë. Rëndësi të veçantë në suksesin e këtyre kurseve të gjuhës shqipe e kulturës kombëtare kanë edhe prindërit të cilët na kanë mbështetur në çdo iniciativë. Mbështetja e tyre ka qenë frymëzim dhe emocion i veçantë për gjithë stafin tonë. Njëkohësisht me kurset e gjuhës shqipe u formua edhe grupi i valleve popullore shqiptare i cili pati shumë sukses deri në momentin kur pandemia na e ndërpreu zhvillimin.

NDIHMA HUMANITARE NGA SHOQATA “NËNË TEREZA”

Komuniteti shqiptar në Trentino Alto Adige na mbështeti edhe në rastin e termetit ku u mblodh një shumë e konsiderueshme monetare. Shoqata “Nënë Tereza” dhuroi një shtëpi në Budull, Bubq me vlerë 27000 euro. Atë po e gëzon një familje me një djalë invalid. Shoqata mblodhi 12 T ushqime dhe veshmbathje të cilat u shpërndanë nën drejtimin e stafit tonë dhe bashkisë Bubq në më shumë se 300 familje. Në dhjetor të vitit kaluar, dhuruam në shtëpitë e të moshuarve, të disa qyteteve, veshmbathje të reja (xhupa dimri, bluze, triko, pantallona e tij). Ndihma per nevojtaret dhe aktiviteti humanitar do te rritet ne muajt e ardhshem.

MBËSHTETJA E PRINDËRVE, RRITJA E AKTIVITETEVE TË SHKOLLËS SHQIPE

Falë punës së shkëlqyer të mësuesve dhe mbështetjes së prinderve, shkolla jonë po rritet çdo ditë. Shkolla Shqipe eshte nje krenari e veçantë per te gjithe ne. Në këtë moment kemi rifilluar mësimin në prezencë vetëm në Bolzano dhe Trento pas një pune të mrekullueshme të mësuesve Esmeralda Sadiku, Elona Lapi, Irfan Lumnishta Muslija dhe Lindita Halili. Kurset jane çdo të shtunë për fëmijët nga 5 deri 15 vjeç. Ata mundësohen falas në sajë të punës vullnetare të mësuesve tanë. Këtë muaj më 1 Tetor filluam në në Bolzano dhe 2 Tetor në Trento ishte dita e parë e shkollës shqipe “Artur Lleshi”. Ishte një fillim që na mbushi shpirtin plot. Në faqen tonë FB “Shkolla Shqipe Artur Lleshi” pasqyrojmë gjërësisht aktivitete tona të larmishme.

AKTIVITETE NË KOMUNITETIN SHQIPTAR NË TRENTO

Përveç investimi tonë të madh për mësimin e gjuhës shqipe në Trento, si drejtues ligjor i shoqatës “Nënë Tereza” në Trento kemi edhe aktivitete sportive si një urë lidhese e komunitetit tonë mes vendit tonë të origjinës, ndërmjet njëri-tjetrit dhe Italisë. Vitin e kaluar krijuam ASD Iliria, ku jam dhe president i skuadrës sonë të shqiptarëve. Ky është viti i dytë që po luajmë në kategorinë dytë në Trento. Çdo ditë që kalon skuadra rritet në sajë të punës së djemve kuq e zi. Organizimi sportiv i ka dhënë shumë jetë e gjallëri komunitetit tonë. Skuadra e futbollit mbështetet nga shumë sponsor të cilët kanë një vend të veçantë në përballimin e detyrimeve të skuadrës. Në muajin shtator Shoqata “Nënë Tereza” në organizoi në Trento dhe Bolzano dy mbrëmje të Nostalgjisë, e cila na solli pas nga emigrimi i Arbëresheve më shumë se 600 vite më parë. Ne vazhdojmë të veprojmë e punojmë në komunitet me qëllimin për të bërë më të mirën për vëllezërit e motrat tonë tona e për vendin tonë.

Filed Under: Reportazh

Bisedë me znj.Shpresa Sinani nënën e dëshmorit të UÇK-së Visar Sinani

October 6, 2022 by s p

Bisedoi: Keze Kozeta Zylo/

“Nënë dhe Baba, Unë sot mora dëftesën e klasës së dytë dhe notat janë ashtu si deshët ju.

Kam sukses të shkëlqyer! Por unë do të iki në mal, se më thërret Atdheu!

Mirupafshim në Liri- Visari”!

Biri juaj i lavdishëm Visari vdiq duke luftuar dhe i kënduar Lirisë, kam qenë shumë e impresionuar kur kam lexuar jetën e tij. Cilat janë disa nga kujtimet për djalin tuaj kur mori pushkën dhe doli për Liri?

Në vitin 2001 kur krisën pushkët për Lirinë në Maqedoninë e Veriut, Visari sapo e kreu vitin e dytë të shkollës së mesme medicinale – drejtimi për teknik të dhëmbëve.

Unë në punë në arsim kisha detyrimet në shkollë dhe Visari e bënte punën praktike dhe duhej t’i merrte notat.

Një ditë kthehem nga puna dhe pres Visarin të kthehet nga shkolla, por ai nuk u kthye! E kërkova në lagje, e thirra babën e vet në Prishtinë, Ramadan Sinani dhe i lajmërova se djali nuk është kthyer në shtëpi! Por,shumë vonë ,hyra në dhomë dhe në bibliotekë e gjeta një letër ku shkruante: “Nënë dhe baba, unë sot morra dëftesën e klasës së dytë dhe notat janë ashtu si deshët ju. Kam sukses të shkëlqyer! Por unë do të iki në mal, se më thërret Atdheu!

Mirupafshim në Liri- Visari”!

Ai i mbushi 17 vjet te Gurri i kuq i fshatit Sellcë dhe aty e festoi ditëlindjen!

Shokët më të vjetër të tij më thërrisnin në telefon duke më thënë se është shumë i ri, por nuk kish forcë, që mund ta kthente! Ishte trim me një trup të gjatë dhe të mbushur! I ndihmonte çdo kujt kur kish nevojë, veçmas në vitin 1999, kur krisi Lufta në Kosovë dhe vëllai i tij i dytë Betim Sinani u kthye nga Gjermania në Shqipëri për t’i kryer ushtrimet e nevojshme!

Të dy ishin bashkë sërish me vëllain Betimin me pushkë në dorë për të kërkuar Lirinë e cunguar! Mori forcë dhe u kalit dhe me vehte thoshte: “Unë do të hakmirrem për gjithë ju, se u rritet me problemet e shqiptareve gjithandej! Vëllai i madh i Visarit, Arsimin policia e pat marrë dhe rrahur aq shumë në Tetovë e Shkup për 24 orë në Autokomandën në Shkup dhe pastaj e kishin hudhur me gjysë shpirti në hyrje të Tetovës! I ndigjonte bisedat tona, se gjyshi nga nëna profesor Qerim Arifi, kish qenë tre vite në burg në burgun Idrizovë të Shkupit! Axha doktor shkencor , Sulejman Arifi 5 vite burg, babai i vet Ramadan Sinani 2 vjet burg në vitin 1968! Nëna në polici 6 orë dhe në gjykatën e Shkupit në vitin 1968 si dëshmitare, sepse ia kishin gjetur një letër në Beograd, që ia kishte çuar një shoku për padrejtësitë ndaj shqiptarëve, ndërrimin e emrave të shkollës së Skenderbeut në Xhepçisht me emrin Liria, edhe pse për shqiptarët s’kishte Liri. Visari na thoshte: “Unë kur të rritem do të hakmirrem për të gjithë ju, për padrejtësitë dhe përndjekjet e gjithë antarëve të familjes”!

Ai i tha vdekjes, “Të sfidoj!” I tha hasmit, “nuk më tremb!” Dhe i vdekur, jam në këmbë!” te shkruara nga poeti: Si u përballë Visari me sllavomaqedonasit kur luftoi në fshatin Brodec të Malësisë së Tetovës?

Ai, Visari i tha vdekjes “Të sfidoj”!

I tha hasmit “ nuk më tremb” “Dhe i vdekur jam në këmbë “

Në fshatin Brodec të Malësisë së Sharrit kishte ardhë nga Prishtina,,sepse atje studjonte drejtësinë në Universitetin e Prishtinës! Nuk u pajtua kurrë,edhe pse e larguam të studiojë atje, por ai edhe më thellë kishte hyrë në jetësimin e Lirisë së plotë dhe ribashkimin e trojeve shqiptare, sepse puna kishte mbetur përgjysmë ! Më ka thirrë një natë në celular dhe më thotë më ço pak tesha më të trasha, se Prishtina është e ftoftë.

Unë i çova do tesha dhe sërish më thirri dhe më thotë : a ke dru në shtëpi? Diçka më therri në zemër se zërri m’u duk se është afër!

Një ditë erdhi të më takonte dhe të merrte bekimin nga nëna, por unë kisha shkuar t’a merrja mbesën nga shkolla nuk u takuam, por i pashë gjurmët e çizmeve ushtarake dhe i kishte ndezur dritat e oborrit! Nuk u takuam!

Cfarë kujtoni në momentet e fundit të Visarit, kishit komunikim dhe si e morët vesh rënien e tij heroike?

Katër ditë pas luftës në Brodec, ku nga toka,ajri 4000 mercenarë e policë i rrethojnë dhe u shterën lajmet dhe asnjë zë nga Visari! Gjersa pastruan gjurmët e krimit dhe terrenin nga luftimet nuk pipëzinte as zogu, vetëm partitë që ishin në pushtet PDSh dhe vizitat e partisë BDI ishin lajmet e vetme!

Një natë në ora 24 më erdhi një lajm,që duhet të largohem nga shtëpia dhe e ngrita mbesën Ilirida nga gjumi dhe nga një rrugë dytësore shkova te kushërira për t’u strehuar dhe të nesërmen shkova te vëllau! Në mbrëmje gjithë shokët e lagjes ishin mbledhur e kishin ardhë në shtëpi sepse kishin lajmëruar në TV se kush janë vrarë në aksionin e Stuhisë Malore!

Tregojne se ai ishte një djalë guximtar, trim e sypatrembur për Atdheun, ndërkohë që fëmijë ai u regjistrua në shkollën e muzikës për piano, cilat kanë qenë ëndrrat e tij?

Visari ishte djalosh trim,syri nuk i trembej fare! Kish një trup si selvi dhe i lartë si ushtar trim! Një djalosh shumë i zgjuar, i bukur dhe shumë i shkathët! Krahas shkollës fillore kish ndjekur dhe shkollën e ultë të muzikës dhe instrument kish zgjedhur pianon! Pas shkollës fillore të muzikës u regjistrua në shkollën e mesme të mjekësisë! Pas kryerjes së shkollës së mesme u regjistrua në Fakultetin e drejtësisë në degën e kriminalistikës! Pas luftës e shihte dhe e ndiente se ushtarët u lanë pas dore dhe nuk i risocializuan ushtarët! Por ja që nuk arriti t’i kryejë, ëndrrat i mbetën përgjysmë…

Bashkëshorti juaj prof. Ramadan Sinani ka dhënë mësim në gjimnazin e Tetovës, cilat kanë qenë disa nga pengesat në procesin arsimor nga sllavomaqedonasit? Luftën patriotike të bashkëshortit tuaj si e përshkruani?

Bashkëshorti im Ramadan Sinani nuk iu lejua të punojë në Maqedoni, sepse kishte qenë i dënuar politik i Demonstratave të vitit 1968. Ai shkoi dhe u punësua në Kosovë, në qytezën e Vitisë si profesor i Gjuhës Shqipe dhe i latinishtes, por edhe prej aty e nxorrën dhe e larguan nga procesi i arsimimit, pas letrës së Titos,se asnjë i burgosur nuk guxon të punojë në arsim dhe u punësua si përkthyes simultant në Kuvendin e Komunës së Prishtinës! Aty punoi 18 vjet dhe në vitin 1990 i larguan të gjithë shqiptarët nga punët shtetërore dhe u kthye në Tetovë. Disa vite mbeti pa punë, por hyri në një televizion privat TV Art. Pastaj filloi të demokratizohet situata në Maqedoni dhe u pranua në gjimnazin e Tetovës, ku para burgimit kish punuar disa muaj në vitin 1968.

Pastaj filluan nismat për një universitet shqiptar në Tetovë,u formua Bashkësia Kulturore Shqiptare, Shoqata e shkrimtarëve shqiptarë dhe shumë asociacione të ndryshme dhe ishte shumë aktiv! Pas themelimit të UT u emërtua profesor, sepse kishte titullin e masterit në Prishtinë! Pas shumë mundimeve filluam të jetojmë bashkë me tre çunat: Arsimin, Betimin dhe Visarin!

Ju keni qenë mësuese në Tetovë, cilat janë disa nga sfidat që u përballët me regjimet e ndryshme nën Jugosllavinë?

Po vështirë, mbijetova ,që të mbes në procesin arsimor, me shume sfida ndjekje e përndjekje edhe për shkak të babës dhe burrit, por me punë titanike mbeta në punë! Një letër që i kisha dërguar në Beograd një shokut, kisha shkruar për shumë padrejtësi që u bëhen shqiptarëve këtu pasi edhe kisha marrë pjesë në Demostratat e 1968-ës, atëherë me të dashurin tim R.S. dhe kështu ca kolege maqedonase në një mbledhje më paraqitën si pjesëmarrëse në demostrata dhe duhej të më largonin nga puna! Më morën prej mësimit 6 orë në polici, bastisën shtëpinë me pretekst se e kërkojnë përgjigjen e letrës nga Beogradi. Kështu me shumë halle, por me punë të madhe, nxënësit e mij ishin më të mirët, testuan vetëm klasën time në gjuhën shqipe, maqedone, muzikë dhe dituri shoqërie që të shohin a e përmendin nxënësit Kosovën, Shqipërinë, këngët e mësuara, si përmendin emrat e qyteteve shqiptare etj.etj.

Babai dhe burri ishin ata që më mbajshin gjallë duke thënë: babai “bijë ky shtet dhe pushtet don të të plandosë në tokë, mundohu me patina të rrëshqasish mbi akull, por të mos rrëzohesh”!

Ndêrsa burri më merrte me telefon dhe thoshte: “grua : vishu bukur, kokën lart dhe në punë”!

Kështu unë u bërra një mësuese e denjë dhe një grua e forte, përballë një pushteti të egër !

Visari veshi uniformën e UÇK-së cili ka qenë impresionimi I parë kur e ke parë të veshur me rrobat e UCK-së?

E dijsha se fëmijtë e mi të gjithë i kishim edukuar për atdhedashuri ndaj gjuhës, historisë ndaj Shqipërisë Natyrale dhe besojsha se nuk do t më korritin do dalim fitimtarë, se e duam shkollën, arsimin dhe barazinë si të gjithë në botën civilizuese dhe demokratike!

Takimin e bëra në kohë lufte me fëmijët e mij dhe shokëve tjerë luftëtarë, sepse edhe unë punoja në logjistikë dhe kam marrë mirënjohje edhe nga Kosova edhe nga shtabi nga Shipkovica dhe Lidhja E Gruas Shqiptare nga Prishtina, gjegjësisht nga Flora Brovina!

Një ditë me profesor Hamdiun dhe Mamudijen shkuam në Xhermë ti vizitojmë djemtë ushtarë të U Ç K- së! Kur e pashë Betimin me një kalë vinte nga kalaja ku kish çuar ushqimin dhe armë në Kala, pastaj Visari, Argjentin dhe Arditin u stepa se ishin dobësuar, Visari 18 kilogram dhe gjithë armë nëpër trup, që kur s’kishin parë me sy, por atdhedashuria e bëjka të veten! Moralisht ishin shumë të fortë se do vjen fitorja dhe prof.Hamdiu i puthte në ballë nga gëzimi!

U strehuan te shtëpia e mësues Lahit dhe pritshim të vinte Visari nga Sellca! Takim plot mall, por krenare me punën dhe veprën që bënë ata!

Visari sic ka emrin mbetet Visar i Kombit, ndonëse shkoi në përjetësi për të ngelur i gjallë. Ai vazhdon të frymëzojë brezat përfshirë dhe mua që po ju intervistoj si nënë, si mësuese, si heroinë e djemve tuaj dhe e të gjithëve ne qe jemi me gjak shqiptari. Cilat janë disa nga takimet tuaja në përkujtim të Visarit dhe të gjithë ushtarëve të UCK-së nëpër Atdhe?

Visari mbeti në gjerdanin e visarëve të kombit shqiptar. Në momentin që u ballafaqova me humbjen e Visarit unë vendosa të bëhem një nënë e fortë dhe stoike dhe mos të dorëzohem dhe të jem prore verikalisht para popullit tim dhe me kokën lart!

Sepse Visari para se të shkojë në altarin e Lirisë më thirri në telefon dhe më tha: “Nënë ,unë misionin e kreva me nderë, nuk të kam koritë, por ti vec duhet të bëhesh një nënë e forte”!

Asgjë s’ dua nga Ti, vetëm të bëhesh e fortë dhe ta vazhdojsh misionin tënd! Dhe unë nga ai moment jam betuar se do të bëhem e forte, se ti Visar deshe ashtu, dhe amanetin do ta çoj në vend! Ai sakrifikoi rininë e vet në mal me 23 vjet dhe çka më mbetet mua, përveç se ta vazhdoj misionin që ka mbetë përgjysmë, simbolin e unitetit dhe pajtimit kombëtar dhe ti frymëzojë njerëzit edhe me këtë dhimbje të madhe, të mbijetoj!

Të jem një nënë e fortë dhe e denjë siç e kërkon vendi dhe kuvendi!

Më përlotni shumë kur ju shoh me lule në duar para varrit të birit tuaj dhe shkruani në mediet sociale si: Buqetë e freskët, nga nëna për ty, sot!

Jo vetëm juve ju përlot, por kushdo që vjen te vendprehja e Visarit përlotet, por unë nuk qaj,por mendoj çka do flas, çdo përvjetor dhe ruaj krenarinë e veprës së tij dhe shokëve të tij! Shkruan edhe në Lapidar: “Edhe kur bie çohem, kurrë nuk dorëzohem”!

E bëj kopsht me lule dhe shkoj aty në qetësi meditoj dhe kujtoj Visarin dhe shokët e tij! Lexoj vjersha dhe pëshpëris: “Visar! Nëna e mban dhe do t’a çoj në vend amanetin”!

Cila është familja juaj dhe përpjekjet tuaja për jetën dhe 2 djemtë e tjerë?

Familja ime e ngushtë janë dy djemtë e mij Arsimi dhe Betimi. Arsimi është doktor profesor i letërsisë dhe gazetarisë dhe punon në Universitetin e Prishtinës. Gruaja e tij Arlinda Hasani S. ( nusja) është ekonomiste e diplomuar dhe punon si drejtoreshë në një bankë të Tetovës! Ata kanë dy fëmijë : Jonin student i vitit të dytë të arkitekturës në Prishtinë dhe Rroni viti i parë në gjimnazin e Tetovës. Arsimi ka tre vepra të botuara!

Ndërsa Betimi e mori degën e Visarit juridikun në Prishtinë dhe Albona Megjuani S. (nusja) ekonomiste e diplomuar, kanë tre fëmijë, Iliridën e cila ka kryer marketing menaxhment, Visari, Juniori, klasa e katërt dhe Gaia fëmijë 8 muajshe. Jetojnë në Gjermani!

Unë jam pensioniste nga arsimi qe 17 vjet! Burri ka qenë profesor i letërsisë shqiptare me titull magjistër dhe poet dhe ka 7 vepra të botuara!

Ju faleminderit dhe lavdi veprës së birit tuaj Visarit dhe gjithëUCK-së!

Ju faleminderit mësuese Shpresa dhe jetë të gjatë!

5 tetor, 2022

Staten Island, New York

Filed Under: Reportazh Tagged With: Kozeta Zylo

Gjethet e vdekura – Përktheu nga frengjishtja: Sadik Elshani

October 5, 2022 by s p

Jacques Prevert/

Oh! Sa kisha dashur që t’i kujtosh

Ditët e lumtura kur ne ishim miq

Në atë kohë jeta ishte më e bukur

Dhe dielli flakëronte më fort se sot.

Gjethet e vdekura mblidhen me lopatë

E sheh, unë nuk kam harruar…

Gjethet e vdekura mblidhen me lopatë

Kujtimet e pendimet gjithashtu.

Dhe era e veriut i bart

Në natën e ftohtë të harresës

E sheh, unë nuk e kam harruar

Këngën që ma ke kënduar.

Ajo është një këngë që ne na përngjan

Ti, ti më ke dashur dhe unë të kam dashur

Dhe ne të dy jetonim së bashku

Ti që më ke dashur dhe unë që të kam dashur.

Por, jeta i ndanë ata që duhen

Qetas, pa bërë zhurmë

E deti i fshin mbi rërë

Hapat e dashnorëve të ndarë.

Gjethet e vdekura mblidhen me lopatë

Ashtu si kujtimet e pendimet

Por, dashuria ime e heshtur e besnike

Përherë buzëqesh e jetën falendëron

Sa të kam dashur, ti ishe aq e bukur

Si mund të dëshirosh që unë të të harroj?

Në atë kohë jeta ishte më e bukur

Dhe dielli flakëronte më fort se sot

Ti ishe mikja ime më e ëmbël

Por, unë nuk duhet të pendohem

Dhe këngën që ti e ke kënduar

Gjithmonë, gjithmonë do ta dëgjoj.

Përktheu nga frengjishtja: Sadik Elshani

Secila stinë e ka bukurinë, magjepsjen e vet, na sjell diçka të këndshme, na frymëzon, na bën të ndihemi mirë, na ngjallë kujtime, mall. Në këtë çast është stina e vjeshtës me tërë bukurinë e saj, ngjyrat e mrekullueshme, pemët plot fruta, vreshtat plot me rrush. Secili e përjeton këtë stinë ndryshe, secilit i ofron diçka të veçantë. “Les feuilles mortes”, që në gjuhë të ndryshme përkthehet si: “Gjeyhet e vdekura, “Gjethet e thara, “Gjethe e vjeshtës”, është një poezi shumë e njohur me motive vjeshte e poetit të shkëlqyer francez, Jacques Prevert (1900 – 1977). Është një poezi melankolike, nostalgjike, vargje që sjellin në kujtesë çastet e lumtura të një dashurie tani të ndëreprerë, të humbur dhe mungesën e së dashurës, sidomos në kohën kur gjethet e vjeshtës fillojnë të bien. Sikurse gjethet e thara që mblidhen me loppatë dhe era e ftohtë e veriut i bart në natën e harresës, ashtu edhe kujtimet e keqardhjet zbehen ngadalë. Por, kënga që e dashura i ka kënduar dikur poetit do të mbetet gjithmonë në kujtesën e tij, për t’i kujtuar ato ditë të lumtura, atë dashuri të zjarrtë. Poezia “Gjethet e vdekura” radhitet si njëra ndër poezitë më të bukura të të gjitha kohërave të letërsisë franceze. E shkruar me vargun e lirë e pa rima, ajo është e rrjedhshme dhe sjell atmosferën, ndjeshmërinë e stinës së vjeshtës. Po aq e bukur është edhe kënga me të njejtin titull, kënduar nga Yves Montand, Edith Piaf, Juliette Greco e shumë këngëtar të tjerë të njohur. Poezia dhe kënga “Gjethet e vdekura” sikur e begatojnë më shumë stinën e vjeshtës dhe ndjeshmërinë e shpirtit tonë, na frymëzon, na ngjall kujtime e mall.

Philadelphia, më 30 shtator, 2022

Sadik Elshani është doktor i shkencave dhe veprimtar i bashkësisë shqiptaro – amerikane.

Filed Under: Reportazh

Mjeshtri i skicimit të identitetit shqiptar, Lamtumirë Sali Shijaku

September 24, 2022 by s p

Dr. Dorian Koçi/

Lidhjet midis historisë, letërsisë së kultivuar, artit figurativ dhe formëzimit të identiteve kombëtare zënë numrin më të madh të studimeve për kombet e Evropës Qendrore dhe Lindore. Çështja e identitetit, dhe për këtë arsye edhe ngritja e një ndërgjegje kombëtare janë të lidhura ngushtë me historinë, letërsinë e kultivuar e kulturën. Kultura është një “model historikisht i transmetuar nga kuptimet e mishëruara në simbole, një sistem i koncepteve të trashëguara shprehur në forma simbolike me të cilat njerëzit komunikojnë, përjetësojnë dhe zhvillojnë njohuritë e tyre në lidhje me qëndrimet ndaj jetës” . Vepra e Sali Shijakut shfaqet në horizontin kulturor në Shqipëri rreth 40 vjet pas themelimit të shtetit shqiptar dhe duke trajtuar historinë e largët dhe të afërme të shqiptarëve me mesazhet e saj sendërton identitetit modern kombëtar të shqiptarëve. Në këtë rast nuk janë më tablotë e elitës evropiane të një shekulli më parë, si Eugen Delacroix, Edwar Lear, Gerome që rrëfejnë ngjizjen e identitetit kombëtar të shqiptarëve por është një vepër shumëngjyrëshe si ajo e Sali Shijakut me dy tonalitete kryesore: një për shqiptarët për të njohur veten, dhe një tjetër për të huajt për të shkatërruar paragjykimet e për ti njohur më mirë shqiptarët. Pasqyrimi i jetës folklorike të shqiptarëve bazuar në mozaik ngjyrash të papërsëritshëm dhe modernizëm rrëfeu kështjellën e mbijetesës së shqiptarëve përmes shekujve si popullsi dhe etni e dallueshme qartë nga fqinjët në Ballkan. Sali Shijaku duke eksporuar përjetimin e tij përreth së shkuarës historike të Shqipërisë në tablo historike, ka krijuar një epope historike që lidhet me të shkuarën dhe të tashmen e vendit të vet. Tabloja Mic Sokoli (1978) është pasyrim i volgeist-shpirtit të kombit, si do thoshte Herderi, një model i papërsëritshëm i Njeriut Shqiptar që ngrihet si vigan përmes pejsazhit gjithë re, i veshur me rroba tradicionale shqiptare, për të shprehur revoltën e lënies pas dore të shqiptarëve në fatin e vet dhe për të shkërmoqur jo vetëm një top dhe dy topçinjtë mjeranë osmanë, por gjithë Perandorinë Osmane. Në këtë rast tablotë historike të Shijakut shërbejnë si model narrative për përpunimet e para shkencore të historive kombëtare dhe si vektor i shkëlqyer i përhapjes së një vizioni të ri të së kaluarës.

Filed Under: Reportazh Tagged With: Dorian Koci, sali shijaku

  • « Previous Page
  • 1
  • …
  • 91
  • 92
  • 93
  • 94
  • 95
  • …
  • 174
  • Next Page »

Artikujt e fundit

  • Shqiptarët dhe parimet themelore të së drejtës ndërkombëtare dhe përgjegjësia evropiane
  • Në Ditën e Gjenocidit në Kosovë, nevoja e Kualifikimi Juridik Ndërkombëtar për Krimet e Kryera në Kosovë (1998–1999)
  • FUNDI I REZISTENCËS SË NACIONALIZMËS 1946-1947
  • ZBULOHEN KONGRESET E BALLIT KOMBËTAR
  • 15 janari është Dita e Përkujtimit të Gjenocidit ndaj Shqiptarëve në Kosovë!
  • Editori Diellit Dr. Athanas Gegaj përkujtohet në New York më 25 Janar 2026
  • Arsyet e vërteta pse ngriu procesi i vizave emigruese për në Amerikë për shqiptarët!
  • ERNEST KOLIQI ( 20 MAJ 1903 – 15 JANAR 1975)
  • SHQIPTARËT NË SANREMO!
  • “Punë hajnash-punë krajlash” dhe mendtarë që heshtin
  • MBRETI ZOG (1933) : “BASHKIMI I KOSOVËS ME SHQIPËRINË, NJË DËSHIRË E MADHE PËR TË CILËN NUK DO TË KURSEJMË ASNJË PËRPJEKJE PËR TA REALIZUAR…”
  • Perspective of a Trauma Surgeon and Former Health Minister of Health of Kosova
  • “I huaji”
  • JO NE EMRIN TIM!
  • Krimi kundër njerëzimit në Reçak dhe lufta e narrativave

Kategoritë

Arkiv

Tags

albano kolonjari alfons Grishaj Anton Cefa arben llalla asllan Bushati Astrit Lulushi Aurenc Bebja Behlul Jashari Beqir Sina dalip greca Elida Buçpapaj Elmi Berisha Enver Bytyci Ermira Babamusta Eugjen Merlika Fahri Xharra Frank shkreli Fritz radovani Gezim Llojdia Ilir Levonja Interviste Keze Kozeta Zylo Kolec Traboini kosova Kosove Marjana Bulku Murat Gecaj nderroi jete ne Kosove Nene Tereza presidenti Nishani Rafaela Prifti Rafael Floqi Raimonda Moisiu Ramiz Lushaj reshat kripa Sadik Elshani SHBA Shefqet Kercelli shqiperia shqiptaret Sokol Paja Thaci Vatra Visar Zhiti

Log in

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Cookie settingsACCEPT
Privacy & Cookies Policy

Privacy Overview

This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these cookies, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may have an effect on your browsing experience.
Necessary
Always Enabled
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Non-necessary
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
SAVE & ACCEPT