Drejtoria e Përgjithshme e Arkivave/

Ishte një ndër veprimtarët më të zëshëm të çështjes sonë kombëtare, luftëtar me çetën e Çerçiz Topullit, gazetar, botues dhe shkrimtar. Mësimet e para i mori në vendlindje, në Korçë. Në vitin 1885 mërgoi drejt Rumanisë, ku u lidh me lëvizjen kombëtare shqiptare në Bukuresht.

Në vitin 1907 iu bashkua çetës së Topullit. Si gazetar bëri të mundur raportin e përleshjes së çetës në Mashkullorë. Po atë vit në nëntor përfaqësoi Klubin e Korçës në Kongresin e Manastirit. Në vitin 1909 themeloi në Korçë Lidhjen orthodokse dhe redaktoi të përkohshmen e përdyjavshme me të njëjtin emër, që botohej gjatë viteve 1909–1910. Grameno u arrestua në vitin 1910 nga autoritetet osmane për punën e tij në gazetën “Bashkimi i Kombit”.

Gjatë kryengritjeve të vitit 1911 kryente ndërlidhjen mes grupeve të çetave ndër viset shqiptare dhe prijësve të lëvizjes kombëtare në Stamboll për të koordinuar kryengritjet. Më 1 shkurt 1911 nisi të botojë një tjetër gazetë, të përjavshmen “Koha”, të cilën edhe e redaktonte, së pari të botuar në Korçë dhe më pas në Jamestown, New York, ku jetoi nga 1915 deri më 1919. Pas një viti u kthye në Shqipëri.

Për meritat të posaçme në në dobi të atdheut dhe çështjes shqiptare, i është dhënë titulli “Hero i Popullit”. Bashkëlidhur, fragmente nga tregimi i Gramenos, i titulluar “Saideja Engjëllore”.

#ArkivatFrymëzojnë

#ArkivatKujtojnë

#ArkivaTëGjalla

#MihalGrameno

Drejtoria e Përgjithshme e Arkivave/

Jubani i kreu studimet në shkollën tregtare të vendit të origjinës mëmësore. Më pas, do të kthehej në qytetin e tij të lindjes, në Shkodër, për të nisur angazhimin në detyra të shumta. Në vitin 1948, ai nisi të punonte si sekretar në konsullin francez të qytetit, si edhe u bë asistent i zëvendës i konsullit të Mbretërisë së Bashkuar në 1853-n (lexo dokumentin).

Gjithashtu, Jubani ka shërbyer si nëpunës, ekonomist, folklorist dhe shkrimtar. Ndërkaq, ka dhënë kontribut thelbësor në themelimin e organizatës së shegertëve “Shoqëria ndihmëtare” në Shkodër. Në orvatjen e vazhdueshme për lirinë e vendit ndaj zgjedhës së huaj, Jubani bashkëpunoi në organizimin e lëvizjes antiosmane të Mirditës, në vitin 1862.

Vepra e tij letrare karakterizohet nga një diametër identitar, që hedh dritë mbi pasurinë folkorike dhe përpjekjet për pavarësi të shqiptarëve. Në këtë frymë, ai shkroi serinë e publikimeve: “Përmbledhje këngësh popullore dhe rapsodi poemash shqiptare”, “Aktualiteti i popullit të Shqipërisë së Veriut” dhe “Kundrime mbi gjendjen morale dhe intelektuale të popullit shqiptar”. Qe autor edhe i librave të tjerë me tematikë historike, mes të cilëve “Histori e Gjergj Kastriotit”, mbeti i papërfunduar dhe i pashtypshkruar.

Në vitin 1868, nga galeria e paraardhësve të shquar të shqiptarëve, ai zgjodhi t’i kushtonte një poezi Elena Gjikës (Dora d’Istria) të titulluar “Princesha prej fisit të Zotnive të Shqipnisë – Kangë lavdit për të nderueshmen Zojë e dijetare në shkrim Dora d’Istria”. Domosdoshmëria e “rilindjes së letërsisë” ka qenë tema qendrore e diskutimeve që Jubani ka patur me shkrimtaren e publicisten Gjika. Sipas tij, krijimi i një alfabeti të përbashkët për shqiptarët ishte parakusht për zhvillimin e letërsisë kombëtare.

#ZefJubani

#ArkivatFrymëzojnë

#ArkivatKujtojnë

PRISHTINË, 31 Janar 2024-Gazeta DIELLI nga korrespondenti në Kosovë/ Në Kosovë përkujtohen tre heronjët e kombit, Zahir Pajaziti, Hakif Zejnullahu dhe Edmond Hoxha, në 27 vjetorin e rënies.

Në homazhet te lapidari, te vendi i rënies së tre heronjëve dhe te shtatoret e tyre e në veprimtari tjera përkujtimore marrin pjesë përfaqësues institucionalë e politikë.

Presidentja e Republikës së Kosovës, Vjosa Osmani sot në Prishtinë bëri homazhe te shtatorja e Zahir Pajazitit, në 27 vjetorin e rënies së heronjëve Zahir Pajaziti, Hakif Zejnullahu dhe Edmond Hoxha.

“Ata ishin nismëtarë të lirisë, ishin frymëzues të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës dhe nëpërmjet guximit, trimërisë dhe sakrificës së tyre inspiruan mijëra djemë e vajza të UÇK-së që të luftojnë për lirinë e Kosovës dhe ndërtuan themelet e forta për shtetin e pavarur e sovran”, është shprehur ajo.

Presidentja ka thënë se ata dëshmuan se çmimi i lirisë është i lartë, por që sot shteti i Kosovës të vetmin udhërrëfyes e ka trimërinë e heronjve si ata.

Para 27 viteve, në 31 janar 1997, në fshatin Pestovë – në hyrje të qytetit të Vushtrrisë, rrugës Prishtinë-Mitrovicë, drejt realizimit të një misioni të veçantë, ranë heroikisht në krye të detyrës heronjët e lirisë e pavarësisë së Kosovës, komandanti Zahir Pajaziti dhe bashkëluftëtarët Hakif Zejnullahu e Edmond Hoxha, tre nga drejtuesit e luftës çlirimtare të UÇK-së.

Dr. Qazim Namani/

Numri (7), është ndër numrat që te besimi dardanë ka lënë gjurmë në artin tonë popullorë, të trashëguar deri në kohën tonë. Ky numër kishte pasur kuptim simbolik, dhe shpjegime tjera me botëkuptime fetare dhe mbinatyrore. Të dhënat mbi simbolikën e këtij numri, në literaturën tonë shkencore janë të pakta, por në kulturën popullore dardane dhe artizanale është i pranishëm dhe mjaftueshëm paraqitet prania e tij në simbolikën e artit dhe besimit dardan.

Në artin tonë popullorë janë më të rralla të na paraqiten simbole me numrin shtatë, qoftë si simbole dekorative apo simbole kulti.

Ky numër sot në kohët bash kohore paraqet ditët që e përmbushin javën në kalendarin periodik, andaj ka rëndësi të veçantë për të gjithë popujt. Në kohët më të lashta simbolikën e këtij numri si simbol kulti e hasim te shumë popuj të botës duke filluar që nga lindja e largët e deri në shtetet perëndimore evropiane.

Kjo gjetje e rastësishme e këtij simboli në kulturën tonë popullore, ka rëndësi të madhe në traditën e kulturës, religjionit si simbol astrologjie që simbolizon lëvizjen e shtatë trupave qiellorë. Kjo dëshmohet edhe në traditën tonë popullore të bartur brez pas brezi beja në shtatë palë tokë e shtatë palë qiejve, dhe trupi ynë ka 7 qeliza endokrine, të cilat janë përgjegjëse për prodhimin e hormoneve. Shtatë mrekullitë e botës, të cilat ndihmojnë në kompozimin e historisë së njerëzimit.

Në lashtësi dhe në antikitet, vendbanimet për të ju mbijetuar pushtimeve dhe fatkeqësive natyrore, ndërtoheshin në mes të shtatë kodrave.

Në fushën e artit sot, ky numër simbolizon shtatë artet e bukura.

Është me interes të dimë se ky numër simbolizon edhe shtatë ngjyrat e Ylberit, që sot për mrekulli kjo simbolikë e ngjyrave të Ylberit ruhet te veshja e grave shqiptare në Medvegjë e rrethinë.

Po ashtu brez pas brezi në traditën tonë popullore është ruajtur thënia: “Me e shti shtatë pash në dhe”, që mendoj se në këtë rast e ka kuptimin funeral në raste të varrimit. Te shumë popuj ky numër konsiderohet si numër me fat, si numër i engjëjve, që ka kuptimin e botës së brendshme shpirtërore, lidhjen e njeriut me zotin, dhe komunikimi i engjëjve me të vdekurin.

Misteret e numrit 7 konsiderohet numri i përsosur. Në këtë koncept kemi 7 metale të rëndësishme për këtë zonë, që janë plumbi, bakri, kallaji, hekuri, argjendi, ari dhe merkuri.

Në botën e Astrologjisë ky numër përfaqëson 7 planetët astrologjie: Dielli , Hëna, Mërkuri, Saturni, Jupiteri, Marsi dhe Venusi. Në numerologji, ne zbulojmë se si janë njerëzit vendas të 7-të, si nder veprojnë me botën dhe pikat e forta dhe të dobëta të tyre.

Engjëlli numër 7 simbolizon forcën e brendshme, dhe kështu, nëse e shihni shpesh numrin 7, mund të jenë engjëjt tuaj që bënë të aftë dhe të ndiheni të fortë e mbizotërues i sfidave të jetës.

Po ashtu, numri 7 shfaqet shpesh në kulturë dhe histori. Për shembull, janë shtatë mrekulli të botës, shtatë ditë të javës, shtatë rrathë të universit, shtatë mëkate dhe shtatë nota bazë muzikore.

Numri 7 ka disa aspekte pozitive dhe negative për t’u analizuar dhe kuptimet e tij brenda feve më të ndryshme. Ky numër ka më shumë kuptim se sa mund të imagjinohet, është një tregues i përsosmërisë, por ka faktorë të tjerë që e rrethojnë këtë numër mistik.

Përveç kësaj, Borëbardha u strehua në shtëpinë e 7 xhuxhëve dhe, kur thyen një pasqyrë, ajo besohet se personi që e ka thyer do të ketë 7 vite fat të keq, pasi kjo kohë korrespondon me një cikël të tërë në jetën tonë.

Në lashtësi te arianët, u krijua besimi në shtatë yje, shtatë kontinente koncentrike dhe shtatë rryma soma (lëngu i shenjtë që arianët pinin gjatë ritualeve të tyre dhe të cilin e derdhën në vatër për nder të perëndisë Agni).

E gjejmë të njëjtën gjë në Misteret Brahmanike, ku këto shkallë simbolizojnë shtatë botët e universit hindu: më e ulëta është “Toka”, e ndjekur nga “Bota e Riekzistencës”, “Qiejtë”, “Bota e Mesme”, “Bota e Lindjes” në të cilën lindin shpirtrat, “Pallati i të Bekuarve” dhe në fund “Sfera e së Vërtetës” ku banon Brahman.

“Bhagavata Purana” e shkruar rreth një mijë vjet më parë përmend se midis çdo universi ka shtatë shtresa: toka, uji, zjarri, ajri, qielli, energjia totale dhe vetja e rreme. (Mendimi bonus: i njëjti shkrim i shenjtë më poshtë thotë se “ka universe të panumërta përveç këtij, dhe megjithëse të gjithë janë pafundësisht të mëdhenj, ata lëvizin si atome brenda jush, dhe për këtë arsye ju jeni gjithashtu të pakufizuar”.)

Në Islam, ekzistojnë shtatë qiej, shtatë shkallë të ndryshme të parajsës, pra shtatë shkallë të ndryshme në të cilat të mirat shkojnë pas vdekjes, varësisht se sa të mirë ishin. Ferri, nga ana tjetër, ka shtatë porta për shtatë pasues të ndryshëm të shejtanit. Myslimanët shkojnë rreth Qabesë shtatë herë. Ceremonia e emërtimit të fëmijës bëhet në ditën e shtatë pas lindjes së tij.

Në hinduizëm ka disa protokolle me numrin 7, gjatë ceremonisë së martesë. Nusja dhe dhëndri bëjnë saktësisht 7 rrotullime rreth zjarrit të shenjtë, ndërsa guru që kryeson ceremoninë reciton disa mantra. Së fundi, nusja dhe dhëndri bëjnë 7 hapa së bashku dhe, për secilin prej tyre, bëjnë një betim për jetën e të dyve që presin.

Numri 7 ka qenë pjesë e njerëzimit që nga fillimi i kohës dhe, që atëherë, ai mbledh mijëra simbolika. Në fe, është një numër i theksuar që nga krijimi i

Numri 7 është plot mistere dhe kuptime. Ai ka simbolikë në fe dhe ezoterizëm, pasi është i pranishëm në shkrimet e shenjta dhe në rituale të ndryshme të praktikuara.

Në Spiritizëm, Toka ndahet sipas sferave. Këto sfera e rrethojnë planetin tonë dhe ndahen në 7. Ato janë: Humnera, Errësira, Korja e Tokës, Umbralja, Zonat e Tranzicionit, Sferat Superiore dhe Sferat e Shndritshme.

The numri 7, në Bibël, shfaqet në kapitullin e Zanafillës. Zotit iu deshën 6 ditë për të krijuar botën dhe përdori të shtatën për të bekuar projektin dhe pushimin e tij. Ne kemi, në Bibël, përshkrimin e 7 mëkateve dhe gjithashtu 7 virtyteve. Për më tepër, borisë i është fryrë 7 herë para se të shembej muri i Jerikos.

Numri 7 gjithashtu përfaqëson bashkimin e 3 (që përfaqëson Shpirtin) me 4 (që përfaqëson materien). 7 ishin lajmëtarët e besuar të Perëndisë, të quajtur Krye engjëj.

Prof.as.dr. Hasan Bello/

Për shumë shtete duke nisur që nga shekulli i XIX-të një nga institucionet më të rëndësishme në aspektin financiar ishte sistemi bankar. Por kur i ka fillimet ky sistem në territoret shqiptare?

Në kuptimin bashkohorë të fjalës ai fillon relativisht vonë.

Pas Luftës së Krimesë (1853-1856) në Perandorinë Osmane lindi nevoja për krijimin e një banke. Një hap i tillë u imponua edhe nga presioni i shteteve auropiane me qëllim për të garantuar shlyrjen e borxheve që i kishin dhënë shtetit osman.

Kështu, më 4 shkurt 1863 u krijua Banka Otomane nën kontrollin e grupeve financiare dhe kapitalit anglo-francez. Këto shtete ishin edhe kreditorët kryesorë të perandorisë.

Për nevojat e administratës Banka Otomane hapi degët e saj në vilajete të ndryshme. Nga hulumtimet e bëra deri tani na rezulton se degë të kësaj banke kanë funksionuar edhe në disa qytete shqiptare, si: në Manastir (1903-1914), Shkup (1903-1914), Janinë (1910-1921) dhe Shkodër (1911-1914). Banka Otomane ishte bankë emisioni dhe kreditimi. Prandaj edhe në Shqipërinë e atyre viteve, ashtu si kudo në shtetin osman, qarkullonin lira prej ari, mexhidije dhe groshare prej argjendi, nikeli etj.

Më 15 gusht 1888 u krijua Banka Agrare Otomane e cila kishte si qëllimi kreditimin e fshatarëve dhe pronarëve që zotëronin sipërfaqe të punueshme. Ajo synonte që t`i jepte një impuls të ri zhvillimi bujqësisë. Kapitali i kësaj banke, përveç 10 milion lirave turke të akorduara nga shteti osman, formohej dhe nga 1% që vilej nga të ardhurat vjetore të fshatarësisë. Kjo bankë kishte filiale edhe në disa qytete (kaza) të Shqipërisë, si: në Elbasan, Tiranë, Shkodër, Kavajë, Berat, Korçë etj.

Në vitin 1907 në Shkodër u çel një filial i Banco Tozzi e C, me qendër në Venedik. Por deri tani nuk kemi të dhëna që konfirmojnë aktivitin intensiv të këtij filiali. Në këtë periudhë përpjekjet e kapitalit italian hasën në pengesën e autoriteteve osmane dhe në rivalitetin e politikës austro-hungareze, e cila e shihte me xhelozi depërtimin e tij në territorin shqiptar.

Më 4 tetor 1913, Ismail Qemali, i cili kishte filluar përpjekjet për krijimin e një banke shqiptare, i gjendur nën presionin italo-austro-hungarez nënshkroi një marrëveshje me përfaqësuesit e bankës austriake Wiener Bank Verein, me qendër në Vjenë dhe përfaqësuesin e bankës italiane Banca Commerciale Italiana, me qendër në Milano. Këto dy banka të huaja ishin përfaqësuese të grupeve financiare në shtetet e tyre dhe kishin si qëllim kontrollin ekonomik të shtetit të sapo krijuar shqiptar.

Për shkak të fillimit të LPB, projekti i krijimit të Bankës Shqiptare me kapital austro-italian nuk u realizua. Emblematike mbetet deklarata ironike që I.Qemali i bëri ministrit të Jashtëm italian, kur ky i fundit i bënte presion për hapjen e kësaj banke: “ne lindorët kemi parë një burrë të martuar me dy gra, por nuk kemi parë një grua të martuar me dy burra”. Kjo tregon se I.Qemali ishte i vetëdijshëm se pas kapitalit italo-austro-hungarez të kësaj banke, fshiheshin synimet e këtyre shteteve për të ushtruar ndikimin e tyre.

Në vitet 1917-1918, kur Shqipëria e Mesme dhe e Veriut u pushtua nga Austro-Hungaria, në Shkodër funksionuan disa filale të bankave austriake, si: Wiener Bank Verein, Pester Bank dhe Ungarische Bank, të cilat, si qëllim kryesor kishin grumbullimin e arit nga popullsia shqiptare kundrejt banknotave (korona), që pas lufte nuk patën asnjë vlerë.