Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

KRYEMINISTRI MUSTAFA DHE AMBASADORI DELAWIE, NE UNIVERSITETIN AMERIKAN TE KOSOVES

by

-Në Universitetin Amerikan në Kosovë (AUK) është zhvilluar sot pasdite ceremonia e dorëzimit të certifikatave grupit të parë të pjesëmarrësve në trajnimin për zhvillimin e politikave publike dhe udhëheqje/
PRISHTINË, 9 Shkurt 2016-B.Jashari/ Në Prishtinë, në Auditoriumin e Universitetit Amerikan në Kosovë (AUK) është zhvilluar sot pasdite ceremonia e dorëzimit të certifikatave grupit të parë të pjesëmarrësve në trajnimin për zhvillimin e politikave publike dhe udhëheqje, ku morën pjesë edhe kryeministri kosovar Isa Mustafa dhe ambasadori i SHBA, Greg Delawie.
Njoftimi dërguar nga Ambasada e SHBA në Prishtinë bën të ditur se, Zhvillimi i Politikave Publike dhe Trajnimi për Udhëheqje është pjesë e programit Lidershipi Transformues (TLP) – Trajnimet Intensive dhe Kurset e Shërbimit Publik. Ky është një program intensiv i cili ofron trajnime të specializuara për udhëheqje, analizë të politikave publike, vendimmarrje të bazuar në dëshmi dhe vlerësim të programit.
Grupi i dytë i vijuesve të trajnimit të TLP-së Zhvillimi i Politikave Publike dhe Trajnimi për Udhëheqje është planifikuar të fillojë kah fundi i shkurtit me më shumë se 180 pjesëmarrës.
Universiteti Amerikan në Kosovë implementon komponentën TLP – Trajnimet Intensive dhe Kurset e Shërbimit Publik, në mbështetje të programit më të gjërë të Lidershipit Transformues të USAID-it.
Në ceremoni, sipas njoftimit dërguar nga Kryeministria kosovare, kryeministri Isa Mustafa vlerësoi rolin e USAID-it dhe të Universitetit Amerikan në programin e lidershipit transformues, duke theksuar nevojën për përgatitje të kuadrit.
Ambasadori i Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Greg Delawie ka folur për rëndësinë që shërbyesit civilë kanë në përparimin e një vendi.
Presidenti i Universitetit Amerikan në Kosovë, Winfred Thompson, ka falënderuar kryeministrin Mustafa dhe USAID-in që i dhanë mundësi këtij institucioni të bëhet pjesë e këtij projekti të rëndësishëm.

Killing People ‘Pained’ Enver Hoxha, Widow Says

by

Around 25,000 people were executed and tens of thousands of others sent to labour camps./
Late Albanian dictator’s 95-year-old widow, Nexhmije Hoxha – giving her farewell interview – said her husband was a sensitive soul who regretted executing people.
Nexhmije Hoxha, 95-year-old widow of Albania’s late communist dictator Enver Hoxha, on Monday made her an on-air farewell to Albanians, declaring that this would be her last recorded talk.
During the interview, she again justified the crimes committed by her husband’s regime, saying Hoxha probably felt pain in his soul about sending so many people to their deaths, but considered it his “statesman’s duty”.
“I always imagined that Enver made the most difficult decisions such as executions like a statesman – obliged to do his duty – but in his soul he was very soft and sensitive and might have suffered,” she said.
Nexhmije Hoxha used the French saying, “C’est la raison d’Etat, que même la raison ne comprend pas” [“Reasons of state cannot be explained by reason”] adding that Hoxha never made any real mistakes in his decisions.
Quizzed about the countless murders, detentions and persecutions and the work of the old secret police, she dismissed them as “legends created by others” and blamed most errors on people in the field acting without central direction.
“Enver was the First Secretary of the party, I can’t now say that he didn’t know that some things were happening but for me they [the complaints] are just legends and denigrations,” she said.
She said the problem was that some “people in the field” were “coming from the villages and from the war, with a low cultural level”.
Hoxha told the journalist Rudina Xhunga about her life and childhood in Bitola, in Macedonia, the pedagogical institute in Tirana, her later life as a Partisan fighter in World War II and her life as wife of the Communist leader.
Hoxha admitted that she was a key political adviser to her husband. “I cannot deny that he talked with me. I was his old friend from the war, with political experience, so we talked about internal and external political issues,” she said.
She emphasised that she did not discuss security issues with him.
Her interview has predictably sparked a lot of debate in public.
Some people on social media said it was highly inappropriate for the widow of the dictator to be treated in the interview like a celebrity, saying it insulted the victims of communism system.
Some also said that in this, her last interview, they had expected her to apologise for the regime’s crimes.
The Albanian communist regime lasted for 45 years and is widely considered one of the cruellest in Europe, if not the world. Around 25,000 people were executed and tens of thousands of others sent to labour camps.(Balkaninsight)

Koment: Përse Zgjedhjet në New Hampshire janë interesante

by

Nga Ines Pohl/
Për çfarë bëhet fjalë në zgjedhjet paraprake në SHBA, New Hampshire? Për programe politike realiste jo. Më shumë janë emocionet ato që vënë vulën -prandaj këto zgjedhje janë të paparashikueshme.Me logjikë nuk mund të kuptohet entuziazmi amerikan për demokratin Bernie Sanders. Madje edhe fansat më të mëdhenj e dinë se në fund ai nuk ka shans të jetë kandidati presidencial i demokratëve. Sistemi, me të cilin demokratët zgjedhin kandidatët për postin më të lartë të shtetit ia bën gati të pamundur Bernie Sanders zgjedhjen apo daljen kundër “perandorisë” së Hillary Clinton. Fushata parazgjedhore është para së gjithash një fushatë pushteti dhe paraje. Vetëm pas këtyre luajnë rol pozicionet ekstreme të Sanders, që i trembin shumë vendimmarrës të partisë së tij.
“Bashkohuni me ditën e revolucionit”
Burra e gra, studentë e të rinj e mbështesin Bernie Sanders, sepse ai u jpe ndjesinë e të qenurit të rëndësishëm, se zëri i tyre dëgjohet. Sepse ai i merr seriozisht shqetësimet që nuk ua dëgjon kush. E tjetra sepse me sloganin e tij “Bashkohuni me ditën e revolucionit” ai ka gjetur një formulë të efektshme për të paqtuar këto shqetësime.
Fjala “Revolucion” tingëllon si të jesh pjesë, si ndryshim themelor, dhënie pushteti e atyre që nuk kanë pushtet deri më tani. Një thirrje për revolucion i prek zemrat e njerëzve.Kjo thirrje nuk bie në vesh të shurdhët në këtë vend krenar për revoltën kundër anglezëve në kohën e luftërave të pavarësisë. Në një vend, ku njerëzit ndjehen të tallur nga elita politike në Uashingtonin e largët dhe nga elita financiare korruptive e Wall Street.
Pozicioni i Hillary Clinton
Pikërisht kjo është gracka ku ka ngecur edhe Hillary Clinton. Argumentat e saj mund të jenë të bazuara – si për shembull kur vjen puna tek planet e Bernie Sanders për ristrukturimin e reformës shëndetësore. Megjithatë ajo nuk ia del dot të krijojë lidhje të vërtetë me njerëzit. Nuk ia del dot t’u japë votueseve e votuesve një vatër emocionale për frikën, shqetësimet, zemërimin e shpresat e tyre. Hillary Clinton nuk ofron një ligjërim të ri. Ajo është histori e jetuar. Ajo gjendet prej shumë kohësh në politikë, prej shumë kohësh në politikë edhe bashkëshorti i saj për të ngjallur sadopak atë besimin naiv se ajo është shpëtimtarja, pra pikërisht atë besim që ngjall 74 vjeçari Bernie Sanders.
Hillary Clinton është kandidatja e vetme në këtë vit zgjedhor të rëndësishëm, ku gjithësekush e di se ç’pritet prej saj. Asaj i dihen dobësitë, zemërgjerësia relative në interpretimin e së vërtetës dhe të gabimit – po ashtu si pikat e forta të saj, vënia në jetë e projekteve të deklaruara. Por edhe planifikimi, ndryshe besueshmëria që gëzon fjala e saj- Por besueshmëria nuk duket se është edhe aq e dëshiruar në këtë fushatë.
Ndjesi, asgjë më shumë se ndjesi
Amerikanet dhe amerikanët duan së paku në këtë fazë të hershme të kenë një monitor projektimi për ëndrrat e tyre. Për dëshirat e tyre – që ato të merren seriozosht, të ndjehen se kanë një vlerë në këtë botë që po bëhet gjithnjë e pakapshme dhe kërcënuese. Ky nuk është rasti vetëm tek demokratët. Edhe tek republikanët në modë janë kandidatët që nuk dalin në fushatë me premtime realiste -por e bazojnë atë në ndjenja, në forcën e ndjenjave. Një fuqi, që është sa e fortë aq edhe e fluturake. Prandaj janë kaq shumë amerikanë të pavendosur në këto zgjedhje paraprake. Prandaj zgjedhjet në New Hampshire janë kaq interesante – e për disa të frikshme.

Shkodrani 14 vjeçar, mirëmbajtës i rrjetit të Facbook-ut?

by

Facebook i beson mirëmbajtjen e rrjetit, shkodranit 14 vjeçar Nilidon Pepushaj/
PRISHTINË, 8 Shkurt/ATSH/.- Një fëmijë i zakonshëm është Nilidon Pepushaj, 14 vjeçari shkodran që dëshira për të krijuar dita-ditës po e bënë të veçantë. Pepushaj ka aftësi të mëdha në përdorimin e kompjuterit, aq sa stafi i rrjetit më të madh social, Facebook, e ka vënë atë në listën e njerëzve të besuar dhe tashmë ai ka qasje në mirëmbajtjen e këtij rrjeti.
Pepushajt i është kërkuar nga Facebook që të mbyllë faqet jo-reale. Programet kompjuterike edhe aftësinë e tij për t’i zotëruar ia dedikon profesorit të tij, Arben Çokaj dhe librave të tij. 14 vjeçari shkodran përdor programet e fundit hollivudiane për krijimet e tij kompjuterike, të cilat i publikon në kanalin e tij në youtube.
“Unë kam kanalin në youtube ku hedh video dhe shpjegoj probleme kompjuterike. Profesori Arben Çokaj më ka ndihmuar shumë. Dy librat që ai ka botuar janë tepër të vlefshme”, ka thënë Nilidon Pepushaj, njofton Oranews.
Gjithashtu është shpërblyer nga youtube, ku edhe ka përfituar pagesë për të cilat paguan edhe taksa. Pasioni i Nilidonit 14 vjeçar, nuk është vetëm bota kompjuterike. Letërsia zë gjithashtu një vend të veçantë në kohën e tij. Ai ka botuar tre libra deri tani dhe është në botim të katërtit.
‘Zoti i zi në Shtëpinë e Bardhë’ është botimi i parë i tij i frymëzuar nga filmat vizatimorë. Botim i dytë është romani ’15 minuta lojë me kohën ‘
Lirikën e ka shfaqur në vëllimin me poezi të titulluar ‘Qesh e Qaj me mijëra djaj’. Një libër i tij i preferuar është edhe një libër i presidentit amerikan,Barack Obama, i cili ka lënë shenjë në memorien e Nilidonit për triumfin e tij si njeriu më i fuqishëm në botë. Një libër që do t’ua sugjeronte fëmijëve të moshës së tij është Tom Sojeri.
Rasti i Nilidon Pepushajt nga Shkodra është një rast i veçantë për të gjithë fëmijët shqiptarë, po ashtu edhe një rast frymëzues, se si me punë dhe dëshirë mund të arrish shumë sukses.
Nilidon Pepushaj është një 14 vjeçar nga Shkodra. Ai vazhdon klasën e tetë në shkollën jopublike të quajtur ‘Zemra e Krishtit’.

DEFEKTET SHOQËRORE NË KOHËN E PLURALIZMIT

by

Dr. Nail Draga*/
Në periudhën njezetë e pesë vjeçare nga autorët shqiptarë në Mal të Zi janë botuar libra me vlerë nga profile të ndryshme shkencore, letrare, artistike e publicistike. Eshtë kjo koha me e frytshme nga ky dimension nga fakti, se nuk ekzistojnë me paragjykimet dhe pengesat sikurse ishte situata në sistemin monist.
Në gamën e gjerë të autorëve kohë më parë opinionit iu paraqit edhe Shaban Peraj me librin publicistik VITET HUMBURA. Libri në fjalë paraqet një përmbledhje me artikuj, komente, opinione dhe intervista të cilat janë botuar ne mediat e ndryshme të shkruara në hapësirën etnogjeografike shqiptare gjatë periudhës kohore dhjetëvjeçare. Libri është konceptuar në atë mënyrë duke e ndarë në disa pjesë, duke filluar me shtypin shqiptar e vazhduar më pas me vështrime, opinione, kulturë, arsim dhe përfunduar me intervista.
Duke lexuar këtë libër del qartë se autori ndaj çështjeve të ndryshme shoqërore nuk ka qendruar imun, por përmes artikujve dhe komenteve ka shprehur pikëpamjet e tia, ne lidhje me raportët e subjekteve politike me pushtetin, ne aspektin lokal e shtetëror. Eshtë kjo periudha kohore prej një çerek shekulli, e mjaftueshme për analiza shumëdimensionale, ku autori preokupim ka pozitën dhe statusin e shqiptarëve në Mal të Zi.
Një veprim i tillë ka qenë i arsyeshëm, sepse autori ndonse i formuar në profilin arsimor ka punuar shumë vite si pedagog përkatësisht mësimdhënës i gjuhës dhe letërsisë shqipe, gazetarinë përkatësisht publicistikën e ka pasur pasion. Madje në ketë fushë viteve të fundit ka punuar deri sa doli në pension në Radio Ulqin. Eshtë pikërisht kjo koha kur autori i është qasur kësaj çështje jo vetëm me pasion por edhe me profesionalizëm duke ofruar të dhëna me interes varësisht prej temave të cilat i ka trajtuar gjatë këtyre viteve.
Nuk ka dilemë se të gjithë ata të cilët do ta lexojnë ketë libër shumë çka do ta kenë më të qartë, për periudhën e kaluar nga miratimi i pluralizmit e deri në ditët tona, qe ka të bëjë kryesisht me mozaikun politik ku marrin pjesë edhe shqiptarët në Mal të Zi. Andaj ky botim paraqet edhe një kujtesë për ngjarjet e zhvilluara gjatë këtyre viteve. sepse kemi të bëjmë për një periudhë kohore te mjaftueshme për analiza të ndryshme, ku ajo politike është në rend të parë. Po ashtu nuk mungojnë komentet për ngjarjet e ndryshme në Kosovë e Shqipëri, duke trajtuar dimensionin mbarëkombëtar të çështjes shqiptare në hapësirën etnogjeografike shqiptare.
Madje kjo kohë ka qenë e mjaftueshme për të krijuar profilin përkatës për çdo subjekt politik, apo person i cili ka qenë i angazhuar në politikë gjatë këtyre viteve. Eshtë evidente se në mungesë së përvojës politike, shqiptarët në pluralizëm u kyçen fillimisht me konceptin e idealizmit, por me kalimin e kohës ndryshoj dukshëm një qasje e tillë. Fillimisht, pothuaj të gjithë të bashkuar duke përkrahur subjektin e parë politik, me kalimin e kohës nga monizmi brenda shqiptar u kalu në fazën e pluralizmit brenda shqiptarëve në Mal të Zi, çka ndikoj në copëzimin e skenës politike shqiptare. Ishte kjo koha e formimit te shumë subjekteve politike me prefiksin nacional, qe nuk ishte në interes të popullatës shqiptare ne këtë mjedis, që u dëshmua në zgjedhjet lokale dhe ato shtetërore.
Eshtë kjo periudha me transparente për shqiptarët, ku subjektet politike, perkatësisht lideret e tyre për shumë çështje thelbesore nuk arriten të gjejnë konsenzusin e domosdoshëm. Një veprim i tillë nuk ka dilemë se ka qenë i motivuar nga interesat personale, klanore e ato partiake, qe u dëshmua në koalicionet para e poszgjedhore qe ishte në dëm të interesave dhe të kauzës shqiptare në Mal të Zi.
Titulli i librit VITET E HUMBURA, flet mjaft për kohën e cila ka qenë e tillë për autorin e këtij libri, por nuk dyshoj se e tillë ka qenë edhe për të gjith ne. Sepse autori çështjet përkatëse nuk i trajton ne aspektin personal, por ka qenë i preokupuar për pozitën dhe statusin e shqiptarëve në ketë mjedis, në nivelin lokal dhe ate shtetëror.Eshtë pra pikërisht, ndjenja e përgjegjësisë e cila fatkeqsisht si kategori morale është zbehur dukshëm duke u bërë nocion i huaj, që në mënyrë transparente dëshmohet në keto vite të pluralizmit.
Ne këtë aspekt përjashtim bëjnë disa individ, qe me keqardhje themi se janë të pakët të cilët meritojnë respektin e veçantë, por të gjithë jemi dëshmitarë se dominojnë antivlerat, si ne dimensionin lokal, shtetëror dhe regjional. Andaj e them pa hezitim se pas krizës politike e ekonomike, ajo morale është me tragjike, sepse për të riparuar ketë gjendje duhen dekada të tëra!
Libri VITET E HUMBURA, me çështjet e trajtuara, qasjen dhe analizën e autorit, paraqet një kontribut më vlerë në publicistikën analitike tek ne dhe më gjerë.Te gjithë ata te cilet në të ardhmen do të trajtojnë çështjet përkatëse nga kjo periudhë kohore e pluralizmit, patjetër duhet ta kenë si referencë edhe këtë botim.Duke e marrë parasysh se është nder librat e rrallë e kësaj natyre tek ne, ai është i mirë se ardhur jo vetëm për një profil të veçantë lexuesish, por edhe për opinion e gjerë.

*Shaban Peraj, VITET E HUMBURA, Ulqin 2015- (Fjala e mbajtur me rastin e përurimit të librit me 4 shkurt 2016)