Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

Ligji për mbrojtjen e të akuzuarve nga Specialja, diskriminues

by

Nga Zijadin Gashi/
Ligjin për mbrojtjen juridike dhe financiare të personave të cilët mund të akuzohen nga Gjykata e Posaçme për krime lufte është diskriminues dhe i padrejtë thonë analistët politik.
Ligjet e Kosovës u mundësojnë të gjithë qytetarëve që të kenë një avokat mbrojtës nëse ata nuk ka mundësi që t’i mbuloj shpenzimet.
Mirëpo me Ligjin për mbrojtjen juridike dhe financiare të personave të akuzuar potencialë në proceset gjyqësore në Dhomat e Specializuara, parashihet një aspekt më i gjerë i mbulimit të shpenzimeve.
Me këtë Ligj do të mbulohen shpenzimet për secilin person që akuzohet nga Gjykata Speciale, si për angazhimin e mbrojtjes apo avokatit të tij, e deri te shpenzimet e udhëtimeve jashtë Kosovës për të dhe familjen e tij.
Aty përfshihet edhe mbulimi i shpenzimeve për procedurat gjyqësore e deri te kompensimi i atyre personave të cilët gjykata do t’i shpallë të pafajshëm.
Analisti politik, Halil Matoshi e konsideron këtë si një Ligj diskriminues, ngase ai u siguron këto privilegje vetëm një kategorie të shoqërisë.
“T’i mbulosh shpenzimet e avokatëve super të shtrenjtë me licenca ndërkombëtare, të paguash me paratë e taksapaguesve hotele luksoze për ta, ose bileta avionësh dhe hotele për familjarët e të akuzuarve potencial, kjo është padrejtësi e shumëfishtë, është diskriminuese për shumicën e qytetarëve të Kosovës dhe mbi të gjitha dëshmon raportin e padrejtë që e kemi ne si kosovar me drejtësinë”, ka deklaruar Matoshi.
Ndërkohë, analisti Artan Muhaxhiri thotë se Ligji për mbrojtjen juridike dhe financiare të personave të akuzuar potencialë nga Gjykata Speciale ishte një reagim solidariteti me kategorinë shoqërore nga vijnë këta persona.
Muhaxhiri potencon po ashtu se numri më i madh i personave që mund të akuzohen nga kjo gjykatë do të jenë pjesë e partive në pushtet, andaj edhe u është mundësuar një ndihmesë e tillë financiare.
Sidoqoftë, edhe Muhaxhiri e konsideron si diskriminues këtë ligj, ngase ka të bëj vetëm me mbrojtjen dhe ndihmën financiare për një kategori të caktuar shoqërore.

“Është diskriminues sepse ka edhe shumë kategori tjera të cilat kanë nevojë për mbrojtje të tillë dhe nuk u jepet mundësia që ta kenë atë, kurse në këtë rast shihet se mbrojtja e të akuzuarve nga Gjykata Speciale do të bëhet me ndihmën e shtetin e shtetit duke i anashkaluar kategoritë tjera, të cilat mbase edhe kanë më shumë nevojë për ndihmë të tillë financiare”, ka thënë Muhaxhiri.
Marrë parasysh gjithë procesin nëpër të cilin kaloi dhe po kalon themelimi i Gjykatës së Posaçme, analisti Artan Muhaxhiri thotë se gjithçka ishte nën ndikimin politik.
Madje, sipas tij, ekziston edhe rreziku që mjetet të cilat do të derdhen për mbrojtjen e të akuzuarve të keqpërdoren, pasi që bëhet fjalë për shumta të mëdha të parave që do të derdhen nga buxheti i i Kosovës.
“I gjithë projekti i Gjykatës Speciale është bërë me një imponim, prandaj edhe kanë qenë të pritshme veprime të tilla. Por, për fat të keq janë të pritshme edhe abuzimet me këtë fond, me këto mjete financiare”, ka theksuar Muhaxhiri.
Ndërkaq analisti Halil Matoshi mendon se përzierja e politikës në drejtësi me krijimin e ligjeve për kategori të caktuara të shoqërisë, tregon se sistemi i drejtësisë në Kosovë mbetet larg standardeve të dëshiruara.
“Aty ku politika krijon ligje për të kalkuluar politikisht fuqinë e pushtetit, përkatësisht për të stabilizuar koalicionet qeverisëse, aty praktikisht nuk mund të flitet më për drejtësi, por thjeshtë për politizim të skajshëm të saj”, ka thënë Matoshi.
Pas marrjes së vendimit për amandamentimin e Kushtetutës dhe themelimin e Gjykatës së Posaçme për krime lufte, Kuvendi i Kosovës, pa mbështetjen e opozitës, kishte vendosur që të miratojë me procedurë të shpejtuar edhe dy ligje, përkatësisht Ligjin për Gjykatën e Posaçme të hartuar nga Bashkimi Evropian dhe Ligjin për Mbrojtjen Juridike dhe Mbështetjen Financiare të Personave të Akuzuar Potencialë në Proceset Gjyqësore në Gjykatën e Posaçme.

Gjuha shqipe- “ Rrypi lidhës gjuhësor” i gjuhëve tjera në Ballkan

by

Nga Fahri Xharra/
(Alt-)Albanisch: Lebendiger Einfluss einer toten Sprache?)/
Analisti , studiusi , historiani nuk guxon të mundet nga emocionet , nëse dëshiron që ajo analizë, ai studim apo ajo histori që e shkruan të jetë reale. Por kur lexon diçka për të cilën je munduar ta gjesh, dhe e cila do ti jepte shkëlqimin shkrimeve , e cila e vërteton ate që e ke thënë ,por nuk ke mundur saktësisht ta dokumentosh, atëherë me siguri je i mbushur me rrënqethje nga gëzimi : “Më në fund !
Me tonelata shkrime janë bërë kundër gjuhës shqipe , duke e paraqitur ate si të ardhur vonë , si të pa rrënjë dhe si të pa origjinë . Shkruanin “ dashamirët e huaj” e ne i lexonim ato që na i përgatisnin
” dashamirët “ e vendit tonë; ose edhe nga ne ,kishte nga ata që iu bashkangjitënin atyre për të provuar të njejtën; thjeshtë që gjuha e parë në Europë të bastardhohet , të humbë nga pesha , të ndahet në “një qind “dialekte që të mos kuptohen ose të kuptohemi me vështirësi ndër veti . Por…. Departamenti i Gjuhësisë i Universitetit të Vjenës na e thot atë që ishte dashur ta thonin edhe studjuesit tanë.
Gjuhët e ndryshme të një regjioni gjeografik shpesh paraqesin ngjajshmëri ndërveti , për kundër asaj që nuk janë të të njejtës origjinë. Ky fenomen i njohur si “ Rrypi lidhës gjuhësor”është i pranishëm edhe në Ballkan , ku Gjuhët Shqipe, Greke , Bullgare, Maqedone (sllave fxh) dhe Rumune i kan fjalët dhe strukturën e njejtë . A u ndikuan këto gjuhë nga njera tjetra , apo një nga këto gjuhë ishte vendimtare në evoluimim e gjuhëve tjera (të përmendura ) më lartë ?
Në këtë pyetje do të përgjigjet projekti i madh i linguistëve austriak i udhëhequr nga Gjuhëtari Dr. Stefan Schumacher dhe kolegu i tij Dr. Joachim Matzinger . Ky studim do të vërteton që .. “ Gjuha shqipe ( e vjetër) e kishte rolin kryesor në këtë çështje . Projekti do të ndahet në dy fusha ; studimi i thellë i Gjuhës ( së vjetër ) Shqipe dhe ndikimi i saj në gjuhët tjera ballkanike , duke i falemderuar sistemit foljor ( verbal ) të gjuhës sonë. (Ebenso wichtig sind diese aber auch, um die Wechselwirkungen des Albanischen mit seinen Nachbarsprachen zu erklären. Dabei gehen die beiden Forscher verschiedenen Spuren nach, die darauf hinweisen, dass Albanien eine zentrale Rolle im Balkansprachbund spielte. Beispielsweise ist es vermutlich vom Albanischen ausgegangen, dass der bestimmte Artikel im Rumänischen, Bulgarischen und Mazedonischen nachgestellt wird. Denn im Albanischen ist der nachgestellte Artikel bereits seit der Antike vorhanden. )
Dr. Schumacher e sqaron që studimi po i jep frytet e para : Gjuha e Vjetër Shqipe i ka do modalitete që iu mungojnë gjuhëve tjera të Ballkanit si : ” të shprehish kuptueshëm atë që e ke dashur ta thuash “ ? O ,sa knaqësi te jesh më moçmi në këto anë !
Thelbi i studimit është i bazuar në literaturën që ruhet nga Gjuha e Vjetër Shqipe e e cila daton nga shekujt 16-të-18-të , të përmbledhura në një kompleks shkrimesh në mbi 1500 faqe , e që një nga një do studiohen dhe analizohen. ( Die Grundlage für die Untersuchungen bildet die gesamte zugängliche altalbanische Literatur aus der Zeit zwischen dem 16. und dem 18. Jahrhundert. Dies bedeutet eine Herausforderung für die Forscher, handelt es sich doch um ca. 1500 Seiten, die intensiv analysiert werden müssen. Projektmitarbeiter Dr. Matzinger dazu: “Bisher wurden diese Texte kaum erforscht, da es sich fast ausschließlich um katholisch-religiöse Literatur handelt, die zunächst in Vergessenheit geriet und insbesondere im Kommunismus tabuisiert wurde. Seit dem Ende des Kommunismus wird diese Literatur zwar wieder wahrgenommen, jedoch mangelte es bisher an Geld sowie an Backgroundwissen über den Katholizismus.”)
Roli i Austrisë , si zakonisht edhe me këtë projekt tregon që shkrimet e vjetra do të ringjallen dhe do të zënë vendin e tyre në traditën e pasur austrike në këtë lëmi- aty ku edhe Profesori Norbert Jokli “ Ati i Albanologjisë “ kishte punuar në këtë çështje. “ Babai Albanologjisë”. Norbert Jokli ishte krenar që ishte dëshmitar i përmbledhjes dhe paraqitjes së Gjuhës së Vjetër Shqipe. si gjuhë unike. (Nun wird den alten Texten im Rahmen des FWF-Projekts wieder neues Leben eingehaucht und damit auch an eine österreichische Forschungstradition angeknüpft – denn der österreichische Professor Norbert Jokl, der unter den Nazis ums Leben kam, gilt als “Vater der Albanologie”. Er wäre sicherlich stolz auf die erste vollständige Darstellung des altalbanischen Verbalsystems in Form eines Lexikons, die am Ende der Forschungsarbeiten stehen wird. Damit besteht eine Basis für alle künftigen Untersuchungen am Verbalsystem des Albanischen, die auch der Indogermanistik und der Sprachwissenschaft als Ganzes zugutekommen wird.)
Shqipëtar, mos u msheh!Shqipëtar , të ka bërë Perendia të parin në këto anë e më gjerë !
(Wissenschaftlicher Kontakt: Dr. Stefan Schumacher Universität Wien Institut für Sprachwissenschaft / Indogermanistik Dr.-Karl-Lueger-Ring 1 1010 Wien )
Fahri Xharra, 12.08.15
Gjakovë

ZONJA KANCELARE, JU PENALIZONI SHQIPTARËT E BËHENI BODYGUARD I POLITIKANËVE TË KORRUPTUAR !

by

Nga Elida BUÇPAPAJ/
Një lajm i fundit na thotë se refugjatët shqiptarë nga Shqipëria e Kosova, të cilëve nuk u jepet e drejta e qendrimit në Gjermani, do të penalizohen edhe me heqjen e të drejtës së vizës Shengen për 5 vjet!
Sikur të mos mjaftojë kalvari që ata vuajnë në vendin e origjinës, ku nuk gëzojnë të drejtën e nevojshme dhe të domosdoshme për të jetuar,siç është e drejta e punës; sikur të mos mjaftohen nga kalvari i ardhjes deri në Gjermani që u kushtoi gjithë kursimet e tyre, disa thonë se kanë shitur edhe shtëpitë e banimit; sikur të mos u mjaftonte kalvari i refugjatit në çadra, në kushte aspak dinjitoze, tani refugjatët shihen nga Europianët, dmth Perëndimi, sikur të jenë asgjë; sikur të mos mjaftonte zhgënjimi prej mosmikpritjes; sikur të mos mjaftonin rrenat e sekserëve që i mashtruan; sikur të mos mjaftonte eksodusi i lejuar nën hundët e shtetit shqiptar apo atij kosovar; sikur të mos mjaftonte papunësia, në Kosovë 70% edhe në Shqipëri e njëjta shifër; sikur të mos maftonte tregu i zi i punës që u jep shans vetëm shkelësave të ligjit dhe nuk ofron kurrgjë për qytetarët e thjeshtë; sikur të mos mjaftonte informaliteti, që e ka degraduar deri në asht sistemin; sikur të mos mjaftonte Toka e Djegur për shqiptarët në vendet e tyre; sikur të mos mjaftonte korrupsioni i klasës politike, pasuruar e majmur e kthyer në oligarki e Ballkanit; sikur të mos mjaftonin hallet e prindërve që nuk kanë asnjë shpresë për të ardhmen e fëmijëve të tyre – dhe sikur të mos mjaftonin të gjitha këto, tani Perëndimi i penalizon refugjatët shqiptarë si “shkelësa ligji” dhe u heq të drejtën e lëvizjes, çka ka mbetur shpresa e fundit për ata.
Tani që u hiqet e drejta e vizës Shengen për 5 vjet, çfarë u mbetet të bëjnë shqiptarëve?
T’i rrëzojnë qeveritë e korruptuara?
Nuk i lejoni ju, dmth Perëndimi,se kinse iu prishet stabiliteti i rajonit, se kështu me papunësi, treg të zi, korrupsion e mafie, rajoni ju ngjan i stabilizuar?
T’i rrëzojnë politikanët e korruptuar?
Nuk i lejoni ju, dmth Perëndimi, sepse me këta politikanë që nëpër kuluaret tuaja i quani mafiozë, ju mbani stabilitetin e rajonit, pra ata de jure janë bashkëpunëtorët tuaj më të ngushtë!
Ju lutem Zonja Kancelare, më thoni se në këto kushte, çfarë duhet të bëjnë Shqiptarët në Kosovë e Shqipëri, ju që jeni Gruaja më e fuqishme e Planetit Tokë, jepiani një leksion këtij populli të vogël, por të lashtë sa Europa dhe pjesë e pandashme e kontinentit plak.
Ju nuk i lejoni gjermanët të vijnë as si turistë as në Shqipëri e as në Kosovë, sepse mendoni sa bukur do të qe sikur ju gjermanët me miliona e miliona të zbarkonit në brigjet e mrekullshme të bregdetit, liqeneve dhe Alpeve shqiptare, por jo, ju nuk e bëni. Kjo do të ndikonte në fuqizimin e turizmit dhe do të zbuste ndjeshëm papunësinë, sikur miliona gjermanë të zbarkonin në brigjet shqiptare si pushues. Mendoni sikur nga turizmi Shqipëria të përfitonte të paktën 10 miliardë Euro, sa mirë do të qe. Do të ishte pare e pastër e fituar me djersë dhe e shpërblyer me kënaqësi nga Deutsche Touristen !
Kaq zor qenka që Shqipëria dhe Kosova me as 40 mijë kilometra katrorë të transformohen në një rajon dhe desitiancion i sigurt Europian ?
Nga ana tjetër Ju zonja Kancelare, dmth Perëndimi, i mikprisni politikanët e korruptuar shqiptarë, u jepni atyre receta se si ata të ndryshojnë, nga ujq të kthehen në dele, dhe ata pasi bëjnë me ju foto dhe pasi i shpërndajnë në Facebook e Twitter, u thonë ju „Tschüss Zonja Merkel“ ose shqipçe „ku të kena pa“, dmth që as që e çojnë në mendje që t’i plotësojnë kërkesat apo t’i ndjekin këshillat tuaja për shtet ligjor, për shtet të së drejtës, për liri tregu, për drejtësi të pakorruptuar etj.etj. Ata bëjnë Spass, qejf, ndërsa populli vuan, kthehet në popull refugjat.
Politikanët e korruptuar shqiptarë bëjnë Spass sepse ju nuk i penalizoni, sepse ju u jepni veç këshilla e receta, që tashmë janë kthyer në një refren monoton, sepse ata këshillat tuaja i hedhin në koshin e plehrave, ndërsa populli mbetet me gisht në gojë. Ju Zonja Merkel nuk zemëroheni nga paturpësia e politikanëve shqiptarë në Shqipëri e Kosovë, por zemëroheni me ata refugjatë të mjerë. Politikanët shqiptarë janë të pabesë, ata nuk e mbajnë fjalën, ata s’kanë asgjë të përbashkët me thelbin e shqiptarëve që karakterizohen nga fjala e dhënë, nga besa, e atyre shqiptarëve që kur Gjermania naziste i çoi në Auschwitz hebrejtë, shqiptarët i morën hebrejtë në shtëpitë e tyre, u dhanë strehë dhe i mbrojtën!
Ju nuk zemëroheni nga paturpësia e politikanëve shqiptarë. Ju vetëm ua ricikloni këshillat e ata me këshillat tuaja krijojnë kullën që i bën të paprekshëm. Ju Zonja Kancelare dmth kur them ju, e kam fjalën gjithmonë për Perëndimin, jeni bërë Bodyguard i sistemit të korruptuar në Shqipëri e Kosovë!
Ju nuk i penalizoni politikanët shqiptarë as në Shqipëri dhe as në Kosovë dhe askund, ju penalizoni ata refugjatë të mjerë, të cilëve në vendin e tyre nuk u ofrohet asgjë, dhe, sikur të mos mjaftojë kjo, ju i penalizoni ata prapë e prapë dhe ua hiqni të drejtën e lëvizjes pikërisht njerëzve më vulnerabël të planetit që janë refugjatët, ndërsa klasa politike shqiptare e kosovare, me paratë e vjedhura popullit dhe me paratë e vjedhura prej ndihmave tuaja, ata me pasaporta diplomatike e me viza Shengen lëvizin e i shpenzojë paratë e tyre të zeza në gjithë botën!
Kjo matematikë nuk shkon Zonja Kancelare!
Dhe duheta ta ndreqni Ju! Dmth Perëndimi !

Kosovo’s New War Court: How Will it Work?

by

After MPs in Pristina voted to set up a new court to try Kosovo Liberation Army ex-guerrillas, BIRN examines how it will operate, who it can prosecute and for which offences./
By Marija Ristic/
The 50-page Law on Specialist Chambers and Specialist Prosecutor’s Office, which was negotiated between the EU and Kosovo, was finally passed this week by the Kosovo parliament after months of bitter arguments, street protests, frenzied media speculation and delays caused by political opposition to the legislation that will see former KLA guerrillas – who are seen as heroes of the liberation struggle in Kosovo – put on trial.
The establishment of the so-called ‘specialist chambers’ comes after the EU’s Special Investigative Task Force in July last year published the findings of its three-year investigation into the allegations initially made by Council of Europe rapporteur Dick Marty, who claimed that crimes against civilians such as kidnapping, torture and organ-harvesting were committed by KLA members during the Kosovo conflict.
The EU task force said it conducted the most comprehensive investigation so far of crimes perpetrated by KLA, explaining that as a result it will be in the position to indict high-level perpetrators when the new court starts operating.
Since then the EU and US have been pushing the Kosovo government to ensure that the necessary constitutional amendments and laws go onto the statute books. They believe the court is needed because the Kosovo judiciary would be unable or unwilling to properly prosecute high-ranking former KLA figures, and the EU’s rule-of-law mission, EULEX, does not have the capacity to do so.
The first vote in the Kosovo parliament failed last month due to lack of support among MPs, but after further pressure, including the threat that the UN Security Council could set its own court to try former KLA fighters, they were finally approved on Monday.
The court, which is expected to be fully functional in the course of six months to a year, will address allegations that KLA fighters were involved in the killings, abductions, illegal detentions and persecution of Serbs, Roma and Kosovo Albanians believed to be collaborators with the Serbian regime or political opponents of the KLA leadership during and after the 1998-99 conflict.

Detentions and organ-harvesting
The new Law on Specialist Chambers and Specialist Prosecutor’s Office establishes and regulates the organization, functions and jurisdiction of the new court.
According to the legislation, which BIRN has seen, the ‘specialist chambers’ will be independent from Kosovo judiciary, but will be part of Kosovo’s justice system. The law says that “specialist chambers shall be attached to each level of the court system in Kosovo: the Basic Court of Pristina, the Court of Appeals, the Supreme Court and the Constitutional Court”. The chambers will have primacy over all other courts in Kosovo.
The court will be located in Kosovo but also in a so-called ‘host state’. The EU has already asked Netherlands to be the host state for the court and it is expected that Kosovo and the Netherlands would soon sign an agreement which will regulate the functioning of the court. According to the law, “the court may sit elsewhere on an exceptional basis if necessary”.
The specialist chambers will have jurisdiction over crimes that occurred between January 1, 1998 until December 31, 2000, and that either were committed or commenced in Kosovo, meaning it can also prosecute crimes committed in Albania, as many of the prisoners who were taken away by KLA were later detained in camps in north Albania.
The chambers will be able to prosecute crimes against humanity, including murder, extermination, enslavement, deportation, imprisonment, torture, rape, enforced disappearance and other persecution on political, racial, ethnic or religious grounds. It will also prosecute war crimes and other violations – including the destruction of civilians’ property, towns, villages and religious buildings.
In Article 14 of the legislation, it specifically states that it can also prosecute a crime it describes as “subjecting persons who are in the power of an adverse party to physical mutilation or to medical or scientific experiments of any kind which are neither justified by medical, dental or hospital treatment”.
This provision has been specially added to address potential cases of alleged organ-harvesting, after the EU task force concluded that there was evidence that this happened, but only on a very limited scale. “A small number of individuals were killed for the purpose of extracting and trafficking their organs,” the task force report said.
It also cautioned however that investigators “encountered significant challenges in obtaining such evidence”, and suggested that it would be difficult to raise indictments for alleged organ-trafficking.
The new court is widely seen in Kosovo as an insult to the Kosovo Liberation Army as a whole, and to its war for freedom from repressive Serbian rule, but the law says it will deal only with individual criminal responsibility.
Many believe that top Kosovo politicians will end up in the dock, including Foreign Minister Hashim Thaci, who is the former political chief of the KLA. The Council of Europe report levelled serious allegations of criminality against Thaci, which he strongly denied.
But the law makes it clear that no official is out of bounds for prosecution by the new court. “The official position of any accused person, including the head of state or government or a responsible government official, shall not relieve such person of criminal responsibility nor mitigate punishment,” it says.

International judges, EU funding
The specialist chambers will consist of the two main institutions – the chamber and the registry. The chamber will include a basic court chamber, court of appeals chamber, supreme court chamber and constitutional court chamber. All judging panels at all court levels will be composed of three international judges.
The registry will include a defence office, victims’ participation office (which will represent victims’ interests), witness protection and support office, detention management unit and ombudsman’s office. The official languages of the court will be Albanian, Serbian and English.
The specialist prosecution office will be independent and it is expected that the lead prosecutor of the EU’s Special Investigative Task Force, David Schwendiman, will take over once the office is established. His will have a four-year mandate with a possible extension. The prosecution will also have police with the authority and responsibility to any exercise powers given to Kosovo police.
The prosecution can, in exceptional cases, use evidence provided by the International Criminal Tribunal for the Former Yugoslavia and the Kosovo courts. The status, privileges and immunities of those who work for the new court will be the same as the ones already enjoyed by the EU rule-of-law mission in Kosovo, EULEX.
The court’s costs will not be paid by Kosovo, and are expected to be funded by the EU. The annual budget is not mentioned in the legislation. The court’s archive and documents will be held in a dedicated depository outside Kosovo.
When it comes to detention, police will have 48 hours from the arrest to bring the suspect to the judge who will decide on dentition. The detention facilities of the court will be in the ‘host state’ – the Netherlands. There will be also a possibility of bail with release and house detention and prohibition of approaching specific places.
The maximum sentence the chambers will be able to impose is life imprisonment. Defendants can appeal against the initial verdict, but will not have a new trial. According to the law, the so called court of appeals panel “may affirm, reverse or revise judgement” of the trial panel. The law also envisages third-instance appeals proceedings.
Defendants who are found guilty will serve their sentence in prisons in states willing to accept them. The same model has already been used by the International Criminal Tribunal for the Former Yugoslavia, but the new court has yet to sign agreements with countries that might be interested, although is expected that these will all be within the EU.(Courtesan:BIRN)

Rrugët dhe lagjet, në gjendje mjerane, ndërsa ti kërkon pasqyrë të krihesh, bashki e qytetit tim!

by

Cdo te behet me parkimet me pagese?/
Nga Gëzim Llojdia/
1.Një kontratë koncesionare tronditi opinion e këtij qyteti për efektet e tij financiere në fillesën javës së parë të vitit 2015. Bashkia e Vlorës realizoi procedurën e dhënies me koncesion të partneritetit publik privat të shërbimit të parkimit në rrugët e qytetit. Mediumet lokale, por edhe ato të Tiranës bënë zhurmën një javore për këtë kontratë të parakohshme e cila në radhë të parë dëmtonte qytetarët nga ana financiare. Mirëpo si pasuan ngjarjet e mëvonshme?Pas stuhisë vjen qetësia Zhaurima u tret si retë nën një qiell kristal. U desh fushata e rrëmujshme e qershorit për të zbardhur të vërtetën e cila fillon të veprojë në rast se nuk anulohet ,në muajin gusht. Mirëpo fushata mbylli siparin elektoral të zhurmës dhe militantët e lodhur ranë sërish në qetësi. Ishte KLSH që cingarisi plagën e majisur.
Ky institucion i fuqishëm nga të vetmet që punon fort në ruajtje të financave shtetërore kërkoi anulimin e kontratës koncensionare.
Çfarë konstatoi KLSH?Ja përgjigja e këtij institucion e bërë publike:…Nga vlerësimi i koefiçientit të shfrytëzimit të vendparkimeve, i përcaktuar nga komisioni i dhënies me konçesion/ppp për periudhën 10 vjeçare, janë llogaritur të ardhura të pritshme në vlerën 117,142,544 lekë. Ndersa nga llogaritjet e kryera për shfrytezimin e gjashte diteve te javes (plus e shtuna), vlera e te ardhurave te pritshme është 1,171,425,440 lekë, pra e llogaritur më pak nga komisioni, në vlerën 218,360,000 lekë. Si rezultat i ndryshimit të kushteve të kontratës, shtesë të objektit të saj për parkimin në ditët e shtuna, për 13 rrugë, për të gjithë periudhën e konçesionit, impakti financiar negativ që i krijohet buxhetit të njësisë vendore është 3,764,880 lekë, ndërsa subjekti privat përfiton me të padrejtë shumën 184,479,120 lekë Për më tepër, afati i koncesionit u rrit nga 10 në 15 vite. Nga pikëpamja e menaxhimit me efiçiencë, efektivitet dhe ekonomicitet të fondeve të qeverisjes vendore, bashkisë së qytetit Vlorë i mohohen fonde të rëndësishme financiare, nëse kjo kontratë koncesionare zbatohet. Po ashtu, Bashkia mund ta kryejë këtë shërbim shumë mirë vetë, ose me ndihmën e ndërmarrjeve të varësisë. Për këto shkelje, KLSH i ka kërkuar Kryetarit të Bashkisë Vlorë, përmes përcjelljes së rekomandimeve me shkresën nr. 348/10, datë 30.06.2015, fillimin e procedurave ligjore për dhënien e masës disiplinore “Vërejtje me paralajmërim deri në largim nga Shërbimi Civil” të gjashtë punonjësve, konkretisht për tre zv/Kryetarë të Bashkisë A.M, I.B dhe A.B, për Drejtorin e Infrastrukturës G.SH, si dhe për dy specialistë të Bashkisë Vlorë M.M dhe P.TH. 2. Institucioni i Prefektit të Qarkut Vlorë ka shprehur ligjshmërinë e konfirmimit të dy Vendimeve të miratuara nga Këshillit Bashkiak Vlorë për këtë koncesion, përkatësisht Vendimi nr. 45, datë 09.10.2014 “Për miratimin e dhënies së koncesionit për administrimin e shërbimit të parkimit me pagesë në rrugë”, konfirmuar nga Prefekti i Qarkut Vlorë dhe Vendimi i Këshillit Bashkiak nr. 57, datë 11.12.2014 “Për miratimin e dhënies së koncesionit për administrimin e shërbimit të parkimit me pagesë në rrugë”, konfirmuar nga Sekretari i Përgjithshëm i Prefekturës Vlorë. Këto vendime, të cilat kanë lejuar Bashkinë që të vijojë me procedurat e dhënies me koncesion, janë në kundërshtim me nenet 27, 37 dhe 38, të ligjit nr. 125/2013 ““Për Koncesionet dhe Partneritetin Publik­ Privat”, i ndryshuar, të ligjit nr. 8743, datë 22.02.2001 “Për pronat e paluajtshme të shtetit”, ligjin nr. 8744, datë 22.02.2001 “Për transferimin e pronave të paluajtshme publike në Njësitë e Qeverisjes Vendore”, pasi në bazë të VKM nr. 639, datë 29.9.2007 “Për miratimin e listës së inventarit të pronave të paluajtshme shtetërore, në Bashkinë Vlorë, të Qarkut Vlorë” dhe nuk duhej të konfirmoheshin, pasi rrugët e qytetit i janë transferuar kësaj njësie vendore në përdorim dhe jo në pronësi. Në këto kushte, Bashkia Vlorë, duke mos qenë pronare e kësaj pasurie publike, por vetëm administratore, nuk ka tagrin ligjor për ta dhënë me koncesion.
2.Disa pyetje që lidhen me këtë kontratë?
-Përse u kërkua me me ngulmë krijimi i këtij aktiviteti koncersionar në prag të mbarimit të mandatit të këshilltarëve të bashkise së Vlorës?
-Si është e mundur që në kurriz të qytetarëve këshilltarët e shumë forcave politike bashkëpunuan si të majtë dhe të djathtë dhe votuan këtë kontratë.
-Si shpjegohet që bashkia i la rrugët e këtij qyteti në gjendje skandaloze ndërsa vendoste kontrata koncesinare për privatët?
-Kush ishte i i interesuar për përfitimet në këtë kontratë?
-Përse firmosi prefektura e Vlorës nëpërmjet sekretarit të saj firmosi këtë kontratë të paligjshme.
-Kush bëri presion dhe cili do të përfitonte miliona nga kontrata në kurriz të qytetarëve.
3.Vlora është qytet historik dhe turistik,por aktualisht është një qytete që ka rrugët e saj ndër më të këqijat në vend. Vlora është një ndër qytet, që ka pothuajse të gjitha infrastrukturën rrugore në lagjet e saj të shkatërruara. A thua vallë Vlora, sapo ka dalë nga lufta,a thua vallë ky qytet historik e turistik është një Kandahar i vogël,vallë kush ta prishi këtë bukuri,ty qytet që të kanë kënduar ndër breza dhe shekuj,këngëtar popullorë?
Nuk ka lagje,udhë,lulishte,pallat pa vënë dorë pa prishur e shkatërruar. Punime të nisura,të pa bistisura,rrugë të copëtuara ndoshta nga predhat e luftës ,të kujt lufte vëlla?
Sikur gjithë qentë e republikës ta kishin copëtuara,sikur të gjithë predhat e një bombardimi të lëshoheshin kështu qyteti nuk do të ishte në këtë gjendje të zymtë në një sezon turistik. Çfarë tu tregojmë miqve shokëve kosovarë shqiptarëve përtej kufinjëve ,turistëve nga mbarë bota:Na falni por kështu punojmë ne. Vjet ishte më ndryshe sivjet beterë .Çfarë të bënë qyteti i bukur turistik e historik.
Dhe thuaj c’të duash kur dua të mollois:pjesë nga folklori: Atje to Hani ne gryke / te ura në Drashovice, / Qëllon topi Italisë / Ka nijet që ta vithisë…..cili top vëlla? Sepse topi i tajlanit ka 90 vite distancë kohe nga ne,topti i shqiptarit që bënë sikur e ndreq por që në të vërtetë e prish e shkatërron me injorancën e vet dhe pazotësinë e tij.
Dhe në të gjithë këtë katrahurë befasisht këshilli i bashkësie së Vlorës në fillim të vitit 2015 u jep qytetareve një kontratë koncensionare të jashtëligjshme. Rrugët pa rrugë dhe lagjet në gjendje mjerane ndërsa ti kërkon pasqyrë të krihesh bashki e qytetit tim.
4.Parkimi me pagesë është i parakohshëm. Dhe jo vetëm kaq, por abuzues sepse harta e shtrirjes së tij nuk përfshinë vetëm bulevardet kryesore të qytetit, por çdo rrugë të këtij qyteti me një tarifë të frikshme, për një orë aq sa këtë tarifë një qytetarë nuk e nxjerrë dot nga puna e përditshme .Çfarë shqipe është kjo vëlla,të punosh vetëm për parkimin me pagesë,ndërkohë që kjo masë duhej vetëm për bulevardin kryesor të qytetit,atë Vlorë- Skelë .Dhe aq keq ishte përfshirë kontrata sa një qytetarë që kishte automjetin poshtë banesës duhet të paguante për parkimin e tij. Kësaj po shqip i thonë: shteti të bënë gjëmën me ligjet e këqija, që hartojnë e miratojnë të zgjedhurit e vet popullit në këshillin bashkiak.
5.Kontrolli i Lartë i Shtetit ka kërkuar anulimin e kontratës për parkimet me pagesë në Vlorë. Deputetë dhe të tjerë janë ndër zërat që kanë kërkuar anulimin e një kontrate të këtillë e cila i fillonte procedurat e saj në muajin gusht 2015. Ende kontrata nuk është anuluar. Këshilli i bashkisë së qytetit është mbledhur në konstituimin e tij. Të gjitha fjalët të shpien te fjala:”Flasim të gjithë,asnjë nuk dëgjon”.