Satirë nga Rafael Floqi/

Nëse e keni humbur, orientimin mos u shqetësoni – Venecia na ka ofruar një kurs të shpejtë mbi ligjin dhe politikat shqiptare, dhe ne jemi këtu për ta thjeshtuar këtë për ju. Historia fillon me një vendim të Gjykatës Kushtetuese që kishte të bëjë me një nga personazhet më të njohura të politikës shqiptare, ish-ministren Olta Xhaçka, dhe kaq sa duket, kjo është vetëm pjesa më e vogël e dramës ligjore që po zhvillohet para syve tanë, kur mandate i saj ka veç disa muaj jetë.

Në një kohë kur çdo ditë kalon pa asnjë të re nga e “përhumbura” Gjykatë Kushtetuese, socialistët kanë gjetur një mënyrë brilante për të ndaluar çdo përpjekje që i kërkon të dërgojnë mandatin e Olta Xhaçkës për interpretim. Ata thonë: “Askush nuk na detyron”, duke shtuar me një entuziazëm të papërshkrueshëm që ata janë plotësisht të lirë të bëjnë ligjet sipas këndvështrimit të tyre – jo për të zbatuar ligjet sipas kushtetutës, por për t’i interpretuar ligjet siç u duhet.

Që prej dy vitesh, ky kalvar ligjor ka qenë një prej aktiviteteve më të këndshme për mazhorancën.

Çështja e Olta Xhaçkës është kthyer në një shfaqje të përhershme të zvarritjes së procedurave, me një “fjetje” të thellë të institucioneve që duken sikur kanë rënë në koma. Kur u botua opinioni i juristëve të Komisionit të Venecias, socialistët që nuk e kanë patur shumë merak që të ndiqnin ligjin, po i dhanë një përkufizim të ri shprehjes “interpretim”. Për ta, Komisioni i Venecias mund të ketë thënë gjithçka, por interpretimi është vetëm një sugjerim, jo një urdhër.

Venecia dhe kushtetuesja. Një flirt i pashpjegueshëm

Për ata që kanë humbur lidhjen me realitetin, Venecia ka dhënë mendimin e saj, dhe si gjithmonë, ky mendim është më shumë se një rekomandim – është një lëndë e fortë për diskutim, një dokument të cilin politika shqiptare e ka zgjedhur ta shfrytëzojë sipas dëshirës. Për ata që e kanë ndjekur ngjarjen nga afër, kjo histori ka bërë rreth një vit, që është shndërruar në një “telenovelë” kushtetuese, ku secila pale, mundohet të gjejë paragrafin që i përshtatet më së miri për ta pasur fitoren në dorë.

Nga njëra anë, Spiropali (përfaqësuesja më e shquar e qeverisë), e cilësoi opinionin e Venecias si një “përkrahje për qëndrimet e rilindjes” duke theksuar se deputetët socialistë nuk mund të urdhërohen nga Gjykata Kushtetuese. Dhe kush mund t’i thotë jo një mendimi të tillë, veçse asaj që njihet si Kushtetuta e Shqipërisë, një dokument që për ata që kanë humbur orientimin, është veçse një pengesë në rrugën për të “bërë politikë” sipas qejfit.

Nga ana tjetër, opozita, që në një moment të caktuar të historisë do të jetë gjithmonë e vendosur në anën e drejtësisë, nuk mund të kishte lënë këtë mundësi pa e shfrytëzuar. Gazmend Bardhi ka shpallur fitore, duke pohuar se Komisioni i Venecias e ka mbështetur qëndrimin e opozitës, duke theksuar se vendimet e Gjykatës Kushtetuese duhet të respektohen pa ndonjë kompromis me shumicën parlamentare. A ka më ndonjë dyshim për këtë? Po ose jo…?

Gjithçka që duhet të dini për të kuptuar seç tha Venecia

Për ta pasur sa më të thjeshtë, socialistët kanë shpikur një metodë që mund të quhet: “Ne i bëjmë ligjet, ndaj ligjet nuk mund të na bëjnë ne”. Ky është një shqetësim i natyrshëm, sepse, kur ligjet e tjerë kërkojnë të japin një opinion, mazhoranca ka një përgjigje “përgjithmonë të papranueshme”: “Kuvendi është më i fuqishëm se Kushtetuesja”, duke mos lënë vend për ndonjë diskutim të mëtejshëm.

Në opinionin e Venecias është shprehur qartë se Kuvendi duhet t’i bindet Gjykatës Kushtetuese dhe të çojë për interpretim mandatin e deputetes Olta Xhaçka. Por socialisti i mençur i di më mirë, dhe ka shpallur se: “Kush na detyron ne?” – për të theksuar se nuk janë të detyruar të bëjnë asgjë që nuk e duan, pasi ligjet janë vetëm një sugjerim.

Për më tepër, socialistët mbajnë një interpretim të dyfishtë të çdo situate. Ata lexojnë një paragraf nga opinioni i Venecias që flet për “lirinë e votës së deputetëve” dhe menjëherë e përdorin si flamur. Në këtë mënyrë, ata e konsiderojnë si një mundësi që deputetët mund të votojnë si të duan, duke shmangur çdo përgjegjësi ligjore të detyrueshme për ta çuar çështjen përpara. Dhe kështu, “liberalizimi” i mendjes së deputetëve nuk ndalet kurrë, sepse gjithçka është në emër të lirisë individuale!

Mbi të gjitha, kur një çështje është kaq e ngatërruar dhe e komplikuar, kush mund ta ndalë një grusht deputetësh që vendosin se ligji që është aty për t’u përdorur, por nuk është i domosdoshëm?

Në këtë rast, Komisioni i Venecias ka dhënë një opinion të qartë dhe konkret për rastin e Olta Xhaçkës, duke thënë se Kuvendi duhet të zbatojë vendimin e Gjykatës Kushtetuese dhe të çojë mandatin për interpretim. Por, siç mund të pritej, socialistët e lexojnë këtë thjesht si një sugjerim, dhe jo si një detyrim ligjor. Kjo ka qenë një mundësi për t’u mburrur me devizën e famshme: “Ne mund të injorojmë çdo gjë, dhe gjithçka është nën kontroll.”

Komisioni i Venecias është shprehur në mënyrë të pakundërshtueshme, duke thënë që Kuvendi është i detyruar t’i bindet vendimeve të Gjykatës Kushtetuese. Por, kujdes! Socialistët kanë një interpretim të veçantë të fjalëve “detyrim” dhe “zbatuar”, dhe siç duket, këto fjalë nuk janë pjesë e fjalorit të tyre të zakonshëm.

Venecia: Kush ka të drejtë?

Tani, për të kuptuar se kush ka të drejtë – Spiropali që do ta lexonte Venecian si një përkrahje për autoritetin e saj të pakontestueshëm, apo opozita që do të shfrytëzonte çdo mundësi për të shtuar pikë politike, mund të themi se çështja është e thjeshtë, por e turbullt. Nëse i referohemi paragrafit 22 të Venecias, komenti është më i thjeshtë se ç’duhet: “Zbatimi i vendimeve të Gjykatës Kushtetuese nuk duhet të kushtëzohet nga votimi i shumicës parlamentare”. Po, kjo mund të tingëllojë si një fitorja e opozitës, por në të njëjtën kohë është një thirrje për respektimin e shtetit të së drejtës.

Kjo do të thotë se, ndonëse deputetët nuk mund të urdhërohen se si të votojnë, ata nuk mund të shkelin Kushtetutën dhe të bojkotojnë vendimet e Gjykatës Kushtetuese. Nëse kjo do të thotë që ata duhet të dërgojnë çështjen e Xhaçkës në Gjykatën Kushtetuese. Ashtu qoftë! E thënë ndryshe, përpjekjet e qeverisë për të vonuar këtë proces janë të pakuptimta dhe vetëm sa rrisin suspensën.

Pse Venecia është e rëndësishme?

Çfarë na mëson kjo? Po, politika është një art i madh i manipulimit, por ka disa rregulla që nuk mund të injorohen pa pasur pasoja. Venecia ka lënë një mesazh të qartë: Kuvendi duhet të respektojë vendimet e Gjykatës Kushtetuese, përndryshe do të humbasë çdo kuptim të Kushtetutës dhe shtetit ligjor..

Në fund të ditës, edhe pse kemi mundësi të shohim politikën si një lojë ku fitorja vjen nga kush ka mundësinë të bëjë më shumë përpjekje për të interpretuar ligjin në favor të vet, ky verdikt i Venecias është një tërheqje e tërthortë vëmendje për të gjithë ata që duan të manipulojnë me Kushtetutën – sepse ligji nuk është për lojë, dhe as politikanët e Shqipërisë nuk mund ta bëjnë këtë.

Kështu që, ndërkohë që Venecia është duke rrotulluar kokën për të kuptuar ku shkojmë, ne shqiptarët socialistët e kanë gjetur përgjigjen më të thjeshtë: “Kuvendi është ligji, dhe ligji është Kuvendi! Mbi të gjitha, kur një çështje është kaq e ngatërruar dhe e komplikuar, kush mund ta ndalë një grusht deputetësh që vendosin se ligji është aty për t’u përdorur, por nuk është i domosdoshëm për ta?

Skender Karaqica/

Këngëtarja Parashqevi Simaku ka mbetur në rrugë dhe pa kulm mbi kokë në Nju Jork! Këngëtarja Parashqevi Simaku erdhi në Amerikë dhe në ëndrrat e saj kishte të bëhet pjesë e skenës në Hollivud. Kjo ëndërr mbeti në dhomat e gjumit e ajo e vazhdoi jetën në metropolet e Amerikës, ku u martua me një amerikan. Huqet e jetës e bën të vetën kur e reja shqiptare u divorcua nga burri i saj amerikan, duke lënë një djalë të lindur në këtë martesë. Udhët e jetës për Parashqevi Simaku morën kahje tjetër, ku vetmia dhe fryma urbane moderne amerikane e bën të përgjumur dhe humbja e shpesës për jetë. Në dritat e qytetit milionësh të Nju Jorkut, këngëtarja shqiptare humbi themelet e shtëpisë, të familjes dhe
ana tjetër e pentagramit të këngës së lehtë-popullore në këtë errësisë nuk ishte më vetvetja.

Këtu ndalet pentagrami i këngës shqiptare!

Çfarë po ndodh me jetën e trishtë të Parashqevi Simaku në Nju Jork, ku, siç vë në spikamë në lajmin e tij përmes kamarës së televizionit Klan në Tiranë, gazetarei Blendi Favziu, jeta e saj është bër e trishtë, pa shtëpi, pa familje e vetme, ku, siç thuhet me zhargonin amerikan (homles) të rrugëve në Nju Jork…! Huqet e jetës nganjëherë shembin shpirtëra njerëzish, humbin dikah e mbrapa u shkojnë hijet e gjurmët që kanë lënë për të tjerët. Për jetën e këngëtarës shqiptare, pentagrami i këngës së bukur dhe vokali i saj u bë një klithmë në udhët e Nju Jorkut: Nuk kam më zë vokal e as pentagram për këngën shqiptare, sikur u thotë shqiptarëve Parshqevi Simaku, tashti e vetmuara në jetë…!

Në paraqitjen e tij Blendi Fevziu, hedh dritë për fatin e Parashqevi Simaku me shpirt të trazuar e gjendje të trishtë, që më nuk kanë vlerë fjala e përkrahjes nga shqiptarët për ta marrë në shtëpitë e veta, ku ajo ka kundërshtuar dhe është nisur dikah me vetminë…!Ajo tashti nuk ka shtëpi, nuk ka kulm mbi kokë dhe nuk dihet se çfarë do të jetë e nesërmja në udhët e Nju Jorkut. Për katrahurën e dhimbjes për këngëtarën tonë nuk janë në dijeni familja e saj në Tiranë, thotë Blendi Fevziu.

Jeta shkruan romane, Pararshqevi Simaku, bëhet përsonazh i dhimbjes shqiptare dhe i bëjmë thirrje diasporës shqiptare në Amerikë dhe Ambasadës së Shqipërisë në Washington, që për këngëtarën të nisin aksionin e ndihmës për të shpëtuar nga jeta pa adresë e pa shpresë, duke ia krijuar kushtet për kthimin në Shqipëri dhe akordimin e një pensioni të artistit të këngës shqiptare.

Kemi dhimbje për artistën e këngës! Kjo është jeta do të thoshin francezët! Vokali i bukur dhe pentagrami i Parshqevi Simaku ka mbetur veçse koncertët muzikore, festivalet në Tiranë dhe kujtimet tona pa duartroktije frenetike…!

Jeta shkruan romane për Parshqevi Simaku në Nju Jork!

(Çikago, dhjetor, 2024)

Prof. Dr. Fejzulla Berisha/

Shqipëria natyrore (etnike) dhe Shqipëria e Madhe janë terma që lidhen ngushtë me ideologjitë dhe aspiratat kombëtare të shqiptarëve për bashkimin e territoreve ku jetojnë shqiptarë, pavarësisht kufijve shtetërorë. Ky koncept ka qenë në qendër të politikës shqiptare dhe ka pasur ndikim të rëndësishëm në zhvillimet historike, veçanërisht gjatë periudhës së shekullit të XX dhe fillimit të shekullit XXI.

1. Shqipëria natyrore (etnike)

Ky term përfshin realizimin e një Shqipërie që do të përfshinte të gjitha territoret ku shqiptarët janë shumicë, pavarësisht se ato aktualisht janë pjesë e shteteve të tjera. Ky koncept mbështetet në idenë se shqiptarët, si popull etnik, duhet të kenë një shtet të përbashkët që përfshin të gjitha trojet e tyre historike dhe etnike. Më poshtë, do të ilustrohet me raste konkrete ndikimi i këtij koncepti në histori dhe politika.

Pas Luftës së Kosovës dhe shpallja e Pavarësisë së Kosovës (2008)

Shpallja e Pavarësisë së Kosovës më 17 shkurt 2008 është një nga zhvillimet më të rëndësishme për realizimin e Shqipërisë natyrore. Pas Luftës së Kosovës në vitin 1999, kur forcat serbe u tërhoqën pas ndërhyrjes së NATO-s, shqiptarët e Kosovës arritën të shpallin pavarësinë nga Serbia. Kosova ka qenë një nga pjesët më të rëndësishme të Shqipërisë natyrore për shkak të numrit të madh të shqiptarëve që jetojnë në këtë territor. Kosova është parë nga shumë politikanë shqiptarë si një hap konkret drejt realizimit të Shqipërisë natyrore, pasi ajo ishte një pjesë e rëndësishme e trojeve shqiptare që kishte mbetur jashtë shtetit shqiptar që pas Luftës së Dytë Botërore.

Çështja e Çamerisë dhe dëbimi i shqiptarëve nga Greqia

Rajoni i Çamerisë, që ndodhet në jug të Shqipërisë, është një tjetër territor që është shpesh pjesë e diskutimeve për Shqipërinë natyrore. Pas Luftës së Dytë Botërore, një numër i madh shqiptarësh nga ky rajon u dëbuan nga Greqia, dhe çështja e rikthimit të pasurive dhe e drejtat e shqiptarëve të Çamerisë ka qenë një çështje e nxehtë politike. Greqia, megjithatë, ka kundërshtuar çdo kërkesë për kthimin e pasurive apo të drejtat e shqiptarëve të Çamerisë, duke i cilësuar ato si të kaluar të mbyllur. Megjithatë, shumë politikanë shqiptarë, si dhe grupe të shoqërisë civile, kanë kërkuar vazhdimisht që çështja e Çamerisë të jetë pjesë e diskutimeve ndërkombëtare dhe të bëhet një prioritet i politikës së jashtme të Shqipërisë.

Maqedonia e Veriut dhe kërkesat për të drejtat e shqiptarëve

Shqipëria natyrore përfshin gjithashtu territorin e Maqedonisë së Veriut, ku shqiptarët përbëjnë një pjesë të madhe të popullsisë, veçanërisht në rajonet e Tetovës, Shkupit dhe Kumanovës. Kërkesat për të forcuar lidhjet mes Shqipërisë dhe Maqedonisë së Veriut kanë qenë të vazhdueshme, veçanërisht pas shpalljes së Pavarësisë së Kosovës. Përveç kësaj, ka pasur kërkesa për të avancuar të drejtat e shqiptarëve në Maqedoninë e Veriut, duke përfshirë arsimimin në gjuhën shqipe, përfaqësimin më të mirë në institucionet shtetërore dhe mbrojtjen e kulturës dhe identitetit shqiptar.

Në vitin 2001, pas një periudhe tensionesh të brendshme, u arrit një marrëveshje ndërmjet qeverisë së Maqedonisë dhe përfaqësuesve të shqiptarëve të Maqedonisë, e njohur si Marrëveshja e Ohrit, e cila i dha shqiptarëve më shumë të drejta dhe mundësi për pjesëmarrje në jetën politike, ekonomike dhe kulturore të Maqedonisë së Veriut.

Bashkimi i shqiptarëve në Malin e Zi dhe Serbinë

Në disa momente të historisë, ka pasur thirrje për bashkimin e shqiptarëve që jetojnë në Malin e Zi dhe Serbinë, sidomos në rajonet e Sandzakut dhe Luginës së Preshevës, ku shqiptarët përbëjnë një pjesë të konsiderueshme të popullsisë. Në vitin 2006, gjatë periudhës së tensioneve në Malin e Zi dhe Serbi, disa politikanë shqiptarë u shprehën se shqiptarët e këtyre rajoneve duhet të kenë të drejta të barabarta dhe se duhet të përpiqen të formojnë një shtet të bashkuar shqiptar. Megjithatë, këto aspirata janë ende larg realizimit dhe nuk ka pasur mbështetje të mjaftueshme ndërkombëtare për ndonjë ndryshim të kufijve në këto rajone.

2. Shqipëria e Madhe

Ky term ka një përmasë më të gjerë, pasi është i lidhur jo vetëm me territorin etnik shqiptar, por edhe me një ide të mundshme të një shteti të madh shqiptar që mund të përfshijë të gjitha trojet shqiptare. Ky koncept shpesh lidhet me aspiratat për të krijuar një Shqipëri që do të ishte një fuqi rajonale më e madhe dhe do të kishte ndikim më të madh politik dhe ekonomik.

Kongresi i Berlinit (1878) dhe Ndryshimet në Kufijtë e Ballkanit

Pas Luftës së Krimesë, perandoritë europiane mbajtën një Kongres në Berlin, ku ndodhën ndryshime të rëndësishme në kufijtë e Ballkanit. Shqipëria, si një territor i pazhvilluar dhe i fragmentuar, u la jashtë kufijve të shtetit të saj. Ky moment shënoi fillimin e aspiratës për një Shqipëri të Madhe, kur politikanët shqiptarë filluan të flisnin për bashkimin e trojeve shqiptare të shpërndara në perandoritë osmane, austro-hungareze dhe serbe.

Lufta e Parë Botërore dhe Pasojat për Shqiptarët

Gjatë Luftës së Parë Botërore, shqiptarët kishin përpjekje për të pasur një shtet të vetëm që do të përfshinte të gjitha trojet shqiptare. Pas Luftës së Parë Botërore dhe pas krijimit të shtetit të Shqipërisë, shumë territore të tjera mbetën jashtë kufijve të Shqipërisë, si rajoni i Kosovës, Çameria, dhe të tjera. Pas këtij momenti, shumë shqiptarë e konsideruan një padrejtësi mbajtjen e këtyre territoreve jashtë kufijve të Shqipërisë.

Politika e Jashtme e Shqipërisë Komuniste dhe Shqipëria e Madhe

Gjatë periudhës komuniste, sidomos nën Enver Hoxhën, Shqipëria ka pasur një politikë të orientuar drejt mbështetjes së çështjes kombëtare shqiptare. Gjatë luftës për çlirimin e Kosovës nga Jugosllavia, Shqipëria e mbështeti fuqishëm aspiratën për bashkimin e shqiptarëve në një shtet të vetëm. Megjithatë, kjo ide u mundësua vetëm për një pjesë të shqiptarëve, pasi Kosova shpalli pavarësinë pas Luftës së Kosovës më 2008, por ende shumë territore të tjera mbeten jashtë Shqipërisë.

Roli i Kosovës dhe Aspiratat për Shqipërinë e Madhe

Shpallja e pavarësisë së Kosovës dhe njohja e saj nga shumë shtete të botës perëndimore u pa nga disa politikanë shqiptarë si një hap drejt realizimit të Shqipërisë natyrore dhe, për disa, si një fazë drejt një Shqipërie të Madhe. Megjithatë, për shumicën e politikanëve shqiptarë, Shqipëria e Madhe mbetet një ide e diskutueshme dhe e paimplementueshme në shkallë ndërkombëtare.

Në përgjithësi, termi “Shqipëria natyrore” është më i lidhur me aspiratat për bashkimin e trojeve shqiptare që janë të banuara nga shqiptarë, ndërsa “Shqipëria e Madhe” mbetet një koncept më i gjerë që ka të bëjë me krijimin e një shteti shqiptar me ndikim të madh rajonal. Ndërkohë që Shqipëria e Madhe mbetet një ide e diskutueshme dhe jo e realizuar, Shqipëria natyrore ka pasur disa zhvillime të rëndësishme, si shpallja e pavarësisë së Kosovës, por shumë territore të tjera mbeten ende jashtë shtetit shqiptar.

Sipas një interviste “Meet the Press” me Kristen Welker – Përgatiti Rafael Floqi.

Presidenti i sapozgjedhur Donald Trump në një intervistë televizive që u transmetua të dielën parashikoi një axhendë gjithëpërfshirëse për ditët e tij të para në detyrë, duke përshkruar se si administrata e tij do t’i japë përparësi deportimit të emigrantëve me rekorde kriminale, duke u zotuar të ndjekë faljet për të pandehurit e 6 janarit që në ditën e tij të parë dhe ngritjen mundësia që ish Rep. Liz Cheney dhe kundërshtarët e tjerë politikë mund të përballen me burg.

Në të njëjtën kohë, Trump tha se është i hapur për të punuar me demokratët për të ruajtur statusin ligjor të “Ëndërruesve” – një term i përdorur shpesh për emigrantët që u sollën në SHBA kur ishin fëmijë – edhe pse ai qëndroi pranë premtimeve të fushatës për dëbime masive dhe duke i dhënë fund shtetësisë së të drejtës së lindjes.

“Duhet të bëjmë diçka për ëndërrimtarët, sepse këta janë njerëz që janë sjellë këtu në moshë shumë të re, dhe shumë prej tyre tani janë njerëz të moshës së mesme. Ata nuk flasin as gjuhën e vendit të tyre. Dhe po, ne do të bëjmë diçka për këtë, “tha Trump në një intervistë “Meet the Press” me Kristen Welker të NBC që u incizua të premten, seanca e tij e parë e transmetimit.

“Unë do të punoj me demokratët për një plan, dhe nëse mund të dalim me një plan – por demokratët e kanë bërë shumë, shumë të vështirë për të bërë diçka. Republikanët janë shumë të hapur ndaj ëndërrimtarëve”, shtoi ai.

Trump kishte shprehur më parë një mbështetje për mbrojtjen e ëndërrimtarëve gjatë mandatit të tij të parë, megjithëse administrata e tij u përpoq t’i jepte fund Veprimit të Shtyrë për Ardhjet e Fëmijëve, programi i kohës së Obamës që i mbron ata nga dëbimi. Kjo përpjekje u bllokua nga Gjykata e Lartë në vitin 2020.

Trump tha se përpjekjet e administratës së tij për dëbim masiv do të synojnë njerëz me histori kriminale, por tregoi se mund të shkojnë përtej deportimit të kriminelëve – pa specifikuar se cilët do të ishin “njerëzit e tjerë jashtë kriminelëve”. Kur u pyet nëse planifikon të dëbojë çdo person që ka hyrë ilegalisht në vend, ai tha: “Unë mendoj se duhet ta bëni”.

“Është një gjë shumë e vështirë për të bërë,” tha ai, duke shtuar, “ju e dini, ju keni rregulla, rregullore, ligje. Ata erdhën ilegalisht.”

I pyetur për familjet me status të përzier të imigracionit – ku prindërit janë në vend ilegalisht, por fëmijët e tyre jo – Trump tha: “Unë nuk dua të ndaj familjet, kështu që e vetmja mënyrë për të mos e prishur familjen është t’i mbajini së bashku dhe duhet t’i ktheni të gjithë mbrapsht.”

Trump gjithashtu dyfishoi premtimin e tij të fushatës për t’i dhënë fund shtetësisë së të drejtës së lindjes, e cila mbrohet nga Amendamenti i 14-të, dhe sugjeroi se ai mund të përpiqet të përmbysë të drejtën përmes veprimeve ekzekutive.

“Ne do të duhet ta ndryshojmë atë, ose ndoshta do të kthehem te njerëzit, por duhet t’i japim fund. Ne jemi i vetmi vend që e kemi atë,” tha ai, duke i bërë jehonë një deklarate që ai ka bërë në të kaluarën. “Nëse mundemi, përmes veprimeve ekzekutive. Unë do ta bëja atë përmes veprimeve ekzekutive, por më pas ne duhej të rregullonim Covid-in fillimisht, për të qenë i sinqertë me ju.”

Hetimet dhe faljet

Trump tha se nuk do të kërkonte “hakmarrje” kundër Presidentit Joe Biden dhe kundër armiqve të tij politikë, por ai vazhdimisht u la hapësirë të emëruarve të tij për të vendosur nëse do të ndjekin njerëz të caktuar. Ai sugjeroi që anëtarët e Kongresit që udhëhoqën hetimet për sjelljen e tij gjatë sulmit të 6 janarit 2021 në Kapitolin e SHBA duhet të futen në burg dhe se ai do të shikojë që në ditën e tij të parë mundësinë e dhënies së faljeve për mbështetësit e përfshirë në trazira.

“Këta njerëz kanë qenë atje, sa kohë ka? Tre apo katër vjet? E dini, meqë ra fjala, ata kanë qenë atje për vite, dhe janë në një vend të ndyrë, të neveritshëm që as nuk duhet lejuar të hapet”, tha ai. Sipas Departamentit të Drejtësisë, gati 1,200 njerëz ose u deklaruan fajtorë ose u shpallën fajtorë në gjyq për krime të lidhura me sulmin e 6 janarit. Më shumë se 645 të pandehur u urdhëruan të vuanin disa kohë burg.

Trump tha se nuk do ta drejtonte Departamentin e tij të Drejtësisë që të hetonte anëtarët e Kongresit dhe zyrtarët e administratës Biden që udhëhoqën hetimet për rolin e tij më 6 janar, por vazhdoi të sugjeronte se DD e tij do të justifikohej në vendosjen për të nisur hetime pa kontributin e tij.

Kur u pyet për mundësinë e hetimit të këshilltarit të posaçëm Jack Smith, i cili ngriti kundër tij dy çështjet federale të pushuara që atëherë, Trump tha se dëshiron t’ja lerë atë zgjedhjes së tij për prokuroren e përgjithshme, Pam Bondi, “të bëjë atë që ajo dëshiron të bëjë”.

“Ajo është shumë me përvojë. Unë dua që ajo të bëjë atë që dëshiron të bëjë. Unë nuk do ta udhëzoj atë ta bëjë këtë”, tha ai.

Trump ishte më i drejtpërdrejtë kur foli për anëtarët e Kongresit që drejtuan komitetin e 6 janarit, duke i thënë Welker se bashkëkryetarët e komitetit – republikania Cheney, i cili që atëherë është larguar nga Kongresi dhe demokrati Bennie Thompson – duhet “të shkojnë në burg”.

“Cheney ishte pas saj. Kështu është edhe Bennie Thompson dhe të gjithë në atë komitet”, tha ai. “Për atë që bënë, sinqerisht, duhet të shkojnë në burg”.

Trump sugjeroi gjithashtu se anëtarët e komitetit mund të bëjnë mirë të marrin falje parandaluese nga Biden për të mbrojtur veten nga ndjekja penale. CNN raportoi javën e kaluar se ndihmësit e Shtëpisë së Bardhë të Biden, zyrtarët e administratës dhe avokatët e shquar të mbrojtjes në Uashington po diskutonin për faljet e mundshme parandaluese ose ndihmën ligjore për njerëzit që mund të shënjestroheshin nga Trump.

“Biden mund t’u japë atyre një falje nëse dëshiron,” tha Trump. “Dhe ndoshta ai duhet.”

Në një deklaratë më vonë të dielën, Cheney tha: “Sugjerimi i Donald Trump që anëtarët e Kongresit që më vonë hetuan veprimet e tij të paligjshme dhe antikushtetuese duhet të burgosen është një vazhdim i sulmit të tij ndaj shtetit të së drejtës dhe themeleve të republikës sonë”.

Ish deputeti republikan. Adam Kinzinger, i cili shërbeu në komitet, i tha Manu Raju të CNN të dielën se ai “nuk është i shqetësuar” për administratën Trump që e hetonte atë ose anëtarët e tjerë të komitetit.  Klauzola e fjalimit ose debatit të Kushtetutës mbron ligjvënësit nga veprime të caktuara të zbatimit të ligjit që synojnë ligjin e tyre detyrat legjislative. 

I presionuar nëse do të drejtonte Bondi ose Kash Patel, të zgjedhurin e tij për të udhëhequr FBI-në, për t’i dërguar ata në burg, Trump tha: “Jo, aspak”, përpara se të shtonte: “Unë mendoj se ata do të duhet ta shikojnë këtë. “

I pyetur nëse ai ka në plan të ndjekë premtimin e tij të shpeshtë të fushatës për të hetuar Biden – të cilin ai e etiketoi vazhdimisht si “të korruptuar” dhe “kriminel” në gjurmët e fushatës – Trump tha se nuk dëshiron “të kthehet në të kaluarën”.

“Unë me të vërtetë po kërkoj ta bëj vendin tonë të suksesshëm. Nuk po kërkoj të kthehem në të kaluarën”, tha ai, duke shtuar, “Ndëshkimi do të jetë përmes suksesit”.

Kur u pyet se kishte thënë më parë se ai do të drejtonte Departamentin e tij të Drejtësisë që të caktonte një prokuror special për të hetuar Biden, Trump tha se nuk do ta bënte këtë, por e la të hapur derën që zyrtarët e lartë të DD-së të merrnin përcaktimet e tyre.

“Jo, nuk po e bëj këtë nëse nuk gjej diçka që mendoj se është e arsyeshme,” tha ai. “Por ky nuk do të jetë vendimi im. Ky do të jetë vendimi i Pam Bondi-t dhe, në një masë tjetër, i Kash Patel-it, duke supozuar se të dy janë atje dhe mendoj se të dy do të miratohen.” Trump ka zgjedhur Patelin për të udhëhequr FBI-në, pavarësisht se drejtori aktual, i emëruari nga Trump, Christopher Wray, i ka mbetur edhe disa vite në mandatin e tij 10-vjeçar.

Gjatë gjithë intervistës, Trump herë pas here kishte një ton më të moderuar ndaj kundërshtarëve të tij politikë dhe dukej se kishte prioritet bashkimin e vendit në vend të hakmarrjes. Ai tha se planifikon ta bëjë unitetin një temë qendrore të fjalimit të tij të inaugurimit dhe shprehu besimin se administrata e tij do të arrijë një nivel suksesi që do të bashkojë vendin.

Por Trump thirri thirrje të ngjashme për unitet në pika të ndryshme gjatë fushatës së tij – duke përfshirë në vazhdën e atentatit të parë kundër tij – përpara se të kthehej shpesh në retorikë të hidhur, përçarëse dhe sulme personale. Gjatë intervistës në NBC, Trump përsëri refuzoi të pranonte se kishte humbur zgjedhjet presidenciale të vitit 2020.

Tarifat ‘nuk mund të garantoj’ se nuk do të rrisin çmimet

Në intervistë, Trump parashikoi më tej planin e tij për të vendosur tarifa shtesë për tre nga partnerët më të mëdhenj tregtarë të vendit – Meksikën, Kanadanë dhe Kinën. Ai përsëri argumentoi se SHBA po “subvencionimin” e këtyre vendeve dhe tha se rritja e tarifave do të krijojë një ekonomi më të barabartë për SHBA-në dhe aleatët e saj. Por Trump tha se ai “nuk mund të garantojë” se tarifat nuk do të çojnë në rritjen e çmimeve të mallrave për amerikanët, siç kanë sugjeruar ekonomistët.

Trump tha gjithashtu se nuk ka ndërmend të zëvendësojë Jerome Powell, kryetarin e Rezervës Federale, kur të marrë detyrën.

Duke iu përgjigjur shqetësimeve se nisma e tij për të reduktuar shpenzimet qeveritare, e udhëhequr nga sipërmarrësit e teknologjisë Elon Musk dhe Vivek Ramaswamy, mund të çojë në shkurtime të programeve të të drejtave, Trump premtoi të mos bëjë shkurtime të Sigurimeve Shoqërore ose të rrisë moshën e pensionit për të filluar marrjen e përfitimeve. Por ai tha se administrata e tij do të kërkonte ta bënte programin “më efikas”. 

Ramaswamy ka thënë më parë se iniciativa e tij dhe e Musk, Departamenti i Efikasitetit të Qeverisë, do të kërkonte të eliminonte “mbeturinat, mashtrimin dhe abuzimin” në programet e të drejtave.

Pasi emëroi Robert F. Kennedy Jr., një skeptik kryesor i vaksinave, i cili ka promovuar teori konspirative kundër vaksinave, si zgjedhjen e tij për të udhëhequr Departamentin e Shëndetësisë dhe Shërbimeve Njerëzore, Trump tha se është i hapur që Kennedy të kërkojë eliminimin e vaksinave të fëmijërisë “nëse ato” e rrezikshme për fëmijët”. Më pas ai sugjeroi në mënyrë të rreme se vaksinat kanë kontribuar në një rritje të diagnozave të autizmit, një pretendim që është hedhur poshtë vazhdimisht. 

Trump vazhdoi të reklamonte axhendën e tij izoluese të politikës së jashtme, duke ngacmuar lëvizjet e mundshme larg aleatëve të SHBA-së në Evropë. Ai refuzoi të angazhohej për të mbajtur SHBA-në në NATO për kohëzgjatjen e mandatit të tij, duke thënë se nëse aleatët e NATO-s nuk rrisin kontributet e tyre për financimin e shpenzimeve të mbrojtjes të organizatës, ai do të konsideronte “absolutisht” tërheqjen. Dhe kur u pyet nëse Ukraina duhet të përgatitet për të marrë më pak ndihmë nga SHBA kur të marrë detyrën, Trump tha “ndoshta, ndoshta, sigurisht”.

Trump, i cili do të jetë personi më i vjetër i betuar si president, përsëri u angazhua për publikimin e të dhënave të tij mjekësore, duke thënë se ai “nuk ka asnjë problem me të” dhe “Unë mendoj se dikush duhet”. Ai ka lëshuar më parë letra nga mjekët e tij personalë që përshkruanin shëndetin e tij, por nuk ka publikuar një llogari të detajuar histori e plotë mjekësore.

Xheladin Zeneli/

Uroj bashkëkombasit e mi të Malësisë në inagurimin e përmendorës së heroit tonë kombëtar Gjergj Kastriotit-Skenderbeut, në Tuz, në ditën e Festës më të rëndësishme tonë kombëtare, 28 Nëntorin-Ditën e Pavarësisë së Shqipërisë dhe Ditën e Flamurit. Përgëzoj për punën e të gjithë atyre që u angazhuan në realizimin e këtij projekti madhështor, në rend të parë kontribuesit financiar të cilët ishin kryesisht shoqatat shqiptare të Mërgatës së Malësisë në SHBA.

S’ka dyshim se një meritë e posaçme për ngritjen e shtatorës së Gjergj Kastriotit-Skenderbeut, brenda një afati të arsyeshëm kohor, ka Komuna e Tuzit dhe administrata e saj. Gjithashtu, realizimi i këtij projekti me rëndësi të rëndësishme për identitetin kulturor dhe historik për shqiptarët në Mal të Zi, është një shembull suksesi dhe një model bashkëpunimi në mes pushtetit vendor të Komunës së Tuzit dhe shoqatave shqiptare të Malësisë që veprojnë në SHBA çka dëshmon respektin që kjo Komunë ka për mërgatën e saj.

Pse Ulqini vazhdon të jetë zhgënjim ?

Derisa të gjithë i gëzohemi inagurimit të monumentit të heroit tonë kombëtar në Tuz, nuk mund e të mos përmendet fakti se në një komunë tjetër ku shqiptarët përbëjnë shumicën e popullsisë , pra në Ulqin, realizimi i projektit të njëjtë është një zhgënjim.

Muajin e kaluar u mbushëm plot 6 vite nga dita kur Kuvendi i Komunës së Ulqinit ka miratuar ngritjen e momunentit të Gjergj Kastriotit-Skenderbeut në qytetin e vet,por që deri më sot ky projekt jo vetëm që nuk është realizuar por edhe pas gjithë kësaj kohe, ende nuk ka filluar!? Siç e dini pjesën financiare të realizimit këtij projekti duke përfshirë ndërtimin e shtatorës bashkë me pediastalin, e ka marrë mbi sipër Mërgata shqiptare në SHBA me prejardhje nga kjo komunë, përkatësisht Fondacioni “Dom Simon Filipaj” me seli në New York në bashkëpunim me shoqatat e tjera të këtij komuniteti.

Që nga viti 2018 , pra që nga koha kur është aprovuar vendimi për realizimin e këtij projekti janë ndërruar katër kryetarë komune, por asnjëri prej tyre deri më sot ,nuk ka arritur që ta vendos nënshkrimin e tij në egzekutimin e vendimit për realizimin e monumentit në fjalë !?

S’ka aspak dyshim se përgjegjësinë për zvarritjen kaq të gjatë e realizimit të këtij projekti kryesisht e mban pushteti lokal në Ulqin dhe kryetarët e Komunës të cilët kanë shërbyer në gjashtë vitet e fundit dhe që asnjëri prej tyre deri më sot, nuk e ka nënshkruar formalisht egzekutimin e vendimit të marrë nga Kuvendi i KU, në tetor të vitit 2018 për ndërtimin e shtatorës në fjalë.

Kryetari aktual i Komunës së Ulqinit, Genci Nimanbegu i cili gjindet në këtë detyrë vetëm disa muaj, ka mundësinë që të bëj ate çka nuk e kanë bërë tre para ardhësit e tij.Gjithashtu, z.Nimanbegu përfaqëson një parti nacionale shqiptare, e cila e ka për obligim angazhimin në aspektin e ruajtjes dhe kultivimit të trashigimisë, kulturës dhe identitetit kombëtar të shqiptarëve në Mal të Zi, ku përshihet edhe ngritja e monumenteve të figurave tona historike e kombëtare në vendbanimet ka ata gravitojnë.

Gjergj Kastrioti-Skenderbeu jo vetëm që është krye heroi i popullit tonë por për shqiptarët në Mal të Zi ai është njëherit simbol i cili përfaqëson identitetin e tyre kulturor e kombëtar dhe këtu qëndron rëndësia ngritja e shtatorës së tij edhe në qytetin e Ulqinit.

Ky shkrim le të jetë edhe një apel i rradhës për kryetarin aktual të Komunës së Ulqinit për fillimin, sa më parë të punës në ngritjen e shtatorës së heroit tonë kombëtar, Gjergj Kastriotit-Skenderbeut në qendrën e këtij qyteti dhe me këtë të zbatohet një vendim i Kovendit komunal të Ulqinit dhe një kërkesë e Mërgatës shqiptare në SHBA nga kjo Komunë.