Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

FEDERATA “VATRA” DHE GAZETA “DIELLI”, NDERIM E MIRËNJOHJE VEPRËS SË DR.ELEZ BIBERAJ

by

Federata Pan-Shqiptare e Amerikës “VATRA” dhe gazeta “Dielli” shprehin mirënjohjen më të thellë dhe vlerësimet më të larta për ikonën e gazetarisë shqiptar-amerikane Dr.Elez Biberaj me rastin e daljes në pension.

Federata “VATRA” dhe gazeta “Dielli” e kujtojnë me shumë respekt bashkëpunim e shkëlqyer në dekada me Dr.Biberajn në aktivitete shkencore, kulturore, komunitare e atdhetare dhe i shprehin falenderim të përzëmërt se “Zëri i Amerikës” ka qenë një derë e hapur për “Vatrën” e “Diellin” në çdo kohë.

Gjate karrierës së tij të gjatë dhe të sukseshme me 43 vite veprimtari, z.Biberaj i dha jehonë çështjes kombëtare në ndërgjegjësimin ndërkombëtar dhe njohu Shtetet e Bashkuara e opinion publik mbi gjëndjen, vuajtjen e persekutimin e popullit shqiptar, klerit dhe elitës intelektuale shqiptare në regjimin diktatorial.

Dr.Biberaj me kontributin e tij mediatik, atdhetar e patriotik la gjurmë të pashlyeshme në historinë moderne të shtetit e kombit shqiptar dhe mërgatës shqiptare në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

Profili i lartë i Dr. Biberajt si një intelektual i shquar ndërkombëtarisht, si gazetar e drejtues profesionist, si studiues e hulumtues në shkencat politike e media, për më shumë se katër dekada karrierë, lartësoi kauzat shqiptare anembanë botës.

“Zëri i Amerikës” ka qenë zëri i lirisë, i demokracisë, i shpresës, i dritës, i së mirës, i frymëzimit, i së ardhmes për shqiptarët që vinte në trojet shqiptare të robëruara prej komunistëve, nëpërmjet zërit e penës së Dr. Elez Biberajt.

Integriteti i lartë, profesionalizmi i spikatur, ndershmëria dhe pasioni e bënë Dr. Biberajn frymëzim, model dhe orientim për çdo gazetar shqiptar.

Veprimtaria e Dr. Biberaj për ndërtimin dhe forcimin e marrëdhënieve shqiptaro-amerikane, demokratizimin e institucioneve e shoqërisë shqiptare, pavarësinë e Kosovës, lartësimin e kombit tonë e lidhjen organike të mërgatës shqiptare me shoqërinë dhe institucionet amerikane, janë një shërbim i madh që i ka bërë kombit shqiptar.

Z.Biberaj është kontributor i artë në panteonin e burrave të mëdhenj të kombit tonë.

I dashur dhe fort i çmuar Dr.Elez Biberaj

Mirënjohje të thellë për çdo gjë që i ke dhënë komunitetit shqiptar, komunitetit mediatik, miqve e secilit profesionist që ka pas fatin të punojë ngushtë me ty.

Ka qenë privilegj i veçantë miqësia e bashkëpunimi i frytshëm.

Kombi dhe të gjithë ne do të jemi përherë mirënjohës.

Zoti të dhashtë shëndet të fortë, jetë të gjatë e lumturi familjare.

Me mirënjohje të thellë

Kryetari i “Vatrës”

Elmi Berisha

Editori i “Diellit”

Sokol Paja

MËSIMI SHQIP NË FERRARA, RUAJTJA E GJUHËS DHE IDENTITETIT KOMBËTAR NË MËRGATËN SHQIPTARE TË ITALISË

by

Mirela Kristo, mësuese e Kursit të Gjuhës Shqipe në Ferrara, Itali, rrëfen ekskluzivisht për gazetën “Dielli”, Organ i Federatës Pan-Shqiptare të Amerikës VATRA, New York, ruajtjen e identitetit kombëtar, historisë, gjuhës, kulturës dhe traditës shqiptare në Ferrara, Itali, nëpërmjet mësimit të gjuhës e kulturës shqipe dhe aktiviteteve patriotiko-kulturore. Me mësuesen Mirela Kristo bisedoi Editori i “Diellit” Sokol Paja.

HISTORIKU I MËSIMIT SHQIP NË FERRARA

Kursi i mësimit plotësues të Gjuhës Shqipe në Ferrara ka hedhur hapat e tij të parë dhe ka mirëpritur kuriozitetin e një pjese të komunitetit shqiptar në Ferrara që në nëntor të vitit 2019 ku personalisht isha bashkëpunëtore në projektin “Mapping and profiling of Albanian Diaspora in Italy” të aprovuar dhe miratuar nga “The International Organization for Emigration” (IOM Mission in Albania) CeSPI (centro studi di politica internazionale) Rome – Italy me objektivin (Missione in Albania – Coinvolgere la Diaspora albanese allo sviluppo sociale ed economico dell’Albania). Në sajë të këtij projekti pata mundësinë të njihja shumë bashkatdhetare të profileve të ndryshme të cilët shfaqën një zhvillim profesional, intelektual dhe social të konsiderueshëm dhe si rrjedhojë dhe një integrim të arritur në jetën politike, sociale, ekonomike pse jo dhe kulturore të vendit që kanë zgjedhur të jetojnë. Në njohje e sipër, në bashkëbisedime shumë miqësore vura re që diçka mungonte. Cila ishte mungesa? Cila ishte arsyeja e saj? Sot them me bindje që mungonte: Gjuha e emocioneve, gjuha e shpirtit dhe gjuha e dhimbjes, — Gjuha e Origjinës. Arsyeja? Do të thoja që një pjesë përgjegjësie e kësaj mungese i takon integritetit tejet të arritur, i cili në një rrethane apo në një tjetër vendos në vështirësi gjuhën dhe kulturën e origjinës. Vetë fjala Integrim, jo si koncept dhe domethënie në fjalor por si “proces”, përmban brenda tij si modelin e asimilimit: “të përvetësosh kulturën e tjetrit e ta vendosësh atë mbi kulturën tënde, të zotërosh gjuhën e tjetrit e ta vendosësh atë mbi gjuhën tënde” por gjithashtu edhe modelin e shkëmbimit dhe gërshetimit kultural. Kjo është një temë që ka kompleksitetet e veta por nuk mund të mos isha e ndjeshme ndaj saj. Me ndjeshmërinë dhe qytetarinë e një mësuese të gjuhës shqipe përpiqem të respektoj atë të drejtë që shpesh herë me dashje apo pa dashje, u mohohet femijëve të lindur në mërgatë, të drejtën për të mësuar, për të folur dhe për të shkruar gjuhën amtare.

KURRIKULA MËSIMORE DHE BASHKËPUNIMI ME PRINDËRIT

Përsa i përket kurrikulës së përcaktuar për mësimin e gjuhës amtare në mërgate, unë ndjek konceptet e programit lëndor “Gjuha dhe kultura shqiptare” Niveli I, gjithashtu dhe tekste të tjera plotësuese të cilat më ndihmojnë të realizoj dhe të kuptoj më së miri nevojat e nxënësve në mënyrë që ata të përvetësojnë kompetencat kryesore të cilat janë: kompetenca e komunikimit dhe të shprehurit, kompetencat gjuhësore dhe kompetenca e të menduarit. Me anë të këtyre kompetencave shpresoj të kem arritur sadopak zhvillimin e aftësive për të lexuar, shkruajtur dhe folur gjuhën amtare. Patjeteër është një rol i një rëndësie tepër të veçantë bashkëpunimi dhe mbështetja që unë si mësuese gjej tek prindërit. Mendoj se sot, pas kaq vitesh pune, sacrifice e angazhimi e profesionalizmi e kam arritur përkrahjen e tyre.

SHOQËRIA ITALIANE SHPREH INTERES PËR MËSIMIN E GJUHËVE TË ORIGJINËS

Mundohem dita ditës , leksion pas leksioni, aktivitet pas aktiviteti, që të ndryshoj këndvështrimin e prinderve mbi prioritetin dhe rëndësinë e gjuhës amtare. Për ndërgjegjësimin e prindërve dhe për mbështetjen e gjuhës amtare duhet akoma shumë punë, kohë dhe investim, gjë e cila nuk mund të realizohet me përpjekje të vetme individuale por në bashkëpunim me politikat shtetërore e shkollore, me institucionet shtetërore dhe me marrëveshjet bilaterale ndërmjet qeverive të dy shteteve tona. Puna dhe përpjekja që bëj është për të arritur të vetmin objektiv që fëmijët e sotëm të mergates të arrijnë t’i përgjigjen në mënyrë dinjitoze pyetjes “Kush jam unë” duke shmangur kështu një “krizë idenditeti”. Shoqeria italiane shpreh interes për mësimin e gjuhëve të origjinës pasi kjo ndihmon pozitivisht në formimin e klasave shumëgjuhëshë dhe në krijimin e idenditeteve shumë kulturore.

MËSIMDHËNIE PËRMES TEKNOLOGJISË, VËSHTIRËSITË NË MËSIMDHËNIE ME FËMIJËT ME DY GJUHËSI

Të japësh mësim është një detyrë sa e bukur, aq dhe me përgjegjësi. Nëpërmjet mësimdhënies jepet dhe edukata, përveç mësues ne jemi dhe edukatorë, dhe të edukosh fëmijët me ndjenjen e atdhedashurisë e të gjuhës amtare në një vend të huaj është e vështirë dhe pak e vlerësuar. Duke qenë se fëmijët tanë janë të lindur dhe të rritur në Itali, italishtja për ta mbetet gjuhë e parë dhe shqipja gjuhë e dytë dhe e huaj, prandaj si mësuese përpiqem të angazhohem maksimalisht që mesimin t’a zhvilloj në mënyrë sa më përfshirëse, duke bërë protagoniste vetëm fëmijët dhe t’i trajtoj argumentat mësimore në shërbim dhe dobi të tyre. Mendoj se arritja e suksesit të mësimit dhe e kalimit të vështirësive qendron tek dëshira dhe ndërgjegja e gjithësecilit prej nesh.

E shoh të arsyeshme të bëj një thirrje për prinderit, në mënyrë që të ndihmojnë fëmijët e tyre në kontekstin gjuhësor në të cilin ndodhen: flisni sa më shumë në gjuhën shqipe fëmijëve tuaj! Çdo gjuhë ka rëndesine e saj dhe meriton të jetë e folur dhe e shkruajtur! Mos ia mohoni këtë të drejtë fëmijëve tuaj.

KUSH ËSHTË MËSUESE MIRELA KRISTO?

Jam Mirela Kristo, e lindur në qytetin e Durrësit, kam studiuar në Universitetin e Tiranës në Degën Gjuhë –Letërsi Shqipe dhe kam përfunduar studimet e larta në vitin 1997 me titullin “Mësues i Gjuhës dhe Letërsisë Shqipe për shkollen e mesme”. Pas eksperiencës si mësuese në qytetin e Durrësit, aktualisht jetoj dhe punoj prej më shumë se 20 vite në Itali. Në vitin 2004 jam regjistruar në kursin e trajnimit në përfundimin e të cilit u pajisa me Çertifikatën Rajonale të Emilia Romagna me kualifikimin si Ndërmjetëse Gjuhësore për thjeshtësimin e mësimit të gjuhës italiane për fëmijët shqiptarë në Njësinë Operative të Integrimit dhe Përfshimit të nxënësve me origjinë të huaj në Komunen e Ferrarës. Në vitin 2010 me studimin 1 vjeçar të ndjekur në Universitetin “Cà Foscari”te Venecias me titull “ Komunikimi Ndërgjuhësor dhe Ndërkulturor” i cili me dha mundësinë të punoj në Qëndrën e Shërbimeve Sociale dhe si bashkëpunëtore eksperte e gjuhës amtare në Njësinë Operative të Femijërisë dhe Adoleshencës të qytetetit të Ferrarës. Nga viti 2015 deri sot punoj si Edukatore Sociale dhe Përkthyese në Aktivitetin e Ndërhyrjes Sociale për fëmijët e mitur shqiptarë të pashoqëruar nga prindërit. Jam bashkëpunetore në projektet e CESPI Roma dhe IOM për përfshirjen e Diasporës Shqiptare në zhvillimin ekonomik e social të Shqipërisë. Që nga viti 2021 jam kualifikuar si pjesë e Regjistrit Shtetëror të Diasporës sipas kritereve të Urdhërit nr. 413, datë 26.07.2019 të Ministrit të Arsimit.

BEKIM FEHMIU, VEPRA DHE TË VËRTETAT E JETËS NË NJË DOKUMENTAR

by

Regjisori Valmir Tertini sjell një dokumentar biografik për jetën e veprën e aktorit të madh shqiptar Bekim Fehmiu, me skenar nga Fahri Musliu dhe producent Jaklid Gace. Në një intervistë ekskluzive dhënë editorit të “Diellit” Sokol Paja, regjisori i filmit Tertini rrëfen për gazetën “Dielli”, Organ i Federatës Pan-Shqiptare të Amerikës VATRA, New York, të vërtetat e jetës së Bekim Fehmiut, arritjet e tij, detaje rreth organizimit të dokumentarit jetësor dhe mbi të gjitha shuan çdo pikëpyetje për karrierën dhe jetën e aktorit të shquar Bekim Fehmiu.

NJË DOKUMENTAR PËR JETËN E BEKIM FEHMIUT

Dokumentari “Bekim Fehmiu” është rrëfimi më adekuat i një aktori të keqkuptuar, pra është e vërteta e tij nga faktet vizive, fjalët e tij, shpjegimet e të afërmve e deri tek pikëpyetjet e krijuara ndër vite. Dokumentari i gjatë artistik kushtuar aktorit shqiptar Bekim Fehmiu nisi si ide në vitin 2018 për të vazhduar si projekt filmik. Synimi ishte në 10 vjetorin e ikjes së tij fizike, pra ne 2020 te kemi premieren ne Prizren, por nuk nodhi ashtu. Pandemia e bëri të veten duke spostuar xhirimet e duke vështirësuar organizimin në Itali. Pas idesë së dokumentarit faza tjetër me takime intensive mbi skenarin dhe aplikimet për fonde. Ministria dhe Qendra Kinematografike në Kosovë e refuzuan projektin 2 herë. Qendra Kombetare e Kinematografisë në Shqipëri e financoi për të nisur punën, xhiruam fillimisht në 5 shtete, Kosovë, Shqipëri, Serbi, Bosnje, Kroaci, pandemia na ndërpreu xhirimet kështu që Italinë e lamë për një moment tjetër. Ndërkohë ne punonim në montazh por filmi nuk ishte i rrumbullaksuar, na duhej xhirime dhe në Itali, pasi mbyllem atë, tani ne kompletuam mungesat dhe ishim gati për dorën finale në post produksion. Shumë gjëra ekskluzive u zbuluan ndër vite që dokumentari të pasurohet në nivelin që është tani.

BEKIM FEHMIU SI IDENTITET KULTUROR

Bekim Fehmiu ishte aktori i parë i Evropës Lindore që luajti në Hollywood gjatë Luftës së Ftohtë dhe ishte një nga aktorët më të njohur ndërkombëtarisht. Në dokumentar Enver Petrovci thotë: “Krejt kemi pas qef me qenë si Bekimi” si dhe rastin kur ai ka ardhë me i vizitu në prova: “Po vjen Bekimi me na pa në prova, le mos bo hajgare”. Nga këto komente dhe shumë të tjera kuptojmë se identiteti kulturor i Bekim Fehmiut ishte një Idol, jo vetëm për artistet shqiptar por shumë më shumë.

NJË DOKUMENTAR QË IU PËRGJIGJET FAKTEVE RRETH BEKIM FEHMIUT

Dokumentari është observativ, pa narracion, por me intervista, i xhiruar në 6 shtete, Kosovë, Shqipëri, Serbi, Bosnje, Kroaci dhe Itali. 66 minuta. Dokumentari nis me vdekjen duke zbuluar të vërtetat e vetëvrasjes, pastaj lindja e deri tek kulminacioni i tij, shkëlqimi dhe rolet e mëdha. Kur ke famë padyshim se lindin keqkuptime dhe gojëdhena. Si u bë i njohur në ish Jugosllavi një aktor shqiptar i cili u pranua në akademi të arteve me kusht e pa njohur gjuhën serbe. Krijimi i familjes me Brankën. Largimi nga skena si protestë. Vetëvrasja etj. Të gjitha këto keqkuptime marrin fund, sepse dokumentari u përgjigjet me fakte.

SI ISHTE BEKIMI NË TË VËRTETË

Të intervistuarit e tregojnë Bekimin siç ishte në të vërtetë, që nga lindja, kulminacioni, veset e tij e deri tek vdekja. Rrëfime ekskluzive nga vëllai, gruaja, shokët, kolegët, bashkëpunëtoret e tij.

PREMIERA, NJË EMOCION I JASHTËZAKONSHËM

Premiera e madhe ishte në Tiranë, një emocion i jashtëzakonshëm për një punë mbi 5 vjeçare. Vendosëm që të bënim Premierë të mbyllur për shkak të interesimit të madh, nuk doja që të bëhej kaos dhe të mos kishte vende për të tjerët, por salla të mbushej përplot me personalitete, stafin realizues, kineastë dhe bashkëpuntorë të ftuar dhe ashtu ndodhi. Vërtetë më mirë sesa që e planifikuam. Premiera tjetër për Kosoven ndodhi në Prizren, kinemaja me e madhe atje u mbush përplot me të ftuar. Bekimi iu kthye Prizrenit tanimë në një film dokumentar dhe publiku e mirëpriti atë. Filmi dokumentar do të ketë edhe disa premiera të tjera në vendet ku është xhiruar, po ashtu dhe ekskluzivisht do vijë në NewYork për artëdashësit shqiptar dhe të huaj atje.

Trailer: https://youtu.be/60D0CPTBZVg

Video Premiera: https://www.youtube.com/watch?v=l1yubxGy1z4&t=2s

INVESTIMI TE FËMIJËT SI INVESTIM PËR SHQIPTARINË E SË NESËRMES

by

Ardit Breznica pjesë e Shkollës Shqipe Chicago dhe Grupit Arbëria Chicago që nga viti 2008 rrëfen ekskluzivisht për gazetën “Dielli”, Organ i Federatës Pan-Shqiptare të Amerikës VATRA, New York, ruajtjen e identitetit kulturor në Chicago, nëpërmjet mësimit të valleve shqipe, kengeve e pjesëmarrjes në aktivitete kulturore e komunitare. Me Ardit Breznicën bisedoi Editori i “Diellit” Sokol Paja.

INVESTIMI TE FËMIJËT SI INVESTIM PËR SHQIPTARINË E SË NESËRMES

Arsyeja më e madhe pse investoj kaq shumë kohë dhe kam një pasion të madh për mësimin e valleve është për të ruajtur identitetin shqiptar në Amerikë. Është e rëndësishme që të kujtojmë nga vijmë kulturisht dhe të mësojmë historitë dhe vlerat që sjell çdo valle. Dua që fëmijët të kenë një hapësirë për të mësuar, rritur, dhe argëtuar me njëri-tjetrin, ndërsa krijojnë kujtime të përjetshme. Më bën vërtetë lumur të shoh fëmijët të argëtohen, dhe kjo është çfarë përpiqem të bëj çdo herë që mësoj.

AKTIVIZIMI I RINISË SHQIPTARE NË DIASPORËN E AMERIKËS

Së bashku me identitetin, ruajtja e kulturës ndodh dhe lidhja ndodh përmes valles. Dëgjojmë muzikë tradicionale, mësojmë lëvizjet, dhe si u krijua vallet. Nëse ka histori, unë i mësoj ato histori fëmijëve. Të gjithë e duan. Kjo do t’i lidhë ata më ngushtë me komunitetin shqiptar që ata në fund do ta marrin në dorë dhe, me shpresë, do të vazhdojnë të ruajnë traditat që prindërit tanë i sollën nga Shqipëria. Unë shpresoj të vazhdoj të mësoj vallet për sa më shumë fëmijë në Illinois dhe, në fund të fundit, në të gjithë Shtetet e Bashkuara, kështu që të gjithë të mund të mblidhemi dhe të gëzojmë dashurinë tonë për Shqipërinë dhe diasporën e saj.

AKTIVITETET KULTURORE ME SHOQATËN USKANA

Për Shoqatën Uskana, përvoja ime e parë me ta ishte kampi më 16 shtator. Ishte një mundësi për mua të mësoja nxënësit rreth disa valleve tradicionale shqiptare ndërsa kalonim kohë të këndshme dhe të kënaqshme së bashku.

BASHKËPUNIMI ME SHKOLLËN SHQIPE TË ÇIKAGOS

Për Shkollën Shqipe, unë jam një nga instruktorët e valleve për programin Grupi Arbëria. Është një program ku isha pjesë e tij kur u themelua më shumë se 10 vite më parë. Është një program i konsoliduar i Shkollës Shqipe dhe vazhdon të operojë me sukses me shumë fëmijë të entuziazmuar.

AKTIVITETET KULTURORE NË RUAJTJEN E TRADITËS SHQIPTARE NË MËRGIM

Një nga mënyrat më të mira për të mbajtur gjallë traditën shqiptare është përmes valles. Ajo është themelore në kulturën shqiptare dhe është një nga pak gjërat që bashkon njerëzit. Duke përhapur këtë dashuri për vallet, unë shpresoj të mbaj gjallë kulturën shqiptare te fëmijët, që mund t’i ndajnë kur ata kthehen në Shqipëri dhe gjithashtu tek familjet e tyre të ardhshme.

KUSH ËSHTË ARDIT BREZNICA?

Jam 23 vjeç, dhe vij nga Chicago, Illinois. Aktualisht punoj si inxhinier i sigurisë së rrjetit. Kam qenë pjesë e Shkollës Shqipe Chicago dhe Grupit Arbëria Chicago që nga viti 2008. Pasioni im për vallet shqiptare filloi kur isha shumë i ri dhe vazhdon edhe sot. Shpresoj që duke mësuar vallet kulturore të sjell një ndjenjë të fortë identiteti në komunitetin shqiptar.

SHKOLLA SHQIPE “ARBËRIA”, GJUHA DHE IDENTITETI KOMBËTAR I SHQIPTARËVE NË LUKSEMBURG

by

Benarda Agolli Thanasi mësuese në shkollën shqipe “Arbëria” në Luksemburg, rrëfen ekskluzivisht për gazetën “Dielli”, Organ i Federatës Pan-Shqiptare të Amerikës VATRA, New York, ruajtjen e identitetit kombëtar, historisë, gjuhës, kulturës dhe traditës shqiptare në Luksemburg, nëpërmjet mësimit të gjuhës, kulturës shqipe dhe historisë kombëtare. Me mësuesen Benarda Agolli Thanasi bisedoi Editori i “Diellit” Sokol Paja.

HISTORIKU I SHKOLLËS SHQIPE “ARBËRIA” NË LUKSEMBURG

Diku në vitin 2016 është hapur shkolla EAGLE nga shoqata Iliri asbl. Shkolla funksionoi deri në vitin 2017 dhe pastaj në mungesë të fondeve, nxënësve, dhe pjestarëve shoqata Iliri asbl i dorëzoi organizimin  prindërve të fëmijeve të mbetur në shkollë në atë kohë. Pas këtij momenti vetë prindërit themeluan shoqatën “Arbëria” dhe e emëruan Shkolla “Arbëria”, me betimin që shkolla të mbahet dhe të vazhdojë me mësimin plotësues. Shkolla Arbëria që nga fillimi i saj deri më sot ka ofruar dhe ofron mësimin dhe librat falas. Shkolla është themeluar në fillimet e saj nga z.Faton Agolli, z.Patriot Behrami dhe z.Izet Shkupolli. Sot shoqata përbëhet nga z.Faton Agolli, z.Izet Shkupolli, znj.Rudina Zhara Gruda. Shoqata“Arbëria” dhe Shkolla “Arbëria”, nuk është financuar  nga shteti apo ndonjë organizatë tjetër. Ne si shkollë kemi nga shteti Luksemburgez dhe Ministria e Arsimit vetëm klasat e ofruara pa pagesë. Dhe nga dy ambasadat respektivisht asaj të Shqiperisë dhe Kosovës, pajisjen me libra dhe fletore pune. Po ashtu nga të dyja ambasadat kemi disa rroba, veshje kombëtare. Në këtë vit shkollor janë rregjistruar 30 fëmijë të  moshave  4-14 vjeç. Mësimin e zhvillojmë ditën e shtunë 2 orë të ndara në dy klasa bashkë me kolegen time Besjana Gerco.

KURRIKULA E MËSIMIT PLOTËSUES TË GJUHËS SHQIPE DHE TË KULTURËS SHQIPTARE NË DIASPORË

Ne si shkollë përdorim kurrikulën e mësimit plotësues të gjuhës shqipe dhe të kulturës shqiptare në diasporė. Kurrikula shtjellohet përmes pesë tematikave, të cilat konceptohen në mënyrë të integruare komplementare njëra me tjetrën:

ldentiteti im,

Shqiptarët në hapësirë dhe në kohë,

Kultura dhe shoqëria,

Një botë për të gjithë,

Mësimi, puna, loja e koha e lirë

Qëllimet e kësaj kurrikule janë: zhvillimi dhe ruajtja e identitetit kombětar pëmes mësimit të gjuhës, kulturës së prejardhjes, si dhe njohja me trashëgiminë dhe thesarin kulturor, natyror dhe historik kombëtar: Bashkëpunimi me prindërit e kominitetit ka qënë dhe ngelet për tu vlerësuar.Vitin e kaluar kur festuam festën e 28 -29 Nëntorit prindërit kanë qëne një mbështetje shumë e madhe. Grupe prindërish bashkë me fëmijët e tyre  prezantuan para komunitetit traditat, kulturën , kulinarinë e krahinës apo qytetit nga ata vijnë.Gjithashtu dhe këtë vit jemi duke punur përsëri sëbashku për të fëstuar pavarsinë edhe më bukur se një vit më parë. Thirrja ime është që të gjithë sëbashku, ne si staf mësimor dhe prindërit pavaresisht vështirësive të ndryshme, kohës së limituar, ne duhet të vazhdojmë pa u dekurajuar të kultivojmë, identitetin, kulturën, traditat tona.

MËSIMI I GJUHËS SHQIPE SI FORMË E RUAJTJES SË IDENTITETIT KOMBËTAR TË SHQIPTARËVE NË LUKSEMBURG

“Pra Mallkue njai  bir Shqyptari,

Qi këtë gjuhë të Perëndis,

Trashigim, që na la i Pari,

Trashigim s’ia lën ai fmis,

 Edhe atij iu thaftë, po,goja,

Që e përbuzë këtë gjuhë hyjnore

Qi n’gjuhë t’huej, kur s’asht nevoja,

 flet e t’vetën e len mbas dore..!!                          (Gjergj Fishta)

I mbaj mend shumë mirë këto vargje kur i kam mësuar ne fëmijrinë time. Janë vargje  që shkrimtari i madh Gjergj Fishta ka mundur ta shprehë shqetësimin për gjuhën tonë. Këto vargje vlejnë dhe sot më shumë se kurrë. Mësimi i një gjuhe është thelbësor dhe i rëndësishëm në ruajtjen e identitetit kombëtar. Gjuha shërben si një pasqyrë e kulturës, historisë dhe traditave, duke përmbledhur në një, thelbin unik të kombit tonë. Kur ne i mësojmë gjuhën e vendlindjes së tyre , ata lidhen me rrënjët dhe nxisin ndjenjën e përkatësisë dhe krenarinë trashëgimisë së tyre. Kjo ruajtje gjuhësore siguron që  pasuria e një kombi dhe identiteti i tij të mbetet i paprekur, duke promovuar kulturën, diversitetin, komunikimin dhe të kuptuarit të vlerave të përbashkëta, te cilat lidhin popullin tonë së bashku ndër breza.

LUKSEMBURGU ËSHTË NJË SHEMBULL I PRANIMIT DHE BASHKËPUNIMIT MIDIS KULTURAVE TË HUAJA

Për ata që nuk e njohin, Luksemburgu është një shembull i pranimit  dhe bashkpunimit midis kulturave të huaja. Ndoshta përshkak të vendodhjes gjeografike e cila e mundëson të jetë në zemër të Europës, Luksemburgu është i rrethuar me kultura të ndryshme në cdo cep të tij. Përdorimi i shumë gjuhëve në Luxemburg, me Luxemburgishten, Frengjishten,Gjermanishten, Anglishten dhe prezenca e 170 kombësive reflekton se sa e hapur është shoqeria kundrejt gjuheve të huaja dhe këtë e kemi ndjerë e jetuar vetë ne, jo vetëm nga komuniteti por edhe nga instucionet qeveritare. Kemi të paguar nga shteti Luksemburges dhe ministria e Arsimit të dyja klasat per të zhvilluar mësimin falas çdo të shtunë.

MËSIMDHËNIE PËRMES TEKNOLOGJISË, VËSHTIRËSITË NË MËSIMDHËNIE ME FËMIJËT ME DISA GJUHËSI

Ne jemi të pajisur me dy salla ku zhvillojmë mësimin e gjuhës Shqipe. Sallat janë pjesë e një prej shkollave ndër më të mirat në Luksemburg. Janë të pajisura me teknologji bashkëkohore të cilat na ndihmojnë  të ndërthurim njohuritë teorike me video, filma, këngë për ta bërë mësimin sa më interaktiv dhe të kuptueshëm për fëmijët. Por nuk mund të heshtim ndaj vështirësive që fëmijët hasin gjatë zhvillimit të mësimit të Gjuhes Shqipe. Luksemburgu ështe një shtet i vogël, shumë i bukur por ka tre gjuhë zyrtare Luksemburgisht, Frëngjisht dhe Gjermanisht, në shkolla fëmijet mësojnë dhe Anglisht. Një fëmijë i ndodhur përballe gjithë këtyre gjuhëvë ne shkollë e ka shumë të vështirë të përvëtësojë gjuhen e nënës pavarësisht këmbnguljes së prrindërvë në shtëpi apo orëve të mësimit që zhvillohen në shkollë çdo të shtunë. Këto përpjekje nga prindërit dhe nga ana e stafit të shkollës tonë nuk mjaftojnë dhe kjo shpeshherë na trishton.

KUSH ËSHTË MËSUESE BENARDA AGOLLI THANASI Kam lindur dhe jam rritur në një fshat shumë të bukur në Cangonj të rrethit Devoll. Familja ime ështe nje familje e thjeshte, me dy prindër të mrekullueshëm, nje moter dhe nje vëlla. Një familje që ka rruajtur traditat, kulturën e atij vendi. Studimet e larta i kam kryer në Tiranë, në vitet 1998-2002 në Universitetin e Shkencave, ku jam diplomuar për mesuesi dega Fizikë. Për tre vjet kam punuar si mesuese e gjuhës shqipe për misionare te huaj që vinin në Shqipëri në ato kohë. Nga  viti 2005 deri në vitin 2018 kam punuar në Gjimnazin “Myslym Keta”. Jam shumë krenare për ato vite që kam punuar aty sepse kam njohur kolegë dhe fëmijë të mrekullueshëm, të cilët sot vazhdojnë kontribojnë për shoqërinë, vendin tonë apo në dhé të huaj. Në nëntor të vitit 2018 u zhvendosëm me familjen time, bashkëshortin Dhimitrin, vajzën Abigelën dhe djalin Aleksin në Luksemburg. Për dy vjet me duhej të integrohesha me gjuhët, kulturën e vendit. Ishtë shumë vështirë në fillim, më mungonte çdo gjë dhe ajri i Shqipërisë por shumë shpejt në Janar të vitit 2021 fillova të punoj si mësuesë në Shkollën Shqipe Arbëria këtu në Luksemburg. E falenderoj shumë Perëndinë sepse e quaj veten shumë të bëkuar më fëmijët, prindërit dhe çdo gjë tjetër që më ofron ky profesion.