• Home
  • Politics
  • Opinion
  • Culture
  • Sports
  • Economy
  • Interview
  • Reporting
  • Community
  • Vatra

Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

ZBULOHEN KONGRESET E BALLIT KOMBËTAR

January 15, 2026 by s p

Nga Enver Lepenica

Këto ditë kam nxjerrë në qarkullim librin e ri “Kongreset e Organizatës dhe Partisë Balli Kombëtar”

Në këtë libër përshkruhet Kongresi i Parë të Organizatës Balli Kombëtar mbajtur në Berat më 3 dhe 4 janar 1944 dhe gjashtë kongrese të tjera tashmë të Partisë Balli Kombëtar mbajtur në Itali dhe i fundit në Detroit të SH.B.A.

Balli Kombëtar lindi në vitin 1939 në shtëpinë e Mid’hat Frashërit si alternativë për të luftuar për lirinë e vendit kundër pushtuesit të huaj. 

Studjuesit kanë arritur në përfundim se «Asnji lëvizje kombëtare në Shqipni nuk ka pasë jetën dhe gjallninë e Ballit Kombëtar. Asnji parti politike nuk ka qindrue me punë, me luftë me ballë hapët, sikurse ka qindrue Partia e Mid’hat Frashërit.

Asnji lëvizje shoqënore nuk ka përcaktue nji drejtim aqë të qartë për mirësimin e jetës shqiptare sesa Balli i lindun në luftë, i rritun në luftë, i burrënuem dhe i brumuem me djersë dhe gjak në kohën e robnisë fatale». (Shih: prof. Zef Pali)

Me marrjen e pushtetit nga Partia Komuniste, duke e njohur natyrën kriminale e diktatoriale të kësaj partie, shumë udhëheqës, komandnatë dhe ushtarë të Ballit Kombëtar emigruan në vendet e lira të Europës. 

Para se Mid’hat Frashëri të hypte në barkën për të dalë në emigrimin e pa dëshiruar në botën e lirë deklaroi shpërndarjen e organizatës Balli Kombëtar e cila e kishte kryer misionin e vet. Në mërgim i pari kongres u bë në Reggio Emilia me 150 veta më 31.12.1945. Aty Balli Kombëtar u shpall Parti Demokratike. U pranua statuti, Dekalogu, Tetë pikat e Nacionalizmës Shqiptare, si dhe parimet politike.

Tashmë Partia e Ballit Kombëtar Demokrat do të luftonte me të gjitha mjetet për të shpëtuar popullin shqiptar nga robëria komuniste. Për realizimin e këtij qëllimi të lartë Partia e Ballit Kombëtar vazhdoi të jetë e bashkuar dhe organizuar. Duke mbajtur Kongresin e Dytë në Romë në vitin 1948, Kongresi Tretë u mbajt në Napoli më 29 nëntor 1949, Kongresi i Katërt u mbajt Napoli më 24 shkurt 1954, Kongresi i Pestë u mbajt në Napoli më 10 mars 1957, Kongresi i Gjashtë u mbajt në Detroit më 10 – 11 tetor 1970. 

Udhëheqësit e Ballit Kombëtar ishin politikanë vizionarë prandaj ata bashkëpunuan ngushtësisht me anglo- amerikan siç kishin vepruar edhe gjatë Luftës Antifashiste në Shqipëri. 

Kështu Partia Balli Kombëtar do të ishte arkitekt i marrëdhënieve dhe aleancave me perëndimin demokratik. Ndërsa partia Balli Kombëtar ishte pranuar në NATO që në vitin 1949, Shqipëria u pranua vetëm pas 60 vjetësh më 1 prill 2009! 

”Në mërgimin e pa dëshëruem Mid’hat Frashëri, punoi për Shqipni me vrull djaloshar tue i dhanë zemër dhe kuxim gjithkuj. Si fryt i përpjekjeve të Tij qe krijimi i Komitetit Kombëtar “Shqipëria e Lirë”, edhe mbas pak ditësh dha shpirt, i kënaqun se i dhuroi Shqipnisë nji vepër të çmueshme…”, shkruan prof. Vasil Andoni. 

Bota demokratike, anglezët dhe amerikanët gjithnjë menduan se ç ‘duhej bërë për të rrëzuar regjimin gjakësor e diktatorial të Tiranës, për këtë arsye pas Komitetit Kombëtar “Shqipëria e Lirë”, anglo-amerikanët ngritën “Kompaninë 4000”, krahu i armatosur i Komitetit Kombëtar.

Në kuadër të Ditës Kombëtare të Kujtesës së Martirëve dhe Viktimave të regjimit komunist, Presidenti i Republikës, Sh. T. Z. Bujar Nishani nderoi me Dekoratën e Lartë “Gjergj Kastrioti Skënderbeu” efektivët e “Kompanisë 4000”, me këtë motivacion: 

“Në shenjë vlerësimi të lartë për kontributin e vyer dhe të pamohueshëm në përpjekje për rrëzimin e shtetit diktatorial hoxhist në Shqipëri, duke nxjerrë në pah vlera të çmuara atdhetare si dhe duke sakrifikuar jetën e tyre dhe të familjarëve të tyre për një Shqipëri të lirë, demokratike dhe euroatlantike”.  

Partia Balli Kombëtar është e para parti politike shqiptare që pranohet në një organizatë ndërkombëtar “ Lidhja Katundare”.

*          *          *

Në pjesën e parë të librit përshkruhet Kongresi Parë i Organizatës Balli Kombëtar mbajtur në Berat më 3 dhe 4 janar 1944. 

Ky Kongres përshkruhet e analizohet me hollësi, për herë të parë në historinë tonë, duke saktësuar e kritikuar shumë shtrembërime që janë bërë në shkrime të ndryshme me qëllim apo pa qëllim. Një vend të veçantë zë kapitulli i kritikës së komunistëve të vjetër dhe atyre të ditëve tona të cilit vazhdojnë të falsifikojnë historinë. 

Në pjesën e dytë përshkruhen e analizohen Kongreset e Partisë Balli Kombëtar Demokrat dhe Partisë Agrare Demokratike Balli Kombëtar, në mërgim, rezolutat dhe rëndësia e kongreseve.

Fryma e kongreseve, rezolutat dhe vendimet ishin në harmoni me zhvillimet demokratike në Evropë. Kështu p.sh. në Kongresin IV theksohet: “Duhet të punohet për realizimin e idesë së Federatës Evropiane , nga e cila, të gjitha shtetet dhe sidomos kombet e vegjël si Shqipnia presin siguri, mirëqenie dhe liri”. (Gazeta ”Flamuri”, nr. 49 – 51, Vol. V – (VIII), dt. 31.3.1954, f. 2.)

Kjo frymë vazhdoi nga Kongresi Parë deri te i gjashti. 

Në pjesën e tretë përshkruhen e analizohen Kongreset e Partisë Balli Kombëtar pas vitit 1990 në Shqipëri.

Ri ngritja e Ballit Kombëtar, Kongresi Tetë, 17 -18 shtator 1993, Kongresi i Nëntë 31 maj – 1 qershor 1998 dhe ndarja e Ballit Kombëtar në dy parti. Kongresi i dhjetë u mbajt në vitin 2002. Kongresi njëmbëdhjetë mbahet në vitin 2003. Kongresi i dymbëdhjetë i Ballit Kombëtar u mbajt në vitin 2008.

Në një kapitull botohen Pankarta të lëshuara gjatë Luftës Antifashiste ku i bëhet thirrje popullit që të mos besonte mashtrimet e Partisë Komuniste, pasi ata janë diktatorë e prishës së familjes. 

Në fund në libër janë botuar 45 faqe me faksimile të dokumenteve historike shumica botohen për herë të parë dhe bibliografia. 

Libri gjendet në librarin ART’S në Tiranë, Bulevardi ZOG I dhe në Vlorë në librarin “TOENA” 

Filed Under: Emigracion

15 janari është Dita e Përkujtimit të Gjenocidit ndaj Shqiptarëve në Kosovë!

January 15, 2026 by s p

Bujar Leskaj/

Sot, 15 janar, mbushen 27 vjet që kur forcat policore, ushtarake dhe paramilitare serbe kryen njërën nga masakrat më të dhimbshme kundër popullit të Kosovës dhe njerëzimit në Reçak.

Historia e Kosovës së pavarur nuk mund të shkruhet pa Reçakun, ashtu si nuk mund të shkruhet pa Prekazin, Gjakovën e shumë fshatra e qytete të tjera të Kosovës, të cilat njohën mbi 400 masakra, qindra mijëra të vrarë, të plagosur, të dhunuar e të dëbuar nga trojet e tyre gjatë viteve 1998 dhe 1999.

Masakra e Reçakut ishte ngjarja ku bota përfundimisht pa dhe kuptoi fytyrën e regjimit të Millosheviçit, barbarinë dhe gjenocidin serb në Kosovë.

Ishte masakra, e cila detyroi botën perëndimore të përshpejtonte ndërhyrjen për t’i dhënë fund gjenocidit serb.

Në 15 Janar 1999, në Reçak u vranë e u masakruan 45 shqiptarë të pafajshëm e të paarmatosur.

Serbia në Kosovë ka kryer masakra të shumta gjatë viteve 1998 dhe 1999, por Masakra e Reçakut u dëshmua nga misioni i OSBE-së në Kosovë, i cili denoncoi se në Kosovë po ndodhte një krim kundër njerëzimit, gjë që shtyu bashkësinë ndërkombëtare të ndërmerrte misionin ushtarak, pas të cilit Kosova fitoi Pavarësinë.

Pikërisht për këtë i jemi e duhet t’i jemi përjetësisht mirënjohës aleatëve tanë, NATO-s dhe Perëndimit, të cili i përkasim.

Masakra e Reçakut dhe gjenocidi serb në Kosovë nuk duhen harruar, “…për hir të së ardhmes dhe Ballkanit të hapur…”, përndryshe Historia do të na gjykojë e dënojë!

Aq më tepër kur Beogradi nuk ka kërkuar asnjëherë ndjesë për gjenocidin ndaj shqiptarëve të Kosovës!

Filed Under: Histori

Editori Diellit Dr. Athanas Gegaj përkujtohet në New York më 25 Janar 2026

January 15, 2026 by s p

Akademi Përkujtimore – Athanas Gegaj – shembull i patriotizmit, shkencës dhe publicistikës.

Fondi Humanitar “Trieshi” në Nju Jork, organizon një aktivitet të veçantë për të nderuar veprimtarinë dhe kontributin e Athanas Gegajt në fushën e shkencës, gazetarisë, fesë e kulturës shqiptare. Kjo akademi përkujtimore do t’i kushtohet pikërisht Athanas Gegajt, birit të Trieshit, një prej personaliteteve më të rëndësishme jo vetëm të Malësisë, por edhe të mbarë botës shqiptare. Gjatë aktivitetit do të trajtohet në mënyrë të plotë veprimtaria e Athanas Gegajt, duke trajtuar dy veprat e tij të rëndësishme shkencore, rolin e tij si editor i gazetës Dielli dhe bashkëpunëtor i ngushtë i revistës Hylli i Dritës; angazhimin e tij politik në mërgim dhe bashkëpunimin me figura të njohura shqiptare, si dhe kontributin e tij fetar si frat françeskan dhe krijimtarinë e gjerë publicistike. Eventi do të mbahet në ambientet e sallës së Restaurant “Tesoro d’Italia” në datën 25 janar 2026 në orën 2:00PM.

Programi:

Prezantimi: Kolë Cacaj

Hapja e aktivitetit: Gjon Gjokaj

Folës:

Gjekë Gjonlekaj – Biografia e Athanas Gegajt

Virgjil Kule – Vepra e Gegajt mbi Skënderbeun

Sokol Paja – Gegaj, editor i gazetës “Dielli” dhe bashkëpunëtor i lartë i Federatës Pan-shqiptare “Vatra”

Paulin Marku – Athanas Gegaj në optikën e dokumenteve arkivore të “Vatrës” (1963-1971)

Zef Ujkaj – Broshura “Albania” e Athanas Gegajt dhe Rexhep Krasniqit

Lulash Palushaj – Veprimtaria patriotike e shkencore e Athanas Gegajt.

Filed Under: Opinion

Arsyet e vërteta pse ngriu procesi i vizave emigruese për në Amerikë për shqiptarët!

January 15, 2026 by s p

Hasan Metuku/

Shqiptarëve u vidhen paratë e buxhetit të shtetit, pensioneve, ndihmës mjekësore dhe shkollimit, ata varfërohen, nuk kanë siguri për jetën dhe pronën, dhe detyrohen të marrin rrugët e vështira të emigrimit për një jetë më të mirë.

Shumica janë të rinj që largohen, por dhe të moshuar të varfër që u bashkohen fëmijëve këtu në Amerikë nëpërmjet vizës emigruese. Ardhja e tyre në Amerikë, apo vende të tjera, pra bëhet e detyruar kryesisht nga varfëria e pasiguria, të përzënë nga vendi i tyre dhe nga qeveria e tyre.

Ata nuk kanë mjetet financiare për të mbështetur veten në vendet ku emigrojnë pa u mbështetur në ndihmën e qeverisë. Prandaj shqiptarët regjistrohen në masë e marrin ndihma nga fondet publike në Amerikë apo gjetkë. Në Amerikë, sipas statistikave të administratës Trump, 46% e shqiptarëve marrin përfitime nga fondet publike? Pra, një në dy shqiptarë marrin ndihma nga shteti. Pse? Sepse janë të varfër!

Prandaj, Departamenti i Shtetit e përfshiu Shqipërinë e shqiptarët në listën e vendeve më të varfra të Globit, për të cilat pezullohet procesi i vizave emigruese deri në një rishikim të plotë të politikave dhe rregullave për këtë proces dhe për këto vende.

Shqipëria, vend anëtar i NATO-s, shqiptarët pro-amerikanë, të listohen me Sierra-Leonen e Sirinë, që ka 15 vjet në luftë?! Ky është një turp i madh që bie mbi Narko-Qeverinë që zhvat shqiptarët! Qeveri me dy Zëvendëskryeministra nën hetim për vjedhje e korrupsion! Ndërkohë, Rama që u bën karshillëk amerikanëve me kinezërira!

Shqiptarët nuk e meritojnë këtë qeveri që i vjedh, i varfëron, i debon dhe i gënjen! Departamenti i Shtetit foli qartë se janë “non grata”, nuk mirëpriten dhe nuk do të lejohen të përfitojnë nga taksapaguesit amerikanë, qofshin këta edhe familjarë apo të afërm të qytetarëve amerikanë.

Narko-shteti proklamon integrim në “Groenlandë” në 2030! Për sa kohë që shqiptarët do të mbajnë në krye Narko-Qeveri, ata do të vazhdojnë të varfërohen dhe largohen dhe rreshtohen në njerëz e popuj të varfër që kërkojnë lëmoshë kudo që të shkojnë, bashkë me sirianët dhe afrikanë të varfër.

Filed Under: Politike

ERNEST KOLIQI ( 20 MAJ 1903 – 15 JANAR 1975)

January 15, 2026 by s p

Saimir Kadiu/

Duke kujtuar gjeniun e letrave shqipe të viteve 30′ në 51 vjetorin e vdekjes, me një nga poezitë e tij plot mall për qytetin e lindjes të cilin nuk e pa për 30 vjet deri në vdekjen e tij…

“Shkodra në mëngjese”

Kendojnë bashkë në mengjese pesë kumbonare,

kendojnë në ajri mbi Shkoder ende fjetë:

mbi Maranaj qet vetllen kureshtare

agimi e hjedh në liqe synin e qetë.

Perhapë lajmin e zgjimit rrezja e parë

të parat përshëndetje dridhen në heshti të letë,

e shpejt në at lavdi dielli, qi e veshë fare

Shkodra kumbon me zane, zhurmë e jetë.

E ai diell prendvere i ri shprazet në shtepija

udha e lulishta tue ngjallë ngjyra e shkendija,

tue mbshtjellë gjithshka si nji tis ari, i hollë:

skaj në skaj si lum gzimi tue rreshqitë

në syt e vashave, qeshë, e mbush me dritë

kaçurrelat e tyne kur shkojnë në shkollë.

Shkrimtar, përkthyes, mësues, ministër i arsimit dhe patriot i madh që luajti një rol vendimtar në formësimin e prozës dhe arsimit modern shqip.

Pse u anatemua i madhi Koliqi?

“Krimi” i tij ishte misioni për hapjen e shkollave shqipe në Kosovë dhe trojet tjera shqiptare në Maqedoni, Luginë të Presheves dhe Mal të Zi ne vitet 1941-1942 kur ishte Ministër i Arsimit në Shqipëri.

Në vitin shkollor 1941 – 1942, u hapën 173 shkolla fillore, 3 të mesme dhe disa gjimnaze të ulëta. Ndërsa në nëntor të vitit 1941, u hap Shkolla Normale në Prishtinë.

Në fillim, në këtë mision u angazhuan 80 mësues. Në mesin e këtyre mësuesve kishte edhe mjaft të rinj nga Kosova që ishin shkolluar në Shqipëri, por që nuk kishin mundur të ktheheshin më parë në Kosovë.

Ky numër më vonë arriti në 264, ndërsa në vitin shkollor 1943 – 1944, ky numër u rrit në 400. Po në këtë vit shkollor mësimet i vazhdonin mbi 25 mijë nxënës. Këto shkolla u bënë vatra të diturisë dhe atdhedashurisë.

Koliqi me inisiativen e tij zgjoi ndergjegjen shqiptare ne trojet shqiptare jashte Shqiperise “londineze”.

Nuk do kishte pavarsi te Kosoves pa shkollat shqip te hapura me inisiativen e shkodranit te madh Ernest Koliqi.

Gjate viteve romane shpesh here Ali Bej Kelcyra e provokonte Koliqin duke e pyetur perse bashkepunoi me italianet.

Koliqi nuk pergjigjej..

Nje dite iu pergjigj me nje thes me letra te derguara nga nxenesit kosovare qe kishin mesuar shqipen fale inisiatives se tij, ku ata i shkruanin me dashuri dhe mirenjohje.

Ali Bej Kelcyra heshti dhe nuk e provokoi me…

Poliedriku i madh i kultures shqiptare vdiq më 15 janar 1975, në shtëpinë e tij romane, në Balduina, i nderuar nga e gjithë bashkësia shqiptare ne mërgim, por i mohuar nga vendi i tij.

Ende eshtrat e tij nuk prehen ne vendin e tij te dashur per te cilin ai sakrifikoi “reputacionin e tij”…

Ai mbetet një figurë e nderuar për arsimin dhe letërsinë, edhe pse roli i tij politik e ka bërë përkujtimin e tij kompleks ne aspektin politik dhe historik…

Pas viteve 90’ Koliqi është përkujtuar përmes veprave, ekspozitave dhe aktiviteteve akademike, por nuk ka asnje monument në Shqiperi dhe Kosovë.

Nuk ka asnje rruge apo shesh me emerin e tij. Ka vetem nje shkolle private parauniversitare qe mban emrin e tij… kur kemi emertuar ne shtremberim dhe ne injorim te historise sone kombetare rruge, shkolla, sheshe, institucione kulturore, shkencore me emra te paperfillshem dhe per me teper ne shume raste edhe turpërues.

Kur do të kemi guximin për të ngritur një monument per te madhin Ernest Koliqi ne Tirane, Prishtine, Shkoder apo Prizren?

Një monument i tillë nderon dhe emancipon Shqiperinë, Kosovën dhe kombin shqiptar…

Do të jetë një monument bronxi formal…

Monumenti shpirtëror Ernest Koliqi ka triumfuar me kohë…

Nuk mund të ndjehesh fitimtar përballë këtij kolosi intelektual…

SHPATA gjithmone është dorëzuar përpara DIJES…

Filed Under: Opinion

  • « Previous Page
  • 1
  • …
  • 73
  • 74
  • 75
  • 76
  • 77
  • …
  • 2888
  • Next Page »

Artikujt e fundit

  • The Western Balkans and the Global Power Competition: Strategic Choices in the Era of U.S.-China – Russia Rivalry
  • Miti i Tryezës së Rrumbullakët dhe Besëlidhja e Lezhës
  • PA U DISTANCUAR NGA E KALUARA, NUK FITOHET BESIMI I SË ARDHMES
  • ADEM JASHARI – KOMANDANTI I PËRJETSHËM I LIRISË SË KOSOVËS
  • 80 VJET NGA PUSHKATIMI I ATË ANTON HARAPIT, NJË GJYQ MES DREJTËSISË DHE PROPAGANDËS
  • Hapet shkolla shqipe “7 Marsi” në Calcinato, Brescia të Italisë
  • Një mundësi e shkëlqyer për dashamirësit e librit dhe mbarë komunitetin shqiptar në Chicago
  • Join us on May 3rd for the 5th Annual Gjergj Kastrioti Skenderbeu Street Fair — a full day of Albanian pride, culture, food, music, and family fun!
  • Pse Josip Broz Tito nuk i dha Kosovës statusin e Republikës, por vetëm autonomi?
  • Kryeministrit i dhimset vila e Enverit dhe jo 6000 të zhdukurit e diktatorit!
  • NEXHMIJE ZAIMI: JETA, IDENTITETI SI REBELIM, DËSHMI DHE PËRFAQËSIM
  • Pasivizimi i adresave të shqiptarëve në Luginën e Preshevës, Gjykata e Strasburgut regjistron padi kundër Serbisë
  • KUVENDI I LEZHËS, MODEL I RACIONALITETIT POLITIK PËRBALLË RREZIKUT EKZISTENCIAL 
  • When Washington Moves, Prishtina Stands Firm
  • TË GJITHË ATA QË PËRDORIN SHPATËN DO TË VDESIN PREJ SHPATËS (KRISHTI)

Kategoritë

Arkiv

Tags

albano kolonjari alfons Grishaj Anton Cefa arben llalla asllan Bushati Astrit Lulushi Aurenc Bebja Behlul Jashari Beqir Sina dalip greca Elida Buçpapaj Elmi Berisha Enver Bytyci Ermira Babamusta Eugjen Merlika Fahri Xharra Frank shkreli Fritz radovani Gezim Llojdia Ilir Levonja Interviste Keze Kozeta Zylo Kolec Traboini kosova Kosove Marjana Bulku Murat Gecaj nderroi jete ne Kosove Nene Tereza presidenti Nishani Rafaela Prifti Rafael Floqi Raimonda Moisiu Ramiz Lushaj reshat kripa Sadik Elshani SHBA Shefqet Kercelli shqiperia shqiptaret Sokol Paja Thaci Vatra Visar Zhiti

Log in

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Cookie settingsACCEPT
Privacy & Cookies Policy

Privacy Overview

This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these cookies, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may have an effect on your browsing experience.
Necessary
Always Enabled
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Non-necessary
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
SAVE & ACCEPT