Date: –Author: Admin

---

Sloane: Shqipëria do të përdoret vazhdimisht si instrument në lojën e interesave ndërkombëtare

---

NGA NDREK GJINI

MA, University of Galway Ireland

---

---

Libri “The Balkans: A Laboratory of History”, (Ballkani një Laborator Historie), i William Sloane, botuar më 1914, paraqet një panoramë të gjerë të historisë së Ballkanit, ku Shqipëria, shqiptarët dhe historia shqiptare zënë një vend të veçantë në analizën e konflikteve, formimit të shteteve të reja dhe pasojave të përplasjeve të fuqive të mëdha në rajon.

Përshkrimi i Shqipërisë dhe Shqiptarëve

Sloane e përshkruan Shqipërinë si një territor problematik dhe të ndërlikuar, të kthyer në “eksperiment” nga diplomacia ndërkombëtare pas shekujve të sundimit osman. Sipas tij, krijimi i shtetit shqiptar pas luftrave ballkanike i shënon një ngjarje të re për marrëdhëniet politike në rajon — një realitet që e nënvizon si të brishtë dhe ende të pazhvilluar në kuptimin institucional.

Autori thekson vështirësitë e identitetit kombëtar shqiptar, të ndarë midis ndikimeve të mëdha — otomane, austriake, ruse dhe italiane. Shqiptarët portretizohen nga Sloane si një popull i ashpër, me strukturë fisnore, të lidhur fort me territoret dhe traditat, por me përçarje të brendshme fetare (myslimanë, ortodoksë, katolikë), të cilat sipas tij pengojnë një unifikim të plotë kombëtar.

Ajo që bie në sy është përshkrimi i “plagës së vjetër të ndarjes” mes shqiptarëve — një element që, sipas autorit, ka ndikuar në paaftësinë për të krijuar institucionet shtetërore të qëndrueshme. Sloane nënvizon edhe se Shqipëria shpesh është përdorur, dhe ndonjëherë “sakrifikuar”, si zonë tampon mes interesave të ndërkombëtarëve, sidomos Austro-Hungarisë dhe Italisë, e me pasoja për ekzistencën e identitetit shqiptar.

Shqiptarët në Kontekstin Ballkanik

Në analizë, Sloane i sheh shqiptarët më shumë si “popull i egër i Ballkanit”, të paduruar, të dhunshëm ndaj përpjekjeve të çdo fuqie për t’i nënshtruar, dhe të prirur për autonomi. Në librin e tij — sidomos në kapitujt për formimin e aleancës ballkanike dhe pasojat e luftës ballkanike — ai thekson “tragjedinë e Shqipërisë”, dhe vështirësinë që kanë shqiptarët për të zënë një vend të denjë mes kombeve të tjera fqinje që ishin më të organizuar dhe me përkrahje ndërkombëtare më të qartë.

Sloane shkruan për ndarjet tokësore dhe padrejtësitë që iu bënë shqiptarëve gjatë Konferencës së Londrës, kur territori i tyre u copëtua në favor të fqinjëve, duke theksuar rolin e diplomacisë europiane në këtë proces. Ai shpreh një farë pesimizmi mbi aftësinë e Shqipërisë për të mbijetuar si shtet, duke i parë ndarjet e brendshme, vendndodhjen gjeopolitike dhe mungesën e përvojës shtetformuese si pengesa të mëdha.

Historia Shqiptare dhe Perceptimi i së Ardhmes

Autori i referohet periudhës otomane si shkak të mjerimit dhe prapambetjes për shqiptarët, por gjithashtu i njeh atyre vitalitetin dhe shpirtin e qëndresës. Ai vlerëson rezistencën shqiptare ndaj përpjekjeve të Kombeve Fqinje për të përthithur trojet shqiptare, duke përmendur kryengritjet e periudhës 1908-1912 dhe reagimin ndaj ndarjes së tokave pas luftrave ballkanike.

Në vizionin e Sloane, ekzistenca e Shqipërisë si shtet është gati e pabesueshme për standardet ballkanike të fillimshekullit XX. Ai veçon armiqësitë me fqinjët, rivalitetin me Greqinë dhe Serbinë, si dhe mungesën e një mbështetje të fuqishme europiane si faktorë kryesorë të pasigurisë së saj. Gjithashtu, shpreh një ndjesi se Shqipëria do të përdoret vazhdimisht si instrument në lojën e interesave ndërkombëtare.

Reflektime mbi Vlerat dhe Stereotipet

Sloane i referohet Ballkanit si një “muze etnologjik” dhe laborator eksperimentesh politike, ku shqiptarët shihen si rast unik i mbijetesës etnike dhe kulturore, por gjithashtu si shembull i fragmentimit dhe vështirësive të tranzicionit nga shoqëria tradicionale në shtet modern. Ai ringre stereotipet për “bukuritë e egra” të natyrës dhe kulturës shqiptare, por gjithashtu përmend edhe anën e trishtueshme të “eksperimentit” të Shqipërisë në marrëdhëniet ndërkombëtare.

Në thelb, Sloane e sheh historinë shqiptare si epitomë të vuajtjeve dhe eksperimenteve diplomatike që i janë bërë Ballkanit, me pasiguri të fortë për stabilitetin e ardhshëm të shtetit shqiptar. Megjithatë, ai shfaq respekt për vitalitetin dhe shpirtin e guximshëm të popullit shqiptar, teksa lë të hapur pyetjen për aftësinë e tij për të kapërcyer ndarjet dhe për të ndërtuar të ardhmen e vet.

---

Burimet: https://albaniansinireland.wordpress.com/wp-content/uploads/2025/09/burimet.pdfBurimet

---

Ja si shkuran ai për shqiptarët

---

---

William Milligan Sloane (1850-1928) ishte një historian dhe edukator amerikan me ndikim të madh në studimet historike dhe akademike. Ai lindi në Ohio dhe u diplomua në Columbia College në 1868, përpara se të studiojë në universitetet e Berlinit dhe Leipzigut, ku mori edhe doktoraturën e tij në vitin 1876. Në Berlin, Sloane punoi si sekretar personal i diplomatit të njohur amerikan George Bancroft, duke fituar përvojë të rëndësishme ndërkombëtare.

Karriera akademike e Sloane përfshiu pozicionet e profesorit të Letërsisë Latine dhe Historisë në Universitetin e Princeton (1877–1896), ku editonte edhe “Princeton Review”. Nga viti 1896 u emërua profesor në Columbia University, duke udhëhequr Departamentin e Historisë deri në pensionim. Sloane dha kontribut të veçantë për historinë europiane dhe veçanërisht është i njohur për veprën monumentale “Napoleon Bonaparte”, një biografi në katër vëllime.

Ai shërbeu si president i American Historical Association (1911) dhe të American Academy of Arts and Letters, dhe ishte dekoruar nga Franca dhe Suedia për kontributin e tij intelektual. Sloane ishte një nga themeluesit e Komitetit Olimpik Ndërkombëtar, duke udhëhequr ekipin amerikan në Lojërat Olimpike të Athinës në 1896. Ai vdiq në New Jersey në vitin 1928, duke lënë pas një trashëgimi të pasur studimesh historike dhe shkrimesh akademike.

Durrësi është një përzierje e çuditshme ndërtesash turke dhe dyqanesh italiane mes fortifikimeve franke dhe bizantine. Duket sikur turqit kishin mbërritur në këtë qytet venecian dje. Lart pranë xhamisë me kupolë, mutesarifi kishte ndërtuar një pallat të madh, një konak prej dheu dhe druri. Shkallët dhe korridoret gumëzhinin nga lutës, imamë me çallma të larta, gra të mbuluara dhe policë të grisur. Ushtarët po gatuanin ose po bënin kafe në oborr. Të burgosurit shtrinin krahët e tyre të lidhur rëndë me zinxhirë përmes hekurave prej druri, duke lypur cigare. Priftërinjtë ortodoksë po debatonin në greqisht. Artileria po lëvizte rreth një topi të vjetër prej bronzi. Të gjithë ndiheshin si në shtëpi këtu. Kështu e imagjinoja një prefekturë në një vend të tiranisë paternale.

Në rrugicat e ngushta dhe të dredhura me pllaka guri të qytetit të poshtëm, kishte tabela italiane dhe produkte italiane në të gjitha dyqanet. Qeramikë nga Kalabria, makarona, enë prej dheu, pije alkoolike nga Milano, verëra Chianti. Fëmijët po dilnin nga shkolla italiane, duke kënduar këngë napolitane, të tilla si ato që mund të dëgjoheshin nga Xhenova në Brindizi, barkarolat e përjetshme me të cilat vajzat e bukura nisen për në bukuroshe Venezia. Konsulli i Mbretit Umberto kishte vendosur mburoja të mëdha në derë, në ballkon dhe në dritaren e shkollës së tij.

Muret e vjetra e rrethonin qytetin në një përqafim të ngushtë. I reduktuar në një drejtkëndësh prej 600 deri në 300 metrash në maksimum, Durrsi ishte vetëm një fshat njëzet vjet më parë. Prefekti turk as nuk jetonte këtu. Ai banonte në fshatin e Kavajës në anën tjetër të gjirit. Varkat italiane dhe parcelat italiane e kanë ringjallur këtë qytet të vdekur. Varkat vijnë nga Brindizi dy herë në javë dhe parcelat nuk janë sekret për askënd. Njerëzit në rrugë mund t’ju tregojnë se kush po merr para. Shuma mujore varion nga katër deri në gjashtë paund turke (92 dhe 138 franga).

V. Berárd, 1890

Eduart Caka – “Histori e Shqipërisë”

Nga Ramazan Çeka/

Shkolla Shqipe “Faik Konica” në Namur: Një dritare e kulturës dhe identitetit kombëtar për fëmijët e komunitetit. Në Jambes, pranë Namurit në Belgjikë, Shkolla Shqipe “Faik Konica” ka hapur dyert për të mirëpritur krahëhapur fëmijët e komunitetit shqiptar. Ky institucion ofron jo vetëm mësim në gjuhën shqipe, por edhe një lidhje të drejtpërdrejtë me identitetin dhe kulturën e tyre, duke shërbyer si një qendër e rëndësishme ku brezi i ri mëson të ruajë gjuhën dhe vlerat kulturore, dhe të ndërtojë një urë të palëkundur mes atdheut dhe vendit pritës.

   Ky institucion nuk është vetëm një vend mësimi; ai është një hapësirë ku identiteti shqiptar lulëzon, ku fëmijët lidhen me rrënjët e tyre kulturore dhe historike, dhe ku kultura e kombit pasqyrohet në çdo aktivitet mësimor.

   Shoqata “Nënë Tereza” në Namur  me President z. Adnan Rexhepi shpreh krenarinë për rolin e saj në këtë mision: “Të kontribuojmë në ruajtjen e gjuhës shqipe dhe identitetit kombëtar për brezin e ri shqiptar jashtë atdheut është një detyrë që na mbush me krenari,” thonë përfaqësuesit e saj. Përmes kësaj shkolle, fëmijët shqiptarë mësojnë të lexojnë dhe shkruajnë në gjuhën e tyre, ndërkohë që zhvillojnë njohuri mbi historinë, gjeografinë dhe folklorin e pasur të vendit të tyre. Ky është një hap i rëndësishëm për të ruajtur identitetin dhe për të përgatitur brezat e ardhshëm të komunitetit shqiptar në diasporë.

   Atmosfera në klasat e shkollës është e mbushur me entuziazëm dhe kureshtje. Nxënësit mësojnë të lexojnë dhe shkruajnë, por edhe të kuptojnë rrënjët e tyre kulturore dhe të ndërtojnë një identitet të fortë. Drejtori i shkollës, zoti Arian Bajraktari, falënderon komunitetin shqiptar të Namurit për besimin dhe përfshirjen e tyre aktive. Ai thekson se angazhimi i prindërve ka një ndikim të drejtpërdrejtë në ruajtjen e identitetit gjuhësor dhe kulturor të fëmijëve, duke siguruar një të ardhme të fortë dhe të pasur për komunitetin shqiptar jashtë vendit.

   Çdo ditë, klasat e mësimit bëhen një hapësirë ku fëmijët ndajnë buzëqeshje, kuriozitet dhe respekt për traditat shqiptare. Programi mësimor është i pasur dhe përfshin:

   Gjuha Shqipe, për të ndërtuar bazën e fortë të komunikimit dhe shkrimit.

   Letërsi Shqipe, për të njohur veprat më të rëndësishme të autorëve shqiptarë dhe për të zhvilluar imagjinatën e fëmijëve.

   Nocionet gjeografike të kombit shqiptar, për të kuptuar historinë, territorin e Shqipërisë dhe viseve shqiptare.

   Folklor mbarëkombëtar, për të lidhur fëmijët me traditat, këngët dhe vallet që kanë kaluar brez pas brezi.

   Shkolla Shqipe “Faik Konica” nuk është vetëm një vend mësimi, por një qendër komunitare ku kultura dhe identiteti shqiptar lulëzojnë. Ky projekt është një shembull frymëzues se si komunitetet shqiptare në diasporë mund të ruajnë gjuhën dhe kulturën e tyre, duke ofruar një trashëgimi të çmuar për brezat e ardhshëm.

   Sa bukur dhe sa emocionuese është të shohësh klasat plot me fëmijë të etur për të mësuar gjuhën dhe historinë e kombit të tyre!

Julika Prifti/

Shkrimtari Naum Prifti, i cili ka lënë pas po aq vepra të pabotuara sa ka edhe të botuara, ka edhe një pasuri të rrallë të letër-shkëmbimeve me të atin dhe dy vëllezërit më të mëdhenj të emigruar në ShBA, me shokë të Shkollës Mjekësore, si edhe me shkrimtarë të afirmuar të kohës, me lexues e krijues të rinj. 

Për fat të mirë, ashtu si edhe vëllai i tij, Peter Prifti, ai ka ruajtur letrat e dërguara dhe në disa raste përgjigjet e letrave janë të paktën në dy kopje ose janë kopjuar me dorë. Ndërsa i ndaj me kujdes materialet e pabotuara sipas zhanreve, në skenarë filmi me metrazh të gjatë, novela, tregime, përralla, libret për teatrin, librete baleti, përmbledhje këngësh të vjetra, fjalor i fjalëve të rralla, fjalor me emra lulesh, e me radhë, i vendos në një kuti më vete që e kam quajtur Korrespondenca e Naum Priftit.  

Arti i të shkruarit të letrave më ka tërhequr gjithmonë dhe ka qenë një praktikë që nuk e kam braktisur as sot por e kam kufizuar në kohët e festave, duke pranuar se teknologjia e ka modernizuar ose shfytyruar këtë formë komunikimi në sinjale e kode elektronike që transmetohen në rrjetin gjigand kompjuterik si mesazhe emejli dhe tekste që mund t’i lexosh në çdo cep të globit. Por. këto që kaloj në duar janë letra të shkruara nga dora e babait dhe ngjajnë si “tregime” të shkurtra, në të cilat letërshkruesi komunikon në nivelin më njerëzor për një hall a një shqetësim me marrësin. 

Letra drejtuar Bilal Xhaferrit (1935-1986) flet për anën personale të Naum Priftit, karakterin e tij dhe besimin për të ndihmuar këdo, pavarësisht pozitës në shoqëri, si regjisor a aktor, shkrimtar a letrar i ri, ushtar apo oficer i lartë. Nga data e letrës del se ishte koha kur ishte botuar vëllimi i parë me tregime i Bilal Xhaferit “Rrugë dhe fate” po ashtu edhe disa poezi të tij në periodikë të ndryshëm. Është i dukshëm komunikimi i tyre miqësor dhe me respekt të ndërsjellë. Babit i ka pëlqyer tregimi Hurmat “nga ana artistike”, siç shkruan ai, por në tentativat për ta botuar atë është ndeshur me ngurtësinë dhe stepjen e organeve të regjimit në krijimet “me konflikt real nga jeta jonë “. 

Besoj se leximi i letrës mjafton për ta njohur kurajën dhe shpirtin human të letërshkruesit. 

I dashur shoku Bilal! 

Letra juaj më gëzoi shumë dhe e kam lexuar më tepër se një herë. Ju falenderoj si për fjalët e mira që më shkruani ashtu edhe për respektin që keni ndaj meje. Unë nga ana ime ju siguroj se tek mua kurdoherë do të gjeni një mik,  të cilit mund t’i drejtoheni në çdo rast a për çdo gjë dhe ai ka për tu treguar i gatshëm.

Për tregimin ” Hurmat” nuk patëm fat. Në Kolegjium nuk u treguan entuziastë ashtu si kurse unë dhe bënë ca vërejtje si këto që po ju shkruaj këtu më poshtë.

1.  Ç’do të tregojë autori dhe ku është qëllimi i tregimit?

2. Pse një fakt i supozuar bëhet kaqë i madh?  A nuk do ishte më e drejtë sikur ai që në fillim të tregonte se s’ kishte marrë asgjë.

III. Për të nxjerrë figurën e policit të mirë, i bëri gjithë të tjerët të këqinj.

Pika e tretë qe ajo më e rëndësishmja rreth së cilës u ngjallën dhe diskutimet më të mëdha. Kundra vërejtjeve të tilla skematike është vështirë të luftosh me mjete artistike.

Unë mbeta në qëndrimin tim dhe pas disa ditësh e shpura tregimin në revistën Nëntori. Pas dy javëve edhe Ibrahim Uruçi më tha çuditërisht pikën e tretë të vërejtjeve. Atëherë e mora tregimin e po e ruaj meqenëse ju nuk keni as origjinalin. Tani nuk di si të veproj. Mendoj t’ja shpije “Zëri i Rinisë ” ose “Dritës”, po nuk do më pëlqente të veproja pa u pyetur juve.

Unë vazhdoj të mendoj se ai është një tregim i mirë nga ana artistike, me konflikt real nga jeta jonë dhe pakë i ashpër. Pikërisht këto dy gjërat e fundit i bëjnë redaksitë të stepen, sado e çuditshme që mund të duket kjo. Po gjithmonë jeta ka paradokse.

Juve si ia shpini? Shpresoj se të paktën, nuk kini ndejtur pa shkruar gjë këto muajt e fundit.

Kur tu bjerë rasti të kaloni nga Tirana mos harroni të më bëni një vizitë të shkurtër.

Ju uroj suksese në punën tuaj. Duke ju shtrënguar dorën fort, ju përshëndes me dashuri 

Naum Prifti

Tiranë, 22 -VII-964

Nga Mimoza Dajçi/

Askush nuk duhet të harrojë se ish të persekutuarit politikë nuk kërkuan kurrë lëmoshë, por vetëm drejtësi dhe dinjitet. 

Në retrospektivë, sa herë afrohen zgjedhjet në Shqipëri qeveritë zgjidhin minimalisht “qesen”, i hedhin një kafshatë parash ish të dënuarve politike e vetëm kaq. Po, 50 vite mizori, plagë e drama pa fund kush duhet t’ia kompesojë e rikuperojë kësaj shtrese. Qeveritë shkojnë e vijnë për oreks të tyre, nuk mendojnë për popullin, aq më tepër për ish të persekutuarit politikë të Shqipërisë. Por askush nuk duhet të harrojë se ish të persekutuarit politikë nuk kërkuan kurrë lëmoshë, por vetëm drejtësi dhe dinjitet. 

Në Shqipëri po shpërndahet kësti i pestë për kategorinë e subjekteve përfituese joparësore (trashëgimtarë), të ish të dënuarve politikë dhe ka filluar procedurën e pagesës së këtij kësti, por akoma jemi larg pagesave të tjera përfundimtare. E njëjta gjë po ndodh edhe me mos gjetjen e eshtrave për personat e zhdukur nga komunizmi, vrarë pa gjyq. 

Edhe pse Shqipëria përjetoi diktaturën më të egër në Europë, përsëri akoma qeveritë e saj nuk kanë shlyer dëmshpërblimet për ish të burgosurit dhe internuarit politikë. Të persekutuarit politikë në Shqipëri u përdorën 34 vite nga politika si fasadë për fushatë elektorale. Të zhgënjyer një pjesë e mirë u larguan nga kjo botë me shpirt të vrarë e copëtuar, pa marrë atë shumë që u takonte nga torturat e vuajtjet e rënda që kaluan nëpër birucat, burgjet e kampet e përqëndrimit nga regjimi makabër i diktaturës komuniste. 

Duke iu referuar hartës, vendet ku kanë vuajtur dënimet ish të burgosurit dhe të internuarit politikë janë të shumta për një vend të vogël si Shqipëria, por duhet të kthehen në Muze, si kujtesë e së shkuarës së hidhur të popullit tonë nga vetë diktatorët shqiptarë. Kaluam një histori të dhimbshme, të tmerrshme, pasojat e së cilës thërrasin akoma për ndihmë. U arrit deri aty që babai të denonconte tek sigurimi i shtetit djalin e tij, gruaja burrin e burri gruan, komshiu – komshiun, kështu me radhë. 

Lufta e klasave ishte prezente kudo. Divorcet nëpër familjet shqiptare u bënë të “modës” nëse njëri nga prindërit arrestohej për agjitacion – propagande diheshin pasojat, fëmijët e tyre të martuar do të divorcoheshin për çështje biografie, nipërit e mbesat u rritën vetëm nga njëri prind…

Duke u ndalur serish tek personat e zhdukur nga komunizmi vrarë pa gjyq, ku janë mbi 6 mijë viktima pa varr dhe akoma nuk është bërë asgjë në këtë drejtim. Problemi i fondeve dhe përballja me të shkuarën vështirësojnë ecurinë e procesit.  Pranverën e vitit 2015, qeveria shqiptare ftoi Komisionin Ndërkombëtar për Personat e Zhdukur, ICMP për gjetjen e varreve të të pushkatuarve gjatë komunizmit. 

Sipas medias në dhjetor të 2015 u prezantua një projekt i këtij procesi jo të lehtë për tu zbatuar, ku përfshihej për zbatim edhe projekti pilot për identifikimin e 56 viktimave në Dajt dhe 86 të zhdukurve të tjerë në Ballsh. Po sipas shtypit vendas fatura e përllogaritur në shumën 950 mijë euro do të sillte fillimin e menjëhershëm të punës nga ICMP duke ngjallur shpresën e familjarëve të të zhdukurve. Por ky proces edhe sot nuk po ecën me ritmin premtues. Fondet e dala nga BE për gjetjen e eshtrave e të vrarëve pa gjyq u kërkua që të zbatohet nga vetë BE-ja në bashkëpunim me ICMP, e cila punësoi edhe një zyrtar të saj në Tiranë. 

Drejtori i Programeve të ICMP për Ballkanin Perëndimor Matthew Holliday u tha shqiptarëve që, “Të krijonin regjistrin qendror të të humburve dhe mos humbisnin kohë, por të vepronin. Si dhe paralajmëroi se fillimi i këtij procesi të madh do jetë i mundimshëm qe kërkon vullnetin dhe angazhimin e të gjithë institucioneve”. 

Të përndjekurit politikë deklaruan se shumë prej trupave janë zhdukur, për shkak se janë varrosur në rrëpira ose brigje shumë të ekspozuar ndaj problemeve gjeomorfologjikë dhe atmosferikë, që e bën nisjen e shpejtë të procesit sa më të nevojshëm. Pas krijimit të një database me ADN-të e familjarëve, kostoja për gjetjen dhe identifikimin e çdo viktime e tejkaloi shumën 1500 dollarë.

ICMP që u angazhua në këtë proces është themeluar në vitin 1996 si përdorim i efektshëm i ADN-së për të identifikuar personat e zhdukur. Ky institucion funksionon nën ombrellën e OKB-së dhe ka pasur një rol udhëheqës në ndihmën për identifikimin e më shumë se 70% të rreth 40 mijë të zhdukurve nga konfliktet në ish Jugosllavi. 

Personalisht ndalem edhe tek ky proces pasi prekem nga ky segment i hidhur jetës, xhaxhai im Rasim Dajçi është pushkatuar si antikomunist pa gjyq nga forcat sllavo – komuniste dimrin e vitit 1945 në Prizren. 

Eshtë obligimi im, për të gjetur eshtrat e xhaxhait tim të zhdukur e të vrarë nga komunizmi me në krye Shefqet Peçin në Prizren më 1945, ku u pushkatuan gati 15 ushtarakë të lartë. Para pushkatimit jo vetëm që i shëtitën nëpër rrugët e Prizrenit si armiq të popullit e stacionet e autobusëve, por fotot e tyre u afishuan nëpër shtyllat elektrike e trungjet e pemëve. Për këtë ngjarje kanë folur e shkruar ish i burgosuri dhe i arratisuri politik Sami Repishti, publicisti Frank Shkreli, shkrimtarja Eglantina Mandia etj.

Nëntë vite më parë një thirrje e OKB-së, tërhoqi vemendjen autoriteteve shqiptare se, duhet të sigurojë më shumë shpërblim për familjet e 6000 njerëzve të zhdukur gjatë regjimit komunist në Shqipëri. Njihet ligjërisht se pas ardhjes në pushtet të diktaturës së proletariatit deri në vitin 1991 Shqipëria “aplikoi” zhdukjen e personave të vrarë pa gjyq. 

Lajmi i OKB-së, u bë i njohur pas vizitës një javore në Shqipëri nga Drejtuesja e OKB-së, Houris Es-Salmi. “Ka ardhur koha, tha ajo, që Shqipëria të kthejë këtë faqe të dhimbshme të së kaluarës. Të gjithë personat e zhdukur dhe familjarët e tyre citon të ketë thënë Salmi kanë të drejtën e dëmshpërbilimit, mirëkuptimit, rehabilitimit dhe garancisë për mos përsëritje të këtyre krimeve”.

Rezultatet tregojnë të kundërtën. Këto thirrje e udhëzime të komunitetit ndërkombëtar akoma nuk po zbatohen në Shqipëri. Atje ka shumë probleme që janë lënë “në harresë” e vendi mbulohet nga korrupsioni galopant, krimi i organizuar dhe krimi brënda familjes.

Janë hapur dy qendra muzeale nga qeveria aktuale në Tiranë, por aty nuk pasqyrohen të gjitha plagët që i ka shkaktuar padrejtësisht popullit tonë ai regjim monstruoz, i cili sa më shumë të ishte vonuar aq më tepër viktima e të burgosur politikë do të kishim. Të gjithë do të kalonim nëpër atë gijotinë, që vlonte mes spiunimeve dhe letrave anonime. Një zinxhir i tërë i shërbente Sigurimit të Shtetit Shqiptar. Ishte krijuar industria e spiunazhit, zhdukjeve e vrasjeve me edhe pa gjyq. 

Shteti shqiptar me ligje duhet të caktojë një festë zyrtare për të nderuar shqiptarët që vuajtën nga diktatura komuniste në Shqipëri. Për nder të viktimave të komunizmit nëpër botë, SHBA kanë ngritur një “Memorial Përkujtimor” në Washington, D.C., ku simbolizohet me statujën e një gruaje. Po Shqipëria pse mos ketë një të tillë, çfarë e pengon? Ndërkohë reminishenca komuniste shfaqet kudo edhe sot nëpër mediat e Tiranës dhe kjo përbën shqetësim të madh për demokracin në vend.

Në mbështetje të OKB-së për të zhdukurit nga komunizmi në Shqipëri dhe për të zgjuar qeverinë shqiptare nga gjumi letargjik, një dokumentar mbi këtë Temë ka realizuar edhe TV BBC, iniciator i të cilit ishte gazetari dhe ish Drejtori i RTK-së Shkumbin Ahmetxhekaj, ndërsa të ftuar dhe protagonistë ishin Kryeministri Edi Rama, ish i internuari politik Simon Miraka, ish i burgosuri politik Gjeneral Rahman Parllaku, ish i burgosuri politik Saimir Maloku, Drejtoresha e Autoritetit për Informim mbi Dokumentet e ish Sigurimit të Shtetit Gentiana Sula, unë (Mimoza Dajçi) dhe ish Zv/Ministri Nikolin Kurti. Por akoma nuk po shikojmë dritë në fund të tunelit për realizimin e udhëzimeve të OKB-së.

Kjo Rezolutë duhet të tërheqë vëmendjen edhe të Qeverisë së Kosovës rreth vrasjeve, burgosjeve, zhdukjes dhe terrorit që ka ndodhur në Kosovë në vitin 1945, sepse ishte një masakër vëllavrasëse direkt me urdhër të Enver Hoxhës që u krye në Prizren në vitin 1945, nga forcat sllavo – komuniste, ku u pushkatuan 15 ushtarakë të lartë që shërbenin për rendin e qetësinë e qytetit.