s p – Page 100 – Dielli

Nëntë njohje de-facto për Kosovën

January 25, 2026 by s p

Shtete që ende nuk e kanë njohur pavarësinë e Republikës së Kosovës—Argjentina, Armenia, Azerbajxhani, Indonezia, Kazakistani, Paraguaji, Uzbekistani, Mongolia dhe Maroku—tani ulen si TË BARABARTA me Republikën e Kosovës në Bordin prestigjioz të Paqes të Presidentit amerikan Donald Trump

Duke u bërë pjesë e këtij forumi elitar, ato de-facto e kanë pranuar shtetësinë e Kosovës. Tani është koha që këto njohjet të bëhen zyrtare.

I bëj thirrje Presidentes Vjosa Osmani të kontaktojë drejtpërdrejt secilin prej udhëheqësve të këtyre shteteve për të siguruar njohje të plotë diplomatike.

Këto njohje, që mund të arrihen lehtësisht me ndërmjetësimin e Presidentit Trump, forcojnë misionin amerikan për paqe dhe thellojnë bashkëpunimin brenda Bordit të Paqes.

Zoti e bekoftë popullin amerikan

Zoti e bekoftë popullin shqiptar

– Harry Bajraktari

RIZGJEDHJA E PRESIDENTES OSMANI ËSHTË INTERES SHTETËROR DHE KOMBËTAR

January 25, 2026 by s p

– Kryeministri Kurti dhe Presidentja Osmani janë tmerri i Serbisë hegjemoniste.

Nga Agim Aliçkaj, Drejtor Ekzekutiv i LQSHA

Fitorja mbresëlënëse e Kryeministrit Albin Kurti në zgjedhjet e 28 dhjetorit ishte një goditje e rëndë për Serbinë raciste, fashiste dhe hegjemoniste. Miliona dollarë të shpenzuara për lobim në Amerikë dhe miliona të tjera për blerjen e shtypit dhe spiunëve në Kosovë dhe në të gjitha trojet shqiptare, i shkuan huç.

Nëse kjo fitore kurorëzohet me rizgjedhjen e znj. Vjosa Osmani si Presidente, dështimi serb do të shndërrohet në një arritje të madhe për Kosovën. Kombinimi i dy liderëve të mëdhenj, Osmani dhe Kurti, është një goditje serioze për ambiciet e sëmura serbe për t’u kthyer në Kosovë dhe për iluzionin e të ashtuquajturës “bota serbe”.

Për këtë arsye, politikanët serbë, të udhëhequr nga shovinisti Vuçiq, janë kapluar nga paniku. Ata tani kanë përqendruar të gjitha forcat e tyre në pengimin e rizgjedhjes së saj.

Këtë e dëshmon angazhimi i shërbëtorëve të tyre kundër Presidentes Osmani në të gjitha Trojet shqiptare. Ndër të parët doli njëfarë Shqiprim Arifi nga Lugina e Preshevës, për të shpifur kundër saj, duke u përpjekur t’a fajësojë ate për gjendjen e vështirë të popullit shqiptar të Preshevës, Bujanocit dhe Medvegjes, të drejtat e të cilëve shtypen në mënyrë mizore nga Serbia.

Diplomatët serbë nuk marrin dot frymë në praninë e Presidentes Osmani në forumet ndërkombëtare. Këtë e përjetoi edhe krye-krimineli serb Aleksandar Vuçiq në seancën e Kombeve të Bashkuara. Fjalët e Vjosës e goditën atë si shigjeta. Ballafaqimi me viktimat e gjenocidit serb e la të gjykuar dhe të poshtëruar para mbarë botës.

Vetëm ky fakt i vetëm do të mjaftonte që “Zonja e Hekurt”, Vjosa Osmani, të rizgjidhet Presidente edhe për një mandat tjetër.

Kohët e fundit janë bërë shumë propozime për kandidatë të ndryshëm potencialë për President. Disa janë serioze, por shumica janë krejtësisht të gabuara, naive dhe nganjëherë edhe qesharake. Të gjitha janë plotësisht të panevojshme.

Kosovës i duhet një Presidente e aftë dhe e fortë, që nuk i nënshtrohet askujt, me mbështetje të gjerë popullore si Znj. Vjosa Osmani – jo një President i zgjedhur përmes pazareve dhe manipulimeve partiake.

Sigurisht, një kandidat për president është mirë të jetë unifikues. Kjo është një dëshirë apo një fjalë e bukur që nuk duhet keqpërdorur për të refuzuar votimin e presidentit. Unifikimi i të gjithëve është i pamundur. Është veçanërisht e vështirë të bashkosh ata që nuk duan të bashkohen. Pastaj, nuk mund të ketë bashkim me elementë shkatërrues dhe armiqësorë si “Lista Serbe” dhe mbështetësit e saj.

Gjëja më e rëndësishme janë kualifikimet e kandidatit. Në asnjë rrethanë Kosova nuk duhet të ketë President, Kryeministër apo Ministër të Punëve të Jashtme që nuk flet mirë gjuhën angleze. Koha e komunikimit përmes përkthyesve në takimet ndërkombëtare ka kaluar. Njohja e disa gjuhëve të huaja është e mirëpritur.

Përgatitja arsimore, anglishtja e rrjedhshme, shprehjet e qarta, përvoja politike, përkushtimi, vendosmëria, guximi, aftësia për të depërtuar në qarqet ndërkombëtare, krijimi i lidhjeve të reja, forcimi i marrëdhënieve strategjike me SHBA-në dhe vendet partnere, respekti nga figurat udhëheqëse ndërkombëtare, qasja demokratike institucionale dhe mbështetja e gjerë popullore e bëjnë znj. Vjosa Osmani një kandidate të pakontestueshme.

Presidentja Vjosa Osmani dhe Kryeministri Albin Kurti ishin dhe mbeten liderë të shpresës, ndryshimit dhe shpëtimit të Kosovës. Liderët me aftësi të mëdha dhe karakter të fortë si ata nuk i nënshtrohen askujt. Ata janë politikanë ndryshe, të pakorruptuar, që interesat e shtetit i vendosin mbi interesat personale. Arritjet e tyre janë të përbashkëta. Ata tashmë janë bërë frymëzim edhe për vendet e rajonit dhe për demokracitë perëndimore.

Natyrisht, ata nuk janë plotësisht të pagabueshëm, por gabimet e tyre kurrë nuk i kanë dëmtuar interesat shtetërore dhe kombëtare. Për të vazhduar sukseset e tyre, ata duhet të afrojnë dhe të angazhojnë shumë kuadro të aftë, të arsimuar, profesionalë dhe të pakorruptuar.

Bashkëpunimi i ngushtë i Presidentes me Kryeministrin, qeverinë dhe institucionet shtetërore për interesat e shtetit është krejtësisht normal dhe i domosdoshëm. Natyrisht, ajo duhet të bashkëpunojë edhe me partitë opozitare sipas nevojës. Preferencat dhe simpatitë pa anim të theksuar janë të kuptueshme. Por nuk mund të pritet prej saj të bashkëpunojë me ata që punojnë kundër interesave të popullit dhe të shtetit.

Vazhdimi i shumë punëve të mira dhe përfundimi i proceseve tashmë të nisura në interes të shtetit e bëjnë të pashmangshme nominimin e znj. Vjosa Osmani për Presidente nga Kryeministri Albin Kurti. Këtë e pret me padurim edhe shumica absolute e popullit të Kosovës.

Rizgjedhja e saj është në interes të shtetit dhe të kombit, por edhe të të gjitha partive politike nëse i shohin gjërat me mençuri. Përgjegjësia për të votuar Presidenten Osmani u takon të gjithëve, jo vetëm partisë fituese. Do të ishte një gabim i madh që deputetët e opozitës të bllokonin procesin normal të votimit duke braktisur vendet e tyre të punës në Parlament. Ky do të ishte një veprim antidemokratik dhe antishtetëror.

Nëse opozita vazhdon me bllokada me shpresën se do të përfitojë nga krijimi i kaosit institucional, ajo do të bëjë një gabim katastrofal. Populli është lodhur nga zgjedhjet e panevojshme. Dërgimi i vendit në zgjedhje të reja të jashtëzakonshme do të ndëshkohet rëndë nga populli. Kështu, Kosova rrezikon të mbetet me një opozitë shumë të dobët ose edhe pa opozitë fare.

Kjo do të dëmtonte edhe marrëdhëniet me miqtë ndërkombëtarë, veçanërisht me Amerikën, e cila padyshim ka preferenca për znj. Osmani. Si do ta arsyetonte opozita prishjen e marrëdhënieve me miqtë, kur nuk ka pushuar kurrë së akuzuari Kurtin për të një gjë të tillë?!

Katër njohjet e reja gjatë vitit të kaluar dhe zgjedhja e saj në Bordin e Paqes të krijuar nga Presidenti Trump e bëjnë të pamundur pë cilindo politikan normal të bllokojë rizgjedhjen e saj.

Votimi për Presidenten Osmani do të ishte shenja e parë që do t’u tregonte qytetarëve se partitë opozitare PDK, LDK dhe AAK i kanë kuptuar gabimet e së kaluarës dhe do të ndryshojnë për mirë. Vetëm atëherë mundësitë e tyre për të fituar votat e popullit në të ardhmen do të bëheshin reale.

Formimi i institucioneve shtetërore, miratimi urgjent i buxhetit dhe i marrëveshjeve financiare ndërkombëtare, si dhe rizgjedhja e Presidentes Osmani pa vonesa dhe pa probleme, janë detyra urgjente të cilat e vendosin Kosovën në një pozitë shumë të favorshme.

Presidentja Osmani dhe Kryeministri Kurti plotësojnë njëri-tjetrin në mënyrë të përkryer në udhëheqjen e shtetit, secili nga pozita e vet. Populli me të drejtë pret shumë prej tyre në këtë mandat, si në zhvillimin e brendshëm ashtu edhe në politikën e jashtme.

Me aftësitë, përvojën dhe punën e tyre të përkushtuar, gjasat janë shumë reale për një Kosovë të zhvilluar, të fortë ekonomikisht dhe ushtarakisht. Anëtarësimi në NATO dhe hapja e rrugës drejt integrimit në Bashkimin Evropian gjatë këtij mandati mund të bëhen realitet.

Asgjë dhe askush nuk mund ta ndalë Kosovën tonë Dardane në rrugën e saj të shenjtë të lirisë dhe pavarësisë, drejt bashkimit kombëtar. Amaneti i heronjëve dhe dëshmorëve të rezistencës shekullore për liri duhet të përmbushet.

Stuhi dimërore historike në SHBA: Mbi 10 mijë fluturime të anuluara, miliona qytetarë nën akull, borë dhe të ftohtë ekstrem

January 25, 2026 by s p

Përgatitur nga Rafael Floqi/

Një stuhi dimërore me përmasa historike ka përfshirë Shtetet e Bashkuara, duke shkaktuar kaos në transport, ndërprerje masive të energjisë elektrike dhe duke vënë në provë kapacitetet e emergjencës shtetërore dhe federale. Më shumë se 190 milionë njerëz në 37 shtete janë vendosur nën alarme dimërore, ndërsa temperaturat kanë rënë 10 deri në 40 gradë nën mesataren sezonale, duke krijuar një nga episodet më të ashpra të dimrit në dekada.

Paralizë në transport ajror dhe tokësor

Stuhia ka goditur rëndë transportin ajror, me mbi 11,800 fluturime të anuluara vetëm gjatë fundjavës dhe mijëra të tjera të vonuara. Aeroporte kyçe si Dallas–Fort Worth, Charlotte, Nashville, Oklahoma City dhe Boston janë përballur me ndërprerje masive. Kompanitë ajrore, përfshirë American Airlines, kanë pezulluar një numër rekord fluturimesh, ndërsa udhëtarët janë këshilluar të kontrollojnë vazhdimisht aplikacionet dhe njoftimet zyrtare për rimbursime dhe rirezervime.

Ligji amerikan detyron kompanitë ajrore të rimbursojnë plotësisht biletat e fluturimeve të anuluara, pavarësisht arsyes, edhe nëse biletat janë blerë si “jo të rimbursueshme”. Megjithatë, linjat ajrore nuk janë të detyruara të mbulojnë shpenzime për ushqim apo akomodim në raste moti ekstrem, pasi konsiderohet “ngjarje e pakontrollueshme”.

Në New Jersey, i gjithë shërbimi i transportit publik – autobusë, trena, metro të lehta dhe shërbimi për personat me aftësi të kufizuara – është pezulluar për arsye sigurie. Në shumë shtete, autoritetet kanë ulur kufijtë e shpejtësisë në autostrada, kanë ndaluar qarkullimin e kamionëve të rëndë dhe u kanë bërë thirrje qytetarëve të qëndrojnë në shtëpi.

Qytete të mëdha nën borë dhe akull

Nju Jorku dhe rajoni përreth po përballen me temperaturat më të ulëta të shumë viteve. Bashkia ka aktivizuar planin e emergjencës dimërore, duke pajisur mijëra kamionë të pastrimit të mbeturinave me plugje bore. Autoritetet kanë shpërndarë paraprakisht solucion kripe dhe kripë të thatë, ndërsa qytetarët mund të ndjekin në kohë reale lëvizjen e mjeteve të pastrimit të borës përmes platformës “PlowNYC”.

Në Columbus, Ohio, autoritetet kanë paralajmëruar se kjo stuhi mund të hyjë në pesë apo dhjetë stuhitë më të mëdha të historisë së qytetit, me reshje deri në 14 inç borë në vetëm 48 orë. Edhe me mobilizimin maksimal të mjeteve dhe personelit, bashkia ka pranuar se rrugët nuk do të mund të mbahen të pastra vazhdimisht.

Në Filadelfia, meteorologët kanë paralajmëruar një sasi “të jashtëzakonshme” reshjesh akulli (sleet), ekuivalente me disa inç shi të ngrirë, një fenomen veçanërisht i rrezikshëm për rrjetin elektrik dhe sigurinë rrugore.

Ndërprerje të energjisë dhe rrezik për infrastrukturën

Më shumë se 145 mijë familje dhe biznese kanë mbetur pa energji elektrike, kryesisht në Teksas, Luiziana, Nju Meksiko dhe shtetet jugore. Akulli i trashë mbi linjat elektrike dhe pemët ka shkaktuar rrëzime masive shtyllash, duke rritur frikën për ndërprerje shumëditore të energjisë, veçanërisht në Karolinën e Jugut dhe Virxhinia.

Guvernatorët në disa shtete kanë paralajmëruar hapur qytetarët se mund të mbeten pa energji, pa ujë dhe pa ngrohje për disa ditë, duke e cilësuar situatën si katastrofë potenciale. Qendrat e ngrohjes janë hapur në dhjetëra qytete për personat vulnerabël, të pastrehët dhe familjet pa ngrohje.

Gjendje emergjence dhe përgjigjja federale

Deri tani, 17 shtete dhe Distrikti i Kolumbias kanë shpallur gjendje emergjence. Presidenti Donald Trump ka miratuar deklarata emergjence federale për një sërë shtetesh, duke hapur rrugën për ndërhyrjen e FEMA-s dhe fondet federale për mbrojtje emergjente, pastrim, riparime dhe mbështetje logjistike.

Sekretarja e Sigurisë Kombëtare, Kristi Noem, ka theksuar se shtetet mbeten në vijën e parë të reagimit, ndërsa qeveria federale vepron si mbështetje. FEMA ka parapozicionuar furnizime, ekipe menaxhimi incidentesh dhe njësi kërkim-shpëtimi urbane, të gatshme për t’u dislokuar në zonat më të goditura.

Të ftohtë ekstrem: rrezik për jetën

Përveç borës dhe akullit, i ftohti ekstrem përbën kërcënimin më serioz. Rreth 151 milionë njerëz janë nën alarme për temperatura të ulëta, me ndjesi termike që zbresin deri në –30 dhe –50 gradë Fahrenheit në zonat veriore. Edhe qytete si Çikago, Uashington, Filadelfia, Dallasi dhe Bostoni po përjetojnë ndjesi termike nën zero, një rrezik i drejtpërdrejtë për shëndetin publik.

Meteorologët paralajmërojnë se ky do të jetë një episod i zgjatur të ftohti, me temperatura nën ngrirje që mund të zgjasin deri në 10 ditë në disa zona të verilindjes.

Jeta e përditshme nën presion

Dyqanet ushqimore në qytete si Nju Jorku janë përballur me rafte bosh, ndërsa qytetarët janë furnizuar me ushqime bazë, ujë, bateri dhe mjete ngrohjeje. Shërbimet e dërgesave ushqimore dhe pakove kanë paralajmëruar vonesa ose pezullime të përkohshme, ndërsa disa aplikacione kanë vendosur tarifa shtesë për mot të keq, që u kalojnë drejtpërdrejt shoferëve.

Në disa zona urbane, zjarre në ndërtesa banimi – të ndodhura pak para ose gjatë stuhisë – kanë lënë qindra persona pa strehë, duke shtuar presionin mbi shërbimet sociale dhe Kryqin e Kuq Amerikan.

Apel i përbashkët: Qëndroni në shtëpi

Mesazhi i përbashkët nga presidenti, guvernatorët, kryetarët e bashkive dhe shërbimet e emergjencës është i qartë: qëndroni në shtëpi, shmangni udhëtimet e panevojshme dhe ndiqni udhëzimet lokale. Autoritetet theksojnë se vetëm kështu ekipet e pastrimit, emergjencës dhe shpëtimit mund të punojnë në mënyrë efektive dhe të shpëtojnë jetë.

Kjo stuhi dimërore nuk është thjesht një episod i rëndë moti, por një test serioz për infrastrukturën, menaxhimin e emergjencave dhe solidaritetin shoqëror në Shtetet e Bashkuara. Ndikimet e saj pritet të ndihen edhe ditë, ndoshta javë, pas kalimit të reshjeve.

KELETI UJSÁG (1931) / “NJË MUAJ PRANË MBRETIT ZOG, THEMELUESIT TË SHQIPËRISË MODERNE…” — INTERVISTA ME MÁRTON HOSSZÚ, PIKTORIN NGA KOLOZSVÁR-I

January 24, 2026 by s p

Nga Aurenc Bebja*, Francë – 24 Janar 2026

Gazeta e hungarezëve të Rumanisë “Keleti Ujság” ka botuar, me 4 korrik 1931, në faqen n°5, intervistën ekskluzive me piktorin hungarez Márton Hosszú rreth vizitës dhe misionit të tij asokohe në oborrin mbretëror të Shqipërisë, të cilën Aurenc Bebja, nëpërmjet Blogut “Dars (Klos), Mat – Albania”, e ka sjellë për publikun shqiptar :

Një muaj pranë themeluesit të Shqipërisë moderne

Në oborrin mbretëror të Zogut – Dëshmia e Márton Hosszú, piktorit nga Kolozsvár-i

Burimi : Keleti Ujság, 4 Korrik 1931, faqe n°5

Márton Hosszú tregon se Shqipëria po zhvillohet me një energji “në stilin amerikan” për t’u futur me dinjitet në qarkullimin evropian. Informacionet e shpërndara për një kancer të dyshuar të laringut të mbretit janë thashetheme të qëllimshme, pasi Ahmet Zogu u trajtua në Vjenë vetëm për një helmim nga nikotina dhe sot gëzon shëndet të shkëlqyer.

Kthimi i piktorit në Kolozsvár

(Kolozsvár, 2 korrik.) Çdo verë, Márton Hosszú, piktori i shquar me origjinë nga Kolozsvár-i, kthehet për disa javë në qytetin e tij të lindjes. Megjithatë, aty është kryesisht vizitor, pasi kalon pjesën më të madhe të vitit në Budapest dhe në qytetet e mëdha të Perëndimit.

Artist me talent të madh, edhe pse ende nuk e ka arritur karrierën e László Fülöp-it, ai i është afruar shumë, duke u bërë një nga piktorët e preferuar të oborreve evropiane. Disa vite më parë, ai pikturoi Papën dhe më pas udhëtoi në Spanjë, ku ishte i mirëpritur nga familjet më të mëdha aristokrate. Kohët e fundit, me ftesë të sovranit të shtetit më të ri evropian, Shqipërisë, ai qëndroi për një muaj në Tiranë, kryeqytetin shqiptar, ku pikturoi portretin e mbretit dhe atë të nënës së sovranit.

Hosszú mbërriti dje në Kolozsvár. Me këtë rast, ne menduam se ishte interesante ta pyesnim për situatën e brendshme të Shqipërisë, një vend në zhvillim dhe që po rilind vërtet.

Portreti i Mbretit Zog

“Falë ndërhyrjes së dashur të András Hóry-t, ministër i Hungarisë pranë Selisë së Shenjtë dhe me origjinë nga Kolozsvár-i, unë mora ftesën e nderuar nga oborri mbretëror shqiptar për të realizuar portretin e Zogut I. E pranova këtë ftesë me gëzim, jo vetëm sepse detyra për të kapur tiparet e sovranit të monarkisë më të re evropiane më entuziazmoi, por edhe sepse prej kohësh kisha dëshirë të njihesha me këtë vend ballkanik, pothuajse ekzotik për publikun evropian.

Para nisjes sime, nuk dija më shumë për Shqipërinë se çdo lexues gazetash. Dija se Ahmet Zogu luante, që nga fundi i luftës, një rol vendimtar në jetën e vendit të tij. Në vitin 1923, ai u shfaq për herë të parë si një faktor politik i rëndësishëm dhe arriti të rrëzonte përkohësisht pushtetin e peshkopit Fan Noli. Situata megjithatë nuk ishte ende e konsoliduar : fiset shqiptare, në konflikt të vazhdueshëm, mbeteshin të ndara, dhe Ahmet Zogu u detyrua të largohej në Beograd.

Megjithatë, në Krishtlindje, ai u rikthye në tokën shqiptare. Ai arriti të thyente rezistencën e fiseve rebele dhe, më 1 shkurt 1925, Kuvendi Kombëtar Shqiptar e zgjodhi unanimisht si president të Republikës. Që nga ajo datë, konsolidimi i Shqipërisë dhe karriera e Ahmet Zogut përparuan paralelisht. Në 1926, ai nënshkroi Marrëveshjen e Tiranës me Italinë ; më 5 shtator 1927, u kurorëzua princ i Shkodrës ; dhe më 1 shtator 1928, Kuvendi Kombëtar vendosi kurorën mbretërore mbi kokën e tij.”

Thashethemet e qëllimshme

“Kjo ishte thuajse e gjitha që dija atëherë për Shqipërinë dhe mbretin e saj. Edhe unë kisha lexuar lajmet fantastike që flisnin për kryengritje kundër Mbretit Zog, për kancerin e tij të dyshuar të rëndë ose vdekjeprurës të laringut, si dhe për projekte të ndryshme atentatesh, madje edhe atentate të pretenduara. Nuk është çudi që këto versione, të përhapura gjerësisht nga shtypi armiqësor jugosllav, të kishin një ndikim tek unë. Habia ime ishte aq më e madhe dhe e këndshme kur mbërrita në Tiranë, kryeqytetin shqiptar.”

Shqipëria moderne

“Më 12 maj mbërrita në kryeqytet. Jeta urbane e tij e gjallë dhe e zhurmshme më bind menjëherë se Shqipëria e sotme nuk mund të krahasohet me vendin që, dhjetë ose pesëmbëdhjetë vjet më parë, njihej nga opinioni evropian vetëm për gjakmarrjet e tij dhe për idenë se populli i saj ishte i pazhvillueshëm.

Mbreti Zog e provoi të kundërtën brenda pak vitesh. Vendi, që ka rreth 1,200,000 banorë dhe territori i të cilit është pothuajse po aq i madh sa Hungaria aktuale, është skenë e një përpjekjeje kombëtare ndërtimi me një madhësi të krahasueshme me atë të Amerikës. Në portet e tij, punimet ndërtimore vazhdojnë me një energji dinamike ; në Tiranë, janë ndërtuar 480 shtëpi të reja brenda dy vitesh; nën drejtimin e inxhinierëve italianë, është vendosur rrjeti hekurudhor kombëtar dhe punimet përgatitore tashmë kanë filluar.

Në rrugët e gjalla të Tiranës, ndesh xhandarë të trafikut si në çdo qytet të madh evropian. Dyqanet elegante dhe kafenetë tërheqin publikun, dhe shkolla të reja hapin dyert njëra pas tjetrës. Gjatë muajit që kalova aty, për shembull, u inauguruan zyrtarisht një shkollë industriale dhe një konvikt për vajza në Tiranë.”

Një vend që nuk e njeh papunësinë

Duke u pyetur për situatën ekonomike të Shqipërisë, Márton Hosszú u përgjigj :

“Shqipëria është një vend jashtëzakonisht i pasur, me depozita të mëdha nafte dhe minierash. Tokat e saj japin prodhime dy herë në vit; vendi është kështu i destinuar për të lejuar popullsinë relativisht të vogël të jetojë në bollëk. Ndërsa Shqipëria ishte skenë kryengritjesh dhe konflikte të gjakta, kapitalet e huaja nuk guxonin as t’i afrohen. Mbretërimi i Zogut, megjithatë, solli një ndryshim të favorshëm edhe në këtë fushë.

Investitorët e huaj mbërritën në vend, dhe aktiviteti ndërtimor filloi me një ritëm aq të jashtëzakonshëm sa që në Shqipëri — gati e pa shembull në Evropë — sot nuk ka asnjë të papunë.”

Mbret Zog nuk ka kancer të laringut, por vetëm helmim nga nikotina

Ne gjithashtu e pyetëm Márton Hosszú për saktësinë e informacioneve, që riprodhoheshin periodikisht nga shtypi botëror, sipas të cilave Mbreti Zog ishte në gjendje të rëndë, madje vdekjeprurëse, gjë që do të parashikonte rikthimin e anarkisë në Shqipëri për shkak të rivalitetit të pretendentëve për fron.

“Mund të dëshmoj personalisht se Mbreti Zog gëzon një shëndet të shkëlqyer. Është një njeri i gjatë, i hollë dhe i fuqishëm, plot energji. Mbretit i janë bërë dymbëdhjetë poza për portretin, gjë që më lejoi ta vëzhgoja me kujdes dhe të kuptoja mënyrën e tij të të menduarit.

Kam mësuar nga burime të sigurta se i famshmi ‘kancer i laringut’ i përket imagjinatës së pastër. Nuk ishte për këtë arsye, por për shkak të një helmimi relativisht të rëndë nga nikotina, që mbreti shkoi në Vjenë për trajtim mjekësor. Sot është plotësisht i shëruar dhe ka pozuar përpara kanavacës me durim dhe mirësjellje maksimale për ta bërë portretin të përsosur.”

Mbreti dhe hungarezët

“Gjatë dymbëdhjetë bisedave tona, sovrani shqiptar më shprehu disa herë simpatinë e tij më të thellë për hungarezët.

— Unë dua hungarezët po aq sa shqiptarët, — tha ai.

Ai më tregoi se kishte shkuar disa herë në Budapest, qytet që e konsideron një nga më të bukurit në botë. Gjithashtu mësova se gjatë Luftës së Parë Botërore, Mbreti Zog kishte luftuar në krah të Fuqive Qendrore si komandant i një regjimenti shqiptar, me gradën e kolonelit.

Mbreti është gjithashtu një njeri me pamje dhe sjellje jashtëzakonisht tërheqëse. Ai ishte i drejtpërdrejtë dhe i interesuar sinqerisht, duke më bërë shumë pyetje për situatën në Rumani dhe Hungari.”

Një nderim

Gjatë qëndrimit të tij në Shqipëri, që zgjati nga 12 maji deri më 17 qershor, Márton Hosszú vizitoi gjithashtu Durrësin, ku Mbreti Zog ka një pallat të mrekullueshëm mermeri. Kalaja mbretërore e Durrësit, dikur rezidencë e Princ Vidit, ish-sovran i Shqipërisë, ishte shkatërruar plotësisht.

Pasi përfundoi portretin mbretëror, Zogu I i kërkoi piktorit hungarez të realizonte gjithashtu portretin e nënës së tij. Për mirënjohje të punës së tij, mbreti i dha Kryqin e Komandantit të Urdhrit të Skënderbeut.

Piktori, me ftesë të oborrit mbretëror, do të kthehet sërish në Shqipëri pas disa muajsh.

Si “Albanian Mafia” zëvendësoi Cosa Nostra-n dhe po rrezikon Shqipërinë

January 24, 2026 by s p

Nga Rafael Floqi

Në vitet e fundit, Shqipëria është përmendur me një intensitet të paprecedentë në raportet e diplomacisë amerikane si një vend që rrezikon të kthehet në nyje të rëndësishme të krimit të organizuar global.

I njoftuari i shpëtuari

Paralajmërimi i fundit i Shteteve të Bashkuara, i përcjellë nga e Ngarkuara me Punë Nancy Van Horn, nuk ishte thjesht një mesazh diplomatik, por një diagnozë e qartë: mafia shqiptare ka hyrë në fazën e saj më të avancuar, është globalizuar, është strukturuar në mënyrë klanore dhe ka ngritur ura direkte me kartelet e Amerikës Latine. Fjalimi i saj para hetuesve të SPAK dhe BKH nuk ishte vetëm alarm për atë që po ndodh; ishte një akuzë ndaj institucioneve shqiptare që kanë dështuar të reagojnë ndaj pastrimit masiv të kapitalit kriminal që po përmbyt vendin.

Harta aktuale e mafies shqiptare

Për të kuptuar këtë transformim, nuk mjafton më të shohim brenda Shqipërisë. Harta aktuale e mafies shqiptare shtrihet nga portet e Guayaquil-it në Ekuador deri në laboratorët e Roterdamit, nga depozitat e Antwerp-it deri në rrjetet kripto të Londrës, nga Venezuela te Dubai dhe në fund prapë kthehet në Tiranë, aty ku kapitali i drogës kërkon formalizim dhe imunitet.

Ajo që përpara pak vitesh dukej si një bashkëpunim sporadik i grupeve shqiptare me kartelet, sot është sistem global i konsoliduar. Një prej provave më të qarta ishte operacioni ndërkombëtar “Kompania Bello”, i konsideruar nga Europol si goditja më e madhe ndaj rrjeteve shqiptare të kokainës. Në qendër të tij qëndronte Dritan Rexhepi, një figurë e padukshme për publikun, por e frikshme për agjencitë e inteligjencës. Hetimet zbuluan laboratorë të tërë të kontrolluar nga shqiptarët, kimistë të trajnuar në Kolumbi, kanale të koduara komunikimi dhe marrëveshje direkte me kartelët e fortë latino-amerikanë. Ishte hera e parë kur autoritetet ndërkombëtare e pranuan se rrjetet shqiptare nuk ishin më “palë ndihmëse”, ato ishin kartel në vetvete.

Operacioni “Los Blancos” në Antwerp konfirmoi të njëjtën gjë. Në zemër të portit më të madh të kokainës në Europë, shqiptarët kishin ngritur një sistem të tërë korrupsioni dhe logjistike. Depo të fshehta, kompani guackë, ndërmjetës të infiltruar në dogana dhe ekipe të specializuara për manipulimin e kontejnerëve mbanin gjallë linjat që furnizonin Europën Perëndimore me kokainë të pastër. Operacioni gjerman “Flamingo” zbuloi një tjetër dimension: trafikun e heroinës me rrjete të sofistikuara, të maskuara si lëvizje emigrantësh, me itinerare të ndryshuara çdo 48 orë.

Mafia Shqiptare Oktapodi i etur

Këto operacione nuk ishin episode të izoluara, por kapituj të një transformimi të thellë. Mafia shqiptare sot funksionon si një trup unik me shumë koka, të organizuar mbi strukturën e klanit. Besnikëria familjare dhe e prejardhjes gjeografike e lidh më fort sesa ritualet e mafies italiane. Ndryshe nga Cosa Nostra, e cila ka hierarki të ngurta, kode të ngadalta dhe strukturë konservatore, mafia shqiptare është moderne, e zhveshur nga ritualet, agresive, mobile dhe jashtëzakonisht e gatshme për të marrë rrezik.

Ky fleksibilitet e ka bërë që ajo të zëvendësojë mafien italiane në korridoret kryesore të trafikut të kokainës. Mafia italiane, sidomos ‘Ndrangheta, ende mbetet e fuqishme, por është e goditur nga një valë e re arrestimesh dhe bashkëpunimesh me drejtësinë. Shqiptarët e shfrytëzuan boshllëkun dhe u shfaqën më të shpejtë, më brutalë, më të përkushtuar dhe më të gatshëm të negocionin vetë me Kolumbinë dhe Perunë. Prokurorët italianë e përshkruan në mënyrë lapidare këtë zhvendosje të pushtetit: “Shqiptarët punonin kur italianët flinin”.

Fitim me shpejtësi skëterre

Etja për fitim të shpejtë e ka bërë mafien shqiptare një strukturë të jashtëzakonshme të ekonomisë së zezë. Ndryshe nga strukturat italiane apo spanjolle që ndërtonin perandori ngadalë, shqiptarët blejnë, ndërtojnë, investojnë dhe riciklojnë paratë me shpejtësi marramendëse. Në Europë, kjo i ka bërë të pakapshëm. Ata nuk hezitojnë të përdorin dhunë, nuk ngadalësohen nga tradita, nuk e njohin frikën institucionale dhe kanë krijuar ekosistemin e tyre të brendshëm të krimit.

SPAK institucionet shqiptare asnjë kallëzim

Por ndërsa në Europë mafia shqiptare është forcuar për shkak të aftësive, në Shqipëri ajo është fuqizuar për shkak të dobësisë së shtetit. Paratë e krimit hyjnë lirshëm dhe legalizohen përmes ndërtimit dhe turizmit. Kulla shumëkatëshe ngrihen pa burim kapitali, kompani të reja marrin leje gjigante infrastrukture brenda pak ditësh, dhe resortet turistike rriten në zonat më të virgjëra të vendit pa marrë asnjë kredi bankare. Vetë SPAK ka deklaruar se institucionet shqiptare nuk kanë dërguar asnjë kallëzim administrativ për pasuritë e dyshimta, fakt që dëshmon mosfunksionimin e institucioneve të kontrollit financiar.

Rasti i familjes Hysa është ilustrim i qartë i këtij përdorimi. Të sanksionuar nga SHBA për trafik ndërkombëtar droge, ata kishin ngritur perandori të tëra biznesi në Shqipëri pa u penguar asnjë ditë. Fotografia ku një prej tyre hyn në zyrën e kryeministrit është simbol i asaj që ndodh sot: krimi nuk troket më te dera e shtetit, ai hyn brenda pa pengesë.

Albania como América Latina

Shqipëria rrezikon, kështu, të përsërisë modelin latinoamerikan, ku kapitali i krimit infiltruan strukturën ekonomike, politike dhe institucionale. Në Ekuador, kartelet morën kontrollin e porteve; në Venezuelë ata kapën ekonominë e ndërtimit dhe turizmit; në Honduras ndikuan drejtpërdrejt në politikë. Shqipëria është në rrezik t’i përjetojë të tre skenarët njëkohësisht.

Mafia shqiptare nuk është kufizuar në Amerikën Latine dhe Europë. Ajo është rrënjosur edhe në Mbretërinë e Bashkuar, ku rrjetet shqiptare janë shndërruar në kontrolluesit kryesorë të tregut të kokainës në Londër, Manchester, Birmingham dhe Liverpool. Raportet e inteligjencës britanike e përshkruajnë këtë fenomen si “strukturën më të sofistikuar kriminale në territorin britanik”, e cila kombinon importet nga Belgjika dhe Holanda me pastrimin e parasë nëpërmjet bastoreve online dhe kriptomonedhave.

Dubai, parajsa ky s’pyetet ku i gjete paratë

Parisë së krimit i mungon vetëm një element për të qenë e paprekshme: një destinacion pa pyetje. Dhe ky destinacion është Dubai. Në Dubai, shqiptarët blejnë prona, krijojnë kompani brenda 24 orësh, hapin llogari kripto, përdorin shërbime offshore dhe pastrojnë fitimet nga Guayaquil, Antwerp dhe Londra para se t’i kthejnë në investime të ligjshme në Shqipëri. Në Dubai nuk pyetet për origjinë kapitali, por për shpejtësi transaksioni. Kjo e bën atë parajsën perfekte të mafies shqiptare.

Dhe pikërisht këtu lind rreziku më i madh për Shqipërinë: vendi nuk është më thjesht stacion tranziti i drogës, por është kthyer në destinacion final të kapitalit kriminal. Shqipëria, ndryshe nga çdo vend tjetër europian, nuk ka struktura të forta të kontrollit financiar, nuk ka polici të specializuar për pastrimin e parave, paraja qarkullon cash. nuk ka transparencë për investitorët, nuk ka sekuestrime të rëndësishme dhe nuk ka vullnet politik për të ndalur këtë valë.

Call Center-at – kjo industri “e pafajshme”,

Në këtë klimë të turbullt, mafia shqiptare nuk është më një armik i shtetit , është kthyer thuajse në një partner strategjik, një lloj “investitori i huaj direkt” që operon pa tender, pa kontroll dhe pa asnjë ndalesë morale. Ekonomia rritet me para që askush nuk pyet nga vijnë, politika bën sehir, ndërsa administrata i shërben krimit me devotshmëri që nuk e ka treguar kurrë ndaj qytetarëve. Në Shqipëri, kush ka më shumë para të pista, merr më shumë leje ndërtimi. Kush ka më shumë lidhje kriminale, bëhet më i respektuar se ligji vetë.

Dhe pastaj vijnë Call Center-at – ajo industri “e pafajshme”, që sipas qeverisë është histori suksesi, por sipas dosjeve ndërkombëtare është supermarket i mashtrimit: mashtrime financiare, grabitje të kursimeve të europianëve, skema investimi që nuk ekzistojnë, dhe sipërmarrje fantazmë që zhduken sa hap e mbyll sytë. SPAK me në fund arreston disa prej tyre, por qeveria vazhdon t’i quajë “të rinj inovatorë”. Ironia është se në Shqipëri mashtrimi me telefon është bërë më i sigurt se biznesi i ndershëm: nuk ke nevojë të eksportosh më drogë, mjafton t’i vjedhësh gjyshes gjermanishtfolëse pensionin me një telefonatë. Ndërkohë në Tiranë, Call Center-at vazhdojnë të shiten si “startupe të suksesshme”, ndërsa janë në fakt shkollat e para të krimit ekonomik, akademitë ku trajnohen mashtruesit e së ardhmes. Sot vjedhin me telefon, nesër legalizojnë paratë në kulla, pasnesër blejnë pasqyra politike.

Nëse Shqipëria nuk ndërron kurs, dhe shpejt, atëherë rruga është e qartë: ose vendi do të bashkohet me Europën e ligjit, ose do të shndërrohet në një version ballkanik të republikave të kapura latino-amerikane. Deri tani, sinjalet e politikës shqiptare duken si “GPS i bllokuar”: gjithmonë të çojnë drejt rrugës së gabuar.

Dhe ja ironia më e hidhur: edhe vetë Nicolás Maduro, mjeshtër i regjimeve të kapura dhe ekonomive të krimit, i druhej ndikimit të mafies shqiptare në Ekuador – aq shumë sa filloi ta shihte atë si konkurrent serioz për kontrollin e territorit. Imagjinoni një diktator që i trembet një grupi shqiptarësh me kontejnerë, banane dhe laboratorë kokaine. Po ky është realiteti.

Kështu që pyetja nuk është më nëse mafia shqiptare ka zëvendësuar Cosa Nostra-n në korridoret e kokainës. Pyetja e vërtetë – dhe më sarkastike – është kjo: po shtetin shqiptar kush po e zëvendëson? Sepse në këtë ritëm, së shpejti mund të vijë dita kur Shqipëria të ketë nevojë të marrë “leje qëndrimi” nga vetë mafiozët që po e qeverisin nga prapaskena.

Në këtë klimë, mafia shqiptare nuk është më një armik i shtetit, është bërë partner i padukshëm i tij. Nëse Shqipëria nuk ndryshon kurs, atëherë e ardhmja është e parashikueshme: ose vendi do të bëhet pjesë e Europës së ligjit, ose do të rrëshqasë drejt modelit latino-amerikan të kapjes së shtetit nga krimi. Deri tani, fatkeqësisht, shenjat flasin për rrugën e dytë.

Dhe deri atëherë nuk dihet se cili “Maduro” do ta ketë radhën?