Sokol Paja – Page 57 – Dielli

SHKOLLA SHQIPE NË KRETË TË GREQISË

June 25, 2021 by dgreca

Vangjel Halilaj drejtues i kurseve të Gjuhës Shqipe në Iraklio, Kretë, Greqi, në një rrëfim ekskluziv dhënë gazetarit Sokol PAJA, për gazetën “DIELLI”, Organ i Federatës Panshqiptare të Amerikës VATRA, New York, shpjegon me detaje funksionimin e mësimit shqip në Kretë të Greqisë, sfidën për ruajtjen e gjuhës, kulturës, e traditës shqiptare në emigracion, mësimin në kushtet e pandemisë, interesin e grekëve për të mësuar shqip dhe projektet në të ardhmen të shkollës shqipe në Kretë të Greqisë.

MË 15 TETOR 2017 U HAP NË KRETË KURSI I PARË I GJUHËS SHQIPE

Më 15 Tetor 2017 u hap Kursi i Parë i mësimit plotësues të Gjuhes Shqipe në Ishullin e Kretës. Pas një pune voluminoze dhe plot përkushtim të mësuesve, nxënësve e bashkëpunimit me prindërit, arritëm të përfundojmë me sukses në datë 09.06.2018 vitin e parë mësimor me 25 nxënës. Jemi përpjekur çdo ditë pa harruar për asnjë çast pikën kryesore te qëllimit tone, mësimin e gjuhës shqipe nga fëmijët tanë, me shumë përpjekje e ndihma ne sigurojmë bazën materiale dhe me ndihmën e mësueseve të cilat u ofruan dhe punojnë vullnetarisht pranë shoqatës e cila zhvillon dhe organizon dhe mësimin shqip plotësues. Më 23 Qershor 2019 Shoqata “Bashkimi Shqiptar Iraklio” mundësoi pjesëmarrjen e femijëve në aktivitetin “Kuiz i Diturisë” të organizuar në Athinë midis shkollave të ndryshme që funksionojnë në mbarë Greqinë për mësimin e gjuhës Shqipe. Grupi i fëmijëve të Iraklios të përgatitur nga mësueset e tyre u rendit në vendin e dytë, një sukses tepër i madh për këta fëmijë dhe një arritje e madhe për shoqatën tonë. Mësimi dhe kurset e gjuhës shqipe zhvillohen në ambientet e dy shkollave shtetërore greke. Në këtë kohë që ndalohet në shkolla mësimi për shkak të pandemisë aplikojmë mësimin online.

ZËRI I SHQIPTARËVE NË QYTETIN E IRAKLIOS

Në datë 30.05.2016 zëri i shqiptarëve arriti që të dëgjohej për herë të parë në Këshillin Bashkiak të qytetit të Iraklios. Rolin kryesor e zinte mësimi dhe shkrimi i gjuhës shqipe tek brezi i ri, të lindur dhe rritur në Greqi. Arritja më e madhe e Shoqatës “Bashkimi Shqiptar Iraklio” ishte sigurimi i marrjes së lejes nga Seksioni i Arsimit dhe Këshilli Bashkiak i Qytetit dhe mundësimin e fillimit të kursit të I-rë në 15 Tetor 2017 në Shkollat Publike Greke. Kjo ishte arritja e parë dhe më e rëndësishme përsa i përket përpjekjes ndër vite të shqiptarëve për mësimin e gjuhës shqipe në ishullin e Kretës, e cila u finalizua falë edhe ndihmës së çmuar të kryetarit të Bashkisë Iraklio, z.Vasilis Lambrinos dhe Drejtorit të Shkolles Publike 9-vjeçare z.Janis Galanaqis. Në kuadrin e edukimit dhe ndihmës për mësimin shqip, më 14 Shkurt 2015 themelohet Shoqata kulturore me emrin “Bashkimi Shqiptar Iraklio” e cila në ditët e sotme bashkëpunon ngushtë me Lidhjen e Shoqatave Shqiptare Kretë ku z.Lul Cina na ka ndihmuar në mësimin shqip duke sponsorizuar dhe mbështetur shoqatën, shkollën dhe komunitetin shqiptar në Kretë. Në të njëjtën kohë hartohet edhe programi ku përqendrimi është në 4 çështje kryesore: arsim, kulturë, bashkëpunim me vendasit dhe humanizëm për shtresat në nevojë. Mbështetja kryesore e shkollës e mësimit shqip ka qenë në themel të shoqatës sonë. Veprimtaria e shoqatës sa vinte e zhvillohej ditë pas dite dhe pas shumë përpjekjesh fituam të drejtën për mbrojtjen ligjore dhe pas kësaj dalim hapur në takim me bashkëqytetarët tanë si edhe me emigrantët nga vende të tjera, pa lënë mënjanë për asnjë moment bashkëpunimin me studentët dhe organet drejtuese vendore.

SFIDË PËR TË RUAJTUR GJUHËN SHQIPE NË EMIGRACION

Përpjekjet e shqiptarëve për të mbijetuar në emigracion në kohët moderne, për të ruajtur gjuhën, zakonet dhe traditat shqiptare është sfida e shekullit të ri që jetojmë. Mijëra e mijëra shqiptarë u larguan nga vendi i tyre për një jetë më të mirë larg mëmëdheut. Shumë prej tyre fati i degdisi në skajet më të largëta të kontinenteve, nga Amerika deri ne Australi, nga Afrika deri në Norvegji. Por kudo ku kanë shkuar, jo vetëm u përshtaten dhe u integruan me kulturën vendase por edhe u përpoqen të mbronin, të trashëgonin dhe të përhapnin gjuhën, zakonet dhe traditat e popullit tonë tek bashkatdhetarët dhe sidomos tek brezi i ri, lindur dhe rritur larg atdheut. Emigracioni ka shumë sfida dhe vështirësi. Ruajtja e gjuhës në kushtet e teknologjisë dhe internetit e dy gjuhësia e bën shumë të vështirë mësimin dhe ruajtjen e gjuhës mëmë.

NË RUAJTJE TË GJUHËS DHE TRASHËGIMISË SHQIPE

Në ruajtjen e gjuhës shqipe, traditave shqiptare dhe identitetit kombëtar shqiptar një rol të pazëvëndësueshëm ka pasur Shoqata “Bashkimi Shqiptar Iraklio”. Kjo shoqatë e ka zanafillën në Mars të vitit 2013 nga bashkëpunimi mes një grupi emigrantësh shqiptare dhe një grupi studentësh që studiojnë në degën Shkenca Shoqerore dhe Sociale në qytetin e Iraklios, të cilët interesoheshin për traditat e popullit tonë dhe çfarë bëjmë ne që t`i mbrojmë ato dhe t`i kalojmë te brezat që lindin dhe rriten këtu. Një nderim e falenderim të veçantë kam për pedagogen Lina Peleqidhu dhe Manoli Prokopaqi që na kanë ndihmuar dhe na kanë mbështetur pafund. Ndihmesë dhe vëmendje të veçantë në nisjen e procesit kanë dhënë mësuesit pensioniste Yllka Naska dhe Kozma Naska. Sfida për të mbrojtur dhe zhvilluar gjuhën shqipe në vend të huaj, bëri që puna me studentët dhe pedagogët të vazhdonte me ritme të shpejta duke filluar me studimin e shoqatave të tjera shqiptare në Greqi të cilat kishin sukses.

“URË MIQËSIE” – GREKËT QË DUAN TË MËSOJNË SHQIP

Shoqata “Bashkimi Shqiptar – Iraklio” realizoi hapjen e kursit të Parë në Greqi “Urë Miqësie” për qytetarët grekë që mësojnë gjuhën shqipe nën drejtimin e mësueseve Drane Dedaj dhe Lindita Çuçi. Mësimi për këtë kurs zhvillohet në Qendrën Kulturore të qytetit të Iraklios. Puna jonë fokusohet te ndërgjegjësimi i bashkëkombasve shqiptarë rezident në Iraklio për ndihmën humanitare brenda komunitetit. Nën drejtimin e z.Saimir Kamberaj dhe z.Arjan Mërtiri, është krijuar grupi i dhuruesve të gjakut, duke dhuruar gjak pranë spitalit të Iraklios i rregjistruar në Bankën Kombëtare Greke të dhuruesve të gjakut në 25.07.2018. Më 28 Nëntor 2017 Shoqata “Bashkimi Shqiptar Iraklio” formoi Skuadrën e Futbollit ” Iliria”, nën drejtimin e Shefqet Mara dhe Lulzim Lusha, e cila ka zhvilluar ndeshje miqësore me ekipe lokale. Skuadra vazhdon të zhvillojë aktivitete sportive sipas kalendarit. Një nga momentet më të bukura është takimi dhe ndeshja miqësore me ekipin veteran të kombëtares së Greqisë e cila kishte karakter human për grumbullimin e ndihmave për të dëmtuarit nga tërmeti në vendin tonë. Shoqata aktualisht zhvillon aktivitetet dhe veprimtarinë e saj në Qendrën Kulturore “Bashkimi Shqiptar Iraklio”, e cila u bë e mundur nga vetë anëtarët e shoqatës, iniciativë kjo e pritur me shumë interes nga patriotët shqiptarë por dhe nga Bashkia e Qytetit të Iraklios si dhe Prefektura e Ishullit Kretë. Është për tu përshendetur vëmendja e Bashkisë dhe e Prefekturës për ti dhënë një rëndësi të veçantë kësaj Qendre Kulturore dhe pse jo në të ardhmen të kthehet në një Qendër Kulturore Shqiptare për të gjithë bashkombasit tanë në Kretë.

BASHKIMI I INTELEKTUALËVE SHQIPTARË NË KRETË

Objektivat kryesore për të ardhmen janë afrimi i intelektualëve dhe të rinjve që duan të angazhohen pranë shoqatës sonë në ndihmë dhe mbrojtje të gjuhës dhe kulturës shqiptare. Se fundmi i janë bashkuar Këshillit Pedagogjik – Kulturor Dr.Eldiona Shukallari, mësuesja Areta Gjelaj, mesuesja e baletit Lasandra Çypi, mësuesja e muzikës Katerina Hamogjelaqi. Shumë të rinj e të reja janë afruar si vullnetare në shoqatën tonë atdhetare. Janë të lutur nga ana jonë të na ndihmojnë me eksperiencat e tyre studiues e veprimtarë në mënyrë që iniciativat tona të shkojnë një hap përpara. Shqiptarët janë një faktor i rëndësishëm në shtetin e Greqisë dhe aq më tepër në ishulin e Kretës. Intelektualët shqiptarë po na shtohen dita ditës në mënyrë që formacioni ynë atdhetar do të jetë sa më intelektual dhe patriotik.

“NËNË TEREZA, SHENJTORJA E PERIFERIVE” NË VATËR

June 23, 2021 by dgreca

-“NËNË TEREZA, SHENJTORJA E PERIFERIVE” MBOLDHI NË VATËR STUDIUES, AMBASADOR, KLERIKË, GAZETARË, ISH DEPUTETE, BASHKATDHETARË NGA TROJET ETNIKE-

Studiuesit: Dr. Pashko Camaj, Dr. Paulin Marku, ambasador Mal Berisha, Dr. Tahir Kukaj, autorja e librit PhD Ines Angeli Murzaku, presidenti i Nderit i Vatrës Agim Rexhaj, anëtari i kryesisë së Vatrës Marjan Cubi, Profesori i Muzikës nga Gjilani Izet Kallaba, editori i Diellit Dalip Greca, moderatori Sokol Paja, diskutuan rreth librit dhe përcollën mesazhe krenarie për Shenjtëreshën Nënë Tereza, si Shenjte me gjak shqiptar.

Nga Sokol PAJA – DIELLI

Të Martën më 22 Qershor 2021, në selinë e Federatës Panshqiptare të Amerikës “VATRA” u promovua libri “Nënë Tereza, Shenjtorja e Periferive” e PhD Ines Angeli Murzaku. Në promovimin kushtuar shqiptares më të madhe, humanistes me famë botërore Nënë Terezës, Shenjtores së kombit tonë, nderuan me pjesëmarrje aktive Ambasadorë, përfaqësues fetarë, ish deputetë, gazetarë, studiues, albanologë, shkrimtarë, mësues, veprimtarë të shquar të diasporës shqiptare në USA, autoritetet më të larta drejtuese të VATRËS etj. Një atmosferë festive, vëllazërore dhe patriotike, një takim mbresëlënës në përkujtim të jetës dhe veprës së Nënës së Dashurisë së Zotit ndaj njerëzve, na riktheu edhe një herë pas në shërbimin dhe sakrificat e Nënë Terezës ndaj njerëzve të periferisë dhe mbi të gjitha na ngjalli krenarinë se toka jonë e bekuar shqiptare, kombi ynë i vogël i dha botës një Shenjtore të madhe. Ceremonia e promovimit u hap nga Presidenti i Nderit të VATRËS z.Agim Rexhaj i cili foli rreth rëndësisë së botimit shkencor kushtuar jetës, veprës e misionit të Nënë Terezës mbi tokë. Ai bashkëndau disa eksperienca personale të vizitës së Nënë Terezës në Pejë dhe momente të tjera që kanë të bëjnë me lumturimin dhe shenjtërimin e Nënë Terezës. Nënkryetari i VATRËS Dr. Pashko Camaj në promovim tha se te Nënë Tereza shqiptarët shohin jo vetëm një shenjtore, shohin jo vetëm një dritë udhëzuese shpirtërore, por shohin motrën, nënën, e cila erdhi si njëra nga njerëzit dhe që përfaqëson të gjithë ne njerëzit pa dallime fetare. “Nënë Tereza përfaqëson më të mirën në të gjithë ne, është një simbol i asaj që ne si popull tregojmë çdo ditë, harmoni jo thjesht e fjalës pa vlerë për ne ‘tolerancë’ që mbase është e zbatueshme për të tjerët, po, por jo për ne shqiptarët. Për ne, ishte dhe do të jetë gjithmonë, harmonia dhe njerëzit e çdo feje, pjesa tjetër e botës mbase mund të mësojnë prej nesh, se harmonia është gjithmonë më e preferuar. Në atë harmoni, ne shohim veprën e Zotit, ne shohim dashurinë e Zotit për njerëzit e vet – përmes veprave dhe fjalëve të Nënës Terezë, në lutjet më të thjeshta, na kujtojnë dritën e ndritshme që vazhdon të udhëheqë botën dhe popullin tonë” deklaroi Dr. Camaj. Ambasador Mal Berisha theksoi në promovim se Nënë Tereza është një nder emrat më të spikatur e më të dalluar që ne si komb i paraqitemi botës. Ne si popull përqafojmë teorinë e “soft power” që do të thotë pushteti i butë, pushteti i shpirtit ku ne i paraqesim botës vlerat tona si komb i vogël. Sipas Ambasador Berishës, diplomacia në rastin e simboleve të veçanta të Kombit shqiptar si Skënderbeu, Kostandini i Madh, katër Papët me origjinë shqiptare të Vatikanit etj, janë figura të përmasave të jashtëzakonshme që na lartësojnë ne si komb. Z.Berisha theksoi domosdoshmërinë e promovimit jo vetëm në diplomaci politike por në çdo kanal tjetër komunikimi të figurave të famshme shqiptare pasi ato janë identitet dhe krenari kombëtare. Sipas studiuesit Dr. Paulin Marku duke qenë se autorja e librit vjen nga bota akademike dhe materia e saj është histori religjioni, libri vjen i plotë dhe i përtypshëm për çdo njeri, te të cilido formimi dhe i detajuar me ngjarje, fakte e interpretime të plota, shtjelluara më së miri tematikat e rëndësishme të jetës së humanistes shqiptare me famë botërore që prej fëmijërisë së saj, misioni religjioz në Indi dhe në shumë vende të ndryshme të botës. “Titulli i librit që unë dua ta them në shqip se më tingullon më bukur dhe e ndiej më afër Nënë Terezen, “Shenjtorja e periferive”, pikërisht këtu ka një filozofi të thellë, pra se si një njeri nga periferitë e botës, një shqiptare për nga origjina e saj arrin të pushtojë botën, jo me luftë, as me shpatë por vetëm me dashuri, urtësi dhe përkushtim ndaj njerëzve në nevojë. Ajo gjatë gjithë jetës asnjëherë nuk hoqi dorë nga veprimtaria e saj e gjërë. Këtu citoj thënien e Nënë Terezës: “Jeta është vetëm një dhe unë dua ta shpenzoj duke mbjellur dashuri deri në ditën e fundit të jetës time që do të marr frymë, kur ne të vdesim do të marrim me vete vetëm valixhen e bamirësisë dhe unë do të kërkoj ta mbush sa të kem mundësi” përfundoi kumtesën e tij studiuesi Dr. Paulin Marku. Profesoresha PhD Ines Murzaku shprehu mirënjohje për të gjithë pjesëmarrësit dhe u ndje e vlerësuar nga pjesëmarrja masive dhe interesi për botimin e saj rreth Shenjtores shqiptare Nënë Tereza. Profesoresha Murzaku u ndal specifikisht te shkrimet që gazeta prestigjioze “New York Times” kishte sulmuar Nënë Terezën duke e quajtur urdhërin e saj fetar si kult. Gazeta “New York Times” kujtoi Profesoresha Ines Murzaku së fundmi botoi një pjesë të opinionit me titull: “A ishte Nënë Tereza një udhëheqëse kulti?” Ai i cilësoi Misionarët e Bamirësisë ( MC ) si kult dhe Shën Nënë Tereza si më shumë një udhëheqëse kulti sesa një shenjtore e Kishës Katolike. Artikulli përmban intervista nga motrat që kanë lënë Misionarët e Bamirësisë dhe tregojnë, ose më mirë, “riciklojnë” historitë e tyre (shumë nga këto histori janë botuar më parë). Rimarketingu i këtyre akuzave të vjetra, të rrëzuara, sipas Profesoreshës Ines Murzaku i jep audiencës një mënyrë të re për t’u mashtruar nga informacioni i vjetër dhe “kultura e anulimit” kërcënon të shkatërrojë reputacionin e një prej grave më të dashura të shekullit XX. Sulmi ndaj Nënë Terezës si udhëheqëse e kultit ngre sipas Profesoreshës Ines Murzaku një pyetje themelore: Si mund të përkufizohen kultet? Ish – anëtarja e MC Mary Johnson pranon në intervistën për podcast se “dikush nuk e di gjithmonë se ku të vendosë kufirin midis fesë dhe kultit”, megjithëse ajo vazhdimisht vë vijën në anën e kultit, kur përshkruan Misionarët e Bamirësisë. Studiuesit nuk pajtohen në përcaktimin e kultit dhe praktikat e rrjedhura të kultit. Disa studiues të shkencave shoqërore sipas profesorësh Murzaku sugjerojnë që të shmanget përdorimi i fjalës në të gjithë literaturën akademike dhe të gjejnë përdorimin mediatik të termit shumë problematik cilësoi Profesoresha Murzaku. Në fund të paraqitjes porositi Prof. Ines Murzaku njësoj si Nënë Tereza: “Bëj gjëra të vogla me shumë dashuri. Fillo nga familja, duaje familjen, pastaj tek komshiu, duaje komshiun. Këtë do të bënte Nënë Tereza. Ajo nuk donte të përzihej me ideologji, nuk donte të përzihej me politikë. Kjo Nënë që edhe nga trupi ishte e vogël, arriti gjëra shumë të mëdha me këtë metodologji. Dhe nga e mësoi këtë? Nga periferia. Ballkani dhe ne si shqiptarë kemi shumë për të ofruar. Ajo i kishte mësuar të gjitha në laboratorin e Ballkanit. Ishte ndeshur me fe të ndryshme, kishte shumë shokë myslimanë, ortodoksë, njerëz të etnive të ndryshme” përfundoi paraqitjen e saj për pjesëmarrësit Prof. Ines Murzaku. Imam Dr. Tahir Kukaj, Këshilltar për Çështjet Fetare i Kryetarit të Bashkisë së New Yorkut Bill DeBlasio, NYPD Chaplain dhe Zv. President i Qëndrës Islame Kulturore Shqiptare në Staten Island New York deklaroi në promovim se Nënë Tereza nuk u bë e famshme se ishte shqiptare por u bë Shenjtore për atë që ajo i dha njerëzimit. Çdo shqiptar krenohet dhe nderohet për punën e Nënë Terezës. Imam Kukaj u ndal te zgjimi kombëtar i shqiptarëve, rritja e ndërgjegjes fetare dhe atdhetare ku përmendi “Lahutën e Malësisë” si një kryevepër të shqiptarisë dhe At Gjergj Fishtën si atin e saj. Komunistët nuk i lanë shqiptarët në trojet e tyre të njihen me Nënë Terezën, misionin dhe veprimtarinë e saj. Sipas z.Kukaj, Zoti i madh, personave të mëdhenj si Nënë Tereza u jep shpirt, energji, besim dhe forcë të posaçme që ti shërbejnë njeriut. Imam Kukaj u bëri thirrje intelektualëve shqiptarë që të promovojnë Nënë Terezën, Lahutën e Malësisë, persekutimin e klerikëve në komunizëm, qëndresën e klerit me dinjitet e vetmohim, pasi ata ishin njerëz të mëdhenj, shqiptarë patriot të pavdekshëm. “Është krenari e veçantë ti tregojmë botës me veprat tona, me besimin tonë, me punën tonë se kush është Nënë Tereza. Shenjtorja shqiptare Nënë Tereza na tregon se çfarë është sakrifica e humanizmi deri në vetmohim. Nëse Nënë Tereza do ishte gjallë nuk do kishte kaq shumë varfëri në trojet e shqiptarëve. Nënë Tëreza u qëndroi parimeve të shenjta të Zotit. Kjo shenjtore është shembulli ynë më i mirë në botë. Nënë Tereza është shembulli ideal sesi u qëndrohet besnik parimeve të pa ndryshueshme” përfundoi fjalimin e tij Imam Tahir Kukaj. Kandidati për Këshillin Bashkiak të New Yorkut Avokat Aleksander Mici gjatë fjalës në promovimin e librit deklaroi se shqiptarët i dhanë botës një Shenjtore të veçantë, shembull të dashurisë, sakrificës dhe shërbimit ndaj njerëzve. Sipas z.Mici Nënë Tereza u dha dinjitet e shërbim njerëzve pa dallim, deri në vetmohim. Avokat Mici ftoi shqiptarët që të angazhohen më shumë politikisht dhe të jenë vetë përcaktues për fatet e tyre në vendimmarrjen politike të qytetit duke zgjedhur përfaqësuesit e tyre shqiptarë në këto zgjedhje. Editori i Diellit z.Dalip Greca u ndal te kontributi i shkodranes së ndjerë, humanistes së madhe Lume Juka si motër e devoshme e Nënë Terezës dhe organizimit të Paradës së Shqiptaro dheArberesheve në Avenunë e 6-të në New York që në vitin 69’ ku prijëse ishte Lume Juka, nje nga motrat e perkushtuara te Nene Terezes. Z.Greca u ndal dhe te rëndësia e këtij botimi rreth figurës së shqiptarës së shquar Nënë Tereza. Arkëtari i VATRËS Marjan Cubi u ndal tek ndihma e madhe që ka dhënë për ndërtimin e shtatoreve të Nënë Terezës në Kosovë dhe te jeta e vepra e Nënë Terezës në shërbim të njerëzimit. Profesori i Muzikës nga Gjilani Izet Kallaba, recitoi një poezi që kishte shkruar për Nënë Terezën dhe i dhuroi Bibliotekës së VATRËS librin e tij të muzikës dhe teksteve të larmishme të këngëve. Studiuesi Prend Qeta u ndal të karakteri shkencor i librit dhe e vlerësoi botimin për Nënë Terezën. Në thelb, botimi “Nënë Tereza, Shenjtorja e Periferive” është një studim shkencor mbi Nënë Terezën, i bazuar në dokumenta origjinale, letra të shkruara nga dora e Nënë Terezës. Libri është një libër teologjik, përdor metodat teologjike, filozofike e misionare për të kuptuar e interpretuar figurën e Nënë Terezës dhe veprën e saj që e tejkalon bamirësinë. Libri është i bazuar në teologjinë e periferive të Papa Françeskut, një periferi që manifestohet në forma të ndryshme, me dimensione të ndryshme, me aktorë të ndryshëm. Nënë Tereza me zërin e saj i dha zë atyre që nuk kishin zë, i dha sy të verbërve. Për Nënë Terezën Zoti, besa-nderi, mikpritja janë të gjitha cilësi të cilat vijnë natyrshëm për një Shqiptar dhe këto ajo diti me zgjuarsi e vetëmohim t’ja transmetojë gjithë botës. Libri i profesoreshës së Historisë Kishtare dhe themelueses së Departamentit të Studimeve Katolike në Universitetin Seton Hall në New Jersey PhD Ines Murzaku ngjalli shumë interes për të pranishmit e shumtë dhe autorja deklaroi se edhe ajo vetë ishte prekur thellë nga jeta dhe vepra e Nënë Terezës dhe është në proces të shkrimit të një tjetër libri rreth Shenjtores së madhe shqiptare Nënë Tereza.

“SHËN JERONIMI ILIR” I DON LUSH GJERGJIT

June 21, 2021 by dgreca

Nga Sokol PAJA – DIELLI/Mhill Gjuraj Anëtari i Këshillit të VATRËS, në një prononcim për Diellin ka vlerësuar kontributin e madh të Don Lush Gjergjit për rigjallërimin fetar e shpirtëror dhe ngritjen e institucioneve fetare në Kosovë.

Z.Gjuraj vlerëson edhe librin e fundit të Don Lush Gjergjit “Shën Jeronimi Ilir” i cili i dedikohet një prej Doktorëve të shkëlqyeshëm të Kishës Katolike. “I shpreh mirënjohjen dhe admirimin e thellë për misionin fisnik e hyjnor, në funksion të përhapjes së fjalëve të Zotit dhe mësimeve të shenjta e veprave kushtuar Shenjtores Shqiptare Nënë Terezës” vlerëson Don Lush Gjergjin në Diellin e Vatrës z.Mhill Gjuraj. Libri Shën Jeronimi ilir (347-420) i Don Lush Gjergjit doli në shtyp me rastin e 1600-vjetorit të kalimit në amshim të Jeronimit të Stridonit. Shën Jeronimi lindi në vitin 247 në Stridon të Ilirisë (Dalmacisë). Në libër paraqiten mjeshtërisht aspekte të cilësuara historike, biblike, teologjike dhe shpirtërore. Parimi i njohur i Shën Jeronimit ishte: “Mosnjohja e Biblës është mosnjohja e Krishtit”. Mhill Gjuraj Anëtari i Këshillit të VATRËS, në prononcim për Diellin ka deklaruar se: “Shën Jeronimi Ilir” është një libër i shkëlqyer. Jam ndjerë shumë i respektuar prej Don Lushit për veprën që na ka sjellë dhe mbi të gjitha dedikimin që më ka bërë. Jam befasuar nga libri ku Shën Jeronimi nuk shquhet në libër vetëm si filolog i ditur, përkthyes shumë i zoti, si një mjeshtër i veçantë i fjalës së shkruar por edhe si krijues gjenial që ka arritur mjeshtrisht të depërtojë në skutat më të largëta teologjike e kishtare. Nëpërmjet këtij libri lexuesi mëson shumë rreth aspekteve të veçanta të jetës së Shën Jeronimit” shprehet Mhill Gjuraj për Diellin e Vatrës. “Ky botim zë një vend të veçantë në kolanën e veprave të jashtëzakonshme letrare, përkthimeve e botimeve teologjike e kishtare që Don Lush Gjergji na lë trashëgimi për brezat dhe institucionet fetare e bibliotekat fetare dhe publike në Kosovë” u shpreh z.Mhill Gjuraj për gazetarin e Diellit Sokol Paja. Shën Jeronimi ka qenë një biblicist i spikatur, si dijetar i lartë, dhe sekretar personal i Papë Damasit. Ai përktheu Biblën në gjuhën latine. Ai ia kushtoi 25 vite të jetës së tij përkthimit. Shën Jeronimi është Doktor i shkëlqyeshëm i Kishës së bashku me Shën Ambrozin (330-297) dhe Shën Augustinin (354-430). Veprimtaria kryesore e Shën Jeronimit ishte fokusi dhe lufta e tij ndaj mëkatit, veseve e epsheve si grykësi që dëmtojnë jo vetëm besimtarët por çdo njeri duke e afruar me djallin dhe jo me Zotin. Duke iu referuar librit për Shën Jeronimin, Don Lush Gjergji në aspektin përmbajtësor e ndan në kapitujt e mëposhtëm: a. Përthimi i tërësishëm i Biblës; b. Egzegeza – shpjegimet e teksteve biblike me kompetencë dhe njohuri të rrallë, me thellësi dhe mprehtësi jetësore për jetën fetare dhe morale; c. 122 letra personale e 32 korrespondenca që ai i definonte si libër, që janë thesar shpirtëror, kulturor dhe letrar që krahasohen me ato të Ciceronit; d. De viris illustribus, si ndër veprat më të rëndësishme letrare kishtare; e. Vepra dhe shkrime të tjera. Sipas anëtarit të Këshillit të Vatrës z.Mhill Gjuraj “Roli i Don Lush Gjergjit ka qenë jashtëzakonisht i madh për ringritjen shpirtërore e fetare të besimtarëve në Kosovë. Ai ka punuar me mund, përkushtim, e sakrifica. Falë dashurisë, urtësisë, falë forcës së besimit të madh tek feja, Atdheu dhe Zoti, Don Lush Gjergjit brezat do i jenë mirënjohës për çka ai i ka dhënë Kosovës”. Don Lush Gjergji sipas Mhill Gjurajt promovoi harmoninë mes besimtarëve, mirëkuptimin, respektin reciprok, respektin ndaj shtetit, institucioneve dhe solidaritet mes njerëzve në Kosovë.

REPUBLIKANI ALEKSANDER MICI, NJË SHQIPTAR PËR KËSHILLIN BASHKIAK TË NEW YORKUT

June 18, 2021 by dgreca

Avokat Aleksander Mici kandidat për Këshillin Bashkiak të New Yorkut, rrëfen ekskluzivisht për gazetën “Dielli”, Organ i Federatës Panshqiptare të Amerikës VATRA, New York, kandidimin e tij, platformën politike, zonën elektorale, formim profesional dhe ndihmën në komunitetin shqiptar. Me Aleksander Micin bisedoi gazetari i “Diellit” Sokol Paja.

NJË SHQIPTAR QË SYNON KËSHILLIN BASHKIAK TË NEW YORKUT

Unë kandidoj për Këshillin e Qytetit në Distriktin 13-të në zonën e Pelham Parkway, Morris Park, Pelham Bay, Throgs Neck Pelham Gardens Allerton, Williamsbridge dhe City Island. Në këtë zonë zgjedhore votuesit shqiptarë përbëjnë një numër të rëndësishëm në këtë distrikt por përfaqësimi i komunitetit tonë ka qenë shumë i zbehtë në zgjedhjet e shkuara. Pjesëmarrja e votuesve dhe mbi të gjitha e komunitetit shqiptar në masë në këto votime do të siguronte një fitore të sigurtë për kandidaturën time. 11,000 vota janë të mjaftueshme për fitore në këtë garë. Për momentin në fushatën elektorale po zhvillohen garat në partitë politike nga ana e demokratëve por gjasat janë që në zgjedhjet e përgjithshme përfundimtare unë të përballem me Marjorie Velazquez. Unë nuk kam garë brenda partisë time, kjo më favorizon dhe më motivon për të punuar me elektoratin dhe për tu fokusuar në fushatë si kandidaturë e vetme partiake në kampin Republikan. Ky është një besim i madh nga partia që unë përfaqësoj. Sigurisht është një vlerësim edhe për komunitetin shqiptar. Komuniteti ynë ka rastin të mbështesë për herë të parë një kandidat të mirëfilltë me eksperiencën e duhur, me integritet moral, qytetar e profesional dhe tejet i kualifikuar që ta përfaqësojë atë denjësisht dhe shqiptarët duhet ta marrin më me seriozitet pjesëmarrjen në politikë sepse është e vetmja mënyrë për të kërkuar të drejtat tona si komunitet. Fuqia e votës është fuqi përfaqësuese. Pjesëmarrja e gjërë në votime na faktorizon si komunitet. Unë pres shumë nga bashkëkombasit e mi. Historikisht, kur shqiptarët kanë qenë të bashkuar, kanë bërë punë të mëdha dhe kanë arritur rezultate historike. Ky është një moment i artë për ne si komunitet. Unë kam bindjen dhe kam shpresë të plotë se edhe këtë herë shqiptarët do të hedhin një hap të madh në suksesin e përfaqësimit të tyre në Këshillin e Bashkisë së New Yorkut.

RRUGËTIMI POLITIK I ALEKSANDER MICIT NISI NË SHESHIN 2 PRILLI NË SHKODËR

Veprimtaria ime politike nisi në një moshë shumë të re. Kontributi dhe sakrifica ime për democraci fillon në vitin e largët 1991, me daten 2 Prill në qytetin e lindjes në Shkodër. Në një kohë kur ende diktatura nuk ishte larguar, frika e Sigurimit të Shtetit dhe dhunës së diktaturës ishte instaluar kudo në qytet. Unë me bashkëmoshataret e mi të shkollës Jordan Misja ishim të parët që morëm guximin të sfidonim regjimin e atëhershëm diktatorial, duke organizuar dhe rrezikuar seriozisht jeten në demonstraten e 2 Prillit të Shkodrës. Pas nesh erdhi i gjithë qyteti. Ishte një moment guximi dhe lirie. Të sfidoje diktaturën donte një guxim të çmendur në atë kohë. Ne besuam te liria, luftuam për liri dhe e gjetëm lirinë.

LARGIMI NGA SHQIPËRIA ME ANIJEN VLORA

Në Gusht të vitit 1991, bashkë me 30 mijë shqiptarë të tjerë, morëm rrugën për në Itali nga porti i Durrësit, duke imbarkuar në anijën famëkeqe Vlora. Vuajtjet që kaluam ishin të pa imagjinueshme. 24 orë pa ujë dhe 4 ditë pa asnjë kafshatë buke. Kemi parë njerëz duke humbur gjymtyrët nga vinçat e anijes. Kemi parë bandat kriminale duke hedhur njerëz në mes të detit Adriatik sepse nuk dorëzonin paratë që kishin në xhepa. Vrasje dhe therje, grabitje të të gjithë njerëzve që ishin aty. Nëpërmjet disa manovrave patëm rastin të largoheshim nga stadiumi i tmerrshëm i Barit dhe filluam punë nga më të vështirat, si në bujqësi, ndërtim, shërbime komunitare etj, me qëllim që të kishim mundësi që të punonim për të siguruar minimumin jetik. Ishin ditë shumë të vështira mbijetese për të gjithë ne. Fakti që kishim ikur nga diktatura na lehtësonte në shpirt. Pas njëmbëdhjetë muajsh qëndrimi në Itali, në Qershor të vitit 1992 fituam të drejten të vinim në Amerikë.

ARDHJA NË AMERIKË

Në moshën 16 vjeçare sapo mbërrita në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, fillova punë në turnin e natës si pastrues supermarkatash dhe në mëngjes shkoja në shkollen e mesme. Fillimi ishte jashtëzakonisht sfilitës pasi pa ditur asnjë fjalë të vetme anglisht, u desh shumë sakrificë që të arrija nivelin e bashkëmoshatarëve në shkollë dhe pas një pune kërkuese e mbarova shkollën e mesme me nota të shkëlqyera. Në vitin 1996 fitova të drejtën për të studiuar në Fordham University dhe vendosa të fokusohem në dy degë Filozofi dhe Komunikim. Duke vazhduar më tej studimet e mia, hyra në Fordham University School of Law për të studiuar Juridik dhe me të mbaruar aty, fillova të punoj si avokat për Bashkinë e New York-ut. Pas një eksperience të gjatë dhe shumë formuese, vendosa të hap zyrën time të avokatisë ku vazhdoj dhe sot të punoj e ti përkushtohem familjes e komunitetit tim shqiptar.

NJË ZË AKTIV DHE VEPRIMTAR NË NDIHMË TË BASHKËATDHETARËVE

Që në vitin e parë që erdha në Amerikë dhe deri më sot, kam ndihmuar me dhjetëra njerëz në mënyrë vullnetare, sidomos ata që kishin probleme me çështje emigracioni, strehimi ose që kërkonin të hynin në shkolla dhe nuk dinin rrugët, hapat, procedurat apo njerëz që kishin mundësi të pakta ekonomike dhe kërkonin asistencë nga shteti, apo thjeshtë kishin nevojë për ti mësuar vendet dhe përdorja mjetet e mia e infrastrukturën time për tu ardhur në ndihmë bashkëkombasve të mi. Ndihma ndaj komunitetit tim është një ndër krenaritë dhe lumturitë e mia më të mëdha. Nuk doja që askush të kalonte në hapat e vuajtjeve të mia të fillimit. Kushdo që më ka kërkuar ndihmë i kam dhënë maksimumin tim pa asnjë kompensim sepse kam pasur dëshirë gjithnjë që të jap kontribut sidomos për komunitetin tim.

NGA AVOKATIA TE FILMI

Perveç studimeve akademike, kam mbaruar edhe një konservator privat aktrimi i cili më dha mundësinë të merrja pjesë në disa TV show me famë botërore si: “The Blacklist”, ‟Person of Interest”, ‟Elementary”, ‟White Collar”, etj dhe një film të Hollywood me titullin “Dead Man Down”. Gjithashtu jam “Black Belt” i gradës së tretë dhe instruktor në Tae Kwon Do, kam marrë vend të dytë në Gorvernors Cup dhe New York State Championship. Në skenën politike dhe angazhimin politik e qytetar, është e dyta herë që kandidoj për post politik, një herë si New York State Senator dhe tani si anëtar i Këshillit Bashkiak për qytetin e New Yorkut.

PLATFORMA E KANDIDIMIT POLITIK PËR KËSHILLIN E BASHKISË NEW YORK

Platforma ime e kandidimit është një platformë konservative ku si parim kryesor është limitimi i rolit të qeverisë në jetën e njerëzve, ku qeveria duhet të jetë si arbiter dhe jo si xhandar. Lëvizjet sociale të kohëve të fundit kanë nxjerrë në pah një luftë të re neo marxiste kundër tregut të lirë. Kjo luftë e rreme që po bëhet nuk është gjë tjetër veçse një revolucion si ai i tetorit në Rusi i kamufluar në emër të drejtësisë raciale për të instaluar sërish sistemin socialist. Dhe kjo intrige e radhës e Marxistave të rinj për të uzurpuar pushtetin vjen e paraqitur si një lëvizje benine që kërkon të përmirësojë jetën e njerëzve por në fakt ka si qëllim final instalimin e diktaturës së re. Kjo po bëhet në një mënyrë gjeniale nga e majta ekstreme Amerikane duke prezantuar disa teori të reja siç është ajo e “critical race theory” dhe “cancel culture” etj, ku po tentohet të fshihet kultura 300 vjeçare e demokracisë më të avancuar në botë, duke deklaruar se historia e kësaj perandorie është ajo prej racisteje dhe shfrytëzimit të njeriut me ngjyrë. Kjo po bëhet nëpërmjet përpjekjeve për të indoktrinuar brezin e ri me falsitete marxiste e raciale. Lufta ime politike, ndonëse për Anëtar i Këshillit Bashkiak, fokusohet tek ky fenomen. Për mua çështjet lokale me të cilat përballet një politikan i këtij niveli janë të rëndësishme por jo aq sa lufta ideologjike për të cilën sapo përshkrova. Ky eshtë thelbi i fushates time. Kjo është platforma ime fituese. Në krahasim me fushatën e parë politike, zhvillimi im politik ka qenë më tepër paralel sesa vertikal. Gjithmonë kam tentuar të kem një këndvështrim thelbësor më tepër se sa një qasje ndaj zgjidhjes së problemeve të ditës. Bandat e motoçiklistëve që terrorizojnë lagjen duhen ndaluar por duhet shikuar pse ky fenomen ka lindur jo vetëm si ta zhdukim etj, shembuj që janë pjesë e jetës së përditshme të zonës ku jetoj dhe po përpiqem ta përfaqësoj. Kandidatura ime fokusohet pikërisht në këto pikëpamje filozofiko politike. Zgjidhja e gjithë këtyre ndodhive gjendet tek një shqyrtim i thellë bazuar në sensin komun por edhe në një kerkim të thellë intelektual për të zbuluar embrionin.

GJUHA SHQIPE DHE PROBLEME TË SHKRIMIT NË MEDIA

June 15, 2021 by dgreca

Gjuhëtari Dr. Xhafer Beqiraj sjell para lexuesit përmbledhjen e tij studimore “Studime për shqipen I”, një botim që përmban punime shkencore të shkruara përgjatë një dekade për gjuhën shqipe dhe probleme të zbatimit të normës së saj në institucione dhe në media. Në një rrëfim për “Dielli”-n e “Vatrës” – New York, dhënë gazetarit Sokol Paja, gjuhëtari Dr. Xhafer Beqiraj deklaron se gjuha standard shqipe do një kujdes të veçantë e sistematik edhe në ditët e sotme, për sa i përket zbatimit të përpikëtë të normës standarde: normës drejtshkrimore, morfologjike, sintaksore etj., si në shkolla e në media elektronike e të shkruara, ashtu edhe në institucione shoqërore e shtetërore. Zbatimi i përpiktë i normës së shqipes standarde në shkolla dhe në të gjitha mediet do të kishte ndikim sistematik në të gjithë truallin e shqipes. Por për fat të keq, shqipja jonë e bukur ende ka probleme për sa i takon zbatmit të standardit në të gjitha sferat e jetës institucionale e shoqërore. Këto shkarje nga norma vijnë, sipas nesh, për shkak se mungon kujdesi i mjaftueshëm institucional, mungon kujdesi i mjaftueshëm i shqipfolësve, jo për ndonjë arsye tjetër. Pra, derisa ne shqiptarët jemi të aftë të zotërojmë gjuhë të huaja, si ështe e mundur të dalin probleme të zotërimit të shqipes standard në truallin e vet?!

STUDIME PËR SHQIPEN I

Përmbledhja studimore “Studime për shqipen I”, përmban artikuj shkencorë të shkruar përgjatë një dekade për gjuhën e sotme shqipe në rrafshe të ndryshme të strukturës së saj. Në këtë vëllim autori ka përmbledhur një numër artikujsh shkencorë, si dhe disa vëzhgime për gjendjen e zbatimit të shqipes standarde për diskutimet rreth saj si edhe recensione për veprat e kolegëve. Këta artikuj janë botuar nga autori në Shqipëri, Kosovë, Gjermani, Itali etj.

Kjo përmbledhje përfshin trajtesa për çështje të morfologjisë, si: “Formimi i mbiemrave në dritën e morfologjisë gjenerative, “Mbiemrat si klasë fjalësh me tipare emërore dhe foljore”, “Çështje të trajtimit semantik të mbiemrave në gramatikat e shqipes”, “Valenca e mbiemrit”, “Një vështrim i shkurtër për valencën dhe rolet tematike të foljes” etj.

Në shkrime të tjera të kësaj përmbledhjeje trajtohen edhe probleme të qëndrimeve mohuese ndaj gjuhës standarde, autori ngre problemin e përvetësimit të standardit në shkollë, flet për shkeljet e normës së gjuhës shqipe në mediet e shkruara dhe elektronike dhe në portalet informative që përbëjnë dritaren kryesore informative në ditët e sotme.

Siç thotë prof. Rami Memushaj në parathënien e këtij vëllimi, “… botimi i kësaj përmbledhjeje përbën një kontribut të dr. Xhafer Beqirajt në gjuhësinë shqiptare, sidomos në Kosovë, ku gramatikës po i kushtohet shumë pak vëmendje, ndërkohë që duhet të ishte sistemi më i studiuar, edhe për shkak të problemeve të shumta që po shfaqen në ligjërimin e folur e të shkruar në fushën e morfologjisë e të sintaksës si rrjedhim i ndikimeve të anglishtes dhe serbishtes dhe i punës së dobët të shkollës për zotërimin e gjuhës amtare.”

Në vijim po i japim disa fragmente të çështjeve të trajtuara nga gjuhëtari Dr. Xhafer Beqiraj.

DISA SHKARJE MORFOSINTAKSORE NË MEDIET E SHKRUARA

Mjetet e komunikimit masiv, veçanërisht mediet e shkruara, kanë një rol të gjerë shoqëror dhe një forcë të madhe ndikuese në komunikimin publik. Që nga Kongresi i Drejtshkrimit në mediet tona të shkruara, në të gjitha trojet shqiptare, përdoret gjuha standarde. Ndonëse mediet e shkruara dhe radiotelevizionet patën ndikim të rëndësishëm mbi dyzet vjet me radhë në dinamizmin e zhvillimit tonë gjuhësor, në to, edhe sot e kësaj dite hetohen shkarje në rrafshe të ndryshme gjuhësore. Në këtë kumtesë kemi trajtuar disa shkarje nga fusha e morfologjisë dhe e sintaksës. Kur rrihen probleme nga këto dy fusha gjuhësore, nuk mund të lihet anash as rrafshi semantik. Në gjuhën e shtypit, në radio dhe në televizione kemi veçuar këto probleme të normës morfologjike dhe sintaksore: 1) Po edhe sot, kur dygjinishmëria është pranuar si normë, ndeshim shpesh përshtatje të gabuara në gjini. Gjatë hulumtimit të kësaj dukurie nëpër gazeta (madje edhe në shkrime dhe tekste të ndryshme) përshtatja në gjini e emrave joambigjenë (dhe ambigjenë) me përcaktorë del si problem çdo ditë e më i shpeshtë për shkak të gabimeve në lidhjen e fjalës së përcaktuar me përcaktuesit, pra thyhet parimi i teorisë së lidhjes. Një dukuri tjetër në gjuhën e medieve të shkruara dhe në radiotelevizione është përdorimi i gabuar i parafjalës në disa struktura të fjalisë. Një problem tjetër që thyen rregullat e drejtshkrimit paraqesin edhe lidhëzat e paqena “pasi që”, “mbasi që”, të cilat, me sa kemi mundur t’i hulumtojmë, dalin të përdorura shpesh në shkrimet e shtypit ditor dhe në radiotelevizione. Lidhëzat e mirëfillta nënrenditëse kohore janë “pasi” dhe “mbasi” pa shoqërim të që-së, pra lidhëza pasi që është një lokucion lidhëzor i paqenë, por përdoret pandërgjegjshëm në shkrimet e shtypit të përditshëm, radioteleviozione, tekste dhe në ligjërime nga shqipfolës edhe me formim të lartë. 4) Në mjetet e komunikimit masiv ndeshim gabimisht të përdorur, sipas nesh, edhe mbiemrat “i dyfishtë”, “i trefishtë”, “i katërfishtë”, të cilët semantikisht nuk emërtojnë tiparin e një sendi a dukurie si sasi (numër), por emërtojnë tiparin si karakteristikë të një sendi të përbërë nga disa shtresa; një send a dukuri që ka dy lidhje; diçka që bëhet në dy-tri mënyra; diçka që shfaqet në dy-tri mënyra etj. Këto shkarje nga norma standarde paraqesin probleme në drejtshkrimin e shqipes. Kurse shqipfolësve e në veçanti atyre që merren me gjuhën e shkruar e të folur në mediet e ndryshme, u duhet një ndërgjegjësim më i madh për sa i përket zbatueshmërisë së normës standarde shqipe. Pra, në gjuhën e medieve është e nevojshme një kujdes më i shtuar në përdorimin e gjuhës standarde, sepse mediet kanë një ndikim jo të vogël në masën e gjerë popullore…

(Fragment nga punimi me titull “Disa shkarje morfosintaksore në mediet e shkruara”)

STANDARDI DHE DEBATET E SOTME RRETH TIJ

Debatet për gjuhën standarde shqipe janë të nevojshme dhe të mirëseardhura për zhvillimin e mëtutjeshëm të sistemit dhe të nënsistemeve të saj dhe do t’i shpien përpara kërkimet shkencore, ashtu si ndodh edhe me gjuhët e tjera europiane e më gjerë. Standardi nuk është një kod i mbyllur, sepse së bashku me zhvillimin e shoqërisë shtrohet nevoja edhe për zhvillimin e mëtejshëm të tij dhe ndryshimet duhet të vijnë natyrshëm, me tolerancë dhe pa politizime. Gjuha standarde është njësia më e shenjtë mbarëkombëtare me të cilën identifikohemi në botë. Mirëpo debatet e zhvilluara deri më sot për gjuhën standarde nxjerrin në pah qëndrime ndër më të ndryshme për të. Në debatet televizive dhe në mediet e tjera të shkruara kudo ndër ne, është vënë në dukje tendenca e disa prej debatuesve kundër standardit të shqipes. Kush më shumë e kush më pak i veshin standardit ngjyrime politike, duke thënë se është pjellë e periudhës komuniste, dikush fajëson standardin me pretekstin se kosovarët e kanë të vështirë të zotërojnë atë në praktikë, disa të tjerë marrin guximin të kërkojnë një standard për Kosovën dhe kështu të krijohet një identitet i ri, ka debatues, të cilët kërkojnë ngritjen e një standardi me bazë gegërishten. Po ashtu janë shprehur mendime, duke e fajësuar standardin e shqipes, se fëmijët të cilët flasin gegërishten në familje e kanë të vështirë ta zotërojnë shqipen e njësuar, kurse fëmijët, të cilët e flasin toskërishten në familje e kanë më të lehtë ta zotërojnë atë, sepse është më afër këtij dialekti të shqipes etj. Në këtë pikë, një dukuri e tillë është e vërtetë, por kjo ndodh edhe në gjuhë të tjera e megjithatë standardet e tyre vazhdojnë me hov të zhvillohen. Idetë e dala nga këto debate, na duken sa të habitshme, po aq edhe të papritura për gjuhën e njësuar shqipe, e cila qe ëndërr dhe dëshirë e shumë patriotëve dhe dijetarëve ndër shekuj, të cilët luftuan që kombi shqiptar ta ketë një gjuhë të njësuar. Qëndrimet e tilla për gjuhën standarde sot janë ogurzeza për mbarë kombin shqiptar dhe, nëse nisemi nga kjo logjikë, do të krijohet një hendek i thellë brendapërbrenda tij. Mirëpo shqipja e njësuar ka shuar shtat dekadat e fundit dhe qëllimet për ta zvetënuar atë do të jenë dështake, sepse mendjet e ndritura ndër shqiptarë, qenë çdoherë pararojë e gjuhës, e kulturës shqiptare dhe faktorë unifikues. Një gjë të tillë e bënë edhe kosovarët në vitin 1968 në Prishtinë, kur u mbajt Konsulta Gjuhësore e Prishtinës, të cilët në shenjë përkrahjeje të gjuhës së njësuar shqipe dolën me qëndrimin “një komb – një gjuhë” dhe kështu i paraprinë zhvillimit historik të Kongresit të Drejtshkrimit më 1972. Për t’i kontestuar të gjitha këto qëndrime destruktive dhe hipoteza të pabaza kundër gjuhës standarde shqipe, do të tërheqim një paralele në mes të shqipes dhe gjermanishtes. Gjermanishtja, siç dihet, është një gjuhë me shumë dialekte dhe dallimet në mes të dialekteve dhe nëndialekteve të saj, janë shumë më të mëdha, sesa dallimet që ekzistojnë në mes dy dialekteve të shqipes. Gjuhën gjermane e flasin mbi 100 milionë gjermanishtfolës në disa shtete. Nëse shikojmë historinë e zhvillimit të gjermanishtes ndër shekuj, do të vërejmë se gjatë formimit të standardit të saj ka pasur mjaft vështirësi, si edhe në shqipet, duke filluar që nga Martin Luteri, Bismarku e këndej. Natyrisht se pati mospajtime dhe pakënaqësi ndër gjermanishtfolës për krijimin e standardit, mirëpo të gjitha i tejkaluan dhe gjuha gjermane vazhdoi rrugëtimin e saj të zhvillimit. Ne mendojmë se nuk kemi kohë për të humbur, pra nuk mund të kthehemi në vitin 1972, sepse ashtu-ashtu qemë të fundit në Europë që bëmë standardizimin e gjuhës. Jemi një popull i vogël dhe nuk duhet të ndahemi furka-furka për shkak të tekave të dikujt që vjellin helm e vrer kundër gjuhës së përbashkët, të cilën e ngritëm me shumë mund dhe sakrificë. As nuk duhet veshur me ngjyrime politike standardin e sotëm, sepse të gjitha gjuhët e standardizuara janë krijuar (nga dijetarët) në epoka dhe rrethana të caktuara politike, sociale e administrative. Standardi nuk është i paprekshëm, ai mund të pësojë ndryshime në nënsisteme, por duke pasur kujdes gjithnjë e përherë në moslëndimin e tij.

KUSH ËSHTË DR. XHAFER H. BEQIRAJ

Xhafer H. Beqiraj ka lindur në fshatin Kosavë të komunës së Sharrit më 28. 04. 1970. Shkollën fillore e kreu pjesërisht në vendlindje dhe pjesën tjetër në qytetin e Prizrenit. Shkollën e mesme dhe më pastaj Shkollën e Lartë Pedagogjike “Xhevdet Doda” e përfundoi në Prizren (1995) në Degën e Gjuhës dhe të Letërsisë Shqipe. Në vitin 2002 përfundoi studimet 4-vjeçare në Degën e Gjuhës dhe të Letërsisë Shqipe në Fakultetin Filologjik të Universitetit të Prishtinë. Me të përfunduar fakultetin, po në këtë vit dhe në këtë fakultet, regjistroi studimet e magjistraturës në Degën e Gjuhësisë. Përfundoi katër semestra të këtyre studimeve pasdiplomike, i dha provimet e parapara, por nuk mbrojti mikrotezën e magjistraturës. Në vitin 2007 shkoi në Vjenë për t’i vijuar studimet. Fillimisht regjistroi kursin universitar të gjuhës gjermane në Universitetin e Vjenës, të cilin e përfundoi në shkurt 2009, kurse në mars po të këtij viti regjistroi studimet e doktoraturës në fushën e gjuhësisë në Universitetin e Vjenës. Mirëpo për arsye financiare detyrohet të kthehet në Kosovë dhe t’i ndërpret studimet (tetor 2009). Në vitin 2010 i njihet niveli i studimeve të masterit (DNDI) në Ministrinë e Arsimit të Tiranës, që i hapi rrugë për studimet e mëtutjeshme. Në vitin 2011 regjistroi studimet e doktoraturës, të cilat i përfundoi në vitin 2016 në fushën e gjuhësisë në Fakultetin e Historisë dhe të Filologjisë të Universitetit Shtetëror të Tiranës. Mbrojti tezën e doktoraturës me titull “Sintagma mbiemërore në gjuhën shqipe”, udhëheqës shkencor pati prof. dr. Rami Memushajn. Beqiraj ka një përvojë të gjatë në mësimdhënie. Që nga viti 1995 filloi të punojë arsimtar i gjuhës shqipe. Në vitin 1995 punoi vullnetarisht disa muaj arsimtar në shkollën fillore “Abdyl Frashëri” dhe “Lekë Dukagjini” në Prizren, duke i zëvendësuar kolegët e vet me qëllim që të fitojë përvojë në mësimdhënie. Kurse në vitin 1996 filloi punën me marrëdhënie të rregullt në shkollën fillore “Emin Duraku” në Prizren (arsimtar i gjuhës shqipe) dhe vijoi deri në vitin 2003. Në vitin 2003 merr thirrjen akademike “Asistent” i rregullt në Fakultetin e Edukimit të Universitetit të Prishtinës – Qendra në Prizren (në vitin 2004–2005 ligjëroi edhe në Fakultetin e Edukimit – Qendra në Gjakovë), ku punoi deri në vitin 2007. Nga viti 2009–2016 ishte profesor i gjuhës shqipe në gjimnazin “Loyola-Gymnasium” të Prizrenit dhe njëkohësisht ligjërues i angazhuar i disa lëndëve të gjuhësisë në Degën e Gjuhës dhe të Letërsisë Shqipe të Fakultetit të Edukimit të Universitetit të Prishtinës – Qendra në Prizren. Në vitin 2017 merr thirrjen akademike “Profesor Asistent” në Fakultetin e Filologjisë të Universitetit “Ukshin Hoti” të Prizrenit ku vijon të ligjërojë disa lëndë nga fusha e gjuhësisë. Xhafer Beqiraj ka marrë pjesë në konferenca, kongrese e seminare kombëtare e ndërkombëtare. Që nga viti 2015 është anëtar i Shoqatës së Gjuhësisë Shqiptare “Lingua Albanica” me seli në Tiranë. Beqiraj deri më sot (2009–2021) ka botuar një tufë artikujsh shkencorë brenda e jashtë vendit. Ai ka botuar një monografi me titull “Funksionet semantiko-sintaksore të mbiemrit në gjuhën shqipe” (Tiranë, 2016, f. 344), kurse përmbledhja me punime me titull “Studime për shqipen I” (2021) është vepra e tij e dytë. Xhafer Beqiraj jeton dhe vepron në qytetin e Prizrenit.