Prof.Dr.Fejzulla BERISHA/

Më 18 mars 2025, në Tiranë, Kosova, Shqipëria dhe Kroacia nënshkruan një deklaratë të rëndësishme trilaterale për bashkëpunim në fushën e mbrojtjes. Kjo marrëveshje synon forcimin e kapaciteteve ushtarake të tre vendeve, zhvillimin e industrisë së mbrojtjes dhe krijimin e një mekanizmi të përbashkët për shkëmbimin e personelit ushtarak, trajnimin dhe zhvillimin e teknologjisë ushtarake.

Kjo iniciativë është e një rëndësie të veçantë për sigurinë rajonale, veçanërisht në kontekstin e tensioneve në Ballkan dhe ndikimit të jashtëm në rajon. Kjo analizë do të trajtojë objektivat kryesore të deklaratës, ndikimin e saj në sigurinë rajonale dhe do të bëjë një krahasim me modele të tjera të suksesshme të bashkëpunimit ushtarak në Evropë.

1. Objektivat Kryesore të Deklaratës së Bashkëpunimit

Marrëveshja ndërmjet Kosovës, Shqipërisë dhe Kroacisë përfshin disa objektiva kyçe:

Shkëmbimi i personelit ushtarak mes tre vendeve për trajnime, operacione të përbashkëta dhe misione paqeruajtëse.

Forcimi i industrisë së mbrojtjes, përmes partneriteteve ndërmjet kompanive ushtarake dhe zhvillimit të prodhimit vendas.

Rritja e ndërveprueshmërisë ushtarake, duke përfshirë operacionet e përbashkëta dhe harmonizimin e doktrinave ushtarake.

Mbështetja e integrimit euro-atlantik të Kosovës, përmes bashkëpunimit më të ngushtë me dy vende anëtare të NATO-s.

Përballja me kërcënimet hibride, si lufta kibernetike, dezinformimi dhe ndërhyrjet e huaja në politikën dhe sigurinë rajonale.

Kjo deklaratë ka për qëllim të krijojë një ombrellë sigurie për tre vendet dhe të ndihmojë Kosovën të ecë përpara në integrimin e saj në NATO dhe strukturat evropiane të mbrojtjes.

2. Konteksti Rajonal dhe Ndërkombëtar

Marrëveshja vjen në një moment kritik për Ballkanin Perëndimor. Në vitet e fundit, situata e sigurisë në rajon është përkeqësuar për shkak të:

Tensioneve në veri të Kosovës, ku Serbia ka vazhduar të nxisë trazira dhe të mbështesë grupet kriminale të organizuara në komunat me shumicë serbe.

Ndikimit të vazhdueshëm të Rusisë, e cila përmes Serbisë përpiqet të destabilizojë rajonin dhe të pengojë integrimin e vendeve të Ballkanit Perëndimor në NATO dhe BE.

Nevojës për një siguri më të madhe në Adriatik, ku Shqipëria dhe Kroacia kanë rol kyç si vende anëtare të NATO-s.

Rritjes së kërcënimeve kibernetike, ku Kosova, Shqipëria dhe Kroacia janë përballur me sulme të koordinuara nga aktorë shtetërorë dhe jo-shtetërorë.

Në këtë kontekst, krijimi i një bashkëpunimi të thelluar mes këtyre tre vendeve është një hap strategjik për të garantuar sigurinë dhe për të forcuar pozitat e Kosovës në arenën ndërkombëtare.

3. Krahasim me Modele të Ngjashme në Evropë

Për të kuptuar më mirë rëndësinë dhe ndikimin e kësaj marrëveshjeje, mund të bëjmë një krahasim me modele të tjera të suksesshme të bashkëpunimit ushtarak në Evropë.

a) Bashkëpunimi Baltik: Estonia, Letonia dhe Lituania

Në vitin 1994, vendet baltike krijuan Baltic Defense Cooperation (BDC), një iniciativë për të forcuar mbrojtjen e tyre ndaj kërcënimeve nga Rusia. Elementet kryesore të kësaj marrëveshjeje përfshijnë:

Trajnime të përbashkëta ushtarake, të ngjashme me planin Kosovë-Shqipëri-Kroaci.

Programet e mbrojtjes kibernetike, për të mbrojtur infrastrukturën kritike të vendeve nga sulmet kibernetike.

Krijimi i një strukture të përbashkët të mbrojtjes ajrore, një element që mund të jetë i dobishëm për Shqipërinë dhe Kroacinë, duke përfshirë Kosovën në mbrojtjen ajrore të NATO-s.

b) Traktati i Visegradit: Polonia, Çekia, Sllovakia dhe Hungaria

Grupi i Visegradit (V4) ka një traditë të gjatë të bashkëpunimit ushtarak, duke krijuar Njësinë e Përbashkët Luftarake të Visegradit në kuadër të BE-së. Ky model është i rëndësishëm për të kuptuar potencialin e marrëveshjes Kosovë-Shqipëri-Kroaci, veçanërisht në:

Planifikimin strategjik të përbashkët, që mund të aplikohet në bashkëpunimin midis Ministrive të Mbrojtjes të tre vendeve.

Përdorimin e bazave ushtarake të përbashkëta, një mundësi për bazat e Shqipërisë dhe Kroacisë për trajnimin e forcave të Kosovës.

4. Rasti i Kosovës dhe Ndikimi në Sigurinë Rajonale

Për Kosovën, kjo marrëveshje ka një rëndësi të madhe për disa arsye:

Përgatitja për anëtarësim në NATO: Duke bashkëpunuar me dy vende anëtare të NATO-s, Kosova mund të fitojë përvojën dhe mbështetjen e nevojshme për të përshpejtuar integrimin e saj në Aleancën Veri-Atlantike.

Modernizimi i Forcave të Armatosura të Kosovës (FAK): Bashkëpunimi me Kroacinë, e cila ka një industri ushtarake të zhvilluar, do të ndihmojë në forcimin e kapaciteteve mbrojtëse të Kosovës.

Rritja e sigurisë në Ballkan: Kjo marrëveshje mund të shërbejë si një kundërpeshë ndaj ndikimit të Serbisë dhe Rusisë në rajon.

5. Sfida dhe Perspektiva e Bashkëpunimit

Megjithëse kjo marrëveshje paraqet një hap të rëndësishëm përpara, ajo përballet me disa sfida:

Reagimi i Serbisë dhe Rusisë, të cilat mund të paraqesin këtë deklaratë si një kërcënim për stabilitetin e rajonit.

Kapacitetet financiare të Kosovës, të cilat janë ende të kufizuara për të ndërtuar një industri të fuqishme të mbrojtjes.

Harmonizimi i doktrinave ushtarake, pasi tre vendet kanë struktura të ndryshme mbrojtëse dhe nivele të ndryshme të pajtueshmërisë me NATO-n.

Nënshkrimi i kësaj deklarate trilaterale përfaqëson një hap strategjik për sigurinë e Ballkanit Perëndimor dhe për integrimin e Kosovës në arkitekturën mbrojtëse euro-atlantike. Duke ndjekur modele të suksesshme si bashkëpunimi baltik dhe grupi Visegrad, Kosova, Shqipëria dhe Kroacia mund të ndërtojnë një strukturë të fortë mbrojtjeje që garanton stabilitet dhe siguri për rajonin.

Foto: klankosova.tv

Tiranë, 17 mars 2025/

Këshilli i Ambasadorëve Shqiptarë (KASH) i konsideron protestat e vazhdueshme të studentëve dhe qytetarëve serbë, të cilët me guxim po reagojnë kundër korrupsionit, autokracisë dhe gërryerjes së vlerave demokratike, si demonstrim i zhgënjimit të një populli që kërkon llogaridhënie, transparencë dhe respektim të të drejtave themelore, vlera që janë themeli i çdo shoqërie demokratike.

Historia ka treguar se kur njerëzit dalin në rrugë në protestë, ata e bëjnë këtë për një arsye.

Zërat e tyre nuk duhet të shpërfillen, shtypen apo injorohen. E drejta për tubim dhe shprehje paqësore është një gur themeli i demokracisë dhe ne qëndrojmë me vendosmëri me të gjithë ata që luftojnë për drejtësi, barazi dhe një qeveri që u shërben qytetarëve të saj në vend që të sundojë mbi ta.

KASH shpreh shqetësimin e saj të thellë për reagimin represiv dhe absurd të autoriteteve serbe, si nga institucionet politike ashtu edhe nga organet ligjzbatuese.

Këshilli qëndron në solidaritet me të gjithë individët dhe lëvizjet që mbrojnë demokracinë, të drejtat e njeriut dhe shtetin e së drejtës. Aspiratat e popullit nuk duhet të adresohen me represion, por me dialog, reformë dhe përkushtim për një shoqëri të drejtë dhe demokratike.

Për më tepër, Këshilli i Ambasadorëve Shqiptarë u bën thirrje të gjitha qeverive në rajon që t’u kushtojnë vëmendje këtyre protestave si një kujtesë për detyrën e tyre për të respektuar dhe mbrojtur të drejtat e popullit të tyre.

Është e papranueshme për çdo lidership që të heshtë disidencën, të shpërfillë kërkesat publike ose të dobësojë institucionet demokratike në favor të sundimit autoritar. Komuniteti ndërkombëtar duhet të qëndrojë vigjilent dhe të mbështesë aktivisht ata që kërkojnë një të ardhme të përcaktuar nga liria, integriteti dhe qeverisja e vërtetë demokratike.

Mbështetja e stabilokracisë në kurriz të demokracisë është një qasje shumë dritëshkurtër.

Presidentja e Republikës së Kosovës, Vjosa Osmani, priti sot në takim Përfaqësuesin e Posaçëm të BE-së për Dialogun Kosovë-Serbi, Peter Sørensen, me të cilin diskutoi zhvillimet politike në vend, dialogun me Serbinë dhe perspektivën evropiane të Kosovës.

Presidentja Osmani theksoi rëndësinë e stabilitetit politik pas zgjedhjeve parlamentare të 9 shkurtit 2025 dhe nevojën konstituimit të institucioneve sa më parë, me qëllim të vazhdimit të reformave kyçe për integrimin evropian të vendit.

Në lidhje me dialogun me Serbinë, Presidentja Osmani konfirmoi përkushtimin e Kosovës ndaj procesit të lehtësuar nga BE-ja, duke theksuar rëndësinë e një zbatimi të plotë dhe të balancuar të marrëveshjeve të arritura.

Në takim me z. Sørensen, Presidentja Osmani paraqiti vërejtjet e saj për Draftstatutin e Asociacionit të propozuar nga BE, vërejtje të cilat duhet të trajtohen me seriozitet në mënyrë që të parandalohet rrezikimi i funksionalitetit të shtetit të Kosovës.

Sa i përket integrimit në organizata ndërkombëtare, Presidentja Osmani ritheksoi rëndësinë e anëtarësimit të Kosovës në Këshillin e Evropës si dhe në organizata të tjera ndërkombëtare, përderisa ripotencoi shkeljet e vazhdueshme të Serbisë të marrëveshjeve të arritura në Bruksel, përfshirë shkeljen e nenit 4 të marreveshjes së shkurtit 2023.

Sipas Presidentes Osmani, Kosova është e përkushtuar për reformat e nevojshme dhe theksoi se, në kontekstin e dinamikave të reja gjeopolitike, Kosovës duhet t’i jepet statusi i kandidatit dhe procesi i zgjerimit të BE-së në Ballkanin Perëndimor duhet të përshpejtohet, bazuar në parimin e meritokracisë.

Ajo ritheksoi gjithashtu nevojën për heqjen e masave të padrejta të vendosura nga BE-ja, në qershor 2023, duke theksuar ndikimin e tyre negativ në jetën e qytetarëve të Kosovës, pa dallim si dhe dëmtimin e vet procesit të dialogut duke e bërë atë të pabalansuar.

“Kosova është dëshmuar tashmë si palë konstruktive në dialog, e angazhuar për paqe, demokraci e sundim të ligjit, prandaj mbajtja e masave të padrejta të BE-së ndaj vendit tonë po i dëmton jo vetëm qytetarët tanë, por edhe balansin e nevojshëm në dialog”, theksoi ajo.

Gjatë takimit u diskutua roli i NATO-s, në ruajtjen e paqes dhe sigurisë në Kosovë, krahas institucioneve të Kosovës, sikurse edhe roli i EULEX-it, në kontekstin e bashkëpunimit me partnerët ndërkombëtarë në fushën e sigurisë dhe sundimit të ligjit.

See insights and ads

Boost post

All reactions:

55

Dr. Lulzim Nika/

Vështirë është të flitet për virtytet, trimërinë dhe meritat e luftëtarëve të palodhshëm të luftës së Drenicës, të prirë nga Shaban Polluzha e Mehmet Gradica, duke marrë parasysh rëndësinë dhe peshën e madhe të kësaj lufte dhe këtyre dy heronjve.

Një dokument që kam marrë nga arkivi i presidentit H.Truman (Declassified: E.O.11632, Sec 3(E) and 3 (D) or (E) ; Dept.of State letter, Aug. 10, 197), tregonte për rezistencën e shqiptarëve te Kosovës ndaj forcave partizane jugosllave, po ashtu tregonte për mosinteresimin e Partisë Komuniste të Shqipërisë dhe krerëve të saj që Kosova të jetë pjesë e shtetit shqiptar, siç ishte gjatë viteve të pushtimit nga Italia fashiste.

Në asnjë takim, përfaqësuesit e komunistëve nga Shqipëria, nuk e kishin ngritur çështjen e Kosovës. Përpjekjet e shqiptarëve të Kosovës për të kundërshtuar konsolidimin e pushtetit jugosllav, pra kjo rezistencë që më e fuqishme ishte në pjesën qendrore të Kosovës, në Drenicë, mbetën të izoluara dhe pa përkrahjen e Shqipërisë.

Drenica ka rol të veçantë e të papërsëritshëm, në historinë tonë kombëtare, por edhe në atë për përgatitjen e gatishmërisë popullore në luftën çlirimtare, ka rolin e papërsëritshëm e të pakrahasueshëm për organizimin dhe ruajtjen e frymës për lirinë e Kosovës.

Shaban Polluzha dhe Mehmet Gradica, këta dy tribunë popullorë që udhëhoqën kryengritjen kundër sllavo-komunistëve, u bënë referencë historike për nacionalizmën shqiptare.

Lufta, trimëria, krenaria dhe lavdia e tyre ishte frymëzim i fuqishëm i luftëtarëve të mëvonshëm, që mbante lart moralin e luftës për të qëndruar deri në fitoren e fundit për lirinë e Kosovës!

Kjo luftë ka pasur një ndikim të jashtëzakonshëm në ruajtjen e idealit të lirisë, duke u bërë një shtyllë e fortë në ndërtimin e vetëdijes kombëtare dhe identitetit të popullit shqiptar. Shaban Polluzha dhe Mehmet Gradica, me guximin dhe sakrificat e tyre, jo vetëm që mbrojtën atdhenë, por gjithashtu krijuan një trashëgimi që i ka frymëzuar brezat e rinj të luftojnë për një të ardhme të lirë dhe të pavarur për Kosovën.

Hisen Berisha/

Administrata e Donald Trump, me qasjen e saj të drejtpërdrejtë dhe shpesh konfrontuese ndaj strukturave globaliste liberale, shihet nga shumë konservatorë si një mundësi për të sfiduar ndikimin e Soros-it dhe rrjeteve të tij ideologjike në Ballkanin Perëndimor, veçanërisht në Kosovë dhe Shqipëri.

Në këtë kontekst, zgjedhjet e 9 Shkurtit në Kosovë dhe formimi i qeverisë pas tyre do të jenë një test i rëndësishëm për të parë nëse një administratë e re Trump do të ketë ndikim në eliminimin e strukturave që e kanë deformuar politikën kosovare dhe e kanë larguar nga orientimi konservator perëndimor.

Fondacionet dhe organizatat e lidhura me George Soros kanë pasur një ndikim të madh në tranzicionin politik të Ballkanit, duke promovuar një elitë politike dhe intelektuale të orientuar drejt liberalizmit ekstrem, shpesh duke zëvendësuar elitat tradicionale kombëtare dhe duke dobësuar institucionet shtetërore përmes projekteve të kontrolluara nga jashtë.

Në Kosovë, Shqipëri dhe vende të tjera të rajonit, bursistët dhe vazalët e Sorosit pa status special, kanë dominuar qeverisjen përmes kapjes së partive politike, ndikimit në media dhe rrjeteve të OJQ-ve.

E tëra kjo ka rezultuar me:

– Një politikë të jashtme të varur nga interesat globaliste liberale dhe jo nga nevojat kombëtare.

– Një ekonomi të kapur nga oligarkët e lidhur me rrjetet e Sorosit, që kanë penguar zhvillimin e një kapitalizmi kombëtar të qëndrueshëm.

– Një politikë të brendshme që favorizon destabilitetin, për të mbajtur vendet e rajonit të dobëta dhe të kontrollueshme nga struktura të jashtme.

– Një agjendë kundër vlerave kombëtare dhe konservatore, duke promovuar narrativat e globalizmit ekstrem, urrejtjes, përçarjes, denigrimit dhe dobësimin e identitetit shtetëror me këtë edhe kombëtar.

A do ta shpëtojë Trump Kosovën nga strukturat soroiste?

Administrata Trump në mandatin e parë tregoi një qasje të ndryshme nga administratat liberale amerikane në Ballkan, duke kërkuar një angazhim më të drejtpërdrejtë në zgjidhjen e problemeve dhe një distancim nga politika tradicionale e “menaxhimit të konfliktit” që i shërbente më shumë strukturave të Sorosit sesa stabilitetit afatgjatë të rajonit.

Me rikthimin e Trump në pushtet, pritet që një nga prioritetet e tij në politikën e jashtme të jetë eliminimi i ndikimit të Sorosit në shtetet aleate, ku hyn edhe Kosova.

Kjo strategji e administratës Trump e përligjur me aktet shtetërore që ka nënshkruar Presidenti Trump me tu ulur në karrigën ekzekutive në Shtëpinë e Bardhë, konsiston në:

– Reduktimin e financimeve për OJQ-të dhe rrjetet që promovojnë destabilitet politik në Ballkan.

– Përkrahjen e forcave konservatore që mbështesin një aleancë të fortë me SHBA-në, bazuar në interesa kombëtare dhe jo në agjenda ideologjike.

– Rishikimin e marrëdhënieve me politikanët e lidhur me Sorosin dhe promovimin e një elite të re politike që nuk është e varur nga fondacionet liberale.

Në rastin e Kosovës, kjo do duhej të nënkuptonte dekapitullimin e klasës politike aktuale që është e mbështetur nga strukturat globaliste dhe ndërtimin e një force të re konservatore që ka për prioritet mbrojtjen e interesave kombëtare dhe forcimin e shtetit.

Ndikimi i Trump në formimin e qeverisë së Kosovës pas 9 Shkurtit

Për SHBA-në, Kosova mbetet një pikë strategjike në Ballkan, por mënyra se si do të menaxhohet ky raport varet nga orientimi i qeverisë së re që do të dalë nga zgjedhjet e 9 Shkurtit.

Kthimi i Trump në pushtet para se të formohet një qeveri e re, shihej si ogur i zi për strukturat e bashkëpunëtorët e Soros.

Pritet se kjo strategji e përligjur e Administratës së re Trump, do të ndikojë në shumë aspekte për ndërtimin e ekipit politik qeverisës në Kosovë dhe jo vetëm, si:

– Mospërkrahjen e një qeverie që bazohet në rrjete të financuara nga Sorosi dhe që ka një qasje liberale-globaliste në raport me politikën dhe ekonominë.

– Mbështetjen e forcave politike që kanë një orientim më të qartë konservator, pro-amerikan dhe të bazuar në vlera kombëtare.

– Riformatimin e aleancave politike në Kosovë, duke larguar ndikimin e elitave të vjetra të korruptuara që kanë shërbyer si ekzekutorë të politikave të Sorosit në rajon.

Në këtë kontekst, administrata Trump do të duhej të ketë një rol kritik në ruajtjen e Kosovës nga riinstalimi i falangave të Sorosit në qeveri dhe institucione, duke mbështetur një strukturë të re politike të djathtë dhe konservatore.

Zhbërja e elitave të korruptuara dhe krijimi i një alternative konservatore në Ballkan

Një nga sfidat më të mëdha për Ballkanin është prania e një elite politike të vjetër, të korruptuar dhe të lidhur me rrjete ndërkombëtare që nuk kanë interes për zhvillimin e kombit, por për ruajtjen e pushtetit të tyre në shërbim të agjendave globaliste.

Si mund të zhbëhen këto struktura?

1. Pastrimi i politikës nga elitat e korruptuara dhe lidhjet e tyre me Sorosin, përmes një procesi të reformës së thellë politike dhe ligjore që eliminon ndikimin e tyre.

2. Ndërtimi i një alternative të djathtë konservatore, që promovon vlera tradicionale, shtet të fortë dhe bashkëpunim strategjik me SHBA-në.

3. Forcimi i sovranitetit ekonomik, duke ndaluar kapjen e ekonomisë nga oligarkët e lidhur me rrjetet globaliste dhe duke mbështetur sipërmarrjet kombëtare.

4. Përkrahja e mediave të pavarura konservatore, që nuk janë të varura nga fondet e Sorosit dhe promovojnë një narrativë ndryshe nga propaganda liberale-globaliste.

5. Forcimi i aleancave mes partive dhe grupeve konservatore në rajon, për të krijuar një kundërpeshë të fuqishme ndaj agjendës globaliste në Ballkanin Perëndimor.

Zërat e parë medial, (për takimin e lidershipit politik e partiak të Kosovës, me përfaqësues të Ambasadës së SHBA në Kosovë, të atashuar nga ish-administrata Biden), që flasin për përafrime politike për ta bërë qeverinë e re, tregojnë se po sfidohet “strategjia” e administratës Trump, e cila po rrezikon të mbetet mirazh diplomatik. E kjo do të ishte vrasje e shpresës për kombet që pas zgjedhjeve në SHBA dhe kthimit të administratës Trump e panë si shpëtim të vlerave nacionale të popujve, identiteteve kombëtare dhe zhvillimit të demokracisë.