The Guardian/
ELIVERTA KANINA ”NDEZ QIRINJ PENGJESH”
Nga Sokol Demaku/Me një art të pastër të brendësisë shqpirtërore dhe me një botë të nduardurt të vargut të saj lirik poetja Eliverta Kanina na vjen me përmbledhjen e saj të tretë poetike të radhës “Ndez qirinj pengjesh” e cila përmbledhje ngërthen në vete vargje nga më të zgjedhurat nga llojllojshmeria e tyre duke fillau nga ato idilike të cilat janë aq bukur të thurura e ku zënë vendin themltar në vargëtim poetik të Elivertës, por duke mos anashkaluar edhe lëngun e fnatzisë se saj poetike.
Me një përshkrim të relaitetit jetësor, atij realiteti në të cilin ajo jetonë pra edhe vet autorja e buqetës poetik “Ndez qirinj pengjesh” kemi vargun e saj i cili paraqet jetën në format e saj me të buta por edhe me të ashpra të jetës bashkëkohore.
Nga ajo që prezentohet në këtë libër, kuptojmë se Eliverta shkruan me ndjenjën personale duke prezentua ate çka ajo ka në shpirt, ate çka ajo ndjen dhe ndesh në perditshmërine e saj.
Vёllimi poetik i “Ndez qirinj pengjesh” i Eliverta Kanina ёshtё një sintezё e qartë e ndjenjave poetike, ndjenjave shpirtërore tё rradhitura nё vargje tё thurura bukur, të imagjinatës së saj tё cilat shprehin botёn shpirtërore tё gruas poete, me forcёn, aftёsitё, dinjitetin dhe personalitetin e saj, me plot entusiazëm për jetën, për të ardhmen, por edhe nganjëherë deshprim dhe pesimizëm në jetë.
Me një art të brendësisë shpirtërore, me metaforën e saj të qelluar, i jep kontrast jetës i fal nota muzikore vargut dhe fjalën e thjeshtë e benë të bukurë. Ëndërra është ajo që e mban gjallë shpirtin. Janë vargje të cilat shprehin ndjenjat e brendshme shpirtërore të një realiteti të sotëm bashkëkohor në vendin tonë si tek poezia “Kaprico pranverore” kur autorja thotë :
Sesi ishim sot
Të brishtë, të pasiguritë, të cuditshëm
Nervozë përpiqnim buzët
Në vend të puthjeve, zenka celnim
donim të lidhnim vështrimet
nai vriste sytë dielli…
Ky vëllim me lirika malli dhe dashurie, vuajtje, vjen si pasqyrë e artit krijues të autores, ku e përballë me lexuesin ndjenjën dhe dëshirën për jetën. Krijimet ndërthuren me ndjenjën e shpirtit për jetën, sepse jetës i gëzohen të gjithë, jetën e duan të gjithë dhe s enjeriu ndjehet mirë dhe bukur kur jeton jetën. Këtë më së miri e pasyron Eliverta në poezinë e saj “Jo vetëm pemët celin” kur thotë:
Sa ditë bukur kjo e sotmja!
Jo vetëm njerëzit, por edhe teshat i gëzohen
Gjithkënd ka nxjerrë jashtë nga shtëpia
Të ndjehet bukur në dritën e saj
Kjo ditë më diell.
Eliverta më këmbëngultësin e saj dhe me aftësin e saj tashmë prej një krijuesje që jep aq shumë nga vetja në krijimtari arrin të befasoj lexuesin e saj me krijimet e saja artistike në këtë përmbledhje poetike kur tek poezia e saj “Autoportret”thotë:
Kam moshën e vajzës time
Fytyrën e saj të nurtë
Me sytë e katër të djalit
Shoh e mas horizontet
E sigurtë…
Nëse njeriu do bënë një rrugëtim në retrospektiv në buqetën peotike, “Ndez qirinj pengjesh” të Eliverta Kanina lexuesi bënë një ecje në kohën në të cilën poetja eci cdo ditë nëpër ato ecjet vetanake, më të cilat mundi të shoh, të ndjej dhe të vlerësoj qeshtje themelore të jetës së njeriut, në situata dhe kushte jetese të ndryshme. Në vagun e saj ai ka rezervuar një hapësirë të gjerë, të jetës me baticat dhe zbaticat në skenat e përditshmërisë sonë. Kur ajo thotë tek poezia “Urrejtje qiellore”:
O qiell i errët, i mbullur
Si poadron më rri përsipër
Si ai, edhe unë më të errta veshur
Njëri tjetrit i kërcënohemi inatcinj
Mëritat duke shprehur heshtur…
Ose tek poezia “Kanuni i fiqve”ku autorja thotë:
Mos e prek fikun me qumsht
T´prisah buzët
Kur piqen
Cahen katërsh nga dhimbjet
sa ndjellin kafshimet
emelsohen kur rreken
sa me dorë nuk preken
bien në tokë
mrekulli e embëlsisë shkuar kot
c`mekate në këtë botë
eh, femrat, fat fiku.
Ndjena e shfaqur nuk pasqyron vetëm dashurinë, ajo ngreh në lartësi përjetimin si objektiv të asaj periudhe e cila ruhet thellë në shpirt me të gjitha dallgët e pengesat e përjetuar, ajo kohë e cila ndoshta ishte paksa jo e zakontë. Sikur te poezia „Simfonia e nusepashkës”
Buzëqeshur më ndjellin
Të më mbajnë në pëllëmbë të dorës
Të më këndojnë këngën
Për dasmën
Me burrin „prej gjasme”
-nusepashkë fluturo…
Fluturova, bëra një zgjidhje
Në pëllëmbën e mallit gjethe.
Një mall, një nostalgji për një kohë të kaluar, për një kohë rinore, për një jetë sa idilike, një jetë me plotë perjetime zjarri dashurie. Me ate, mundohet të ngrihet mbi ëndrrat e ato ti bejë realitet. Ajo hyn në palcën e ndjenjave përmes vargut të saj idilik dhe del më një forcë që asaj i duhet njeriut dashuria që t`i ndiorcoj rrugën më tej. Këtë lexuesi do e përjetoj tek poezia “Prometu im”klur autorja thotë:
Ai erdhi drejt meje me një hu që i digjej në dore¨
Më ndezi në bebëzat e syve flakën
Prushin ma shkundi mbi tulin e buzëve
Hrin e hodhi mbi gjinjtë a hepuar
Në gushë, nën krahë, mes mkofshëve
Thëngjinj më vuri.
……………………………………
U shndërrova nëpishtar
Dashuria në dorë më mban
I ndircoj rrugën.
Jeta jonë është e mbushur me befasi, është një histori në vete, është një sprovë, por ne duhet të jemi të pregaditur që asnjë e papritur mos të na befasojë në jetë sepse atëherë edhe jeta humbë qëllimin.
Por është shumë inetersant se në filozofinë e vargut të Elivertës na paraqitet edhe besimi dhe mos besimi në Zot, ajo ndjenja ndaj tij, pesimizmi ndaj tij dhe ndaj asaj që ndodhë në meset tona në kohën në të cilën jetojmë, por edhe adhurimi ndaj tij, një ndjenjë e thellë konsiderate ndaj krijuesit të botës e këtë e thekson në vjreshën e saj më simbolike më së miri e përshkruan tek poezia „Profilkasi”.
O zot
Kur të bësh dashuri me mua
Vendos prezeravtivin
Se s`dua t`pjell zotër të tjerë kësaj Toke
Le të mbetesh ti, i vetmi
E meriotn kjo tokë dreqërish…
Eliverta Kanina është shumë produktive në vargëtim dhe në vjershat e saj kanë në vete një folozofi e cila lexueisn e bënë që të ngarendi nëlexim pa nderpreje.
Kurajoja civile
Nga Reshat Kripa/
Kurajoja civile është një nga vetitë më të çmuara të njeriut modern. Shembulli më i mirë në këtë drejtim janë zgjedhjet e fundit për Presidentin e Shteteve të Bashkuara të Amerikës. Gjatë fushatës elektorale të dy palët nuk lanë më bateri pa zbrazur mbi kundërshtarin e tyre por, kur çdo gjë përfundoi, të dy i dhanë dorën njeri-tjetrit. Kjo është Amerika demokratike. Kjo është demokracia e vërtetë. Kjo është kurajoja civile.
Po Shqipëria? Shqipëria është shumë larg këtij nocioni të demokracisë. Deri më sot në vendin tonë nuk është ndjerë zëri i kurajos civile për të hedhur poshtë të keqen e madhe të së kaluarës, për të kërkuar ndjesë për këtë të kaluar dhe për të ecur përpara drejt së ardhmes. Ky zë nuk është ndjerë nga asnjë politikan, nga asnjë qeveritar, nga asnjë intelektual i shquar. Jemi i vetmi vend i botës ku kjo ndjenjë mungon. Megjithëse e kam thënë edhe herë të tjera por do ta përsëris deri sa ky zë të dëgjohet. Papa Gjon Pali i Dytë kërkoi falje për krimet e kryera nga kisha katolike gjatë mesjetës. Kancelaria Merkel kërkoi falje për krimet e kryera nga nazizmi gjatë luftës së dytë botërore. Së fundi qytetari gjerman kërkoi falje për krimet e kryera nga i ati në masakrën e Borovës. Atëherë përse në Shqipëri, ku genocidi komunist ka qenë më i egri se kudo, nuk ndihet një zë i tillë?
Më së fundi ky zë u ndie. U ndie, madje në shkallën më të lartë të shtetit shqiptar, në Presidencën e vendit. Presidenti i Republikës kërkoi fal;je për krimet e kryera nga regjimi komunist. Faleminderit, i nderuar zoti President! Faleminderit nga të gjithë të përvuajturit nga ai regjim gjakatar! Xhesti juaj ishte shprehje e kurajos civile që ju karakterizon. Këtë e keni treguar edhe në raste të tjera. E keni treguar edhe kur për të parën herë një udhëheqës shteti shqiptar vizitonte vendin e vuajtjes dhe krimeve të kryera nga regjimi totalitar, kampin famëkeq të Spaçit. E keni treguar me dekorimin nga ana e juaj të shumë ngjarjeve dhe individëve të dalluar në luftën kumdër tiranisë komuniste. Për të gjitha këto ju falënderojmë!
Shumë zëra korbash u ngritën kundër jush për këtë qëndrim dinjitoz tuajin. Klithmat e hienave të zeza pushtuan faqet e medias së shkruar dhe asaj vizive, mbuluan ekranet e ndryshme të televizioneve, por ju vazhduat në rrugën tuaj, në rrugën e arsyes dhe të nderit, në rrugën e kurajos civile.
Do të kisha dashur që rrugën tuaj ta kishin ndjekur edhe të tjerë. Kanë kaluar 26 vjet nga përmbysja e madhe. Komunizmi perëndoi dhe nuk mundet më kurrë të kthehet në trojet tona. Por ai, siç thotë një fjalë e urtë, ka lënë litarin përjashta dhe ky litar është mentaliteti komunist i gjykimit të çështjeve. A do të munden shqiptarët të shkëputen nga ky mentalitet? A do të munden politikanët dhe shtetarët e të gjitha ngjyrave të kërkojnë falje për veprimet e tyre apo të sistemit të kaluar? A do të munden shkrimtarët, regjizorët, aktorët piktorët, skulptorët, skenaristët, libretistët, të kërkojnë falje për veprat e tyre që ngrinin në qiell sistemin mizor? A do të kenë kurajo civile ta bëjnë një gjë të tillë? Këto pyetje presin një përgjigje.
Mua më duket, në kushtet në të cilat po kalon shoqëria shqiptare, se një gjë e tillë është tepër e vështirë. Tepër e vështirë pasi nuk e lënë zërat e korbave të përmendur më sipër. Janë këto zëra që i shohim përditë në stacione të ndryshme televizive të shfaqin filmat diskriminues të periudhës së komunizmit. I shohim nëpër faqet e shtypit të përditshëm ku përshkruhen me nostalgji faqe nga ”veprat” e kriminelëve të përmbysur. I shohim në reklamat që u bëhen individëve të ndryshëm duke i paraqitur ata si dishepuj të diskriminimit komunist. I shohim disa ekzemplarë, ish përfaqësues të sistemit të kaluar, të gllabërojnë majat e disa shoqatave apo të të ashtuquajturave “Shoqëri Civile’ dhe janë pikërisht këto monstra që mbulojnë edhe faqet e ekraneve televizive. Një gjë e tillë nuk ndodh në vendet e tjera të Europës Lindore. Një miku im më tregonte se në Gjermani nuk studiohej fare historia e Hitlerit deri në vitet 80-të dhe kjo bëhej që populli gjerman ta harronte krejt atë periudhë. Atëherë përse të mos zbatohet edhe në vendin tonë një praktikë e tillë? Personalisht jam i mendimit se gjëra të tilla nuk e nderojnë vendin tonë, se gjëra të tilla e mbajnë larg mentalitetit demokratik të vendeve të tjera.
Ç‘duhet bërë atëherë? Një gjë të tillë do ta rregullojë vetëm koha. Shqipëria do të bëhet demokratike vetëm atëherë kur në krye të dalin bijtë e atyre prindërve që kanë lindur pas vitit 1990. Për këtë duhet të presim të paktën edhe një gjysmë shekulli. Por vitet rrjedhin si lumi dhe ajo ditë do të vijë pamvarësisht se ne nuk do të jemi më. Le ta gëzojnë brezat e ardhshëm!
Interview with hair stylist Nazmi Salihu
We met by chance at the play “Karamel” in Manhattan- tell me Mr. Salihu- how did you grow to love this trade?/
- Completely by chance. When I was very young, 15 or 16 years old in the early 80’s, my late mother Ajna, proposed to me that I should gain some professional skills after High School. One of these was hair cutting. At that time my boss helped me with my first steps and advised me that “if you want to succeed in any business, you really have to love what you are doing”. This way, one creates personality and succeeds. Almost immediately afterwards I fell in love with hair styling.
Which institution gave you your first lessons in this field?
- The name of the professional academy where I learned was Aerodrom. It was located in Shkup and was the best academy in the region at that time.
When did you begin to achieve the vision of your trade which you have today, and do you view this vision as a responsibility to yourself?
- After I finished the academy in Shkup, my family and I moved to Kosova, mainly because the discrimination of Macedonians towards Albanians there. We moved to the small town of Lipjan. There I set up a salon called Noli’s Hair Salon. Undoubtedly, this was a realization of my dream to be a hair stylist, and I achieved big success in this little town where I bought a house and lived with my family. Of course, if you want to succeed, you also feel a responsibility to yourself to keep up with the latest trends of the business. You also feel a responsibility toward your clients and you want to offer them the latest style. I have to emphasize that one of my biggest successes in my career was achieved in Budapest, Hungary where I participated in a hair styling competition where I placed third and was awarded. This was a big achievement for me at the time and I could not believe that I had achieved success in such a prestigious international competition.
How about your kids? Do they like your profession? Are they as talented as you in styling hair?
- Yes, I must say. As a matter of fact I did not encourage them to work with me in this field, but they themselves wanted to go to school and get a diploma in hair styling. This shows that they also have a passion for hair styling. My girls and boys studied hair styling in Brio Academy in Hartford, Connecticut. So in our salon, we now have my twin girls Alma and Nora who have gained 5 years of experience thus far. Also my son Urim, who has been working with us for 4 years, in which he has learned a lot. I also want to emphasize that soon our little girl, Tina, will join us in this profession. This means that our salon is a small family business which is providing us with enough income for a good and comfortable life in America.
When are you satisfied with your creative work?
- I am satisfied whenever I create a hairstyle that my client is pleased with. I consider it a success whenever my work makes another person happy.
Besides your Albanian Clients, you also have clients of other nationalities. If I may ask, can you tell us about other personalities in politics or American movie actors that are your clients and are happy with your professional hair styling?
- Yes, for 9 years beginning in the summer of 2006, I worked in a salon called “Airport Hair Stylist” in Minnesota. During this time I had an opportunity to meet and to fix the hair of some well-known figures of Hollywood. Among them were Luck Welson, Jenifer Aniston, singer Kenny Rogers, and many sports figures and actors, names of whom I do not recall. I also remember styling for the famous actress that played Zuzu in the movie “It’s a Wonderful Life”. But I cannot recall her name at the moment.
Mr. Salihu, during your long career in this business doing what you love, you have received much recognition, many medals, and other awards. Can you tell us about some of these honors?
- During my career in this business, I have received numerous honors. I would love to mention some of those. I’ll start with Europe; In 1991 I placed 3rd in a competition called “European Hair Show” which took place in Hungary. Here in The US, I was awarded with many awards such as: the “Future of Beauty in the World Award”, “Ambassador Stylist Program Award” and, and I also received recognition at the “Vantage Fashion Show” where I got a silver medal. Just recently, in 2016, I was awarded with a Certificate of Appreciation from the Albanian Fashion Agency in the “Week of Albanian Fashion”, organized by Mrika Krasniqi.
How long is your average day cutting and styling hair for your clients at “Noli’s Hair Salon” and do you feel comfortable with your everyday work?
- Of course I feel comfortable and I do this work with a passion. On occasion I work up to 14 hours a day, from 7:00 AM up until the late evening. This normally occurs when actors come to the salon, usually to fix their hair for photo shoots or in preparation for shooting films or dramas. I am heavily involved in this preparation. In the Nil Production, for example, I fix the hair of everybody who works in the agency including many American and Albanian actors.
How does Noli stay up to date on the latest trends taking into consideration the season, the styles and colors which are current, and also the fashion and clothes that have their ins and outs?
- I am in constant contact with the most famous stylists. We work very closely together on the newest styles that appear. We get involved together and we try to plan projects with the latest styles. We present models with the latest styles during each season at different hair shows all over the country.
Have you participated in competitions or shows using your styles and what did you gain in these endeavors?
- Yes, I have participated in many shows and events for models where I have introduced models with my own hair styles and make-up. The gain is tremendous. Particularly in my own satisfaction, because I am very happy when my models are being considered by the other successful Hollywood agencies. This achievement is proof of my success in the field of hair styling.
Mr. Salihu, you have also worked very closely with elements of American television. How has this successful relationship with American TV come about?
- Since 2008, I have handled the fixing of hair of TV moderators and their guests. Especially, I have worked closely with local channels 3 and 8.
Besides your art of styling, you also are an activist in the Albanian community. You are a patriot and a true artist. From where have you inherited these human virtues?
- Due to my nostalgia for the homeland and my inability to be there, I try to do my part, to the best of my ability, to bring Albanians together through a variety of events such as hair shows, movies, and dramas. I have inherited this love for my fellow Albanians from my family, and have been taught to love and never to forget our birthplace of Albania.
What are your future projects?
- Right now I am working on a film project of weekly fashion shows, which will be held in New York City in close cooperation with the Albanian Fashion Agency. At the same time, I am involved in promoting hair products from 3 different haircare companies. We are also near to unveiling new projects which I am not able to disclose at the time.
Home Sweet Home’ triumfon në Tirana International Film Festival
-Propozimi i Kosovës për Oscars, filmi ‘Home Sweet Home’/
PRISHTINË, 11 Nëntor 2016-Gazeta DIELLI-B.Jashari/Sonte në ceremoninë e ndarjes së çmimeve të festivalit Tirana International Film Festival (TIFF), propozimi i Kosovës për Oscars, filmi ‘Home Sweet Home’ me skenar nga Zymber Kelmendi, regji nga Faton Bajraktari dhe producent Trim Musliu triumfoi me dy çmime: Skenari më i mirë dhe çmimi i kritikës FIPRESC
Ky film dje (e enjte, 10.11.2016) është shfaqur edhe në festivalin e madh në Gjermani – Film Festival Cottbus dhe nesër (e shtune, 12.11.2016) pritet të shfaqet në Thessaloniki Film Festival në Greqi; ndërsa këtë muaj do të shfaqet edhe në Festivalin Ndërkombëtar të Indisë IFFI.“Home Sweet Home’ flet për Kosovën e pasluftës dhe për historinë e Agronit i cili për disa vite ka qenë i zhdukur dhe pasi kthehet në shtëpi, ai përballet me rrethin, të cilët e kanë keqpërdorur, emrin e tij për përfitime personale. Shumë projekte në fshat janë bërë në emrin e “rënies heroike” të tij. Familja e tij merr një ndihmë financiare si familje e dëshmorit dhe ato të ardhura i ka futur në kredi. Tashmë Agroni i ka dy rrugë: Të dal hapur në publik apo të pres përfundimin e projekteve. Kalon një muaj dhe Agroni është brenda. Në oborrin e shkollës që mban emrin e tij, zbulohet shtatorja e tij. Ai tashmë ka marr një vendim.
Filmi ‘Home Sweet Home’ është prodhim i shtëpisë filmike Cineproduction me producent Trim Musliu dhe bashkëproducent Senad Abduli dhe është i mbështetur nga Qendra Kinematografike e Kosovës dhe Agjencia e Filmit në Maqedoni.






