Një akademike në krye të Republikës, me përgjegjësi për unitetin institucional, zhvillimin dhe perspektivën euroatlantike të Kosovës.
Prof. Dr. Fejzulla Berisha
Zgjedhja e akademikes Justina Shiroka-Pula në detyrën e Presidentes së Republikës së Kosovës përbën një ngjarje me rëndësi të veçantë për jetën institucionale dhe publike të vendit. Përtej dimensionit politik të procesit zgjedhor, ardhja e një personaliteti nga bota akademike në krye të shtetit e vendos në qendër të vëmendjes marrëdhënien ndërmjet dijes, përgjegjësisë publike dhe ushtrimit të autoritetit shtetëror.
Presidenca e Republikës së Kosovës është një institucion me përgjegjësi të veçanta kushtetuese, përfaqësuese dhe simbolike. Ushtrimi i kësaj detyre kërkon maturi, integritet, paanshmëri, përgjegjësi publike dhe aftësi për të komunikuar me të gjithë faktorët e jetës politike, institucionale dhe shoqërore, të cilat Akademike Justina Shiroka-Pula do i implementojë me dinjitet e ndershmëri.
Me rastin e zgjedhjes së saj, Presidentes së Republikës së Kosovës i urojmë shëndet, mbarësi dhe sukses në ushtrimin e kësaj përgjegjësie të lartë shtetërore.
Dija si vlerë institucionale
Bota akademike nuk është vetëm hapësirë e dijes, e kërkimit shkencor dhe e formimit profesional. Ajo është gjithashtu një mjedis ku kultivohen argumenti, dialogu, mendimi kritik, përgjegjësia intelektuale dhe respekti për mendimin ndryshe.
Përvoja akademike do të përbëjë një vlerë të rëndësishme në jetën institucionale, veçanërisht kur ajo shoqërohet me integritet personal, ndjenjë të përgjegjësisë publike dhe respekt të palëkundur për parimet kushtetuese.
Në këtë kontekst, profili akademik i Presidentes së re përbën një element të rëndësishëm të formimit të saj publik dhe institucional në shërbim të shtetit dhe institucioneve. Kosova ka nevojë për një lidhje më të ngushtë ndërmjet dijes, ekspertizës profesionale dhe vendimmarrjes shtetërore që mishërohen me figurën dinjitoze të Presidentes Justina Shiroka-Pula.
Një shtet modern nuk mund të mbështetet vetëm në vullnetin politik. Ai ka nevojë për institucione profesionale, administratë funksionale, ekspertizë të mirëfilltë dhe vendimmarrje të mbështetur në ligj, fakte dhe analiza të qëndrueshme.
Në këtë drejtim, një Presidencë që ruan komunikim të hapur me botën akademike, institucionet shkencore, profesionistët, shoqërinë civile dhe qytetarët mund të japë një kontribut të rëndësishëm në forcimin e kulturës institucionale dhe të përgjegjësisë publike. Ky është një drejtim që Presidentja e re, përmes formimit dhe përvojës së saj do ta zhvillojë me seriozitet e garanci.
Presidenca dhe përgjegjësia për unitetin
Një nga dimensionet më të rëndësishme të institucionit të Presidentit është roli i tij në përfaqësimin e unitetit të qytetarëve dhe të Republikës. Ky rol merr rëndësi të veçantë në një shoqëri demokratike, ku dallimet politike janë të natyrshme, por ku interesat themelore të shtetit kërkojnë komunikim, bashkëpunim dhe përgjegjësi të përbashkët.
Presidentja e Republikës, brenda kompetencave të saj kushtetuese, do të kontribuojë me siguri në krijimin e një klime më të favorshme për komunikim ndërmjet institucioneve, partive politike, shoqërisë civile, botës akademike dhe qytetarëve. Formimi i saj akademik dhe përvoja e saj publike përbëjnë një bazë të rëndësishme për ta ushtruar këtë rol me maturi, urtësi dhe autoritet moral.
Një presidencë bashkuese nuk nënkupton mungesën e dallimeve politike dhe as shmangien e debatit demokratik. Ajo nënkupton aftësinë për të identifikuar dhe mbrojtur interesat e përbashkëta të shtetit, duke krijuar hapësira bashkëpunimi për çështjet që lidhen me sigurinë, zhvillimin, arsimin, integrimin, sundimin e ligjit dhe interesin e përgjithshëm.
Tradita kombëtare dhe vizioni për të ardhmen
Historia shqiptare dëshmon rolin e jashtëzakonshëm që arsimi, dija dhe kultura kanë luajtur në formimin kombëtar. Nga Rilindja Kombëtare deri te brezat e intelektualëve, mësuesve, studiuesve dhe institucioneve arsimore të kohës moderne, shkolla, universiteti, libri dhe kultura kanë qenë pjesë e rëndësishme e përpjekjeve për emancipim, identitet, liri dhe shtetndërtim.
Në këtë kuptim, përvoja akademike e Presidentes së re do të shihet edhe në një kontekst më të gjerë të rëndësisë që dija ka pasur dhe vazhdon të ketë në zhvillimin e shoqërisë shqiptare dhe në konsolidimin e institucioneve të Kosovës.
Megjithatë, respekti për traditën duhet të jetë i lidhur ngushtë me vizionin për të ardhmen. Kosova nuk mund të ndërtojë një shtet modern vetëm mbi kujtesën historike. Ajo duhet ta shndërrojë këtë kujtesë në energji për zhvillim, arsim cilësor, demokraci funksionale, shtet të së drejtës dhe integrim evropian e euroatlantik.
Tradita dhe moderniteti nuk janë koncepte të kundërta. Ato mund të plotësojnë njëra-tjetrën kur historia shërben si themel, ndërsa vizioni institucional përcakton drejtimin e së ardhmes.
Një shtet që e njeh historinë e vet, por që mendon dhe vepron me përgjegjësi për të ardhmen, është më i aftë të ndërtojë institucione të qëndrueshme, shoqëri të hapur dhe marrëdhënie të besueshme me partnerët ndërkombëtarë.
Përfaqësimi i Kosovës në arenën ndërkombëtare
Republika e Kosovës vazhdon të ketë nevojë për një politikë të jashtme të koordinuar, të qëndrueshme dhe të orientuar drejt interesit shtetëror. Konsolidimi i pozitës ndërkombëtare të Kosovës kërkon diplomaci aktive, profesionalizëm, koherencë institucionale dhe bashkëpunim të vazhdueshëm me partnerët strategjikë.
Në këtë proces, marrëdhëniet me Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Bashkimin Evropian kanë rëndësi të veçantë për sigurinë, zhvillimin dhe perspektivën euroatlantike të Kosovës. Po aq i rëndësishëm është edhe bashkëpunimi rajonal dhe zhvillimi i marrëdhënieve të qëndrueshme me Republikën e Shqipërisë, mbi bazën e respektit për sovranitetin e dy shteteve, interesave të përbashkëta dhe parimeve të fqinjësisë së mirë.
Nga dija në shërbim të shtetit
Në këtë kuadër, mandati i Presidentes Justina Shiroka-Pula është një kapitull i rëndësishëm në zhvillimin e kulturës institucionale të Republikës. Përvoja akademike, përgjegjësia publike dhe roli kushtetues duhet të ndërthuren në funksion të një shteti më të konsoliduar, më demokratik, më të drejtë dhe më të orientuar drejt së ardhmes.
Presidentja e re ka mundësinë që dijen, përvojën dhe autoritetin e saj publik t’i vërë në shërbim të unitetit institucional, të forcimit të shtetit të së drejtës, të zhvillimit të arsimit dhe të konsolidimit të pozitës ndërkombëtare të Kosovës.
Prandaj, urimi për Presidenten e re është njëkohësisht urim për Republikën e Kosovës: që institucionet të forcohen, dialogu të thellohet, përgjegjësia publike të rritet dhe perspektiva evropiane e euroatlantike e vendit të avancohet.
Urime Presidentes së Republikës së Kosovës, akademikes Justina Shiroka-Pula, dhe mbarësi Republikës së Kosovës në këtë kapitull të ri institucional.