• Home
  • Politics
  • Opinion
  • Culture
  • Sports
  • Economy
  • Interview
  • Reporting
  • Community
  • Vatra

Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

Karadyzenat e komunitetit

August 6, 2014 by dgreca

Pamflet/
Nga Pjetër Jaku/
Fukurallëk hava,- tha dikush, tek lëpinte kockat e një darke gjysëm te rjepur, duke parë karadyzenat tek kurdiseshin si knusat për të mbajt fjalime. Qitapet me ngjyra patriotike dhe me disa defterë përmrena, sa krejt gjyksi i tyne, të linin me kuptue se akshami po vinte si një karaqytyk kryelmuet me një aparat pushtlliqesh, tuj rrotullue gjuhën në gojën e flliqun prej do fjalësh të çartallueme, bash si sytë e tyne të pshurrun prej një kohë të vranët. Tuj lyp do lule dhe do f’mi të veshun kombtarisht, dhe tuj u shpurdh si pordha nëpër brekë, sic thotë populli, kinse po i hyn në qef presidentit ( të biznesit kuptohet ), vraponte pa e ditur se ku, si pula kryepreme. Sharlatanit me medalje për shërbime që u kishte ba tan sekretarve të byrosë, nja dy dritëshkurtër ia kishin dhanë dekoraten, tuj mendu se do bahej dikushi, edhe pse me rrakitizmin e tij revolucionar karaqytiku ishte klasifikuar si një spiun i rrezikshëm i ish të dënuarve nga idhuli i tij. Njëri prej karadyzenave shante ambasadorin pse paska guxue me ndal nji mramje në nji kafe shqiptare, ndërsa shifte se mos dikush po i shifte tuj ba veprime kryekput prej manjakësh badihava, që gjithkuj du’n me i dalë përpara, gjoja se po e presin, gjoja se po ia japin një ndihmë me njoftë ata, që sipas tyne, po e ngatrrojnë komunitetin, pse nuk i lanë (shumicen sipas tyne) me dirigjue turmat, pa asnjë të drejtë e mundësi përfaqësimi. Pritësit dhe propozuesit e dekoratave ( sipas karadyzenave ) marrkan një randsi, që ata po i vritka ma keq se rrufetë e Zeusit e, per ma shumë kur haberet veç u japin gajret për sabahun e nesërm.
Tuj u ra damllaja, përditë e ma shumë po u rrëshqiste gjuha prej mendjes e po lypnin bela në akordimin e telave, që asesi nuk nxirrnin tingull, veç si do gjygyma haramgji të mykun e pa namuz. Me teorinë e prehjes së lapsave u lëshuen me ndreq do punë në komunitet, pa pasë një cent një xhep, duke u turr si bishti mas spatës me kritikue e me dhanë mend nëpër do dallap mediatik. Teorinë e binasë ( vendit të dukshëm ) e kishte dhanë një ashikli e kalemxhi, që nuk ishte ma shumë se një ngatrrim zorrësh në nje bark që bante përpara, sa herë u donte bytha kambve me leviz.
Të randë sa mendimet që i lëshonin përroit të kritikave, pa i lidh me asnjë llojë rrypi, pasi pantollonat, zakonisht i mërthenin veç me pulla, ndërsa deklaratat për mungesë portofoli i kishin dhanë prej kohësh, duke qënë disi ma të lehtë pa peshën e parasë dhe pa cicërimën e celularit, pasi edhe ky alet u mungonte.
Ata po u binin do tupanave, që zani i tyne nuk u shkonte ma larg se te veshët, me mendimin se po i jepnin xhevap miletit.
Ata po i rrenonte tymi e qoftet e festave dhe, për ma shumë, kur këto baheshin në qendrat e fesë, pa menduar se emigrimi ato i ka të vetmet, ku mund të dallohet nacionaliteti e ku mund të ruhet pak gjuhë e pa shkelun nga harresa.
Me do bidate me turlifarë emnash ishin turrë me u vu në ballë të ndryshimeve, pa mujt me ndryshue kurrë kostumin, tuj u sjellë nëpër salla si do teneqe zhurmuese, veç me mujt me ju afru sofres së nderit, kinse po bisedojnë me ndonjë përsonalitet të ransishem, me i marrë kartviziten dhe të nesermen me e thirr për do padi ordinere, tuj mendu se raporti i tyne do të ketë bereqet.
Mjaullima e kollareve bishtprerë dhe trokitja e këpucëve me majë nuk po i çonte ma larg se përfillja e askujt, edhe pse donin medeomos me ra në sy të gjithkujt.
Mos o Zot ma keq!
Në ndonjë rast rahmetlijtë u përballen edhe me ndonjë azgandajak në filhall hyzmetin e xhullurdisë që kurdisën për të marrë një nga kalatë fetare të komunitetit.
Llahtar ushkurët serbes vihen përballë komunitetit të pa sabër dhe pa ra në ujdi me njani tjetrin, se kush do t’i printe kësaj zallamahie për mosnjohjen e konsullit, thua se konsulli u kishte marrë hisen e diellit, siç do të thonte dikur Baca Adem! ( Adem Istrefi, poet). Disa prej jazeklinjve kopukë që kishin përfitu prej konsullit, dhe disa kohë më parë e mbronin si hyzmeqarë të pashoq, filluan sulmin me topanxhat e pa shenjestër, duke i rënë më shumë vetes se konsullit.
Mezallah se mirrnin vesh këta insane, me një masraf të ngutshëm donin me hek konsullin, biles dhe priftërinjtë që banin aktivitete kombëtare. Zullumqarët e padamshëm shkuan ma larg se kaq! Nuk po u pëlqente as ambasadori. Përpjekjet me ndrru ambasadorin vazhdojnë edhe sot. Thua se Ambasadori nuk asht njeri i lirë. Dhe ku?! Në vendin ma të lirë të botës. Problemi u ba pse ai na paska marrë pjesë në dasmën e një te riu shqiptar! Siç paraflitet, ai nuk paska marrë pjesë në një takim pa krye të tyne, me ndonjë ftesë verbale të papërfaqësuar! Aksham karadyzenat po i quajn ambasadorët lidërship artificial. Me një hyxhym yrysh të papamë e me një halis të pashoq dhanë ide, se ku e si duhen ba aktivitetet e shqiptarëve, se kush mund të kishte tagër me i udhëheq ato, se si duhej me u ndërtu një Qendër Kulture e të tanë shqiptarëve. Sytë e mufatun u hanin sheshjollin nga nervat, derisa mbrriten te një dollap milet për me dhanë mend, sikur do të banin batërdinë në ata shqiptarë që nuk u bindeshin atyne. Edhe pse pak haber kishin në ato punë, hapnin sytë ka kryekaradyzeni, për të ndrruar temën e bisedës. Kryekaradyzeni qerrata, kur e pa se po e tepronin me problemet komunitare, i çoi përnjëherë në Lazarat, ku një xhullurdi e pashoqe po bahej atje. Njëni, bajagi i ditun, përsëri doli aty ku duhej; komuniteti!
Veç kësaj, veç vetes së tyne, tanë të tjerët ia paskan me hile komunitetit, tuj fajësua emigrantët që u shkonin mbrapa prijësve fetarë dhe konsullit.
Si zabitllarë të rënë nga fiku, kacavirreshin në “aftësitë” për t’i treguar rrugën komunitetit e për t’i bindur se, pa qënë ata prezent, asgjë s’mund të bëhëj si duhej. Disa sish mburrin njëri-tjetrin për heroizma të imagjinuar dhe epitete legjendare, duke mos menduar se dogri komuniteti i ka parasysh bëmat e tyne.
Sahatmbetësit në kohën pa krye, me fortmençuninë e hallakatun, i binin legenit kulturor për mbosmbajtjen e aktiviteteve, askund tjetër veç në odat imagjinare, që nuk mund t’i bajë askush në udhë kolektive, veç shtetit shqiptar, nëse do bindej në fitimin ( mbasi të rregullonte Amabsaden ), ose ndonjë pasaniku që do ta merrte përsipër administrimin.
Afeder senez, por dikush duhet me ndreq një akllagi me t’hollue mendjet e tane kajmekamave të emigrimit, kudo e cilëtdo qofshin, që ta kuptojnë mediokritetin, për të mos e quajtur vlerë!
Ishalla u jep Zoti ymer e ja bajnë hyzmetin mendjes me kuptue veten, se na, halia s’po mund i kuptojmë!
vazhdon….
Michigan,06 Gusht 2014(mbremje)

Filed Under: Komunitet

Do pika drite… për Ahmet Kolgjinin

August 6, 2014 by dgreca

nga Jozef Radi/
…në të 15 vjet të ikjes së Tij!/
Me shkruejtë për Ahmet Kolgjinin, kam mendue gjithherë sa asht gjaja ma e lehtë që mund të baj, bile mund ta baj edhe me sytë mbyllë, edhe në gjumë, edhe midis çorodisë së përditshme… mundem me thanë… çka s’mundem për Ahmet Kolgjinin: mundem me shkrue me lehtësinë e çeljes së lules apo ramjes së gjethes, mbasi akumulimi im i gjatë e i heshtun, për çdo grimcë të dhunueme të jetës së këtij djaloshi të ikun herët, ndër ato kohna të përgjakuna shtazësh të egra, ka pikue në mue si dhimbje hane dhe rrin ashtu i mbledhun dhe pret… prandej them se gjithçka mund të shfaqet ashtu si nji krue që rrjedh pa ia kërkue askush, thjesht pse Ahmet Kolgjini hyn te ajo kategori e njerzve që mbeten “djaloça të përjetshëm”, pse shpirti i tyne ka nji përmasë të veçantë e të papërsritshme, që e ndalon moshën me ecë dhe i jep krahë pegasit të shpirtit me i grah qiellit kah të mundet, deri sa ta lodhë atë…
Shpesh e mendoj dhe i bahem dalazotas i jetës dhe veprës së këtij njeriu modest, pse ai i dha vuejtjes kuptimin ma madhështor të jetës, pse diti me i ba vend vetes ndër miq e shokë, po edhe ndër urrejtsa, pse edhe fëmijë ndër vuejtje e tortura të mnershme ndejt si burrë; pse edhe i rritun pa babë, po nën kujdesin e veçantë të nji partie që s’e la me gëzue nji ditë të vetme n’at përmasën e tij njerzore të papërmasë… e megjithatë Ahmeti mbijetoi.
Sot i përkujtojmë të pesëmbëdhjetin vit të ngjitjes ndër qiej, dhe jam i bindun se ai kqyr mbi ne, kqyr me shumë dhimbje gjithçka ndodh, pse shumçka asht ashtu si ai s’e kishte andrrue… e sigurisht ndër qiej ai përlotet jo për çka hoqi e vuejti, po për çka andrra e tij për vend të vet vazhdon të jetë andërr…
Sot po e përcjell kët nderim ndaj tij me disa poezi që ai mbrriti me i ba libër pak para se ti mbyllte sytë, për me dëshmue që edhe pse futën në burg pa mbushte të 18 vitet, edhe pse bani 20 e kusur vite burgjeve të tmerrit, edhe pse u rrit pa babë; edhe me pse motra rrugëve të krejt kampeve të tmerrit, ai do të mbahet mend e do të kujtohet si poet, si poet delikat i asaj dashnie që mbetet veç andërr…
Ky njeri i brishtë e i tejdukshëm, ky zog vetmitar kange, fitoi betejën ma të madhe të jetës së vet: betejën me urrejtjen, mbasi kish fitue betejën mbi trishtimin, betejën e pafund me burgjet dhe interrnimet, betejën me provokuesit e ndytë që s’i lanë nji ditë me e gëzue si duhet… betejën e të mbetunit Njeri, Njeri i Dashuruem… kur bishat të shkelnin me kambë e me dhambë…
Nderim, respekt, mirnjoftje dhe do pika loti të spërkatuna me dritë… për Ju zoti Kolgjini!
2 gusht, 2014
*Botohet me lejen e autorit.

Filed Under: ESSE Tagged With: Do pika drite... për Ahmet Kolgjinin, Jozef Radi

DIELLI: KANDILI KOMBËTAR

August 6, 2014 by dgreca

Janë shkruar shumë artikuj në fletore dhe të përkohëshme shqiptare mbi historin’ e DIELLIT prej njerësve të ndryshmë se si dhe qysh u-themelua ky kandil kombëtar, dhe pa dyshim njerës të tjerë do t’shkruajnë në t’arthmen mbi këtë pikë.
Me mbylljen e gazetës “Kombi” në Boston dhe të revistës “Albania” në London, qe nevojë e domosdoshme për botimin e një gazete kombëtare jashtë Shqipërisë që të lëftonte për të drejtat e popullit shqiptar. Dhe kjo nevojë u duk më tepër kur Xhon-Turqit burgosnë Dervish Himen sepse i gjetnë Flamurin e Shqipërisë me vete, dhe asnjë gazet’ e brendëshme nuk guxoj dot të fliste për mbrojtjen e tij nga frika e Xhon-Turqve.
Ahere Faik Konitza në London dhe Fan Noli në Boston u-muarnë vesh për botimin e një gazete shqip n’Amerikë.Ata nukë njiheshin personalisht, njohja e tyre qe me anë të shkrimeve në shtyp dhe të letre-këmbimit, dhe ashtu u-lith miqësia në mes të dyve. Natyrisht patnë dhe shokë të tjerë që e biseduan çështjen e gazetës, po fakti është se ata të dy qenë shkaktarët kryesorë për botimin e DIELLIT. Me përpjekjet e tyre u-ndes ky Kandil Kombëtar më 15 shkurt 1909, dhe është mbajtur ndezur gjer sot nga Vatranët e dedikuar dhe patriotë të vërtetë që s’janë larguar kurrë nga VATRA.
Kush e pagëzoj DIELLIN me këtë emër, nuk e di dot, kjo gjë munt të jetë shënuar në rekordin e shoqërisë “Besa-Besën” kur u vendos botimi i tij, po ku munt t’a gjejmë atë rekord? Kurse për themelimin e VATRES gjenden plot dokumenta historikë, ndonëse shumë herë janë shtrëmbëruar nga njerës të pakujdesur, besoj kjo është fjala më e urtë që munt të përdorim. Për shembëll, kur u-festua Dekata e Parë e Federatës Vatra, dolli një numër i posaçmë i DIELLIT me 16 faqe, dhe atje është botuar një artikull i gjatë prej Faik Konitzës mi historin’ e VATRES, i cili në paragrafin e fundit thotë këto: “Për emërin, formën federale, kanunorën, regulloren, dhe shpiritën e parë të VATRES, jam responsible (përgjegjës) unë. Po e drejta është që VATRA, të cilën un’ e lashë çilimi shtatë muajsh, u-rit, u-madhua, u-bë një forcë nga Fan Noli dhe Vatranët e Amerikës, më 1915-1919, dhe n’atë shvillim unë s’kam patur as një pjesë. (DIELLI: KANDILI KOMBËTAR
Pjesë e nxjerrë nga “Historia e Federatës VATRA” e Refat Xh. GurrazezitDIELLI: 31 Mars 1922).

Filed Under: ESSE Tagged With: DIELLI: KANDILI KOMBËTAR, Refat Xh Gurrazezi

LISTA NR 5- NJIHUNI ME KONTRIBUTIN E TË PARËVE TUAJ NË SHBA PËR CËSHTJEN KOMBËTARE

August 6, 2014 by dgreca

(Vijon nga Dielli online, 30 korrik, 31 korrik, 3 dhe 5 gusht 2014)- Ne foto eshte nje pamje nga Cotail i Vatres me rastin e 100 vjetorit te themelimit-29 prill 2012)
Ja kontribuesit e dates 3 qershor 1917(Fushata vijoi edhe ne vitin 1918). Do te vijojme te publikojme edhe listat e tjera, jo me shume per shumat e dites se pare te fushates se sa per evidentimin e vatraneve te asaj kohe.
MANCHESTER, N.H.
Jaçe S. Selenica $ 10
Qani Sulejman $ 10
Hysen Xheladin $ 10
Isuf Bajko $ 10
Veli Sami $ 10
Haxhi Adem $ 10
Krati Vangjel $ 10
Kosta Isak $ 10
Serafim Blushi $ 10
Emin Kurti $ 10
Islam Kurti $ 10
Avni Grapshi $ 10
Kaman Angoni $ 10
Qazim Angoni $ 10
Muhedin Kalo $ 10
Kadri Çipi $ 10
Kareman Çipi $ 10
Ymer Ysen $ 10
Shasho Selo $ 10
Miçe Pando $ 10
Luka L. Blushi $ 15
Mihal Nikolla $ 10
Vëllazëria Filip $ 10
Hysen Bido $ 10
Qazim Grapshi $ 10
Ihmet Poshi $ 10
Islam K. Çenko $ 10
Serjan Abdall $ 10
Xhevat Harxhi $ 10
Siri A. Karagjozi $ 10
Ali J. Mertinji $ 10
Hasbi Tahir $ 10
Ibrahim Xheladin $ 5
Alex Petro $ 2
Muharem Hassan $ 5
Koli Lazi $ 10
Toli Josif $ 10
Adem Ajas $ 5
Refat Xhemal $ 5
Nani Dh. Treska $ 5
Mehmet Jaup $ 10
Lili J. Adams $ 5
Kosta Vasil $ 2
Gaqi S. Bellovoda $ 5
Islam Shasho $ 10
Toli Naum $ 12
Vangjel Kona $ 5
Kristo Petro $ 5
Hamit Hysen $ 10
Goni P. Spiro $ 5
Lili Nini $ 2
Rapi Theodor $ 2
Kristo Grigor $ 5
Saliko Reso $ 10
Isuf Dhrami $ 10
Spiro John $ 2
John Petro $ 1
THIMI Dh. Katundi $ 3
Kosta Dimçe $ 1
Aleks Z. Luarasi $ 2
Duçe Ali Manastiri $ 5
Andrea Stefan $ 5
Hysen Abdall $ 10
S(h)uma e ndihmave $ 494
Numëri i ndihmëtarëve 63
Ndihma midisore $ 7.84

Rekordin e kolonisë e ka Z. Luka L. Blushi me $ 15
_______
FRAMINGHAM, MASS.
Thanas Vangjel $ 16.25
Kristo Kosta $ 17
S. A. Thomas $ 12
Lambi Kreshpani $ 21
Thimi Mihal $ 15
Vasil Theodor $ 19
Petraq Qiriako $ 12.75
George A. Thomas $ 15
Pandi Ilo Mborja $ 10
Miti Mihal $ 10
John Carroll $ 15
Argjir Kondillari $ 6
Koli A. Demo $ 10
Ilo Ligor $ 18
Nishi Lazi $ 5
Pandi Vangjel $ 10
Ndrio V. Adams $ 5
Rako Petro Katundi $ 5
Spiro Vangjel $ 1
Dhore Theodhos $ 5
Dhori Dionis $ 2
Anonim $ 2
Thomo Gramo $ 5
Sotiraq Thimi Dishnica $ 1 (një foshnje prej një muajsh)
Nishi Spiro Katundi $ 10
Saotir Joseph Katundi $ 5
Kristo Ziko $ 15
Athina Thomo Gramo $ 2
Pandi Andon Durro $ 5
Feim Jahja $ 4
Riza Selim $ 5
Vani George Elmësi $ 7
V. Ath. Shtika $ 5
Vasil George Elmësi $ 5
Anastas Prifti $ 1
Stavre Stefan $ 1
Spiro Grame Katundi $ 2
Guri Stratobërdha $ 5
Ndriho Tasi Katundi $ 5
Kosta Pappas $ 1
Miti Dhami Katundi $ 5
Lici George Elmësi $ 5
S(h)uma e ndihmave $ 336
Num5ri i ndihmëtarëve 46
Ndihma midisore $ 7.30

Rekordin e kollonisë e ka Z. Lambi Kreshpani me $ 21
_______
JAMESTOWN, N.Y.
VëLL. Telha Goskova $ 30
Vëll. Odo Zboqi $ 20
Kasem Daut Breshtani $ 10
Ramis Roshanji $ 10
Sotir Mborja $ 6
Spiro Ford $ 31
Zeqir Belortaja $ 10
Feti Starova $ 10
Vëll. A. Kamenica $ 12
Ali Dvorani $ 5
Vëll. S. Stajo $ 22
Vasfi Korça $ 10
Dervish Belortaja $ 5
Vëll. Adem Korça $ 10
Qemal Frashëri $ 25.66
Vëll. Pando Dishnica $ 20
Shefqet Frashëri $ 15.84
Xhemali Belortaja $ 5
Refat Plasa $ 12
Refat Korça $ 5
Qani Rexhep Korça $ 10
Gaqo Vishnja $ 15
Dervish Xhemal $ 10
Gani Hysen Ravoniku $ 10
Osman Ali Ravoniku $ 10
Emin Myrteza Ravoniku $ 5
Shaqir Tahir Mborja $ 5
Rakip Tresteniku $ 5
Estref Sulejman Korça $ 10
Shaban Kuçi Kor1a $ 5
Refat Belortaja $ 5
Vëll. Haxhi Pepellashi $ 20
Nazif Pepellashi $ 5
Neim Zboqi $ 5
Zenel M. Piluri $ 5
Muharem Qerim $ 5
Ramadan Zboqi $ 5
Abas Zboqi $ 5
Rushan Pepellashi $ 5
Nuri Pepellashi $ 5
Tefik Alush Belortaja $ 10
Haxhi Sulejman Belortaja $ 5
Riza Jashar Vërleni $ 5
Ismail Bitincka $ 5
Vëll. Ysni Bilishti $ 10
Jorgji Th. Dishnica $ 5
Dhimitraq V. Dishnica $ 5
Ilo Andon Dishnica $ 5
Hasan A. Roshanji $ 10
Isuf Ibrahim Korça $ 5
Vëll. K. Kajca $ 15
Mehmet R. Ribanji $ 5
Halim Plasa $ 5
Benush A. Pepellashi $ 5
Ali Zyber Floqi $ 5
Sadik K. Pepellashi $ 5
Avdulla Graca $ 11
George Themeli & Co. $ 10
Vëll. Islam Vërleni $ 16
Kasem Plasa $ 10
Banush Ismail Hoçishti $ 5
Feim D. Gërleni $ 10
Demir M. Bilishti $ 5
Hysen N. Kamenica $ 5
Tosun Plasa $ 5.70
Piti Cici Berati $ 5
Myrto H. Hoçishti $ 5
Qamil J. Hoçishti $ 5
Haki M. Hoçishti $ 5
Nevrus H. Plasa $ 5
Mustafa J. Plasa $ 5
Kasem Mengulasi $ 5
Hysen A. Xvezda $ 5
Nevrus Babani $ 5
Shaban J. Vranishti $ 5
Themel Sotir $ 10
Vasil Gjine $ 5
Nidhe Shaka $ 5
Sabri Leskoviku $ 5
Gazeta Koha $ 5
Vëll. Q. Vranishti $ 10
Qani D. Korça $ 7
Vani Dhima $ 5
Shaban D. Harvati $ 10
Hysen Belortaja $ 11
Muhamet Poloska $ 5
Feti Starova & Co $ 3
Islam Kajca $ 2
Krati Çeno $ 0.25
Demir Korça $ 2
Zekman Nakoleci $ 2
Ramadan Belortaja $ 2
Hodo K. Pepellashi $ 3
Hasan Vranishti $ 1
Hamit Vranishti $ 1
Nebi A. Muzencka $ 2
Zeqir T. Korça $ 2
Kasem K. Vranishti $ 2
Hysen R. Korça $ 2
Hasan Dajlan $ 3
Feta Pavari $ 0.50
Zeni N. Korça $ 2
S(h)uma e ndihmave $ 789.95
Numëri i ndihmëtarëve 104
Ndihma midisore $ 7.58

Rekordin e kollonisë e ka Z. Spiro Ford me $ 31
_______
(Vijon)

Filed Under: Vatra Tagged With: CËSHTJEN KOMBËTARE, dalip greca, Gazeta Dielli, LISTA NR 5- NJIHUNI, ME KONTRIBUTIN E TË PARËVE TUAJ, NË SHBA PËR, Vatra

KU HUMBI REVISTA “MËSUESI” ?

August 6, 2014 by dgreca

Nga Kadri Tarelli/
U bë kohë që në dorën e mësuesit e më pak të lexuesit shqiptar, nuk duket gjëkundi gazeta apo revista “Mësuesi”. Më pëlqen ta quaj gazeta “Mësuesi”, pasi u mësuam me të për rreth 60 vjet me radhë. Vallë ç`ka ngjarë, që humbi ky zë i shtypit tonë, sepse për disa dekada, aty janw pasqyruar përpjekjet dhe mundimet e jashtzakonshme të punonjësve të arsimit, për mësimin dhe edukimin e brezave. Kjo fletore e mësuesisë dhe diturisë, ka shpalosur e pasuruar ndër vite mendimin teorik e praktik të pedagogjisë Shqiptare, pa kursyer këtu edhe shpirtin idealist të atyre mijëra mësuesve që shërbyen si “Misionarë të dijes” në të katër anët e vendit. Me keqardhje e shtrova pyetjen: Ç`ka ngjarë? Pasi më duket e pabesueshme, që drejtuesit e rinj në Ministrinë e Arsimit e hoqën nga lista e detyrave dhe punëve që i përkasin këtij sektori kaq të rëndësishëm e delikat të shtetit, për të thënë më shumë, të kombit. Pyetja mund të përsëritet shpesh, pasi askush nuk di shkaqet pse heshti, për të mos shtuar, pse dhe kush e mbylli zërin e mësuesit, si një gjë të tepërt e të pa dobishme.
Para pesë-gjashtë vitesh gazeta, dilte një herë në javë. U bënë përpjekje të mira për ta përmirësuar si paraqitje e më së shumti si përmbajtje, duke i paraprirë kërkesave në rritje të lexuesit mësues, njëkohësisht në ndihmë të zhvillimit të arsimit dhe shkollës shqiptare. Nuk vazhdoi gjatë. U ndëruan drejtuesit ndëruan edhe huqet. Kështu, sa hap e mbyll sytë, dolën me një ide të re: Nga gazetë e shndëruan në revistë, që do të botohej një herë në muaj. Sa për të bindur veten dhe të tjerët, u kërkuan edhe disa opinione mbi dobinë e kësaj pune. Pavarësisht mosdashjes dhe sorollatjeve burokratike, revista doli. Cilësia e letrës dhe e paraqitjes ishte mbi atë që mund të kërkohet dhe pretendohet. Me hapsirën kohore të një muaji, revista e humbi rolin operativ dhe lajmin e shpejtë. Megjithatë pavarësisht vërrejtjeve, revista ishte, si i thonë fjalës, “gjysma e të mirës”. Mësuesit dhe drejtuesit e shkollave kishin një dritare ku mund të shprehnin mendimet, njëkohësisht mes kolegësh të mund të shkëmbenin përvojë në veprimtarinë praktike të zgjidhjeve të problemeve të shumta që ka shkolla. Kjo punë, në mos gaboj, vazhdoi deri në muajin shtator – tetor të vitit të shkuar 2013. Që nga ajo kohë revista humbi “pa nam e nishan”, me një fjalë pushoi së qëni pjesë e shtypit profesional të mësuesve.
Kur ndodhin ngjarje të tilla të papritura e të pajustifikuara, që lenë gjurmë e pasoja, hapet gryka e thesit të hamendjeve. Pyetjes “Pse”, i shtohen edhe shumë të tjera, ku mund të veçohen dy të tilla:
Më e para që vjen në mendje është: Ç`të keqe ka shkolla dhe arsimi ynë nga gazeta, apo revista “Mësuesi”? Të thuash se është e padobishme, s`besoj se ka mendje mësuesi e drejtuesi që e pranon një gjë të tillë. Të thuash se ka shumë shpenzime dhe nuk mund të përballohet, edhe kjo nuk ze vend as tek mësuesi më i ri, madje as edhe te mësuesi më indiferent. Le ta gjykojmë me një llogjikë të thjeshtë ekonomike. Në të gjithë sistemin arsimor punojnë më shumë se 40.000 mësues, (po përdor shifra të rrumbullakosura, hollësitë le t`i mbeten statistikave). Kështu, sikur gjysma, në rastin më të keq çereku i tyre ta blenë apo të abonohen, del që Revista “Mësuesi” të ketë tirazhin më të madh në titujt e mediave të shkruara. Shifër të tillë do ta kishte lakmi çdo botues dhe pronar gazete. Vetiu detyrohesh të kthehesh në kohë e ta shtysh më tej mendimin, sepse është i njohur fakti se edhe në çastet më të vështira që ka kaluar vendi në këtë çerek shekulli demokraci, gazeta ka dalë e ka shkuar në çdo shkollë e mësues. Atëherë mbeten në buzë pyetjet që s`kanë fund. Dikush mund të shtyjë fjalën e të thotë se, kjo gazetë nuk ka lajme. Unë me aq sa njohje kam për arsimin dhe shtypin e shkruar, përfshi këtu edhe gazetën “Mësuesi”, nuk ndaj të njëtin mendim. Nëqoftëse bëhet fjalë për lajmet jo të mira, ato le t`i mbeten “monopol” shtypit të ditës, që mezi pret të ndodhë diçka jo e këndshme e ta publikojnë me gërma të mëdha në faqe të parë. Sa për gazetën “Mësuesi”, lajmi ka tjetër natyrë dhe mision. A nuk përbën lajm edhe një foto e një shkolle në skajet e largëta të vendit? Po portreti i një mësuesi, nxënësit e të cilit janë fitues të olimpiadave, konkurseve shkencore, letrare, muzikore, pikture apo sportive. A nuk ankohemi se nuk ka botime për mësuesinë, kur në fakt ka plot të tilla dhe mësuesit nuk e marrin vesh, pasi s`ka kush t`i bëjë njohje e publicistikë, sepse autorët nuk ka mundësi e fuqi. A nuk janë lajme veprimtaritë që kryhen nga nxënësit, si brenda dhe jashtë shkollës, shpesh herë për t`u admiruar për nga organizimi, bukuria dhe vlerat edukative. Janë pikërisht këto lloj lajmesh, që shërbejnë si modele dhe nxitje për përmirësim nga kolegët mësues e drejtues shkollash. Po të vazhdohet më tej, fjala e shkruar nuk gjen fund, ashtu si e gjithë jeta dhe veprimtaria nëpër shkollat tona. Duke gjykuar kështu, dalim në përfundimin se, duke mbyllur gazetën “Mësuesi”, nuk fitojmë asgj. Përkundrazi!
Pyetja e dytë që pason të parën, është: Çfarë humbasim? Më duket e tepërt kjo pyetje, mjafton të bisedojmë me mësuesit e rinj. Vallë ku do ta aftësojnë veten për t`u bërë vërtet mësues të mirë, kur nuk ballafaqohen me përvojën e kolegëve të tyre në shkolla të tjera, të cilët nuk përtojnë dhe me vetëdije qytetare marrin mundimin të hedhin në shtyp, atë çka ndjejnë e bëjnë në dobi të nxënësit dhe shkollës. Po pse vallë, vetëm të rinjtë kanë nevojë të kualifikohen e të shkëmbejnë përvojë? Po të thinjurit ku do të ushqehen me të rejat e pedagogjisë bashkëkohore? Vërtet arsimi në koncept është i njëjtë kudo, duke përfshirë edhe kërkesat. Edhe problemet e ngjarjet mund të jenë të përafërta, por zgjidhjet dallojnë shumë nga njëra-tjetra. Pikërisht këtu qendron dhe dobia e gazetës dhe shkrimeve që ajo pasqyron. Ka zëra që përshpërisin se për arsimin shkruajnë edhe gazeta të tjera. Po është e vërtetë. Shkruajnë veç për njoftime të dikasterit të Ministrisë, edhe ndonjë shkrim që ka shigjeta goditwse. Po jetën e shkollës, klasës, metodat, disiplinën, detyrën dhe demokracinë, marrëdhëniet e ndërsjellta me nxënësit, prindërit, bashkësinë e qytetit dhe të fshatit, ku do ta gjejë mësuesi, kur dihet se çfarë pëlqejnë e publikojnë gazetarët dhe gazetat, të cilat çdo shkrim e mbështesin mbi parimin e tregut dhe parasë. Nuk më vjen mirë ta them, po s`më rrihet pa përmendur një histori gazmore që e tregoi një kolegu ynë drejtue shkolle: “S`marrim vesh se ç`bëhet, sepse na mungon Revista jonë “Mësuesi”. Njiheshim me çka bëjnë të tjerët dhe krahasonim veten tone, ku jemi. Po unë e kam gjetur një zgjidhje. Meqw dal herët nga shtëpia, e kam porositur vjehrrin, (edhe ai ka qënë mësues dhe tani është në pension), që të dëgjojë çdo mëngjez leximin e shtypit të ditës. Të mbajë shënim gazetën që ka shkrime për arsimin. Kështu lexoj diçka sa për të thënë. Natyrisht ne nuk mund të rrinim pa qeshur me këtë zgjidhje origjinale shqiptare.
Për titullarët dhe drejtuesit e arsimit, ca më shumë për mësuesit, s`ka nevojë për shumë shembuj që të binden se çfarë humbasim. Mjafton të vlerësojmë atë çka mbetur e shkruar nëpër vite, që përbën pjesën më të plotë të historisë së arsimit dhe pedagogjisë Shqiptare. Një pasuri e madhe, me të mirat dhe mangësitë e kohës. Mbase ka vështirësi, por cilado qofshin ato, nuk e përligjin heshtjen dhe aq më tepër mosveprimin.
Dikush mund të shprehet: Pse kaq vonë po ngrihet e rrihet ky problem? Pwr gjwrat qw duhen nuk është vonë, megjithse u prit gjatë. Me sa jam në dije, një kërkesë për gazetën “Mësuesi”, është shtruar para disa muajsh nga Shoqata kombëtare e arsimtarëve shqiptar, në mos gaboj në Mars të këtij viti 2014, por përgjigjes i`u pre gjuha dhe gazeta nuk e pa dritën e diellit. Ndoshta pritet shtatori i vitit të ri mësimor. Them ndoshta, duke u kujtuar drejtuesve të Ministrisë së Arsimit, atë thënien e mençur të popullit: “Kasollen e vjetër mos e prish, nëse s`je i zoti të bësh tjetër më të mirë”.

Kadri Tarelli
Durrës

Filed Under: Opinion Tagged With: Kadri Tarelli, KU HUMBI, REVISTA “MËSUESI” ?

  • « Previous Page
  • 1
  • …
  • 4480
  • 4481
  • 4482
  • 4483
  • 4484
  • …
  • 5724
  • Next Page »

Artikujt e fundit

  • VATRA URON BESIMTARËT KATOLIKË: GËZUAR DHE PËRSHUMËVJET PASHKËT
  • Ndërroi jetë Agim Bardha, “Vatra” e “Dielli” ngushëllojnë familjen patriotike të Ekrem Bardhës për humbjen e vëllait
  • Dita Ndërkombëtare e Librit për Fëmijë – Magjia e Leximit
  • Shoqëria shqiptare ka nevojë të kujtojë dhe reflektojë…
  • Balshajt dhe Cërnojeviçët në territorin e Zetës së dikurshme…
  • Divorci prindëror dhe funksionimi akademik dhe social në adoleshencën e hershme (moshat 10–15): Një rishikim teorik zhvillimor-ekologjik
  • HOMAZH PËR SHQIPTARËT QË HUMBËN JETËN NË MASAKRAT E TIVARIT DHE DUBROVNIKUT
  • Kush ishin 12 Apostujt?
  • NATO dhe e ardhmja euroatlantike e Kosovës: Garancia e sigurisë dhe perspektiva strategjike
  • Basorelievi i Gjergj Kastrioti Skënderbeu në Castello de Monti, Pulia, një prani që tejkalon gurin dhe kohën
  • Noli në Asamblenë e Lidhjes së Kombeve
  • Një Moment Historik për Komunitetin Shqiptar në Chicago
  • Dom Kelmend Spaqi, in memoriam…
  • “Këngë të përshpirtshme të kolonive shqiptare në Sicili”- Giuseppe Schirò
  • “HEDH NJË KAFKË TE KËMBËT TUAJA”!

Kategoritë

Arkiv

Tags

albano kolonjari alfons Grishaj Anton Cefa arben llalla asllan Bushati Astrit Lulushi Aurenc Bebja Behlul Jashari Beqir Sina dalip greca Elida Buçpapaj Elmi Berisha Enver Bytyci Ermira Babamusta Eugjen Merlika Fahri Xharra Frank shkreli Fritz radovani Gezim Llojdia Ilir Levonja Interviste Keze Kozeta Zylo Kolec Traboini kosova Kosove Marjana Bulku Murat Gecaj nderroi jete ne Kosove Nene Tereza presidenti Nishani Rafaela Prifti Rafael Floqi Raimonda Moisiu Ramiz Lushaj reshat kripa Sadik Elshani SHBA Shefqet Kercelli shqiperia shqiptaret Sokol Paja Thaci Vatra Visar Zhiti

Log in

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Cookie settingsACCEPT
Privacy & Cookies Policy

Privacy Overview

This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these cookies, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may have an effect on your browsing experience.
Necessary
Always Enabled
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Non-necessary
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
SAVE & ACCEPT