Në emër të popullit amerikan, Michelle dhe unë ju përcjellim urimet më të mira për të gjitha komunitetet muslimane këtunë Shtetet e Bashkuara dhe në mbarë botën në fillim të muajit të bekuar të Ramazanit. /
Nga BEQIR SINA, New York/
WHITE HOUSE : Presidenti amerikan, Barack Obama, u ka uruar myslimanëve në Shtetet e Bashkuara dhe në gjithë botën, fillimin e muajit të shenjtë të Ramazanit.Në deklaratën e zotit Obama theksohen kontributet e myslimanëve në Shtetet e Bashkuara, përfshirë arsimin, punën humanitare dhe reduktimin e dallimeve në të ardhura dhe në varfëri.
Muaji i shenjë i Ramazanit fillon sot dhe karakterizohet me agjërim prej agimit e deri në muzg të ditës.Ramazani përfundon me festën myslimane të Bajramit të Madh.Presidenti Obama tha se ai i pret me nderim myslimanët amerikanë në Shtëpinë e Bardhë për iftarin tradicional, me të cilin përfundon një ditë e agjërimit.
Në emër të popullit amerikan, Michelle dhe unë ju përcjellim urimet më të mira për të gjitha komunitetet muslimane këtu në Shtetet e Bashkuara dhe në mbarë botën në fillim të muajit të bekuar të Ramazanit.
Një kohë për vetë-reflektim dhe përkushtim nëpërmjet lutjes dhe të agjërimit, Ramazani, thotë në dekleratë Presidenti Oabama është gjithashtu një rast kur muslimanët në tërë botën riafirmojnë angazhimin e tyre për të ndihmuar njerëzit me më pak fat, duke përfshirë edhe ato të luftojnë për shkak të vështirësive ekonomike dhe pabarazisë. Këtu në Shtetet e Bashkuara, ne jemi mirënjohës për shumë organizata muslimane amerikane, individëve dhe bizneseve që janë të përkushtuar për të krijuar mundësi për të gjithë duke punuar për të reduktuar pabarazinë e të ardhurave dhe varfëri, jo vetëm nëpërmjet përpjekjeve të tyre të bamirësisë, por edhe përmes iniciativave të tyre për fuqizojë studentët, punëtorët dhe familjet me arsim, aftësitë dhe kujdesin shëndetësor që ata meritojnë.
“Ramazani, gjithashtu na kujton përgjegjësinë tonë të përbashkët për të parë të tjerët si ne dëshirojmë ashtu si dhe veten tonë dhe parimet bazë që lidhin njerëzit e besimeve të ndryshme janë së bashku: një dëshirë e zjarrtë për të parë vetëm paqe, drejtësisë dhe barazisë njerëzore. Në një moment kur shumë njerëz në mbarë botën vazhdojnë të vuajnë nga konflikti pakuptimtë dhe dhuna, edhe këtë herë ky muaj i shenjtë na përkujton obligimet tona të përbashkëta për të parë drejtësinë dhe paqen dhe për tëmbrojtur dinjitetin e çdo qenieje njerëzore”.
Në fund të kësaj Deklarate nga Presidenti i SHBA, Barack Obama me rastin e Ramazanit thuhet se :”Ashtu si unë e kam bërëçdo vit si President, unë shoh përpara për të përshëndetur myslimanët amerikanë nga gjithë Shtetet e Bashkuara nnga Shtëpia e Bardhë duke shtruar një darkë Iftari. Që kjo të jetë një tjetër mundësi për mua për të përcjellë vlerësimin e Amerikës për kontributin eamerikanëve myslimanë në vendin tonë dhe të uroj myslimanëve në botë, një muaj i bekuar me gëzimet më të mira të familjes,komunitetit, paqeja dhe mirëkuptimi. Ramadan Kareem.” thotë Presidenti Obama
POETI
Tregim nga Roland Gjoza/ New York/
Ai ishte nje djalosh i hajthem, qe priti me teper se gjysme ore dhe iku. Ernesti nuk priste me, sepse nuk kishte kohe te merrej me lunatiket e parnasit, ca fantazma qe ishin shtuar shume kohet e fundit. Te Kafja e Madhe shkoi me pajton. E pa serish perskithtasi ate djaloshin e hajthem, qe s’kishte asgje te vecante, pervec syve qe i digjeshin si ne ethe. Kishte nje vuajtje te thelle ne ata sy. Sikur i luteshin; A mund te vij? Ku? Kam nje sekret per ju. C’sekret? Jo prej andej, pra prej parnasit, po prej ketej, nga rruga.
Piu puron e zakonshme, surbi kafene e trashe te ziere ne prush te ri mbi banak, te pergatitur prej vete usta Rrokut qe s’ia hiqte syte, kthehu dy tri hurba vere kallmeti, nga ajo qe pinte at Fishta dhe mbylli syte. Ja, pra, asgje e re. As ne rrethet intelektuale, as ne plumbnajen e kohes qe po i vriste mushkerite e muzave, as ne bordelet e vogla ku gjallonin po ato trupa tashme te zdraluna prej perseritjeve te po atij pasioni vulgar. Cingijet qe vinin prej azise ishin me te molisuna prej epshit, me te nxehta ne shtrat. Ajo e mbremshmja qe ai e lakmoi prej tundjes se epshte te kurmit, vecan te vitheve mershore, vijes perpara qe gati zbulohej me nje rreqethje lektisese e me nje dhimbje te embel, i kishte lene nje mbrese te paharrueshme. Jo, sonte s’do te shkonte me te, ishte e rrezikshme, s’donte te vuante sepse ai binte shpejt ne dashuri dhe bente marrina.
Djaloshi s’po ia ndante syte. C’hiqte me keta rioshe te dalldisur pas bordelos se fjaleve, a kishte rene ky djalosh me ndonje nga ato ezmerkat qe kundermonin prej ererave trullosese, s’kish dyshim qe jo, prej lekures se zbehte dhe atij trishtimi si per here te pare. Trishtim poeti. Po ishte merzitur me keta poetet e rinj qe donin te dilnin nga labirinti i tyre si minotauri dhe mund te benin gjemen; mund ta hanin ate vete. Kishte tre numra rresht qe botonte nje Bodler te ri, qe s’i shqitej nga gjaku, aq shume e kishte turbulluar me vrullin e tij djaloshar pa nje cen. E kishte perpire qe ne leximin e pare dhe si me nje leter kopjativ, ai ia kishte perthithur me gjithsej shijen. E kishte lene pa mend dhe s’po gjente menyren se si ta sikteriste, prandaj e botoi tre here radhazi qe t’i merzitej, po sa here e conte mendjen tek ai ndjente nje tronditje gati si nje fatkeqesi. Vijne papritur si hordhite barbare dhe te rroposin per nje cast, mirefilli ndjen se te ka kaluar koha. O zot, ose duhet te vuajme prej vrasjeve te talenteve, ose duhet te poshterohemi me nje buzeqeshje triumfi per ta e t’u japim doren.
Djaloshi ishte fare afer dhe ai kthehu kryet plotesisht nga ai. I tha me sy; C’kerkoni, djalosh?
Zotni Koliqi, nisem per Puke e kushedi kur vij..ju lashe mbi tavoline nje poezi..i vetmi ngushellim per atje eshte nje gisht leter..
U kthye dhe iku si i ndjekur pa thene asgje tjeter. Mungoi ajo tirada kinse e dale prej zemre e mbushur me urime e pershendetje zemre. Ky djalosh kishte vetbesim gjer ne cinteresim per veten. Ishte i llojit sakrifikues. E shpetoi prej nje ftese kortezie; Doni dicka me pi, djalosh? Pra, ai i kishte hedhur dorashken. U terbua, i erdhi ta ndiqte dhe t’i terhiqte veshin per kryelartesine qe kishte treguar, por e permbajti veten, madje qeshi me kete parodi qe e shpiku prej vetevetes nga frika, vetem nga frika. Vec kur te degjonte edhe ne zerin burreror dhe lajkatues te Rrokut, britmen e majekrahut; erdhen barbaret! Se keshtu vijne keta te rinjte e zbehte, qe te sillen rrotull ngaqe ta kane nevojen e, kur i permbushin qellimet, bajne mahi per ty neper kafene e klube.
Mori serish pajtonin dhe shkoi te Shiltet e Stambollit, te hante pacen e Koles dhe te shikonte e te ndezullohej prej harese, sic bente cdo mengjes, keto kohet e fundit, cingijen me syte si bajame, Xhilanen xhind me krela gjer te thembra e kembes, me mishin pothuajse cullak, te zeshket e me vija te rrumbullta epshi qe te zinin frymen. Me te s’kish rene ende ne shtrat, se i druhej renies ne dashuri, e kishte kete dobesi, binte ne dashuri dhe bente marrina; pinte, i linte punet, edhe ato krejt te domosdoshmet, e ia mbathte ne arrati, pa lene kurrfare njoftimi. Fishta e perkrahte, madje i thoshte me buzagazin e tij shkelqyes; ia shkule puplat prej trupit si gjeli i zi i Llesh Kabetes? Me nje fjale, a e shkaterrove, a e hoqe merakun?
Ne redaksi shkoi ne mesdite, pasi i kishte bere te gjitha ritualet, u ul ne kolltukun rrotullues prej lekure te kuqe te erret dhe, kur pa nje poezi perpara, gjysme te hapur, iu kujtua djaloshi i zbehte. Pati nje grime frike, nje si medyshje e pakenaqesi, nuk i donte me befasite, tani qe pothuajse qe i ngopur me gjerat, po pikerisht ato fjalet e tij aq mekanike, kinse pa peshe e qe fshihnin nje te keqe, se do te nisej per Puke, e bene qe te zgjaste duart e te hapte fletet.
David, thirri, hiqe profesorin e latinishtes prej faqes letrare, fut ket poezi..
Ne mbremje nuk luajti brixh. Po pikerisht ate mbremje, kur fare s’i shkonte neper mend, Xhilana i premtoi se do t’i shkonte ne dhome, ne mesnate. Ai djalosh i kishte sjelle fat. Po i ecte. Kur perfytyroi kurmin e saj aq hamgjites, i lakmuar prej te gjitheve, edhe prej atyre qe iu dhimbseshin fort paret, erdhi menjehere ne qejf. I brodhi te gjitha vrimat e qytetit, takoi plot te njohur e miq, po ishte si ne ethe dhe aspak i qarte, sic i ndodhte pothuajse gjithmone.
Prej kah i vinte? Poezia. Ai djalosh e kishte tronditur, por krejt ndryshe, jo me cmire te fshehte, por me keqardhje. Ishte nje nevoje e brendshme per ta marre ne mbrojtje. Ishte njekohesisht nje kapitullim i pranuar me gaz, nje mundje pa u ndeshur, sepse s’kishte rivalitet. Zakonisht kur na mundin pa lene asnje grime dyshimi, eshte nje ndjenje nenshtrimi qe na kthen ne sherbyes te zellshem. Edhe pse jemi poshteruar boterisht brenda vetes, pa e shpallur, duke e ndrydhur e trysur thelle, sepse vetem keshtu mund te ruajme qetesine e jashtme.
Nuk i ngjante askujt ai djalosh, as Bodlerit, as Rembose, as Karducit, as Leopardit, po as shpures se tij, po ta merrte vesh Fishta, ne qofte se do ta lexonte, nuk do te tregohej entuziast, se tek ai djalosh kishte shume sarkazem e ironi per idhujtarin. Ai djalosh kishte dhuntine e nje moderniteti qe s’vjen prej ndikimeve po eshte thjesht prodhim i pavetedijshem i fares se vet. Ai pothuajse vinte nga rruga, prej pamjeve te vrazhdta te saj, prej vulgaritetit te bujshem, por qe kishte tharmin e vet impresionues. Mundohej ta hiqte nga trute dhe piu pa mase sepse te tjere po vinin. Ata ishin te porta. Sot, neser, ai do te hynte.
Kur piu goten e trete te veres, nxorri nje pusulle dhe shkroi; Ju lutem me e pase kujdes Migjenin, se asht nji talent i respektueshem.. Ia nisi menjehere nenprefektit te Pukes. Ishin gjeste qe ai i bente jo rralle. Por me fort kur ndjehej i nenshtruar, por kurre kete dobesi s’ia pohoi vetes.
Pas nje muaj po ai djalosh e kerkonte me sy te Kafja e Madhe, tashme i harruar plotesisht. Kush eshte ky?
Nuk po me njifni zotni Koliqi? Erdha t’ju falenderoj per fjalet e mira. Me emeruan drejtor.
Kaq?
Marr ma teper, qeshi djaloshi. Por nuk i tha kurrgje per poezite dhe skicat qe gazeta po ia botonte rregullisht.
Do t’uleni?
Jo, ju faleminderit..tash nisem per Greqi..arsyena shendetesore.. dhe i zgjajti doren.
Atehere pac shendet, i tha Koliqi dhe i shterngoi doren, por..sa u be gati ta pyeste per doren qe iu duk shume e nxehte, nderroi mendje, sepse nuk mund te poshterohej serish prej ketij djaloshi kaq delikat.
Dhe perseri e harroi. Vec njehere iu kujtua pas nje darke me miq, kur mbeti vetem dhe ishte ne forme per te shkruar. Po sapo hodhi vargun e pare e kapi veten krejt bosh dhe kjo ndodhi krejt papritmas, frymezimi qe i kish ardhur si shkulm iu be fir ne cast. Perse ndodhi? Ende kishte neper kujtese nje proze te migjenit per nje malesor me breke legjendare qe pershkon malet me nje thes me miser mbi shpine.. breke legjendare.. misri.. nje rreqethje, nje oh prej tmerrit dhe pena i ngeci dhe nuk shkoi me tej. Nje kokerr miser i kerciti dhe atij ne leter.. nje kokerr miser i verdhe qe leshoi nje vezullim te holle prej floriri.. dhe ishin ato dite kur malesore te veriut, prej ujes, hanin qershi, se qerdhite ishin ba me bollek ate vit..se s’kishte miser.. s’kishte buke me hanger..dhe ajo malesorja me barkun te goja qe prej ujes se perbindeshme i lutet plakes t’i kepus qershi.. e ai kishte pare dhe s’e njihte mjerimin. Po edhe poeti nji aristokrat ishte.. dukej prej bojes dhe kostumeve qe vishte.. po sa tronditese! Po aspak e bukur. Po cfare te ishte? Dhe i shkrepi qe ta merrte nje nate te cingijet, te ajo Xhilana me cica te medha e me thithka si gonxhe stambolli, ta shifte tu u zhigate ne epshe dalldisese, se ia ndjente mishi qe ai djale i hajthem s’kishte provue gja.
E pa dhe nja dy here te tjera, i buzeqeshi lehte, po nuk qendroi t’i jepte doren. E zinte nje ngutje dhe nje deshire per t’iu larguar.
Nje dite pyeti Davidin, redaktorin dhe faqosesin, nje inventar levizes i te gjitha imtesive qe lidheshin me te gerbulurit e parnasit.
S’na ka sjelle me ai djaloshi, David..ai.. Migjeni..
Ashte ne Itali, vuen prej tuberkulozit, zotni..
Ashtu? Sa keq.. Dhe une s’e kam patur mendjen me e pyet..Shkruaji nje leter si redaksi dhe kerkoji ndonje shkrim..
Ju ban pershtypje ai, zotni Koliqi?
Po, me ban pershtypje.. po ju?
Bah, vargje te lira, jo s’e s’kane mendim, po mezi kaperdihen..
Ti di shijet, David, po poezia e mire ashte e mire, me varg te lire a me varg klasik te rregullt, me rime e me.. shkruaji ate letren..
Siurdhenon, zotni Koliqi..tash menjehere..
Mos harro te permendesh dhe emrin tim..
Natyrisht, zoti Koliqi..
Kaluan muaj dhe serish Koliqi u kujtua per Migjenin. E pyeti Davidin per te;
Nuk ka sjelle ndonje shkrim Migjeni.. kemi nevoje per ndonje shkrim prej tij..
Nuk e moret vesh, zoteri Koliqi.. ai vdiq!
Jo, s’di asgje!
Paska vdeke ne vere.. Tash dy muej perpara.. I gjori, fare i ri..
Ne s’e dhame vdekjen e tij?
Jo.
Po pse?
Lajmi erdhi me vonese. Ndonje njoftim aty ketu..
Jepe lajmin.. te zgjeruem..
Ka dy muaj, zoteri.. dy muaj.. Epo i ri ishte..di dhe dicka tjeter..
Kishte nje liber ne shtyp, po ia censuroi mbreti..atje ka mbet, te Gutenbergu..
Ja, mbaroi dhe kjo marredhenie, me nje harrese. Dhe ai djalosh s’do t’i dilte me perpara me ato sy qe i digjeshin prej etheve, me ato duar te nxehta, me ate zbehtesi dhe asaj ndjenje te cuditshme per afrim, por qe ai s’e kishte afruar kurre. Dhe e shikonte krejt cullak para Xhihanes, asaj xhideje orienti, ashtu te dobet, me brinje qe i duken duke marre fryme me veshtiresi prej epshit. Ja, qe s’ia dha kete kenaqesi. Po pse, pse? Krejt pavetedije ndodhin shume fenomene te komplikuara brenda misterit te njeriut, por ajo qe te cudit se tepermi eshte gjendja e gabuar qe te kaplon ne rrethana te rendesishme, nje ironi e skajshme ne nje cast sublim, nje tallje ne nje cast sinqeriteti, nje lehtesim per nje vdekje. Ja, kjo e fundit i kishte ndodhur atij duke e tronditur se tepermi. Dhe ishte perforcuar kur Davidi i pat thene se libri i Migjenit ishte censuruar.
Dhe pastaj kishte bere ate gafen, qe ne mes te miqve te perkore, aq klasikegjante, aq te ditur per te mbushur mendjen se poezia e madhe ishte bere, dhe per kete s’kishte kurrfare dyshimi, duke u mjaftuar per shembull vetem me Danten, ai kishte thene ne nje cast pushimi, ne mes te nje qetesie meshe, se poezia e vertete eshte ne shpirterat, qe edhe vete shpirterat s’e dine. Ajo qe vjen, eshte ndryshimi. Ajo qe vjen. Ndoshta dhe ka ardhur po ne bejme sikur s’e veme re se duam te ruajme statukuone. Dhe kishte permendur, per te keqen e tij, Migjenin. Askush s’kishte folur. Pasi e tha kete, Koliqi u ndje serish i lehetesuar. Dhe prandaj e beri qe te hiqte pershtypjen e lehtesismit te meparshem. Dhe ishte cuar dhe, pa thene asnje fjale, kishte ikur.
Pastaj, pas disa vjetesh, kur ndodhej ne Itali, kishte kundershtuar qe eshtrat e Migjent te ktheheshin ne atdhe. Jo tani, jo tani, zoterinj, se do ta quajne komunist..do ta bejne sherbestar..dhe ndersa do te bejne plojen, gjaksine, si kengetar te plojes do te therrasin Migjenin.. Mos, zoterinj..
E kishin pare te varri i tij ne Torre Pelice disa here, krejt vetem, duke vendosur nje tufe lule, ne kembe, me fytyre poshte duke u lutur, me fytyre lart duke u lutur dhe pastaj kishte ikur me te shpejte. E kishin pare edhe kur eshtrat ishin marre dhe ishin derguar ne atdhe, me nje tufe lule qe i linte ne po ate vend dhe lutej pa fjale.
Nju Jork 2014
VERA ISTREFAJ: UROJ E SHPRESOJ QË TË KETË MË TEPËR VËMENDJE PËR LETËRSINË, ARTIN E KULTURËN!
Nga: Prof. Murat Gecaj/
1.Nga leximi i një jetëshkrimi për ty, jam njohur me disa fakte…A mund t’i informojmë edhe lexuesit, shkurtimisht?
-Po, patjeter… Kam lindur në Kukës dhe këtu kam mbaruar gjimnazin, nė vitin 1994. Jam diplomuar në shkencat humane dhe studimet master i kam kryer në fushën e drejtësisë. Jam e martuar, nënë e dy djemve,Veronikut 18-vjeçar dhe Klevisit 14-vjeçar. Jam juriste në profesion dhe punoj në administratën publike, këtu në qytetin e lindjes.
2.Krahas punës së përditëshme, je dhe mjaft aktive në veprimtari të ndyshme shoqërore…Cilat janë ato, më kryesoret?
-Kam marrë përsipër që të jem avokate, në mbrojtje të të drejtave të njeriut, kryesisht të grave dhe vajzave, gjë që më sjell mjaft kënaqësi, pa prjashtuar shqetësimet e njohura. Në këtë kuadër, jam drejtore Ekzekutive e Qendrës së Këshillimit të Grave dhe Shërbimeve Sociale, si dhe koordinatore e rrjetit “Barazi në vendimmarrje”, për qarkun e Kukëst. Si veprimtare e shoqërisë civile, kam një përvojë 20–vjeçare.
Kënaqësi e veçantë për mua ishte ceremonia e vitit 2009, në Tiranë. Aty u përzgjodha një nga 10 njerëzit më me ndikim në bashkësi, në shkallë kombëtare.
3.Qyteti i Kukësit është afër Prizrenit e Gjakovës dhe tërë Kosovës…Çfarë lidhjesh ke me bashkatdhetarët tanë atje, si në fushën e krijimtarisë dhe të veprimtarive shoqërore?
-Përherë jam në bashkëpunim me ta, për çeshtje të letërsisë, artit, kulturës e më gjerë. Pika doganore e Morinës nuk na pengon aspak, që të ecim në të njëjtat rrjedha. Kur më nderuan e më dhanë çmimin e parë, në Akademinë Letrare “Esat Mekuli”, përfundimisht m’u rrënjos mendimi, se jemi “një”.
4.I kaluam, si pa dashje, tri pyetje dhe dikush mund të mendojë se e “harruam” krijimtarinë tënde…Por, jo! Pra, kam dijeni se, deri tani, ke publikuar katër libra me poezi. Cilët janë ata dhe tematika e tyre, sigurisht shkurt?
-Që në vegjëli kam botuar vjersha e skica, në revistat dhe gazetat e kohës. Ndërsa në vitet e fundit i kam mbledhur poezitë e mia në 4 libra, përveç një almanaku të botuar më 1991, ku jam perfaqësuar me 76 poezi dhe një ese.
Titujt e vëllimeve poetike janë: “Shiu i fundit”(Prizren 1999), “Nënqeshja e ëmbël” (Prizren, 2001 ), “Në akuj digjem”(Prishtine 2003) dhe “U jepem udhëve”(Prishtine 2005). Tematika kryesore e tyre është “gjerdani” i problematikave të ditëve të sotme, si dhe ndjesive, mendimeve dhe emocioneve femërore.
5.Po, libra të tjerë në “sirtar” ose dorëshkrim a ke, cila është përmbajtja kryesore e tyre dhe kur mendon që t’i publikosh?
-Se shpejti do të dalë në qarkullim një vëllim lirikash dhe më pas, në vjeshtë, një tjetër vëllim poetik. Pavarëisht të gjithave, (ndoshta, po e them pa modesti), para lexuesve do të jetë sërish: Vera, e thjeshtë, delikate në dukje, nën peshën e mendimeve dhe emocioneve të forta, nën mantelin e jetës si femër, grua, nënë e veprimtare shoqërore, përballë sfidave të kohës.
6.Jemi nga një qark, pra unë nga Malësia e Gjakovës (Tropoja) dhe ti nga Kukësi…Çfarë mund të tregosh për krijuesit e kësaj treve, sidomos për koleget e miket shkrimtare, poete e artiste?
-Me kënaqësi mund të them se, tashmë, ka çfarë flitet për letërsi e arte edhe në Qarkun tonë, Kukës. E kam fjalën për dukuri të reja stilistike dhe për më tepër mund të flitet për një letersi edhe me mjaft autore femra, si në poezi e prozë. Duke kërkuar ndjesë, që nuk mund t’i përmendi të gjitha këtu, psh, në rrethin e Tropojës janë të njohura krijueset: Brunilda Zllami, Nafije Salihaj, Enkelejda Tahiri, Pranvera Gjoni, Migena Ramaj, Elona Zhana, Valbona Hykaj, Fatjona Geci, Zyra Ahmetaj etj.; ndërsa në Kukës e Has: Nermin Spahiu, Zaide Noka, Haxhire Haxhiu, Majlinda Palushi, Sabajeta Peposhi, Ganimete Thaçi etj.
7.Besoj, erdhëm në fund të bisedës sonë dhe të falënderoj për përgjigjet tua, të shkurtëra, por domethënëse! Po, a ke merak të shtosh ndonjë gjë tjetër?
-Gjithmonë dua ta nënvizoj, pra dhe me këtë rast, në mbyllje të bisedës sonë: Uroj e shpresoj që të ketë më tepër vëmendje për letërsinë, artin e kulturën nga ata, që i paguajmë me taksat tona, edhe në tërë qarkun e Kukësit!
SHTETI I MAFJES TERRORIZON SHQIPTARET, U VRET TE ARDHMEN
I ndieri Santo u nis per ne banesen e fundit me nderime te medha nga te gjithe megjithse jo te gjithe qe folen mire sot kane folur keshtu dje ne parlament, TV e gazeta megjithse sinqerisht nuk dua t’ju besoj plotesisht as atyre qe folen sot e as atyre qe kane folur apo shkruar dje. Megjithate keshtu e kemi ne shqiptaret. Ajo cfare me ka bere pershtypje eshte nje deklarim i shoferit te te ndierit dhe disa miqve te tije se Santo e kishte pikasur qe e ndiqte nje motor pas makine.
Por ajo cfare te cudit me shume eshte se media e komanduar e Tiranes as qe i referohet apo ndalet ne kete fakt trondites. E them me plot goje se eshte nje fakt trondites. Si eshte e mundur qe i ndieri Santo me aq shume “miq” ne Shtet, Pushtet dhe Opozite qe u pane ne funeral nuk e kishte njerin te besuar qe ta qante kete hall te madh qe e kishte zene tashme por ju kishte thene vetem ca miqve te ngushte ne nje darke sigurisht te ngushte.
Sherbimi informative deklaron se nuk kishte asnje informacion apo denoncim rreth ketij fakti se policia jo e jo. Une shpreh bindjen e plote se i ndieri Santo nuk kishte se si te ishte aq menefrego ne nje Shqiperi ku vrasja me pagese nga kriminel profesioniste eshte tashme nje industry e tere kriminale.
Ajo cfare shpreh po me bindje se ai nuk besonte ne asnje nga keta “miqte e tije” te shumte qe ishin sot ne funeral.
Po qytetari i thjeshe i republikes se bananeve shqiptare ku e perplas koken qe nuk ka as miq as para per te zgjidhur hallin e tij?
Ky eshte vertetim praktik i thenjes se gazetarit investigative Italian Saviano se ne tere boten ka mafie kurse ne Shqiperi mafia ka shtet. Shqiptare mos prisni gje nga aji qe quhet shtet shqiptar qe vjedh voten e token pasi do ju marre edhe koken ashtu sic kane marre ne keto 17 vitet e fundit mbi 10 mije koka shqiptaresh ,popull te thjeshte , politikane, biznesmene. Problemi eshte vetem tek radha per ne te tjeret keshtu sic po shkojne punet.
Shkruani me pseodonime ne forume, mbushni sheshet e Shqiperise duke brohoritur banditet e radhes dhe shiteni voten me nje thes miell se me siguri radha do pershpejtohet. Gjysmen e popullit shqiptar i kane detyruar te braktisin Atdheun duke ju mohuar edhe te drejten e votes e cfare kane mbetur po i vrasin diten per diell duke ushtruar terror te hapur mbi popullin e biznesin.
A e kuptojne te ashtuquajturit politikane shqiptare se vrasja e Artan Santos para Kryeministrise e ne zonen me te populluar e vitale te Kryeqytetit Shqiptar eshte akt terrorist mbi shqiptaret mbi biznesmenet, mbi turizmin pra mbi te tashmen e te ardhmen e shqiptareve.
A ka zgjidhe per shqiptaret kjo situate. Sigurisht qe ka. Dilni ne shesh masivisht kunder kesaje gjendje katastrofike kriminale, ekonomike, te respektimit te lirive dhe te drejtave themelore te njeriut e zbatimit te legjislacionit ne Republiken e Bananeve se atje do gjeni lideret tuaj respektivisht shpetimin nga thonjet e pergjakur te krimit qe po ju merr per dite jeten, nderin, dinjitetin e te ardhmen e femijve tuaj shpesh here se bashku me femijet..
Lirine dhe demokracine respektivisht prosperitetin e deri tek buka ne tavoline do ti kene ata qe luftojne qe ti ken. Per lypsin ka vetem ndonje lemoshe te vogel ne te radhe e shqelm bythve ne te shpeshte. Zgjidhni!!!!!!!!!!!
Ajet Delaj
New York
Koha dhe frika për ta pasqyruar në libra
Nga Arjan Th. Kallço/
Koha, me të drejtë apo jo, është fakt të cilin nuk mund ta ndryshojmë dot, ndahet në dy pjesë: koha që nuk është e jona, e shkuara dhe koha që është tërësisht e jona, e tashmja, e jetueshme, e zotërueshme, e shpjegueshme. Nëse kohën e sotme nuk e kapim në udhëtimin tonë, pra ndihemi të pazotë që ta bëjmë tonën, të shkuarën nuk mund ta kapim dhe as mund ta kuptojmë plotësisht. Koha e sotme në thelbin e saj është reale dhe ne përballë saj nëse duam jemi racionalë, koha e shkuar mund të konsiderohet reale vetëm nga paraardhësit, ndryshe nuk do ta zbulonim kurrë dhe para saj do të ishim irracionalë, pra në art do të mbizotëronin emocioni, finksioni dhe një imagjinatë e pafund nëpër vepra. Koha e pajetuar ngjan me një të panjohur që fizikisht nuk e ke përballë, edhe nëse e ke nuk arrin dot ta zhbirosh, ndërsa koha e tashme fizikisht është e perceptueshme dhe e vrojtueshme dhe si e tillë edhe e tregueshme. Të vërtetat tek kjo kohë nuk kanë nevojë për zbulime, por vetëm për shpjegime dhe interpretime, sepse realisht ekzistojnë shfaqjet e të vërtetave. Nëse këto fakte ua parashtron filozofëve, natyrisht do të marrësh gjykime dhe interpretime shpesh subjektive, por nëse ua parashtron shkrimtarëve, arti mund t’i detyrojë ta shprehin ndryshe realitetin. Por nuk e kuptoj përse një farë frike për të shkruar për të tashmen, pasi do të ishte detyra më e lehtë, sesa të merreshe me të shkuarën krejtësisht të panjohur dhe që nëse e sjell, duhet ta shpikësh në faqet e tua. Ndoshta bëhet fjalë për një lloj tjetër frike ku koha nuk na shfaqet e plotë dhe të vërtetat të fshehura pas ideologjive apo propogandave mashtruese në dukje. Një shkrimtar duhet ta ketë sensin e nuhatjes, përveç pesë të tjerave, për të kuptuar se jo të gjitha të vërtetat që thuhen janë të vërteta absolute. Në Itali, në djepin e kulturës botërore, Firence, me konceptet e kohës dhe frikës ndaj së tashmes, u përballën gjashtë shkrimtarë, gjashtë mjeshtra të romanit bashkëkohor : Emmanuel Carrère, Michael Cunningham, Tom McCarthy, Jonathan Lethem, Maylis de Kerangal dhe Edmund Ëhite, të ftuar në edicionin e Tetë të Çmimit Gregor von Rezzori, vlerësim letrar i lidhur me figurën dhe veprën e shkrimtarit austriak që ndërroi jetë në vitin 1998. Në këtë debat mori pjesë një gazetare italiane që na e sjell të sintetizuar bukur në dy fletë formati debatin mes atyre që janë hidhtarët e letërsisë bashkëkohore, vrojtuesit më të zjarrtë, mendimtarët më në zë, por që përballë të tashmes gjenden si fëmijët para abisë së njohjes.
Marrëdhënia e parë është ajo me kohën, iluzioni se ekziston një pikë takimi mes kohës së njerëzve dhe shkrimit dhe që pikërisht në atë kryqëzim fshihet sekreti i tregimtarit të sotëm : Mendoj se bota jonë, e tashmja është një orizont i dhunshëm dhe kompleks, ku bashkëjetojnë dhe përplasen realitete të shumta : një kohë në të cilën gjithçka ecën dhe lëkundet në shumë drejtime – deklaron autorja e volumit Lindja e një ure dhe fituesja e çmimit Von Rezzori, Maylis de Kerangal. Ky tension – vazhdon ajo – është materiali i parë i librave të mi : të jesh bashkëkohor do të thotë të jesh në empati me të tashmen dhe romanet e mi duan ta shprehin këtë empati. Kjo nuk do të thotë të dal nga loja apo të dal në pah duke mbajtur fjalime për këtë epokë apo të përpunoj një moral. Për mua të shkruaj është njëlloj sit ë trupëzohem në fluksin e botës, të ndodhem brenda.
Francezja De Kerangal, 47 vjeçe, duket se është e vetmja në rehatin e vet me bashkëkohësinë, e devotshme ndaj përpjekjes për ta përshkruar. Për Tom McCarthy, autori i librit C, çdo roman që kërkon të bëhet pasqyrë e së tashmes vetëdënohet me parëndësinë. Shkrimtari londinez citon poetin Stéphane Mallarmé: Nuk ka të tashme, jo – një e tashme nuk ekziston…i keqinformuar ai që deklarohet bashkëkohor për veten, duke dizertuar, duke uzurpuar me të njëjtën paturpësi, kur një e shkuar përfundoi dhe një e ardhme vonon, apo kur të dyja përzihen dyshuese që ta maskojnë skartimin.
Edmund White, autor kult i letërsisë amerikane, rrëfen se është i trembur nga e tashmja : do të kisha frikë të shkruaja një roman për epokën tonë. Nuk jam ndjerë kurrë pjesë e kulturës bashkëkohore. Është një argument për të cilin ballafaohem shpesh me miken time Joyce Carol Oates: të dy preferojmë të zhytemi në të shkuarën e afërt, vitet ’70 – ’80, një kohë që besojmë se e njohim. Por nuk është çështje moshe, White, 74 vjeç, pedagog i shkrimit krijues në universitetin e Princetonit, tregon se studentët e saj janë të terrorizuar nga ideja që të tregojnë konfliktualitetin shoqëror dhe ekonomik fryt të krizës : Janë gati të shkruajnë për çdo argument, për jetën e tyre seksuale si një traumë personale, por nëse u kërkon të matesh me klasat shoqërore apo vetëm ta përcaktojnë statusin ekonomik të personazheve, atëherë tërhiqen prapa. Për shpjegimin White i drejtohet Alexis de Tocqueville: Filozofi pohon se Amerika është vendi ku nuk lejojhet të përshkruhen njerëz të tjerë, Është një lloj censure shoqërore dhe të rinjtë nuk dinë sesi të sillen me tabutë. Janë ekspertë pë rata që unë i quaj romane peace corps, trupa paqe, reflektime mbi vitin e tyre në Indi apo Afrikë, por të paaftë ta tregojnë Amerikën e sotme. Dhe ja tek shfaqet ideja fikse e dashur për kritikët e romanit të madh amerikan, ajo vepër e aftë më shumë se të tjerat ta inkuadrojë dhe transmetojë të tashmen.
Një iluzion për Michael Cunningham, çmimin Pulitzer për veprën Orët dhe autor i Mbretëreshës së borës që del më datën 25: e ke takuar ndonjëherë një dashuri që t’i kënaqë të gjitha dëshirat dhe nevojat? Të shikohesh si vetëm ti, as edhe ti, ia del të shihesh? Është e pamundur sit ë gjesh romanin e madh të kohës sonë – deklaron bindëse. Libri i madh i së tashmes përbëhet nga dhjetëra vepra, secila përmban një aspekt që – vetëm bashkë me të tjerët – përbën një tregimatri të plotë. Cunningham shton një vërrejtje që tingëllon gati një paraljamërim për më të rinjtë : Nuk duhet kurrë të kesh iluzione që të hysh në histori, por përulësia të bësh pjesë me kontributin tënd të vogël.
Jonathan Lethem, i përshkruar shpesh si një shkrimtar i zoti në kapjen dhe përshkrimin e kontradiktave në Amerikën e sotme, nuk ka nevojë për kritika : Është një ide fikse që ka të bëjë vetëm me ambicjet. Sa herë që kritika e një vepre merr këtë drejtim, nuk arrijmë asgjëkundi. Amerika nuk ka nevojë për një portret të vetëm, ashtu si letërsia nuk do një libër të vetëm apo tregimtar të vetëm që zotëron si një general në kalë. Letërsia është dialog, librat lindin duke ndjekur valën e librave të tjerë, në oqeane të krijuar me romane por edhe një letërsi kombëtare është më pak e rënmdësishme se një zë njerëzor që këmbëngul të kërkojë shprehje dhe forma përtej kufijve, përmes identiteteve të qëndrueshme dhe historike.
Emmanuel Carrère, autori i Limonovit, mbart vështirësitë e përshkruara nga Lethem në një nivel tjetër : atë të raportit me shtypin që shpesh u kërkon shkrimtarëve të bëhen opinionnistë të politikës së brendshme dhe ndërkombëtare : Qysh kur fillova këtë zanat objektivi im i vetëm ësgtë të shkruaj diçka që të ishte në të njëjtën kohë e vërtetë dhe e dobishme. Pra ia njoh vërtetësisë së shkrimit vlerën e madhe, pro në të njëjtën kohë, nuk u zë besë opinioneve të mia. Në Francë pas zgjedhjeve i kërkuan opinione, por ai thotë : Nuk ndihem mirë në atë rol. Jo sepse nuk më intereson, sigurisht jam i lumtur për fitoren e Marine le pen, por e pyes veten se përse mund të shërbejë opinion im. Carrère e ka metodën e vet : më duhet të kaloj të paktën 10 ditë me njerëzit që votuan Frontin nacional dhe të kuptoj kush janë, në fund të provoj t’i portretizoj një për një. Unë mund të bëj këtë : portrete, të mos shpreh teori. Tek libri jetë që nuk janë të miat flas për probleme reale që u përkasin personave që i kam takuar dhe studiuar. Jam shumë i lumtur që e shkrova, sepse e di që ishte një punë njëkohësisht e dobishme dhe e vërtetë. Unë ndihem në vendin e duhur, vetëm kur opinionet e mia i nënshtrohen kompleksitetit të reales. Koha e ngadaltë e shkrimtarit ndaj kohës së shpejtë të lajmeve.
Momenti i dytë është raporti i tyre me teknolgjinë e sotme që duket se po i përmbys të gjitha parashikimet e deritanishme, sepse në mos i gjithë rruzulli është i dashuruar me të, por shumica nuk mund të mos e ndiejë joshjen e saj dhe të bjerë në kthetrat skllavëruese të një teknologjie që mesa duket edhe robotin e nxori jashtë loje. Teknologjia nuk pati asnjë impakt real në veprimtarinë e tij : Nuk veproj ndryshe sesa 20 vjet më parë; ende sot, nëse kam nevojë urgjente për informacione, rend ta blej një libër, nuk i drejtohem internetit. Nuk bëhet fjalë për nostalgji ndaj erës së letrës. Nuk e kuptoj kush është krenar për injorancën e vet teknologjike, unë dua të domino mjetet e reja, por nuk jam në gjendje. Për Cunninghamin dhe veçanërisht media sociale po e ndikojnë kërkimin e tij : FB është një vend i mrekullueshëm që ta njohësh jetën e të tjerëve që të mbledhësh histori prej të panjohurve që nuk do t’i takosh kurrë, të ardhur nga e gjithë bota. Edmund White është i bindur se rrjetet do të kenë një rol edhe në stilin e shkrimtarëve të ardhshëm. Laboratori I vrojtimit janë edhe një herë studentët e tij të Princetonit : shkrimi u kap nga teknologjia që po e plazmon; romanet sot janë më të shkurtër dhe plot informacione. Të mësuar duke shkruar pastime dhe cicërima, të rinjtë e kuptojnë vlerën e efikasitetit të tekstit. Ka më pak fjalë. Për sjelljen reaksionare të shumë shkrimtarëve dhe intelektualëve ndaj teknologjisë, Jonathan Lethem paralajmëron : artistët nuk janë radikalë me përcaktim. Janë si kanarinat në minierat e qymyrit dhe kjo shpesh do të thotë se janë të fundit që i përshtaten mjedisit. Më i butë McCarthy, që ia dedikoi karrierën studimit të së shkuarës letrare dhe imagjinatës së të ardhmes : bota e romanit mainstream është konservatore, por nëse mendojmë për autorë dhe mendimtarë si letraro-filozofët Joyce, Kafka, Heidegger, Virgilio janë përballur zgjuarsisht me teknologjinë gjatë gjithë jetës së tyre. Përcaktuese Maylis de Kerangal: padyshim bota kulturore ende nuk di ta shohë poezinë që e përmban bota e teknikës, as çështjet gjuhësore që përfshihen në të.