• Home
  • Politics
  • Opinion
  • Culture
  • Sports
  • Economy
  • Interview
  • Reporting
  • Community
  • Vatra

Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

NJË “FJONGO” E MIQËSISË SHQIPTARE-SUEDEZE

April 28, 2013 by dgreca

Nga: Bahtir Latifi/

1.

Në qytetin e Boråsit, në Suedi, jetojnë afër 2.500 bashkatdhetarë, nga Kosova dhe Shqipëria, si dhe vende tjera të banuara me shqiptarë. Ardhja e tyre filloi qysh herët, para 20-30 vjetësh dhe vijon deri në ditët e sotme. Që nga ajo kohë, bashkatdhetarët tanë nuk u ndalen asnjëherë për t’i sherbyer Atdheut të vet, në mënyra të ndryshme. Ata  dëshmuan shumë herë, që nga ardhja e tyre e deri tani, se si ata punojnë për vendlindjen e tyre dhe ndihmojnë në çështjen kombëtare shqiptare. Kjo tregon, se sa janë të dashur për vendin, ku lindën dhe u rritën ata vetë, që nga ajo kohë dhe më pas, për t`u larguar drejt mërgimit, por pa dashjen e tyre.  Mërgimtarët nuk e harruan vendin e tyre dhe nuk do ta harrojnë kurrë. Këtë gjë ata e dëshmuan  me punën e tyre të përditëshme, me veprimtari arsimore e  kulturore etj., duke mos harruar asnjëherë nga kanë ardhur, ku e kane vendin, udhën, kulturën, si dhe traditën shqiptare . Pra, u bënë pjesë e historisë së vendlindjes, me ndihmesën e dhënë, në forma të ndryshme.

Edhe bashkatdhetarët e qytetit Boras, në Suedi, e bëjnë një gjë të tillë, duke ndihmuar për vendin e tyre, pa  kursyer asgjë. Që nga viti 2007 e deri sot, shqiptarët në këtë qytet u bënë më me zë, se kurrë. Ata hapën Qendrën Kulturore Shqiptare “Migjeni”. Në kuadër të saj, filloi një revistë, e quajtur ”Dituria”, me tematikë për fëmijët e të rinjët, si dhe për prindërit shqiptarë në mërgatë. Revista del një herë në muaj dhe shpërndahet falas për bashkatdhetarët tanë. Ajo shkon nëpër qytetet e  Suedisë, ku jetojnë shqiptarë, si dhe në disa vende të Europës e Botës, si në Kosovë e Shqipëri.

2.

Një vit më vonë, pra më 2008, filloi nga puna edhe Radio”Dituria”, po ashtu nga Qendra Kulturore Shqiptare “Migjeni”. Pikrisht në 5-vjetorin e QKSH ”Migjeni” e revistës “Dituria“, që u mbajt një vit më herët, u tubuan në Boras shumë bashkatdhetarë, autorë librash, personalitete të ndryshme të arsimit, kulturës e letersisë, si nga Suedia, Kosova e Shqipëria etj. Ndër mysafirët e ftuar për këtë ngjarje, ishte  dhe një grup miqësh nga Tirana: prof.Murat Gecaj, shkrimtari Viron Kona, publicistja Kozeta Hoxha dhe arsimtarja Kadrije Gurmani.

Gjatë kësaj vizite, ata qëndruan katër ditë në qytetin Boras, ku u mahniten me gjithçka, që panë dhe përjetuan për atë kohë, duke vizituar për herë të parë vende të ndryshme, në takime me miq suedezë e shqiptarë etj. Kontaktet me njëri-tjetrin, më parë, ishin për ndonjërin vetëm përmes Internetit dhe jo fizikisht, sikurse kësaj radhe.

Nga kjo vizitë mbresëlënëse, tashmë në librin e ri, “Me zemër në vendlindje”, me autor prof.Murat Gecaj, mund të lexosh krejt çfarë ai dhe kolegët kishin parë e përjetuar. Ishte hera e parë, që ai e vizonte një nga shtetet skandinave, siç ishte  Suedia.  Në librin e tij, dokumenton se qenë takime të bukura e të paharruara, të këndëshme, me miq e shokë. Nga vizitat e ndryshme, nguliti në kokë krejt, çka ai kishte parë e përjetuar .

Kështu, nga kjo, prof.Murati dëshironte që të gjitha përshtypjet, që mori nga Suedia, t’i publikonte në një libër. Këto i bëri ai  për ta kujtuar atë kohë të paharruar , për t`u treguar edhe të tjerëve, për mes librit “Me zemër në vendlindje“, si dhe për t’i falënderuar miqtë suedezë e ata shqiptarë për pritjen, që ata u bënë mysafirëve nga Shqipëria, me rastin e 5-vjetorit të QKSH “Migjeni” dhe revistës “Dituria”, në Boras.

Libri flet, pra, shumë rreth vizitës në Suedi, për takime me njerëz të ndryshem dhe mosha e profesione të larmishme, me miq e kolegë të dashur. Më tej, vazhdon të tregojë autori në këtë libër, për  vizitat e mëherëshme, nga miqët suedezë e shqiptarë, në Durrës e Tiranë, komunikimet me bashkatdhetarë, biseda te ngrohta e letra përshëndetëse, falendërime, si dhe fotografi nga më të ndryshmet  e shumëçka tjetër.

Në festimet e 5- vjetorit të radios ”Dituria”, në Boras, që u  mbajt më 30 mars 2013,  ishin musafirë nga Tirana, por kesaj radhe jo edhe prof.Murat Gecaj. Ndërsa këtë  herë ai solli dhuratë librin e tij më të ri,  “Me zemër në vendlindje”, përmes Viron Konës e Petrit Xhajës, të cilët ishin pjesë e manifestimit tonë kulturor.

Në mesin e disa librave, që u përuruan nga Shoqata e Shkrimtarëve, Artistëve e Krijuesëve  Shqiptarë, në Suedi, me kryetar Hysen Ibrahimin dhe anëtarë të tjerë të kësaj Shoqate, që ishin aty mysafirë,   u bë edhe përurimi i këtij libri, për të cilin folëm, shkurtimisht, edhe më lart.

Ne e falenderojmë nga zemra prof .Murat Gecaj për librin, që ua kushton bashkatdhetarëve shqiptarë në Suedi, si dhe miqëve sedezë. Urojmë që ai të ketë jetë të gjatë dhe suksese të njëpasnjëshme.

Faleminderit, prof.Murat Gecaj !

2.

Në përurimin e këtij libri foli shkrimtari i njohur, Viron Kona. Më  poshtë po  japim edhe fjalën e tij, për librin e prof.Gecaj, të mbajtur në Boras, në ditën e 5 –vjetorit të radios “Dituria”:

“Duke qenë i ftuar nga Qendra Kulturore Shqiptare “Migjeni”, në Boras të Suedisë , në festimet e 5-vjetorit të krijimit të revistës ”Dituria” dhe 4-vjetorit të Radios ”Dituria”, në prill të vitit të kaluar, prof.Murat Gecaj është nxitur të shprehet ndjeshëm , me respekt dhe me shumë dashuri , për ato festime dhe për aurelën, që i ka shoqëruar ato, në Shqipëri dhe në Suedi .Këtë gjë, ai  e ka realizuar bukur, përmes faqeve të librit më të ri të tij, ”Me zemër në vendëlindje ”(Shenime nga Suedia), i cili u publikua para ditëve në Tiranë.

Kur i lexon , varg njëri pas tjetrit, shkrimet e librit të krijojnë përshtypjen e një buqete me lule të shumëllojshme e të freskëta, të lidhura me ”fjongon” e miqësisë shqiptare-suedeze, por dhe mikpritësve suedezë, të cilët iu gjendën pranë vëllezërve tanë nga Kosova , në ditët e tyre më të vështira , kur mbi ta veproi me egërsinë më  më të madhe, gjenocidi serb.

Në shkrimet e këtij libri, pasqyrohen dhe vlerësohen dukuri , episode, dhe ngjarje , veprimtari miqësore shqiptare-suedeze dhe ndjenja atdhedashurie, për vendlindjen Kosovë dhe Shqipërin. Por shprehen edhe meditime rreth asaj, çfarë prof.Gecaj ka përjetuar e ka ndjerë , në ato ditë të qëndrimit dhe të vizitave në Boras e Goteborg të Suedisë mike.Gjithçka është parë dhe shkruar nga këndëvështrimi i një publicisti të sprovuar .Me penën e artë të tij, autori gjen rastin të shprehet bindshëm, argumentues dhe bukur për Suedinë e zhvilluar dhe të përparuar. Njëherazi, shkruan me një gjuhë zemre të ngrohtë edhe për ato vlera thellësisht njerëzore, që e shquajnë popullin suedez.

Cilido lexues i vëmendshëm vëren se ngjarjet, episodet , shënimet , përshtypjet , skicat, reportazhet e bisedat dhe e tërë ngrehina publicistike e paraqitur mjeshtërisht në faqet e librit, ka një bosht, rrezaton një subjekt: Jetën e suedezëve dhe të shqiptarëve , me banim në Suedi; jetën aktuale, mardhëniet e natyrshme dhe tepër njerëzore e miqësore, të krijuara ndërmjet tyre, për një ardhmëri të sigurt; për fëmijët, familjet dhe vazhdimësinë e jetës. Përmes gjinive të ndryshme publicistike, libri pikëzon dhe veçon episode dhe ngjarje, portretizon tipa dhe karaktere njerëzish, shqiptarë dhe suedezë, të moshave dhe profesioneve të ndryshme; vë  në dukje e vlerëson dhe gjithçka e bën në mënyrë tepër shprehës, figurative dhe emocionuese.

Libri  nisë me lajmin e udhëtimit për në Suedi, nëpërmjet ftesës së veçant të Qendër Kulturore Shqiptare ”Migjeni” në Boras;me udhëtimin ajror drejt Veriut të Europës , në vendin e dikurshëm të vikingëve, kurse sot të suedezëve të zhvilluar, të përparuar dhe shpirtmirë, me botë të pasur njerëzore.Vijon libri me shkrime për brendinë e festimeve të 5-vjetorit të revistës”Dituria” dhe 4-vjetorit të radios ”Dituria ”. Por gjejmë në libër edhe vazhdimësinë e lidhjeve të autorit me kolegë e miq të tij në Suedi , si me anë të Internetit, por dhe nga takimet me ta, në qytetin e Durrësit dhe në Tiranë.

Nëpër faqet e librit kalojnë emra njerëzish, të moshave e profesioneve të  ndryshme, shqiptarë e suedezë , fëmijë , nxënës shkollash ,mësues e mërgimtarë të thjeshtë, personalitet të artit e kulturës, miq dhe dashamirës të Shqipërisë e Kosovës; autoritete vendëse, gazetarë, shkrimtarë, artistë, studiues …Emrat e tyre bëhen të njohur nga autori, me respekt e dashuri; ata portretizohen dhe paraqiten bukur, me të veçantat e tyre, me vlerat dhe me mesazhet që përcjellin, nëpërmjet tregimeve, ndodhive, bashkëbisedave të ngrohta e të sinqerta. Nga njëra faqe në tjetrë , lexuesi miqësohet me t , si me njerëz, që ka mall e dëshirë t`i takojë e t`i njohë më nga afër.

E bën tërheqës librin, fakti se ai është shkruar me një gjuhë të pastër letrare e drejtshkrimore, me larmi, ngjyrime e nuanca emocionale, me stil tërheqës dhe origjinal. Gjithashtu, e bën edhe më të plotë librin, pajisja me fotografi njerëzish, vendesh, peisazhesh dhe pamjesh, nga vizitat në Suedinë e bukur, si dhe nga takimet vazhduese, në Durrës e Tiranë.

Do të jetë vetë lexuesi, ai që do ta bëjë vlerësimin e librit ”Me zemër në vendlindje “(shenime nga Suedia), me autor prof. Murat Gecaj. Por, me këtë rast, e urojmë dhe e përgëzojmë atë, për këtë botim të bukur, mbresëlënës e domethënës!”

Boras, prill 2013

 

 

Filed Under: Kulture Tagged With: bahtir Latifi, me zemer ne vendlindje, Murat Gecaj

“VATRA” PUBLIKON PROGRAMIN E KUVENDIT

April 26, 2013 by dgreca

KUVENDI/

 E shtunë 27 Prill 2013/ Royal Regency Hotel/ Yonkers, New York/

                            P R O G R A M I: 9:30 AM-Regjistrimi/10:00 AM- Hapja e Kuvendit-  Kryetari i Nderit, Agim Karagjozi, përshëndet dhe propozon Kryetarin e Kuvendit.                                           

 10:10 AM        Hymnet Kombëtare

 10:15 AM        1 Minut Heshtje për Deshmorët e Kombit/

 10:16 AM        Paraqitja e mysafirëve: Z. Ibrahim Makolli, Ministër i Diasporës, z. Naim Dedushaj, Drejtor për Investime dhe Hulumtime të  Diasporës; Z. Dritan Mishto, Konsull i Përgjithshëm i Republikës së Shqipërisë në New York; Z. Bekim Sejdiu, Konsull i Përgjithshëm i Republikës së Kosovës në New York;  Z. Mark Gjonaj, Aëntar i Asemblesë së Shtetit të New York-ut (New York State Assemblyman).

 10:20 AM        Përshëndetje të shkurta nga disa prej mysafirëve.

 10:35 AM        Paraqitja e Kryetarëve të Degëve të Vatrës: 

Dega Washington DC, Znj. Merita Bajraktari-McCormack, Dega Michigan, z. Alfons Grishaj; Dega Hudson Valley, z. Elmi Berisha; Dega South Florida, z. Kolec Ndoja, Dega Jacksonville, Florida, z. Adriatik Spahiu; Dega Queens,NY,  dr. Skender Myrtezani; Dega South Westchester, NY, z. Nick Markolaj; Dega  Newburgh, NY, dr Nexhat Kalici.

 10:45 AM        Idriz Lamaj: mesazh nga z. Mal Berisha, Anëtar Nderi i Vatrës, Ambasador i Republikës së Shqipërisë në Londër, autor i botimit mbi jetën dhe veprën e Amerikanit Charles Telford Erickson, mik i madh i shqiptarëve.

10:50 AM        Leximi i mesazheve përshëndetëse

 11:00 PM        Raporti i kryetarit dorëheqës, Dr. Gjon Buçaj

 11:10               Raport mbi gjëndjen financiare nga Arkëtari i deritanishëm, z. Deni Blloshmi

 11:15               Raporti i Kryetarit të Fondacionit “Vatra Foundation, Inc.”, Dr. N. Kalici

11:20               Raporti i Fondit të Studentave “Vatra Educational Foundation”. Z. Mithat Gashi

11:25               Raporti i Editorit të gazetës “Dielli”, z. Dalip Greca. (Mbaron Seanca e parë). 

 12:00 PM       Dreka e thjeshtë, përballë sallës së Kuvendit. Për mysafirët dhe për delegatët me  vatranë nga shtetet e largëta, hyrja është falas. Të tjerët paguajnë nga 10 dollarë.

  SEANCA E PUNES                                                

 1:00 PM.         Zgjedhja e Komisionit prej tre vetësh, për verifikimin e kredencialeve të delegatëve.         

 1:10 PM.         Propozim dhe votim nga delegatët e rregullt, për të aprovuar delegatët që kanë  më pak se dy vjet si antarë të rregulltë në Vatër, siç e parasheh Kanunorja e vjetër.

 1:15 PM.         Diskutime.

 1:40 PM          Propozime per ndryshimet në Kanunore.

 2:05 PM          Zgjedhjet: propozohen kandidatët për kryetar. Në se ka më shumë se një kandidat, votimet bëhen të mëshefta. Komisioni jep delegatëve nga një letër me emërat e kandidatëve, çdo delegat vë një shënjë tek emri i kandidatit për të cilin voton dhe e kthen letrën të palosur. Komisioni i numron votat dhe shpall rezultatin.

 2:40 PM          Përshëndetje nga Kryetari i porsazgjedhur, i cili kërkon 20 minuta pushim për konsultime mbi përbërjen e udhëheqësisë së re.

 3:00 PM          Paraqitja e listës së udhëheqësisë së re para delegatëve për aprovim.

 4:00 PM          Mbyllja e Kuvendit.

    D A R K A 

 

7:00                 Darka shtrohet në Lighthouse Restaurant – 565 City Island Avenue, Bronx, NY.

                       Gjatë darkës do të jepet çmimi “AWARD OF MERIT” disa vatranëve, për merita  në 30 vitet e fundit.

 Mysafirët dhe delegatët me vatranë nga shtetet e largëta nuk paguajnë; për të tjerët pagesa e darkës është 100 dollarë.(Foto-Dielli arkiv- Noli mes shqiptareve te Amerikes, 1906)

 

 

 

 

Filed Under: Histori, Kulture Tagged With: Kuvendi, programi, Vatar

The Vatra Band and Albania

April 25, 2013 by dgreca

By  Thoma Nassi/

For a long time I have wondered why some Albanian person more capable than I has not recorded for history those fateful events that took place in Albania following the end of World War I. I am now in the late evening of my life, and I realize that an adequate description of those historic happenings may be beyond my poor powers, yet someone must undertake this task before the passage of time completely dims the memory of the events that began in 1919 when the fate of Albania hung in the balance.

Following the close of World War I, Italy and Greece by a secret treaty decided to partition Albania by having Italy occupy its coastal ports and the northern part while Greece occupied the southern part, including Korça. This, in spite of President Woodrow Wilson’s declaration of a policy of self-determination for small nations. As a result of this anticipated event, Albanians in the United States staged a number of demonstrations against the two aggressor nations, Italy and Greece. Vatra was most active because, as an outgrowth of its demonstrations, a group of 120 Albanian-American fighter-volunteers was formed to go to Albania, and the Albanian band (also called “Vatra”) was invited to join them.

The Vatra band had been organized under my direction in September of 1917 in Worcester, Massachusetts. Its members were young Albanian men without previous musical experience, most of them being factory workers. However, they joined the band with a great desire to learn, and, within a year, they were able to participate in concerts and parades in Boston, Worcester, New Bedford, Camp Devens in Massachusetts and in Portland and Biddeford, in Maine, and in other cities and towns for the benefit of the American Red Cross, Liberty Bond drives, and other worthwhile organizations.

The only other Albanian band in the United States in those days was the Jamestown, New York band, conducted by one of my townspeople, Thomas Vishnia.

In the early Spring of 1920, the idea of a pilgrimage to Albania to help the national cause finally took concrete form, and the military volunteers, band, and several other important Albanians were ready for the voyage.

I had just been discharged from the United States Army where I had served as a
Bandmaster. Since I had married immediately upon leaving the service, I was, naturally, reluctant to leave my new bride but because the band couldn’t go without a director – and I was the only one available – I was finally persuaded to participate.

At this point, I will not describe the interesting voyage on the Italian ship for I will confine my remarks to the events in Albania. I will say, however, that as far as the Italians were concerned, we Albanians were considered “personna non grata” by them both in Italy and in Albania.

After a short stay in Brindisi on the Italian coast, we were finally allowed to embark for the Albanian port of Durres where the Albanian populace greeted us with great enthusiasm even though we were looked upon with suspician by the Italians who, at that time, occupied Durres, Tepelena, Sarande, Gjirokaster, and Vlora.

Departing Durres after a few days, we drove in dilapidated Italian Fiats to Tirana, the capital of Albania, where all the populace, provisional government, and clergy, greeted our arrival enthusiastically. At that time, a regency headed by Sotir Peci, was governing Albania. The Albanian government had realized the value of having the Vatra band tour the country to raise the morale of the Albanian people so it arranged to send the band to all the large cities.

We left Tirana and visited Shkodra, Elbasan, Delvina, and Sarande while making Gjirokaster our temporary headquarters even though the italians were in command there. As I said, we were warmly welcomed by the populace but the Italians viewed us with suspicion. We were preparing to go to Tepelena and Vlora which the Italians quickly forbade. Nonetheless, against Italian orders we made ready to depart along with the Albanian military volunteers. Headed by two Albanian generals who had formerly served in the Turkish Army, we set out to liberate Tepelena!

As we were preparing to enter Tepelena, Italian guns from the ancient fort of the town began to shoot at us, and this single action set off the epic war against the invader Italians as the entire populations of Gjirokaster, Tepelena, and Vlora and surrounding towns rose to fight against the Italians. Albanian volunteers from all over Albania began to arrive to join the ensuing battle.

In the meantime, the Greeks had taken their cue from the Italians and began to mobilize along the Greek-Albanian border. The Vatra band and the American volunteers received orders from the government to proceed to Permet, Erseke, and Korçe. Altho the first two cities greeted us with wild enthusiasm the greatest ovation awaited us as we marched into Korçe – the Vatra band playing triumphantly and proudly – surrounded on both sides by Albanians who showered us with flowers amid joyous cries and tears. The entire Korçe district was preparing to resist the Greeks who were mobilizing at Greek border towns near Bilisht. The president of our band, Kosta Pano, spent many sleepless nights conferring with the Albanian officers and defenders on the border in anticipation of an inevitable conflict.

The League of Nations, seeking to avoid bloodshed, sent a delegation to Korçe under the leadership of Finland’s Professor Sederholm, granting him the authority to settle the dispute between Albania, Italy, and Greece, over permanent border lines.

The Greeks claimed that Bilisht, Korçe, and Erseke were populated by Greeks
which was, of course, a preposterous assertion.

It must be noted that the League of Nations delegation was favorably impressed by both the Vatra band and the volunteers from America. The band began playing two open air concerts every week at Kopshti Themistokli Germenjit. Our programs were comprised of classical music – a typical one would consist of an overture, a symphonic movement, operatic selections (usually Wagner), a Strauss waltz, and then an arrangement of Albanian songs for community singing. The people of Korçe attended these concerts “en famille” by the thousands, dressed in their evening Dullamas. They genuinely enjoyed our music, and their applause was tumultuous! I could not help wondering how many bandmasters in America would dare perform such classical programs for an American audience who, probably, would have hissed, or, at worst, walked out. Yet, these so-called backward Albanian people enjoyed it – they would avidly devour the printed programs with their eyes to feast on the descriptions of the musical selections. Yes, our stay in Korçe was one of our most cherished memories. The love of the people for good music was phenomenal.

I remember our first Christmas in Albania and our abbreviated presentation of Handel’s Messiah. There was no sheet music to be obtained anywhere except for my personal score so I hastily translated the text into the Albanian language and assembled a chorus of sixty voices. The band would play the orchestral parts. This was the first performance of an oratorio in Albania. The chorus learned its parts in record time, and the audience in the Kopshtore e Mitropolise begged for every number to be repeated.

During this period, the League of Nations delegration was very much in evidence and attended our concerts faithfully – especially Professor Sederholm who was an ardent Wagner admirer. He and I became fast friends, and he would come to our house, enjoy the Albanian dishes, and indulge himself by reading some of the few books that I had brought from America.

During our meetings, I dared ask Professor Sederholm how the fate of Korçe was to be decided. He cautioned me to be discreet lest I injure the national cause but informed me that as far as he was concerned, a nation that could produce such groups as this Vatra band and who could love music as much as the people demonstrated by flocking to concerts, certainly deserved their freedom. He seemed to be inspired by his own role, and I am sure that his recommendations were critical in the decision to free Korçe.

It became evident that more musical organizations were necessary to satisfy the insatiable hunger of the Albanian people for music. In a few weeks, another band was organized, the “Banda e Korçes”, by young students, and in a short period of time, it began to give concerts. A number of Festivals of Music were organized since local talent was in abundance. The first abbreviated opera,
“Il Trovatore”, was performed. The state director, Vangjush Mio, was a celebrated Albanian artist. This thirst for new music by the Albanian people gave me the opportunity to compose many songs whose words were written by such prominent Albanians as Kristo Floqi, Remzi Ojteze, Ali Alilani, and others. It was remarkable how these new songs spread at lightning speed all over Albania through no apparent means of communication.

We had not been long in Korçe when in June, 1920, we received a frantic call from the Vlora fighting forces asking us to pay them a visit to help keep their morale high since, at that time, they had captured Tepelena and Drashovica – the latter only about 20 miles from Vlora – and were now fighting the Italians in the hills around Vlora. This epic battle had captured the attention of the entire world, and among the foreign correspondents who were covering the war, the outstanding one was Edsel Mowrer of the Chicago Daily News and Washington Post. It seemed that all correspondents were on the side of the gallant Albanians whose bravery was described in daily dispatches. It should be mentioned that the Albanian fighters had thrown their heavy woolen brunas (capes) over the barbed wire barricades and leaped over them to terrorize the Italians. Moreover, as fast as the Italians sent over their planes, the Albanians would shoot down many of them.

Our band was situated at Droshovica and supported by the American Red Cross under the direction of Charles Hollingshead who later organized Shkolla Teknike in Tirana. Once or twice each day we went to the front to play for the Albanian fighters. We also helped out at the Red Cross Hospital which was caring for both Albanian and Italian wounded.

The Albanians had captured some 400 Italian prisoners and quartered them at the nearby town of Vaiza. They notified the commanding general of the Italian army, General Piacentini, that since they were unable to feed and clothe the prisoners, could he make some arrangements to provide for them. Receiving an affirmative response, it was arranged that the American Red Cross would drive to Vlora with trucks to transport supplies to the Italian prisoners. I made several trips to Vlora with Mr. Hollingshead and noted the complete demoralization of the Italian army on the one hand, and the luxury in which General Piacentini was living in one of the palaces on the other hand. The General invited us to dine with him, and we did so in all luxury. Naturally,
I was disguised as one of the American Red Cross personnel. Had the General known that I was an Albanian “spy”, my fate would have been doubtful!

During this time, one of the Albanian chieftains – his name, I think, was Bajram Curri – wrote an inspired little poem that impressed me so much I set it to music. Its title was “Vlora, Vlora, bjeri me te lumte dora.” The song became an instant success and in just a few days spread all over Albania. According to Dorothy Thompson in one of her radio broadcasts, “The Albanians were singing ‘Vlora, Vlora’ while they were attacking the Italians.” This song has since become an Albanian classic and is sung to this day. The thing that most surprised and puzzled me was how the songs that I wrote were able to spread throughout the entire country almost overnight and were sung and performed by native orchestras without printed copies. Whenever we visited a city or town, the populace would always greet us by singing these songs!

A few incidents while we were with the Red Cross at Drashovica are worth mentioning for they speak of the character of the Llabs, as those Albanians were called in that part of Albania: One day, as Mr. Hollingshead and I were exploring the ruins of the beautiful theatre that the Italians had built in Drashovica, we saw an Albanian emerge from the ruins with four pieces of lumber on his shoulder. Mr. Hollingshead confronted him by asking if he knew that his act of stealing was a crime, subject to jail or worse. The Albanian informed us that everybody in his town had brought home some kind of “plaçke” or “war spoils” so he was in disgrace for not bringing any home hence his mission that day was to bring back some “plaçke” come what may!

The Red Cross tried to buy some fresh corn from the nearby farms but nobody would sell any because the farmers were away fighting at the front. As a result, Mr. Hollingshead and his nurses would forage in the fields, even stealing corn, with the remark, “When in Rome, do as the Romans do.”

Finally, the Italian forces, confronted by the bravery of the Albanians and by world opinion, decided to evacuate Vlora and all of the other parts of Albania that they had occupied with the exception of the island of Sazan located at the mouth of Vlora Bay. The day arrived when all the Albanians who had fought entered Vlora with the band at the head singing, “Vlora, Vlora, bjeri me te lumte dora!” They were greeted as liberators with frenzied enthusiasm by the populace.

After a few days of festivities and rest at Vlora, we were recalled to Korçe.
I carried with me some stringed instruments that I had rescued from the
Dashovica theatre. Being an Albanian, I went for some “plaçke” too! Among these were two excellent string basses which later became the nucleus of a fine orchestra in Korçe. Our classical concerts continued and many music festivals and balls were given. The social life of Korçe flourished with all of the first families participating – replenished by other familes who came from Romania, Egypt, and the United States, now that Albania was free.

However at this time, all was not well in the capital city of Tirana where a revolution was brewing. Albania’s progressive elements wanted a purely democratic government. After a few skirmishes around the capital, the progressive forces took command and established a government with Bishop – now Archbishop – Fan S. Noli as Prime Minister. Bishop Noli dreamed of making a Switzerland out of Albania. He enlisted me to help him make plans for bringing from Italy a group of First Chair musicians who would teach at a Conservatory of Music while also becoming the nucleus of the first Albanian Symphony Orchestra. As a diversion, I taught Bishop Noli how to play the French horn during his brief stay in the capital!

Unfortunately, Bishop Noli’s government did not last long. A reactionary army headed by the ambitious Ahmet Zogu was able to defeat the government forces and occupy the capital. Bishop Noli managed to escape to Italy, a very discouraged man. When I met him later, he would say to me, “Tashi per mua me mbeti vetem mjekra (all I have left is my beard”).

An Albanian government now with Ahmed Zogu as Prime Minister was formed, and I was requested to come to the capital with the Vatra band. Naturally, we were sorry to leave Korçe and its talented, music-loving people but we were soon established at the capital with its diplomatic representatives and high social life. My own life at the capital was full of delights and frustrations – mostly, the latter. For example, I would visit the different Albanian government ministers with a list of things I wanted done for the cause of music, and I was very anxious to get them. But the ministers had different ideas, and I would be chided that the Americans were a “hurried” people.

It didn’t take long for Zogu to organize his government and pacify the country. Indeed, it is conceded that Albania became the most tranquil, peace-loving country in the Balkans at that time. One could travel across the country for the very first time without danger, and crime was non-existent.

At first, Zogu acted wisely and tried hard to interest all progressive and cultured Albanians to come back and take part in the government. I was sent to Italy twice as Zogu’s unofficial representative to induce Sotir Peci, Bishop Noli, and Faik Konitza who were all exiles at that time in Italy to return to Albania to assume top government positions but they refused. Incidently, I spent some of the most wonderful times with Bishop Noli and Faik Konitza in Rome attending concerts and other cultural events.(Lexoje te plote en Diellin e printuar)

Filed Under: Kulture Tagged With: and albania, Band, The Vatra, Thoma Nassi

Z. AGIM KARAGJOZI, QYTETAR NDERI I GJIROKASTRËS

April 25, 2013 by dgreca

Qyteti i lindjes e ka shpallë z. Agim Karagjozi”Qytetar Nderi të Gjirokastrës”. Ky është një vlerësim i merituar për z. Agim Karagjozi, i cili e ka nderuar qytetin me përkushtimin e tij atdhetar. President Nderi i Vatrës, për dy dekada kryetar i Vatrës, dhe për 55 vjet vatran, ai të gjithë jetën ia ka kushtuar çështjes Kombëtare.

Z. Karagjozi i tha gazetës “Dielli” se ky është nderi më i madh që i është bërë në jetën e tij, është  një vlerësim që e ka gëzuar shumë. Ai ka marrë tituj e mirënjohje të shumta nga organizata dhe individë; nga shteti i Kosovës dhe ai i Shqipërisë, përfshirë dhe dekorimin me “Urdhërin e Artë të Shqiponjës” nga Presidenca e Shqipërisë apo nderimi nga Bashkia e New Yorkut, por ky nderim nga Gjirokastra e ka emocionuar shumë. I ndjehem mirënjohës Gjirokastrës, tha ai.

Gjirokastra ka nderuar me këtë titull personalitete të larta të kulturës  si: Shkrimtaren antikomuniste Musine Kokalari, Gjuhëtarin Eqrem Çabej, shkrimtarin Ismail Kadare,ish kryeministrin e Italisë Romano Prodi, presidentin grek Karolos Papulias, pedagogun Muzafer Xhaxhiu, gazetarin Agron Çobani, akademikun Rexhep Qosja, ish kryeministrin e Kosovës Ramush Haradinaj e të tjerë

 

Filed Under: Kronike, Kulture Tagged With: agim karagjozi, dalip greca, Qytetar Nderi i gjirokastres

QEMAL XHAKA KISHTE SHPIRT ARTISTI

April 25, 2013 by dgreca

Nga Albert HABAZAJ*/

 Për vlerat njerëzore dhe intelektuale që mbartte Qemal Xhaka në kujtesën e Tërbaçit përherë, në memorien e Vlorës dhe Tiranës intelektuale të viteve 1965 – 1990, do të ngelet një meteor i ndritshëm. “Ai kishte një shpirt të madh dhe shpirt artisti – shprehet me mall e dhimbje Avdurraman Meçe, pedagog në Universitetin e Vlorës “Ismail Qemali”, një njeri që gëzon respekt qytetar për mirësinë dhe diturinë e tij në rrethet elitare të shoqërisë vlonjate. “Jemi njohur në shkollën “Ali Demi” aty nga vitet 1965 – ’66 – shfleton kujtimet e bukura Durua. – Ai vinte nga Llakatundi, pas një fluturimi nga Tregtarja… E zura shok qysh në takimin e parë dhe u bëmë vërtetë shokë e shokë të ngushtë. Atë kisha shok unë! Ishte i vërtetë i drejtpërdrejtë, i sinqertë e shumë i dashur. Ai lexohej në sy; në xixëllimat e syve i lundronte shpirti i pastër, zemërmirësia e admirueshme. Nuk qe konfliktual Qemali. Nuk ishte dogmatik. Aq sa ishte i gjerë, aq dhe nuk pranonte asgjë verbërisht. E vetmja dogmë e tij qe letërsia dhe arti. Qe me kulturë Qemali! E njihte shumë mirë rusishten dhe ndiheshin të lumtur kur flisnin për Mbretërinë e Letrave Ruse, për mbretërit e princërit rus, të paarritshëm në artin e tyre. Ç’është e vërteta, letërsinë ruse e ishim të dy dobësi. Na magjepste!

E ç’të kujtoj më parë – ngazëllehet Durua i gëzuar, që i kërkova të më thotë dy fjalë për njeriun tim të adhuruar, për atë njeri punë shumë e fjalë pak, që paskësh rastisur dhe shok i ngushtë i tij. Dhe me atë vrull e respekt gati vëllazëror tok gotën e rakisë me mua e më thotë: – “Berti, tani të respektoj dy herë më shumë. Jo vetëm për hir të penës, por patjetër  dhe për faktin që ti e njohte, dhe sidomos e paske idhull Qemal Xhakën. Për kujtimin e paharruar të Qemal Xhakës, se kur merrnim rrogën, të dy pinim birra jo një e dy, por disa. Shokë të pastër!…”. Ishte një mozaik emocional ylberor takimi dhe biseda me Duron, pedagogun e aftë, metodistin e zot, eseistin mbushmendës, njeriun e mrekullueshëm, poetin e shkëlqyer, të cilin Dritëroi dhe Kadareja e njohin mirë, kur shpërtheu Avdurraman Meçe, por…Biseda u bë vërtet e pashlyeshme kur një glob loti diellor u rrukullis nga brinja e faqes fisnike të të vërtetit mik Duro, kur folëm për të madhin , të thjeshtin, të veçantin, Qemalin tonë të paharrueshëm.  Qemal Xhaka qe njeri i bukur, burrë i bukur, zotni burrë në kuptimin e vërtetë të fjalës. E meriton nderimin e nevojshëm, se ishte i ditur, me vlera e virtyte fisnike e Tërbaçit i bën diell krahas dritësuesve të tjerë që ngrohin jo vetëm hapësirat e kaltra tërbaçiote.

Qemal Xhaka kudo ku shkonte ndriste me diell Vlore dhe dashuri Tërbaçi. Unë kam patur fatin ta njoh nga afër, kur isha skënderbegas në Tiranë, në vitet 1975 – ’79. Në jetën time kam patur një ecuri, të cilën e kam arritur me ndershmëri, me aftësi e profesionalizëm, me thjeshtësi e dashuri altruiste ndaj njerëzve, pa i ditur bërrylat e xhelozitë, se s’kanë të bëjnë me mua, me edukatën e prindërve të mi, me uratën e dinjitetin e gjyshit nga baba e gjyshes nga nëna. Fatet dhe antifatet s’ më janë ndarë. Ndër pengjet e mia, që i kanë hapur një rrëke antifatit, janë dy vdekje të parakohshme,që më kanë tronditur, se i kam dashur shumë dhe më kanë bërë dëm, se më kanë munguar. Dy ikjet e papritura të dy yjeve shqiptarë, Kastrot Gjinit – Migjenit të pentagramit shqiptar dhe e prof. Qemal Xhakës – të dy me origjinë nga Tërbaçi më kanë bërë dëm. Pse? Do të pyesni ju natyrshëm dhe pak të çuditur. Po, se më mungonin kur më duheshin. Po të ishin ata dhe unë do të isha dikush tjetër, më i dukshëm në produktivitetin shpitëror pozitiv. E di që nuk flitet me në qoftë se… Por unë prapë jam dhe në këmbë, aq sa, ashtu si, veç se me dinjitet, me shikim drejtë përpara, jo sy poshtë, për vete, për familjen time, pë të parët e mi,për të nesërmen tonë qytetare europiane me identitet integrues, por edhe për ata dy diellorët tanë: Otin dhe Profesorin. Ruaj një kujtim të çmuar nga Qemal Xhaka: Disertacioni i tij që më ka dhuruar me autograf, qysh atëherë, në fillim vitet ’80 – të  shekullit që lamë pas, kur po përfundoja studimet  e larta në Tiranë e  vija shpesh herë në shtëpi të tij, atje te bërryli i Lanës, për mua është një thesar dhe e ruaj në Bibliotekën time personale si një manifest kuture e diturie, që duhet të dish ta lexosh estetikisht.

Jo vetëm për lexuesit e gazetës “ Çika e Tërbaçit”, por nëpërmjet gazetës “Dielli” për të gjithë ata që e njohën e punuan me të brenda e jashtë vendit, si dhe  për mbarë njerëzit që duan kulturën dhe që respektojnë njerëzit me kontribute të larta në shkencat humane, letërsinë elitare e kritikën profesionale për botimet nga Perandoria Letrare e Kohës së tij, siç qe letërsia ruse, si dhe për ndihmesën e dukshme njerëzore ndaj diturisë në tërësi, kam nderin që t’ ju sjell në kujtesë një diamant të kthjellët, të tejdukshëm, me shkëlqim të madh e të pastër që e ka emrin Qemal Xhaka, PROFESOR QEMAL XHAKA!

Për nderim të Qemal Xhakës lexuesit tonë po i sjell dy materiale të tjera të veçanta:

Kujtime  nga  Isuf R. Xhakaj:

 Qemali u lind në vitin 1937 në Tërbaç. Shkollën fillore e kreu në vendlindje kurse atë 7-vjeçare në qytetin e Vlorës. Në Elbasan kreu shkollën e mesme pedagogjike ku mori titullin e mësuesit. Studimet e larta i kreu në Bashkimin Sovjetik për gjuhë-letërsi ruse në Leningrad. Mbi dy dekada ka punuar si pedagog i gjuhës dhe letërsisë ruse në Universitetin e Tiranës. Ishte punëtor dhe studiues sistematik e këmbëngulës. Zotëronte disa gjuhë të huaja dhe mbante titullin Profesor. Qemali ishte me të vërtetë i veçantë. Kujdesi i tij për të tjerët, për t’iu gjendur pranë, për t’i ndihmuar e lehtësuar në hallet e tyre e bënte të dallueshëm nga ne të tjerët.

Mjafton t’i thoshe kush ishe, nga ishe dhe çfarë halli kishe e ai menjëherë do të vihej në dispozicion duke sakrifikuar kohën e tij që ishte shumë e çmuar dhe e paktë për kohën dhe studimet që bënte.

Me respekt e konsiderata flasin për Qemalin breza studentësh dhe ne na kënaqet shpirti kur dëgjojmë edhe sot e kësaj dite për atë që ishte dhe bëri Qemali ynë.

Ish studenti i Qemalit, Paskal Milo, ish-deputet i Kuvendit Popullor dhe ministër i jashtëm i Shqipërisë, thotë:

“Qemal Xhaka nuk ishte vetëm një intelektual me gjerësi e thellësi mendimi në shumë fusha, por edhe me koncepte moderne për jetën. Ai ishte njeri human, me zemër të madhe dhe të pastër”.

Si njeri i letrave dhe i shkencës që bënte një jetë moderne qytetarësh mes intelektualësh e kuptonte mungesën që kishte për jetën e thjeshtë të fshatit dhe të ndenjurit në mes të natyrës.

Në verën e vitit 1960 u ndodha me leje në fshat. Ato ditë erdhën për vizitë te ne për të ndenjur ca ditë xha Ademi me Tahirenë dhe Qemalin.

Ishte kërkesa dhe dëshira e Qemalit që të shkonim te burimi i Kiçe pastaj të rrinim në Hundën e Meços.

Te burimi ai lau sytë dhe piu ujë me grushta, u kthye dhe takoi babë Karafilin, i cili qerasi me fiq. Hëngri 3 – 4 kokrra fiku e më tha: “Këtu edhe fiqtë kanë një shije ndryshe”.

Kur dolëm në Hundën e Meços, hapi krahët dhe mori frymë thellë, sikur u çlirua nga ndonjë barrë e rëndë.

“Shiko,-më tha mua,-sa bukur duket këtu Vozdoli, Çika, Çipini, ja dhe Shefqeti me dhi në majë të Rrethit. Ja babë Kapua tek punon me bletët, ja dhe xha Seferi që po gdhend diçka para portës. Sa më ka marrë malli.

Sa dëshirë kam të ngjitem në Çikë, të ngas dhentë në shtrungë, të ha një përshesh me qumësht e të fle në hijen e tendës me sharkun e xha Elmazit”.

U martua me Peza Faik Elmazaj nga Ramica e Vlorës.

Peza ishte me profesion mësuese, por edhe një zonjë e vërtetë shtëpie.

Ajo shumë shpejt e njohu nga afër botën shpirtërore, karakterin dhe hobet e iu përshtat aq mirë Qemalit sa të dukej se ata të dy i kishte bërë një nënë. Lindën dhe rritën 3 djem: Sokolin, Gencin dhe Leonardin.

Më 31 dhjetor 1996, pas një sëmundjeje të rëndë, Qemali ndahet nga jeta para kohe duke lënë jo vetëm brengë, por edhe një shteg të cilin nuk e zëmë dot asnjeri nga ne të gjithë.

Peza aktualisht jeton në Tiranë, në pension e rrethuar nga kujdesi i fëmijëve të saj që i ka të dashur e të respektueshëm”.

Dhe një poezi e pastër shpirtërore nga miku i Qemalit dhe Tërbaçit, poeti Irfan BREGU

Labirint i vetmisë

 Qemal Xhakës mikut tim, që vdiq në kulm të krijimtarisë intelektuale

Ti je zog

e ai tjetri kërkon të të presë krahët…

E ti s’mund t’ia shpjegosh?

Vetëm të distancohesh:

të fluturosh.

 

Ti je njeri!

E ai tjetri kërkon që të thuash si të tjerët:

Amin!

Kurse ti, njeri duke qenë ngaherë,

vetëm veten mund të përtëritësh.

E ti s’mund t’ia bësh të qartë,

atij që me shpirt asnjë metër lartësi nuk arrin?

Duke fluturuar

ta shikosh nga lart!

 

Kush e kërkon çelësin e çdo personaliteti,

s’ka mësuar pse Sokrati nuk pranoi të vidhet

nga burgu,

pse Odhiseu, që kish mall për djalin dhe gruan

e bukur

parapëlqente të fshehtat e jetës,

udhët e detit të turbullt…

 

Në ta kërkofshin çelësin disa mendjelehtë,

ose më saktë: ata që duan të të mbërthejnë

si Krisht,

hidhe çelësin në det o njeri,

që të jesh i qetë,

në do të shpëtosh prej pabesisë.

 

Dhe unë dhe ti dhe ai

ka Babiloninë e vet,

ka labirintin e vetmisë

ku është i lirë, krejt i sinqertë.

 

Në shumë çaste kam thënë: ah, si nuk jam memec!

Kur ai tjetri si Juda

në tryezë më rri.

Vetëm unë brenda vetes i qetë mund të ec.

Brenda vetes jam

Perëndi.

* Poet, studiues, Kryetar i shoqatës Atdhetare – Kulturore ‘TËRBAÇI”,  drejtues i gazetës “ÇIKA E TËRBAÇIT”

 

 

 

 

Filed Under: Kulture Tagged With: Albert Habazaj, per Qemal Xhaken

  • « Previous Page
  • 1
  • …
  • 470
  • 471
  • 472
  • 473
  • 474
  • …
  • 547
  • Next Page »

Artikujt e fundit

  • Garancia Publike për Emigrantët
  • Nëntë njohje de-facto për Kosovën
  • RIZGJEDHJA E PRESIDENTES OSMANI ËSHTË INTERES SHTETËROR DHE KOMBËTAR
  • Stuhi dimërore historike në SHBA: Mbi 10 mijë fluturime të anuluara, miliona qytetarë nën akull, borë dhe të ftohtë ekstrem
  • KELETI UJSÁG (1931) / “NJË MUAJ PRANË MBRETIT ZOG, THEMELUESIT TË SHQIPËRISË MODERNE…” — INTERVISTA ME MÁRTON HOSSZÚ, PIKTORIN NGA KOLOZSVÁR-I
  • Si “Albanian Mafia” zëvendësoi Cosa Nostra-n dhe po rrezikon Shqipërinë
  • Për vendlindjen, komunitetin e kombin…
  • Kur liria e njërit, bëhet burgu i tjetrit 
  • Eleganca në mërgim – gruaja me mantelin e Shqipërisë
  • Çfarë na ka mbetur nga trashëgimia e Ismail Qemal Vlorës?
  • Përkujtojmë në ditën e lindjes poetin, shkrimtarin dhe dramaturgun e shquar Viktor Eftimiu
  • 𝐖𝐢𝐧𝐬𝐭𝐨𝐧 𝐂𝐡𝐮𝐫𝐜𝐡𝐢𝐥𝐥 𝐝𝐡𝐞 𝐃𝐞𝐭𝐚𝐧𝐭𝐚 𝐋𝐢𝐧𝐝𝐣𝐞-𝐏𝐞𝐫𝐞̈𝐧𝐝𝐢𝐦
  • DËSHMI LETRARE E NJË KOHE TRAGJIKOMIKE  
  • SHBA dhe arkitektura e re e paqes globale: Diplomacia strategjike dhe ndërtimi i rendit të ri ndërkombëtar në epokën e demokracive të avancuara
  • Isa Boletini, Rënia si Akt Themelues i Ndërgjegjes Kombëtare dhe Alarm i Përhershëm i Historisë Shqiptare

Kategoritë

Arkiv

Tags

albano kolonjari alfons Grishaj Anton Cefa arben llalla asllan Bushati Astrit Lulushi Aurenc Bebja Behlul Jashari Beqir Sina dalip greca Elida Buçpapaj Elmi Berisha Enver Bytyci Ermira Babamusta Eugjen Merlika Fahri Xharra Frank shkreli Fritz radovani Gezim Llojdia Ilir Levonja Interviste Keze Kozeta Zylo Kolec Traboini kosova Kosove Marjana Bulku Murat Gecaj nderroi jete ne Kosove Nene Tereza presidenti Nishani Rafaela Prifti Rafael Floqi Raimonda Moisiu Ramiz Lushaj reshat kripa Sadik Elshani SHBA Shefqet Kercelli shqiperia shqiptaret Sokol Paja Thaci Vatra Visar Zhiti

Log in

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Cookie settingsACCEPT
Privacy & Cookies Policy

Privacy Overview

This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these cookies, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may have an effect on your browsing experience.
Necessary
Always Enabled
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Non-necessary
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
SAVE & ACCEPT