Emigracion – Page 135 – Dielli

MЁRGIMI I SHQIPTARЁVE : DRITЁ DHE HIJE

January 31, 2018 by dgreca

(Pёrsiatje dhe mbresa nga leximi i njё poezie)/

“… shtёpi bosh/

tё mbushur nga malli i nёnave/

qё po tё matej/

do t’a shembte gjithё qytetin prej peshёs….”/

ELIDA BUҪPAPAJ/

1-eugjen-merlika

NGA EUGJEN MERLIKA/

Mёrgimi ёshtё njё dukuri e qёndrueshme e shoqёrisё njerёzore qё nga agimet e historisё sё saj. Ndoshta e ka zanafillёn nё pёrgjasimin e shtegtimit tё shpendёvet, qё fluturojnё nё tufa nё kёrkim tё vendeve tё ngrohta, qё u lehtёsojnё kushtet e jetesёs. Dyndjet e mёdha tё sllavёve, nё shekujt 6 – 7 m.K., sollёn ndryshime themelore nё gjysishullin ballkanik, duke vёnё pёrballё njёri tjetrit popuj e kultura tё ndryshme, kundёrshtitё mes tё cilёve, ende sot, vazhdojnё tё ushqejnё proçese historike tё ndёrlikuara.

Nё shkallё kontinentale e botёrore, sot mёrgimi masiv ёshtё bёrё njё nga problemet kryesore, me tё cilёt pёrballen shtetet e veçanta dhe Bashkёsia evropiane. Problemi paraqitet tepёr i ndёrlikuar, me faktorё pro dhe kundёr, sa qё zgjidhja e tij mbetet njё rebus pothuaj se pёr tё gjithё botёn, aq sa Presidenti i Sh.B.A. ka planifikuar ndёrtimin e njё muri prej rreth 1600 km., pёr tё ndaluar hyrjen e fqinjёve tё tij tё jugut nё territorin amerikan.

Edhe shqiptarёt, si komb, janё pёrballuar me atё dukuri masive nё etapa tё ndryshme tё historisё sё tyre. Duke mos e patur tё theksuar, nё natyrёn e tyre, prirjen mёrguese e tё largimit nga trualli i familjes, me pёrjashtime tё pakta nё krahinat jugore e juglindore tё Vendit, mёrgimet shqiptare kanё qёnё tё lidhura mё shumё me ngjarje historike, nё formёn e pёrmbysjeve tё mёdha, qё i kanё detyruar tё shpёrngulen nga Vendi i tyre. Pushtimi turk i Shqipёrisё, mbas epopesё çerek shekullore tё luftёrave kundёr osmanёve, nёn udhёheqjёn e kryetrimit Skёnderbe, i detyroi shqiptarёt tё kapёrcenin detin me vaporrё pёr tё siguruar mbijetesёn nё njё tokё, e cila u tregua mikpritёse pёr ta edhe nё sajё tё politikёs largpamёse e tё pёrgjegjёshme tё udhёheqёsit tё tyre gjenial. Mёrgimi i arbёrve nё Itali e Greqi (More) pёrbёn valёn e parё tё madhe tё largimit nga toka e tyre. Malli pёr “dheun e Arbёrit” mbetet ende i pranishёm n’ato popullsi qё, megjithёse t’integruara pёrsosmёrisht n’atdheun e dytё, ruajnё nё kujtesёn dhe zemrёn e tyre, tё trashёguara brez mbas brezi, jo vetёm traditat, legjendat dhe krenarinё e “shekullit tё madh”, por edhe dashurinё pёr tokёn e braktisur nga tё parёt e tyre.

Njё tjetёr valё, jo nё pёrmasa masive, qe largimi nga Shqipёria i kundёrshtarёve tё komunizmit nё prag tё tё ardhjes sё komunistёve nё pushtet, tё cilёt nё shumicёn dёrmuese tё tyre, u larguan si individё, duke lёnё familjet e tyre prè tё egёrsisё sё regjimit. Ndёrsa vala e tretё, mё masivja nё historinё e Shqipёrisё, qe largimi me mjetet dhe mёnyrat mё tё ndryshme, tё mё shumё se njё milion e gjysёm shqiptarёve nё dhjetёvjeçarin e parё tё tjetёrsimit tё sistemit nё Shqipёri. Vёndet pritёse tё kёsaj vale oqeanike qenё, kryesisht, fqinjёt e Shqipёrisё, Italia dhe Greqia, por jo vetёm kёta. Sot shqiptarёt gjinden jo vetёm nё Perёndimin evropian, por edhe nё Sh.B.A. e nё Kanada. Ai mёrgim “biblik” nxori nё pah gjallёsinё e racёs, qё i pёrshtatet realiteteve tё ndryshme etnike e kulturore, duke mbijetuar e duke u bёrё pjesё integrale e tyre. Gjithashtu e bёri tё dukёshme humnerёn e mjerimit e tё prapambetjes, nё tё cilёn e kishte zhytur pёr njё gjysmё shekulli diktatura komuniste popullin e saj.

Mёrgimi pёrmbysi tё gjitha raportet nё shoqёrinё shqiptare, duke krijuar njё bashkёsi paralele me atё tё dheut “Amё”, nё tё cilёn u shfaqёn cilёsitё themelore tё genit qё, nё kushte tё reja lirie veprimi, nё shumicёn dёrmuese qe e aftё tё pёrshtatej, tё shkojё pёrpara me mund e sakrifica, por tё krijojё njё jetё tё re, duke punuar e duke shkolluar fёmijёt. Sigurisht nuk munguan, nё pёrqindje relativisht tё vogla, shfaqjet negative nё kёrkimin e pasurimit tё menjёhershёm me tё gjitha mjetet e mёnyrat, duke pёrfunduar nё kontigjente tё krimit vetiak dhe tё organizuar, brёnda e jashtё Shqipёrisё.

Tё gjitha kёta mendime mё pushtuan duke lexuar mё shumё se njё herё poezinё “Nё shtёpitё bosh banon pritja”, tё poetes e publiçistes tё talentuar z. Elida Buçpapaj. Ёshtё njё poemth i shkurtёr nё tё cilin gjejmё njё radiografi tё mёrgimit tё popullit tё saj, njё tabllo realiste tё dukurisё me tё gjithё dritёhijet e saj. Kёndvёshtrimi i trajtimit tё subjektit nuk ёshtё ai i sociologut, i ekonomistit, i politikanit, qё priret tё shpjegojё me gjuhёn e shifrave tё sakta dobinё, tё domosdoshmen, tё mundёshmen nё planin shoqёror apo vetiak tё vartёsisё harxh – fitim qё mund tё jetё edhe thelbёsor nё trajtimin e dukurisё me pёrmasa tepёr tё konsiderueshme. Autorja, qёllimisht, nuk hyn n’atё hulli ose e cek sadopak kur flet pёr “shtёpi tё bukura / tё ndёrtuara / prej ёndёrrash” Atё e mundon diçka tjetёr : zbrazёsira e atyre shtёpive. Ato “shtёpi tё zbrazura nga fjalёt / tё zbrazura nga frymёt / tё zbrazura nga zёrat / qё do tё kumbonin / nga tё qeshurat / nga bisedat / nga zёnkat / nga hahatё ….” Ajo zbrazёsirё, me heshtjen e saj, pёr poeten ёshtё paralajmёtare e vdekjes.

Si e tillё ajo kthehet nё lejtmotivin e dhimbjes sё saj, si grua, si bijё, si nёnё, si qytetare e lidhur shpirtёrisht me Vёndin ku u lind e u rrit. Para saj zhvillohet njё dramё e fortё e njё brezi, pёr tё cilёn ajo merr pёrsipёr tё jetё njё zёdhёnёse, nёpёrmjet vargjeve, sa tё thjeshtё aq edhe lapidarё. Me dhёmshurinё e bijёs zhytet thellё nё brengёn tronditёse tё prindёrvet qё kanё mbetur vetёm, qoftё edhe nё shtёpitё e bukura tё ndёrtuara gjatё viteve me kursimet e djemve dhe vajzave tё mёrguara. Si “bijё arti” ajo i jep zё kёsaj vetmije, qё tё dalё nga kuadri i thjeshtё i vetvetes, lёndё pёr psikologun, por tё buçasё si njё problem shoqёror, si njё e keqe e pashmangёshme, por njё e keqe.

Autorja anashkalon nё dukje, nёpёrmjet vargjeve tё saj, fatin e atij brezi, tё privuar nё tё ri nga liria, tё rritur e pjekur nё njёmijё mundimet e njё sistemi qё vёshtirёsonte çdo ditё jetёn e vartёsve tё tij, qё flijoi gjithshka pati pёr t’i nisur djemtё e vajzat nё kurbet, pёr tё kёrkuar jetёn mё tё mirё, e cila qe ёndёrra e pasendёrtuar e atyre prindёrve. Z. Buçpapaj e sheh atё brez prindёrish qё tashmё “i djegin si cigare e hidhur / ditёt e jetёs”, si viktimёn e flijuar tё sё sotmes, si njё Rozafё tё jetёs bashkёkohore, duke pohuar tёrthorazi se, fatkeqёsisht, nё jetё nuk ka situata krejtёsisht tё qeta, se nё bazёn e çfarёdo pёrpjekjeje pёr ndryshim e mirёqёnie ka njё flijim, mbi tё cilin e nё pёrputhje me tё cilin godina e njё jete mё tё mirё do tё ngrihet si Kalaja e Shkodrёs mbi kurmin e muruar tё Rozafёs.

Nё njё farё mёnyre brengat e vetmisё sё pashmangёshme t’atyre prindёrve qё kanё njё dёshirё, vёshtirёsisht tё plotёsueshme “qё bashkё me bekimin / t’u linte fёmijёve amanetin / qё tё ktheheshin”, ёshtё çmimi i shtrenjtё qё shqiptarёt i paguajnё sot njё proçesi tё stёrmadh mёrgimi, qё ndryshoi nё kah pozitiv jetёn e tyre vetiake, shoqёrore e madje dhe atё shtetёrore. Njёjtёsimi i poetes me dhimbjen e nёnave shqiptare qё kanё bijtё nё mёrgim, ёshtё shumё prekёs dhe e nderon atё. Vargjet “zilja e telefonit bie e bie / nё gjirin e pajetё tё nёnёs” vizatojnё njё tabllo rrёnqethёse qё e ngre dukurinё nё diçka sublime, qё do t’ishte e denjё pёr njё krijim tё ndonjё mjeshtri tё madh tё pikturёs.

Ndoshta ajo tabllo na zgjon kujtimin e tё tjera vargjeve tё njё ballade tё lashtё tё Dheut t’Arbёrit : “Kostandin tё ardhtё gjёma / martove Dhoqinёn larg / larg e larg mёrguar / tre male kaptuar”, jehona e largёt e tё cilёve sikur don tё ripohojё se nёna nuk mund tё qёndrojё pёrgjithmonё larg bijave e se mallkimi i saj ngre edhe tё vdekurin nga varri. Dramaticiteti, qё pёrshkon poemthin, arrin pikёn e saj kulmore nё kёtё skenё tragjike qё nuk mbetet njё rast i vetёm, por ёshtё e paracaktuar tё pёrsёritet e tё pёrsёritet deri nё fundin e trishtueshёm tё brezit. Ky ёshtё vendimi i paapelueshёm i njё fataliteti tё pёrjetshёm qё shoqёron dukuritё e kurbetit. Poetja ёshtё e vetёdijshme se problemi mbetet pa zgjidhje, se amaneti i nёnёs , i pashprehur nё çastet e saj tё fundit, nuk mund tё ketё fuqinё e mallkimit tё nёnёs sё balladёs, sepse kohёt kanё ndryshuar.

Nё nёnёvetёdijen e saj ajo e din se beteja e saj, qё i bashkёngjitet atyre tё nёnave tё “shtёpive tё zbrazura”, ёshtё e humbur se nga ajo mori njerёzish qё nё vitet 90 lanё Shqipёrinё, njё pjesё tepёr e vogёl mund tё kthehen dhe ata tё pakёt, nё sajё tё mendёsisё sё re qё kanё fituar, nuk do tё qёndrojnё mё nё fshatrat apo qytetet e vogla nё tё cilёt kanё lindur. Do tё kishte qёnё e urueshme, e dёshёrueshme dhe, ndoshta e mundur, njё mundёsi e tillё pёr njё pjesё tё mirё tё tё mёrguarve tё kёtyre viteve, nёse Shqipёria do tё kishte hyrё me hapa tё shpejta nё rrugёn e rimёkёmbjes…. Autorja e poezisё nuk parapёlqen t’a trajtojё nё kёtё krijim kёtё aspekt tё çёshtjes, gjё tё cilёn e bёn mjaft mirё nё shkrimet e saj publiçistike, dhe un nuk po zgjatem mё tepёr. Ajo e din se kthimi bёhet i pamundur, sepse jeta e re “nё tё panjohurёn / ku gjithshka e nisёn nga zero”, ka tё tjera kёrkesa, ato tё fёmijёve tё tyre qё synojnё tё futen nё njё shoqёri tё barabartёsh. E vetёdijshme pёr kёtё realitet tё pandryshueshёm, ajo mbetet gjithmonё pranё atyre nёnave e bashkohet idealisht me to n’ato shtёpi “ku nёnat zbrazёtinё / e mbushin me lutje / drejtuar Zotit / qё t’i mbrojё fёmijёt atje / ku kanё ndёrtuar jetёn”.

Zemёrimi fashitet e i a lёshon vendin lutjes pёr bijtё e largёt, pёr t’ardhmen e tyre. Ёshtё pasqyrimi i njё tё vёrtete universale e tё pёrjetёshme, se kёnaqёsia dhe ngushullimi mё i madh i prindёrve ёshtё mirёqёnia dhe pёrparimi i bijve dhe bijave. Madje autorja e din se ёshtё vetёm njё iluzion mendimi i ndonjerit qё, i tronditur nga dhimbja e humbjes sё prindit, pohon se “nёse jetёn do t’a kthenin mbrapsht / ata nuk do tё iknin”. Megjithatё , nё thellёsinё e saj don t’a besojё, aq i rёndё ёshtё pezmatimi nё zemrёn e saj tё dhemshur pёr personazhet pa emёr, tё cilёve u kushton me gjithё fuqinё e zemrёs, vargjet e saj tё skalitura nё thjeshtёsinё e tyre.

Poezia, nё tёrёsinё e saj, ёshtё prekёse e pёrshkohet nga nota melankonike dhimsurie, ka fuqinё t’a bёjё lexuesin pjesёmarrёs tё kumtit tё saj, arrin edhe maja nё figurat e tё shprehurit dhe ka meritёn tё trajtojё, nё njё kёndvёshtrim origjinal, njё temё jo shumё tё rrahur nё letrat e sotme shqipe.

Lexuesi objektiv, ndoshta do tё kishte pritur edhe ndonjё fjalё mё shumё, mbi anёt pozitive tё dukurisё sё mёrgimit, pёr mё tepёr nё krahasim me njё kohё kur ai quhej “krim kundёr shtetit” e paguhej me vite tё gjata burgimi apo edhe me kokё. Por Elida ruan me xhelozi dhimbjen e saj tё pёrligjur pёr dramat e vetmisё dhe i lё lexuesit tё drejtёn tё shohё pёrtej vargjeve tё saj.

Janar 2018

Letter for Albanian Minister for Diaspora Pandeli Majko from Albanian Diaspora

January 30, 2018 by dgreca

Honorable Pandeli Majko/

Minister of State for Diaspora/

Bulevardi “Dëshmorët e Kombit”, Nr. 1.1000/

Tirana, Albania/

February 2, 2018/

Re: Proposed Issues for Discussion with the Albanian Diaspora in the United States — February 2018

BY MARK KOSMO/

Dear Minister Majko,

This letter has been reviewed and signed by a large and growing number of members and leaders in the Albanian Diaspora in the United States and Europe, and we are addressing you as a group.

First, congratulations on your appointment last year as Albania’s first Minister for Diaspora. Those of us living in the United States are very much looking forward to meeting and discussing many issues with you in New York, Boston, Worcester, Washington D.C., and Michigan.

Below we lay out a series of questions that we deem important to be addressed during your visit. We believe that preparing these questions in advance of the meetings will provide structure for the discussions with Albanian Diaspora members, serve as a clear record of our issues of concern, and guide the follow-up after your visit.

There have been many useful meetings between Albanian government officials and members of the Albanian Diaspora in the past. However, follow-up has been virtually non-existent. Historically, both the Albanian Diaspora members and government officials have approached these meetings too informally and personally, and not sufficiently from an institutional perspective.

We would like to begin to change this approach by having a written record of our questions and concerns. We hope that this will lead to a stronger public-private partnership that has been sorely lacking in Albanian Diaspora relations with the Government of Albania over the past 25 years.

Our questions are:

–Priorities. Can you summarize your three main priorities as Minister of Diaspora in the short-term (next 6 months) and long-term (four years) and corresponding plans to achieve these priorities?

-Institutional Issues. What are the government’s plans for institutional strengthening to further Albanian Diaspora engagement? Can you give us some idea of your staff and budget? Do you have sufficient resources to effectively engage the Albanian Diaspora? The Council of Ministers in Albania has already approved the creation of a National Diaspora Agency; when will it be created, how large will its staff be, and what will be its mandate?

-Working Together How can the Albanian Diaspora best help you? What do you expect and need from us? Will a Diaspora Council be formed to formalize input by Albanian Diaspora members into Albanian government policy? If so, how do you plan to select the members of the Diaspora Council?

National Diaspora Strategy. When will the National Diaspora Strategy be finalized? Has there been any follow-up on the process of soliciting comments that began three months ago? Will a group of people from the Albanian Diaspora be formally included in the group that finalizes the strategy? Will a joint Albanian Diaspora Strategy be done together with Kosova and Macedonia (as mentioned in the Memorandum of Understanding signed by the Albanian and Kosovar ministries in November) with input from the Albanian Diaspora to ensure a well-coordinated effort?

Albanian Diaspora Summits. Has there been any follow-up by the Government of Albania to the November 2016 Albanian Diaspora Summit and communication with those who attended? Are there plans for another Albanian Diaspora Summit, and, if so when and where? Members of the Albanian Diaspora were not included in the working group planning the last Summit; will they be formally included for the next Summit? Do you agree that a joint Albanian Diaspora Strategy should form the basis for the next Albanian Diaspora Summit?

As members of the Albanian Diaspora, we also have a duty to inform you how we believe we can help you achieve our mutual goals. Only by working together can we mobilize the large financial and human resources of the Albanian Diaspora. In turn, our close and effective collaboration could be a catalyst for additional support for Albanian Diaspora engagement from the international donor community. Specifically, we would like to offer our support and expertise in the following areas:

Institutional and Legal Framework for Diaspora Engagement
Voting Rights/Parliamentary Representation for the Albanian Diaspora
Diaspora Investment and Economic Policy
Promoting Professional Exchange with the Albanian Diaspora
Cultural and Educational Exchange
Promoting Local Diaspora Projects in Selected Cities/Regions
Albanian Diaspora Philanthropy and Non-Governmental Organizations

We thank you very much for your time and consideration of these important issues, which we hope will contribute to a productive visit for you in the United States. We look forward to future collaboration to prioritize actions that will further the Albanian Diaspora engagement — especially since Albanian Diaspora engagement will become increasingly important as Albania and its neighbors strive to join the European Union in the decade ahead.

Sincerely.

cc: Prime Minister Edi Rama, Prime Minister of the Republic Albania

Minister Ditmir Bushati, Minister for Europe and Foreign Affairs of the Republic Albania

Ambassador Floreta Luli-Faber, Ambassador of the Republic of Albania to the United States of America

Ambassador Vlora Citaku, Ambassador of the Republic of Kosova to the United States of America

Deputy Prime Minister Dardan Gashi, Minister of Diaspora and Strategic Investment of

the Republic of Kosova

Minister Edmond Ademi, Minister for Diaspora Affairs of the Republic of Macedonia

***

Letër për Ministrin e Shtetit Shqiptar për Diasporen Pandeli Majko nga Diaspora Shqiptare/

I nderuar Z. Pandeli Majko

Ministër i Shtetit për Diasporën

Bulevardi “Dëshmorët e Kombit”, Nr. 1.1000

Tiranë, Shqipëri

2 Shkurt 2018

Re: Çështjet e Propozuara për Diskutim me Diasporën Shqiptare në Shtetet e Bashkuara — Shkurt 2018

I dashur Ministër Majko,

Kjo letër është shqyrtuar dhe nënshkruar nga një numër i madh dhe në rritje i anëtarëve dhe drejtuesve të Diasporës Shqiptare në Shtetet e Bashkuara dhe në Europë, dhe po ju drejtohemi juve si një grup.

Së pari, urime për emërimin tuaj vitin e shkuar si Ministri i parë për Diasporën në Shqipëri. Ne që jetojmë në Shtetet e Bashkuara presim me kënaqësi takimin me ju për të diskutuar shumë çështje në New York, Boston, Worcester, Washington, D.C., dhe Michigan.

Më poshtë ne do të parashtrojmë një numër pyetjesh që i vlerësojmë me rëndësi për t’u adresuar gjatë vizitës suaj. Ne besojmë se duke i përgatitur këto pyetje në përparësi të takimeve, do të kemi një strukturë për bisedimet me anëtarët e Diasporës Shqiptare, për të shërbyer si platfomë e qartë e çështjeve që na shqetësojnë, dhe të shërbejnë si pika udhërrëfyese për t’u ndjekur pas vizitës suaj.

Në të kaluarën ka patur shumë takime të dobishme midis Qeverisë Shqiptare dhe anëtarëve të Diasporës. Megjithatë, ndjekja në vijim e çështjeve pothuajse nuk ka ekzistuar. Historikisht, të dy palët, si anëtarët e Diaporës Shqiptare, po ashtu edhe anëtarët e qeverisë i janë përqasur këtyre takimeve në mënyrë informale ose personale, dhe jo në mënyrë të mjaftueshme nga pikëpamja institucionale.

Ne dëshirojmë të fillojmë ta ndryshojmë këtë përqasje duke krijuar një rekord me shkrim të pyetjeve dhe shqetësimeve tona. Ne shpresojmë se kjo do të na udhëheqë drejt një partneriteti të fuqishëm të sektorit publik dhe atij privat, gjë që ka munguar dukshëm në marrëdhëniet e Diasporës Shqiptare me Qeverinë Shqiptare gjatë këtyre 25 viteve.

Pyetjet tona janë si vijon:

1) Prioritetet. A mund të përmblidhni si Ministër i Diasporës tre prioritetet kryesore afatshkurtra (6 muajt në vijim) dhe afatgjata (për katër vitet e ardhshme) dhe planet përkatëse për të arritur këto prioritete?

2) Çështjet Institucionale. Cilat janë planet e qeverisë për forcimin institucional për të zhvilluar më tej angazhimin e Diasporës Shqiptare? A mund të na jepni një ide të stafit dhe buxhetit që keni në dispozicion? A keni burime të mjaftueshme për të angazhuar në mënyrë të efektshme Diasporën Shqiptare? Këshilli i Ministrave ndërkohë ka miratuar krijimin e një Agjensie Kombëtare të Diasporës; Kur do të krijohet, sa i madh do të jetë stafi dhe cili do të jetë mandati i kësaj Agjensie?

3) Bashkëpunimi. Në ç’mënyrë mundet t’ju ndihmojë më së miri Diaspora Shqiptare? Çfarë prisni dhe çfarë ju duhet prej nesh? A do të krijohet një Këshill i Diasporës për të formalizuar dhënien e mendimeve të anëtarëve të Diasporës Shqiptare në politikat e Qeverisë Shqiptare? Nëse po, si keni menduar t’i zgjidhni anëtarët e Këshillit të Diasporës?

4) Strategjia e Diasporës Kombëtare. Kur do të finalizohet Strategjia për Diasporën Kombëtare? A ka patur ndonjë vijim të procesit të përzgjedhjes së mendimeve që filloi para tre muajsh? A do të përfshihet në mënyrë formale një grup me anetarë nga Diaspora Shqiptare në grupin që finalizon këtë strategji? A do të ketë një strategji të përbashkët të Diasporës Shqiptare së bashku me Kosovën dhe Maqedoninë (sikurse përmendet në Memorandumin e Mirëkuptimit të nënshkruar nga ministrat e Shqipërisë dhe Kosovës në Nëntor) me përfshirjen e mendimeve të Diasporës shqiptare për të siguruar një përpjekje të mirëkoordinuar?

5) Samitet e Diasporës Shqiptare. A ka patur vijim të çështjeve nga ana e Qeverisë Shqiptare që prej Samitit të Nëntorit të vitit 2016 të Diasporës Shqiptare me anëtarët që morën pjesë në Samit? A ka plane për një Samit tjetër të Diaporës, dhe nëse po, kur dhe ku? Anëtarët e Diasporës shqiptare nuk u përfshinë në grupin e punës që planifikoi Samitin e mëparshëm; A do të jenë këta të përfshirë në mënyrë formale për Samitin në vijim? A jeni i mendimit se një strategji e përbashkët e Diasporës Shqiptare duhet të jetë themeli për Samitin e Diaspores në vijim?

Si anëtarë të Diasporës Shqiptare, ne kemi për detyrë t’ju informojmë dhe t’ju ndihmojmë për të arritur qëllimet tona të përbashkëta. Vetëm duke punuar së bashku ne mund të shfrytëzojmë burimet e fuqishme financiare dhe njerëzore të Diasporës Shqiptare. Si rrjedhim, bashkëpunimi ynë i ngushtë dhe me efikasitet mund të shndërrohet në një katalizator për mbështetje të mëtejshme të angazhimit të Diaporës Shqiptare nga komuniteti ndërkombëtar i donatorëve. Në mënyrë specifike, ne dëshirojmë t’ju ofrojmë mbështetjen tonë dhe ekspertizën në fushat e mëposhtme:

Strukturën Institucionale dhe Ligjore për Angazhimin e Diasporës
Të Drejtën e Votimit/Përfaqësimit Parlamentar të Diasporës Shqiptare
Politikat Ekonomike të Investimeve nga Diaspora
Promovimi i Shkëmbimeve Profesionale me Diasporën Shqiptare
Shkëmbimet Kulturore dhe në Fushën e Arsimit
Promovimi i Projekteve të Diasporës Vendore në Qytete/Rajone të Caktuara
Filantropia e Diasporës Shqiptare dhe Organizatat Jo-Qeveritare

Ju faleminderit shumë për kohën tuaj dhe shqyrtimin e këtyre çështjeve të rëndësishme, të cilat ne shpresojmë do të kontribuojnë drejt një vizite frytëdhënëse tuajën në Shtetet e Bashkuara. Ne presim me kënaqësi bashkëpunimin në të ardhmen për t’u dhënë përparësi veprimeve që do të angazhojnë më tepër Diasporën Shqiptare – në këndvështrimin se Diaspora Shqiptare do të jetë akoma më e rëndësishme, ndërkohë që Shqipëria dhe fqinjët e saj përpiqen të bëhen pjesë e Bashkimit Europian në dekadën e ardhshme.

Sinqerisht,

Cc: Kryeministër Edi Rama, Kryeministër i Republikës së Shqipërisë

Ministër Ditmir Bushati, Ministër për Europën dhe Çështjet me Jashtë të Republikës së Shqipërisë

Ambasadore Floreta Luli-Faber, Ambasadore e Republikës së Shqipërisë në Shtetet e Bashkuara të Amerikës

Ambasadore Vlora Çitaku, Ambasadore e Republikës së Kosovës në Shtetet e Bashkuara të Amerikës

Zëvendës Kryeministër Dardan Gashi, Ministër i Çështjeve të Diasporës dhe Investimeve Strategjike të

Republikës së Kosovës

Ministër Edmond Ademi, Ministër për Çështjet e Diasporës i Republikës së Maqedonisë

NJË “ODË” E MADHE PËR SHQIPTARËT E MOSHUAR

January 29, 2018 by dgreca

Nga Fuat Memelli/

Më në fund edhe Bostoni do ketë një qendër ku të mblidhen shqiptarët e moshuar. Kjo u bë e mundur falë nismës së shqiptarit Agron Gjerasi, me profesion inxhinier mekanik. Kjo ide i kishte lindur para afro dy vjetësh. E bluante mendimi: pse shqiptarët e moshuar mos kenë një qendër ku të mblidhen, të argëtohen etj, siç e kanë mjaft komunitete të tjera? Numuri i shqiptarëve tashmë ishte shtuar dhe ata e meritonin një qendër të tillë. Vështirësitë ishin të mëdha si mungesa e përvojës në këtë fushë, gjetja e një mjedisi të përshtatshëm, sigurimi i njerëzve që do ta frekuentonin, etj.

Falë këmbënguljes që e karakterizon Agronin, me financim familjar, kjo nismë u bë realitet. Ditën e shtunë datë 27 janar 2018, ajo u përurua dhe ka emrin:” Qedra Ditore për të Moshuart “Vatra”. Ndodhet në qytetin Braintree, afër Bostonit. Mbi 250 vetë morën pjesë në përurimin e saj. Nuk ishin vetëm të moshuar, por edhe familjarë të tyre, etj, pasi kjo ishte një ditë e shënuar për gjithë kumunitetin e Massachusetts. Në fillim u këndua himni shqiptar e më pas ai amerikan. Janë dy himne që çelin çdo veprimtari të shqiptarëve në Amerikë. Pastaj, i zoti i shtëpisë, Agron Gjerasi, mbajti fjalën e rastit, ku ndër të tjera theksoi: “ Dua të shpreh mirënjohejn tonë të thellë për këtë vend të bekuar që na i bëri ëndrat realitet. Good bless Amerika!( Zoti e bekoftë Amerikën!) Jam i lumtur që ia arritëm kësaj dite kur prindërit tanë të kenë vatrën e tyre të ngrohtë 6 orë në ditë, nga e hëna deri të shtunë. Të moshuarit e kualifikuar që duhet të jenë mbi 65 vjet, duhet të kenë ishurencën “MassHealth” standard ose bazik, të kenë bërë vizitë shëndetësore tre muajt e fundit te mjeku i familjes si dhe testin e tuberkulozit. Të moshuarve do t’i sigurohet transporti dhe kujdesi shëndetësor falas, mëngjesin, drekën e zëmrën me ushqim të mrekullueshëm shqiptar nga restoranti “Adria”. Do të ketë gjiithashtu lodra të ndryshme si bilardo, bingo, ushtrime gjimnastikore e terapeutike, 5 televizorë me kanalet shqiptare të cilët u dhuruan nga kompania “TeleAlba”, do ketë asistencë mjekësore, etj”. Më pas ai përmendi njerzit dhe institucionet që e kanë ndihmuar për realizimin e kësaj ideje.

Pastaj e mer fjalën drejtoresha e programit, Mila Kobrina, me origjinë ruse.”Amerika është vend i të gjithë kombeve, prandaj edhe shqiptarët e meritonin këtë qendër. Ne do bëjmë çmos që ju të kini kushte sa më të mira e të kënaqi këtu”, theksoi ajo.

Peshkopët Ikoni dhe Ilia Ketri si dhe At Artur Liolini, bekuan qendrën dhe uruan shqiptarët e moshuar për këtë mjedis të bukur, me sipërfaqe 900 e ca metra katrore. Duke folur në përurim, Peshkop Ilia Ketri, ndër të tjera theksoi:”Kjo është një ngjarje e shënuar për komunitetin shqiptar të Bostonit. Pas 100 e ca vjetësh, shqiptarët e moshuar të Bostonit e qyteteve të tjerë rreth tij, kanë një qendër të tyren”. Peshkop Nikoni dhe At Arturi prenë shiritin e përurimit. Plot emocion foli atë ditë edhe e moshuara, Isabela Shllaku, me origjinë nga Shkodra.”Mua sot më kanë shkuar lotë nga gëzimi për hapjen e kësaj qendre” u shpreh ajo. Pastaj këndoi një këngë shkodrae, shoqëruar me kitarë nga Agron Gjerasi.

Atmosfera mer “ngjyra” të tjera, nga recitimi i Guri Stefanit, me poezinë e Nolit për famurin. Guri i kudondodhur në veprimtaritë e shqiptarëve, reciton plot pasion sikur të ishte një aktor. Një ”aktor” tjetër vazhdon recitimet. Frederik Gjerasi, një figurë tjetër e shquar e komunitetit shqiptar në Boston, recitoi një poezi të Migjenit. Pastaj e marin “fjalën” dy këngëtarët e ftuar, fierakja Bruna Sota(Hoxha) si dhe kosovari Ergin Oda. Me ta bashkohen shpesh edhe pjesëmarrsit. Është një ditë gëzimi dhe tok me të moshuarit, festojnë edhe të tjerët.

Në këtë festë, pjesëmarrësit shijuan edhe ushqimet e përgatitura nga restoranti shqiptar” Adria” me pronar korçar, Bledar dhe Mikaela Hoxhalli. ”Ju bëni kërkesat për gjellë tradicionale shqiptare dhe ne do t’ju përgjgjemi me kënqësi” tha Bledari.

Kështu tani e tutje të moshuarit e Bostonit dhe qyteteve të tjerë rreth tij, do të kenë një qendër të tyre, ku mendohet të shërbejë një personel prej 20 vetash, do të kenë një “odë” të bukur shqiptare, që do t’i duket si një “copëz” Shqipërie. Aty do mblidhen, do bisedojnë me njëri-tjetrin për Shqipërinë e dashur, për të cilën i djeg malli, por edhe për atdheun e dytë, Amerikën, që i krijoi këto kushte. Këtu do të zhvillohen edhe veprimtari të tjera të shqiptarëve si festime ditlindjesh, koncerte, mbrëmje vllzimi, etj. Veprimtaria për hapjen e qendrës për të moshuarit, u fiksua në vidjo e foto, por mbi të gjitha u fiksua në memorjen e pjesëmarrësve.

KUSH ËSHTË DIASPORA SHQIPTARE E VËRTETË

January 26, 2018 by dgreca

2 Thanas-Gjika

Me rastin e vizitës të Ministri të Diasporës, z. Pandeli Majko në SHBA/

Nga Thans L. GJIKA/
Qeveria Rama i shtoi kabinetit të vet të fryrë ministrinë e njëzetë, Ministrinë e Diasporës me Ministër z. Pandeli Majko. Ky politikan dhe pushtetar njihet për bindje të verbër ndaj udhëheqësve të Partisë Socialiste dhe për mungesë guximi dhe mendimi origjinal.

Kush e njeh diasporën shqiptare e kupton se z. Rama, Kryeministri ynë i sotëm, nuk do që t’i njohë dhe t’i vlerësojë bijtë e shquar të diasporës sonë, sepse po t’i njihte dhe t’i vlerësonte duhej që këtë ministri t’ia ngarkonte njërit prej tyre.

Zoti Majko, e filloi punën së prapi. Në vend që të fillonte vizitat e tij të punës duke ardhur në SHBA, për t’u njohur me diasporën më të fuqishme, shkoi në Ukrainë për të krijuar lidhje me diasporën shqiptare të atjeshme, ku ka nja 3000 arbanasë në asimilim e sipër, prej të cilëve nuk ka se çfarë të presë Shqipëria.

Diaspora shqiptare përbëhet prej disa shtresash, së pari këtu duhen përmendur shqiptarët e larguar prej trojeve atërore gjatë Rilindjes dhe pas formimit të shtetit shqiptar dhe së dyti arbërorët e Greqisë, arbëreshët e Italisë e të Zarës dhe arbanasët e Ukrainës. Mirëpo kjo pjesa e dytë e diasporës flet dialekte të vjetra të gjuhës sonë, dialekte të arbërishtes, sepse folësit e tyre ishin larguar nga trojet tona shumë shekuj më parë. Midis tyre ka një pakicë të shkolluarish të cilët kanë bërë dhe bëjnë përpjekje të ndërgjegjshme për të ruajtur zakonet e traditat e të parëve, për të mësuar historinë tonë kombëtare dhe gjuhën e sotme letrare shqipe. Kurse masa e gjerë e tyre, sidomos ata nën moshën 60-vjeçare, ka kohë që i janë nënshtruar procesit të asimilimit të plotë. Kjo pjesë e kësaj diaspore e ka braktisur arbërishten si gjuhë komunikimi dhe në ndërgjegjen e saj kombëtare mbizotëron ndërgjegja kombëtare e vendit ku jeton, pra nuk ka ndërgjegje kombëtare shqiptare. Edhe diaspora shqiptare në Turqi, ku thuhet se ka disa milionë turq me origjinë shqiptare, ka ndërgjegje kombëtare turke dhe jo ndërgjegje kombëtare shqiptare. Deri diku shqiptarë e ndjejnë veten disa pleq e plaka analfabetë që janë pasardhës të familjeve myslimane shqiptare të Çamërisë, që u dërguan si turq nga qeveria greke në vitet 1923-1925 dhe pasardhës të familjeve myslimane shqiptare të Kosovës e Maqedonisë që u dërguan në Turqi si turq prej qeverisë jugosllave në vitet 1950-1958. Qeveritë turke kurrë nuk u kanë njohur të drejtën e shkollimit në gjuhën shqipe këtyre miljona emigrantëve shqiptarë.

Pjesa më e shëndetshme e diasporës shqiptare të sotme, pra të pas vitit 1944 e deri sot përbëhet prej emigrantëve ekonomike të larguar nga atdheu para L2B dhe sidomos prej shqiptarëve të arratisur për arsye politike gjatë viteve 1944 – 1991 dhe prej ne të larguarve për nevoja ekonomike ose me lotari që nga viti 1992 deri në ditët tona. Midis shqiptarëve emigrantë u shquan biznesmenë si Antony Athanas, Bill Johns, gazetari e shkrimtari Peter Lukas, studiuesi Prof, Peter Prifti, gazetari Qerim Panariti, etj.

Kurse midis shqiptarëve të arratisur deri më 1991 janë shquar shumë nacionalistë si Muharrem Bajraktari, Preng Pervizi, indipendenti Gjon Marka Gjoni, legalistë si Abaz e Nderim Kupi, Prof. Nuçi Kotta, Dr. Fuat Myftia, etj; ballistë si Mit’hat Frashëri, Prof. Stavro Skendi, Prof. Nexhat Peshkëpia, Dr. Hasan Dosti, Xhevat Kallajxhi, Xhemil Leka, Dr. Ramazan Turdiu, Baba Rexhebi i Teqesë Bektashiane, Agim Karagjozi, Ekrem Bardha, Ndoj (Tony) Prendushi, Sejfi Protopapa, Seid Demneri; intelektualë antikomunistë si Ernest Koliqi, Mustafa Merlika Kruja, Prof. Arshi Pipa, Prof. Isuf Luzaj, Prof. Martin Camaj, Prof. Sami Repishti, Bilal Xhaferi, Elez Biberaj, Idriz Lamaj, Astrit Lulushi, Esad Bilali, Zoi Shyti (piktor), Ted Papavrami (violinist e përkthyes), kleriku Don Anton Kçira, etj.

Pati midis tyre dhe disa të arratisur që u morën krahas punëve të biznesit dhe me përpjekjet për të ndihmuar çlrimin e Shqipërisë nga diktatura komuniste dhe për çlirimin e shqiptarëve të Kosovës e Maqedonisë nga zgjedha sërbe, si Sami Kulla, Sergio Bitici, Tony Sufaj, Tahir C. Kernaja, Nimet Malo, etj. Kurse midis shqiptarëve të larguar mbas shkërmoqjes së diktaturës janë shquar analistë si Shinasi Rama, Lek Pervizi, Eugjen Merlika, Jozef Radi, Fritz Radovani, Mërgim Korça, Grid Roi, Ardian Vehbiu, Ilir Lëvonja, IlirDemalia; gazetarë si Edlira dhe Skënder Buçpapaj, Dalip Greca, Ruben Avxhiu, Beqir Sina, Andon Dede, Adem Belliu, Gani Vila, Fatmir Terziu, Ajet Nuro, etj; studiues si Prof. Piro Thomo dhe djali i tij Prof. Aleks Thomo, Ilia Karanxha, Fotaq Andrea (dhe përkthyes), Ardian Ndreca, Ilir Ikonomi (dhe gazetar), Myrteza Bajraktari, Qerim Vrioni (dhe fotograf); përkthyes si Ilia Ballauri, Ani Gjika (dhe poete), Baki Ymeri (dhe poet), Mazllum Saneja (dhe poet), Dashnor Kokonozi; shkrimtarë si Pëllumb Kulla (dhe analist), Naum Prifti, Gazmend Kapllani, Dalan Luzaj, Ramiz Gjini, Gjek Marinaj, Iliriana Sulkuqi (poete), Albana Lifchin, Adnan Mehmeti, Kolec Trabohini (poet dhe kineast), etj.

Shumë pak prej këtyre emrave janë trajtuar si zëra më vete në “Fjalori Enciklopedik Shqiptar” (2008 – 2009) përgatitur e botuar nga Akademia e Shkencave e R.SH. Shumë prej këtyre atdhetarëve kanë botuar vepra të shquara që nuk janë vlerësuar nga zhuritë kur kanë dhënë çmime të ndryshme, dhe nuk u janë dhënë Pensione të veçanta të cilat i kanë meritur prej kohe.

Ia vlen të diskutojmë me z. Majko, Ministër i Diasporës i cili po na vjen për vizitë pune në fillim të shkurtit për problemet që ka diaspora jonë, për nevojën e dërgimit këtu të teksteve mësimore për mësimin e gjuhës shqipe prej të rinjve tanë, për ribotimin në shumë kopje prej Ministrisë së Kulturës, ose Ministrisë së Diasporës të disa veprave të rëndësishme letrare e shkencore të botuara në kopje të pakta prej bijve të diasporës, po ashtu për botimin prej këtyre ministrive të disa përmbledhjeve me artikuj e studime shumë të vlefshme të cilat bijtë e diasporës i kanë botuar në pak kopje për mungesa financiare, etj.

Ministri Bytyqi u takua me diasporën shqiptare në Londër

January 25, 2018 by dgreca

LONDËR, 25 Janar 2018-Gazeta DIELLI/ Ministri i Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë, Shyqiri Bytyqi, i shoqëruar nga ambasadori i Kosovës në Londër, Lirim Greiçevci, është takuar me përfaqësues të shoqatave dhe të shkollave të mësimit plotësues të komunitetit shqiptar që jeton në Londër.

Gjatë këtij takimi, ministri Bytyqi ka shpalosur prioritetet arsimore të Kosovës, me theks bashkëpunimin midis Qeverisë së Kosovës dhe Qeverisë së Shqipërisë për organizimin dhe financimin e mësimit plotësues të gjuhës dhe kulturës shqipe në diasporë.

Pasi që theksoi kontributin e madh që ka dhënë dhe po e jep për vendin tonë diaspora shqiptare, ministri Bytyqi premtoi që së bashku me ministritë tjera të linjës do të jenë gjithmonë pranë diasporës shqiptare, sidomos në ruajtjen e gjuhës dhe kulturës.

Ky takim është zhvilluar gjatë vizitës zyrtare të ministrit Bytyqi në Londër, ku ka marrë pjesë në Forumin Botëror të Edukimit 2018./b.j/