• Home
  • Politics
  • Opinion
  • Culture
  • Sports
  • Economy
  • Interview
  • Reporting
  • Community
  • Vatra

Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

ME 1 KORRIK 1970 U SHUA KRYETARI 52 VJEÇAR PETER CHIKOS

July 3, 2018 by dgreca

KRYEVATRANI QË BASHKOI GJAKUN E SHPRISHUR TË ARBËRIT ME SHQIPTARËT E AMERIKËS/

1 peter 2

*KUJTOJMË KRYETARIN E VATRES, PETER CHIKOS, MAJORIN E SHTABIT TE GJENERAL EISENHOWER, QË U DEKORUA ME KRYQIN E FRANCËS DHE YLLIN E BRONZTË TË AMERIKËS(POR JO NGA SHTETI SHQIPTAR)…

20180703_054011

  • PAS LIRIMIT NGA USHTRIA CHIKOS KRIJOI ANGJENSINË MË TË FUQISHME TË SIGURIMEVE NË NEW ENGLAND, U MOR ME MENAXHIMIN E GAZETES DIELLI DHE U ZGJODH KRYETAR I VATRËS-1 parada e vajz
  • ME 20- 30 NËNTOR 1969, ME RASTIN E 60 VJETORIT TË DIELLI AI SOLLI 120 PËRFAQËSUES TË ARBËRESHËVE TË ITALISË NË BOSTON DHE NJU JORK NË VEPRIMTARI 10 DITORE…

1 Peter me vashatPETER CHIKOS KISHTE NJË ËNDËRR: TË BASHKONTE GJAKUN E ARBËRIT NËPËR BOTË…

  • U SHUA ME 1 KORRIK 1970 DHE U PËRCOLL ME PROTOKOLL ZYRTAR TË SHTETIT TË MASACHUSSETTS ME 3 KORRIK.

NGA DALIP GRECA*

Diaspora shqiptare ishte e pafat pse unifikusi i gjakut të shprishur të Arbërit, Peter Genci Chikos, i biri i njërit prej themeluesve të Vatrës, arkëtarit të parë të saj, bashkëshoqëruesit të Fan S Nolit në krijimin e Kishës Orthodokse Autoqefale, ish Kryetari I Besa-Besën, Llambi Chikozit, qe jetëshkurtër. Ai ndërroi jetë në fillim të betejës për të bashkuar gjakun e Arbërit të shpërndarë nëpër botë. Shkoi në vendbanimet e arbëreshëve, në Palermo, në Romë, u prit nga Papa, mori pjesë në veprimtaritë kushtuar 500 vjetorit të Heroit Kombëtar Gjergj Kastrioti, dhe një vit më pas e “tundi” Amerikën tek solli një përfaqësi prej 120 arbëreshësh, profesorë, akademikë, studiues, klerikë, vajza të reja, që për 10 ditë u bashkuan me shqiptarët e Amerikës dhe organizuan koncerte e vizita në Boston, paradën e madhe shqiptare në  Nju Jork, në Avenunë e 6-të, një seminar shkencor 2 ditor, ekspozita pikture me punimet e Ibrahim Kodrës dhe Lin Delisë, Lutje fetare në Katedralen Snt. Patrick, me të tri fetë, darkë solemne me 2 mijë veta etj….

…Ishte vetëm 52 vjeç, kur në mengjes herët të 1 korrikut 1970, në shtëpinë e tij në  adresën:110 Crestvieë Rd,  Belmont, Boston, ndërroi jetë pas një ataku në zemër. Mbrëmjen e kishte kaluar me mikun e tij të mirë, një nga kryetarët e Vatrës ndër vite,doktorin e parë të shqiptarëve në Amerikë Andrew Elia. Kishin biseduar gjatë rreth punëve të vatrës. Peter Chikos sapo ishte kthyer në Boston pas një udhëtimi njëmujor nëpër Evropë, ku kishte takuar personalitete të ndryshme evropiane dhe krerët e mërgatës shqiptare në vijim të ëndrrës së tij për të bashkuar të gjithë shqiptarët.

Kryetari i Vatrës la në pikëllim të thellë familjen e tij, vatranët dhe të gjithë ata që i ishin bashkuar në nismën e tij.

I BIRI I BASHKËTHEMELUESIT TË VATRËS, LLAMBI CHIKOZI

Peter Chikos ishte i biri një patrioti të njohur, që kishte ardhë në SHBA në fillim të Shekullit XX. I ati i tij, Llambi Chikozi kishte qenë në udhëheqje të Shoqërisë Besa-Besën, një ndër nisiatorët dhe mbështetsit e krijimit të Kishës Autoqefale Orthodkse shqiptare, guri i themelit të Federatës. Llambi Chikozi ishte një ndër pesë themeluesit e Vatrës dhe me 28 prill kur Federata u shpall e themeluar atij iu caktua detyra e arkëtarit të parë të Vatrës.

Peter Chikos kishte ardhë në jetë në Janar të vitit 1918 në Boston. Ai kishte qenë një fëmijë i mbarë dhe në mësime shkëlqeu. Peter Chikos mbaroi universitetin për Drejtësi duke përfunduar me rezultate të larta studimet në Northeast të Bostonit, në fakultetin e Drejtësisë.

Gjatë Luftës së Dytë botërore shërbeu në shtabin e Gjeneral Eisenhower në Francën në Armatën e Gjashtë dhe përcolli mesazhe të lirisë amerikane . Ai ishte pjesë e formacioneve luftarake amerikane që cliruan Francën dhe më pas ishte pjesë në komisionin të Kontrollit të Berlinit. Majori Peter Chikos është dalluar në kryrjen e detyrave luftarake. Ai është dekoruar për trimëri dhe zgjuarsi në fushën e luftës me Medaljen”Croix de Guerre avec Palmes” nga Gjeneral Leclerec i Francës e me Medaljen e “Yllit të Bronzit” nga Ushtria e Shteteve të Bashkuara të Amerikës.U largua me nder nga Ushtria në fund të luftës duke pasur gradën e Majorit.

Në jetën civile Peter Chikos ishte po aq i sukseshëm. Ai ishte themelues dhe partner i Agjensisë së Sigurimeve “Chickering Insurance” të Bostonit, nga më të mëdhatë dhe më të suksshmet në të gjithë New England.

PIKËLLIMI I FAMILJES DHE KOMUNITETIT

Ishin mbledhë disa qindar bashkombas në shtëpinë mortore  në Watertoën, në një lagje aristokratike, siç e përshkruan revista “Shejzat”, “Koha”, dhe gazeta që ai e deshi dhe për të cilën punoi me shpirt, “Dielli” shqiptarëve të Amerikës. Pjesmarrësit ishin aq të shumtë sa nuk i merrte shtëpia e madhe mortore, por një pjesë rrinin jashtë dhe policia rregullonte trafikun dhe mbante rregullin. Kryetarit të Vatrës iu bë një nderim i jashtzakonshëm dhe u përcoll me protokoll shtetëror. U trajtua si personalitet i lartë nga shteti amerikan. Katër dhoma ishin plot me kurora me lule të sjella nga personalitetet e shtetit, nga familja, nga vatranët, komuniteti, dhe arbëreshët.

Me 3 korrik kortezhi i gjatë i makinave, të cilit i prinin 6 automobila me kurora me lule, e dërguan arkivolin me trupin e pajetë të kryetarit Chikos në Kryekishën “Shën Gjergji” të Imzot Nolit, në atë kishë, ku kishte kontribuar aq shumë edhe i ati i Peter Chikos Llambi Chikozi, por dhe ai vetë. Kumbona e Katedrales ra përmortshëm duke përcjellë me jehonën e saj njërin nga shqiptarët që pat një ëndërr: Të bashkonte shqiptarët, kudo që jetonin nëpër botë; Kryetarin e Vatrës, Peter Chikos. Kisha nuk mundi t’i merrte të gjithë  bashkombasit që donin t’i jepnin lamtumirën kryetarit të Vatrës.Përpara Kishës ishin mbledhur qindra bashkombas të ardhur nga shtete të ndryshme të Amerikës, por dhe nga Kanadaja. Katedralja ishte mbushë aq shumë sa nuk mund t’i mbante. Arkivoli ishte mbuluar me Flamurin e Shteteve të Bashkuara të Amerikës, nën atë flamur Majori kishte luftuar në radhët e ushtrisë më të fuqishme të botës,madje pranë Gjeneralit të Famshëm Eisenhower. Gjashtë vetë e shoqëronin arkivolin, ku përveç autoriteteve, dallonin ish kryetari i Vatrës Anthony Athanas dhe dr. Hamdi Oruçi, drejtusi i veprimtarive të 60 vjetorit të Gazetës Dielli. Meshën e kryesoi Peshkopi i Kishës Orthodokse Autoqefale Shqiptare në Amerikë Hirësia e Tij Stephan Lasko, i ndihmuar nga At Sotir Dilogjika, At Christ Ellis, At Nick Liolin dhe Arthur Liolin…

Pas meshës Hirësia e tij Peshkop Stephan Lasko mbajti një fjalim prekës. Fjalimin nekrologjik e mbajti dr. Andrew Elia, i cili kishte qenë bashkëbiseduesi i fundit me të ndjerin.

Në emër të Vatrës nga altari i Kishës foli miku i tij, dr. Hamdi Oruçi.

Trupi i kryetarit të Vatrës u varros në të njëjtën varrezë ku pushonin trupat e Fan S. Nolit, Faik Konicës dhe vatranëve të tjerë. Ceremonia u mbyll me drekën e Lamtumirës, që u shtrua në restorantin e famshëm për kohën të Athony Athanas ”Pier Four”. Dy sallat e mëdha të restorantit ishin të mbushura pot. Në drekën e mortit e “qau” me fjalë shpirti kryetarin, që iku në kulmin e punëve të mira për Vatrën, z. Hajdar Tonuzi, ish nën/kryetar i Vatrës.

Në të gjitha veprimtaritë përcjellëse ishin të përfaqësuara zyrta kryesore të shtëtit: Guvernatori, Kryetari i bashkisë, Kongresitët dhe senatorët. Nga Çikago kishte ardhë Profesor  Torielli, i Universitetit të Loyola, që kishte qenë komandant i Petter-t gjatë luftës, kishin ardhë institute të njohura e agjensi sigurimesh etj. Vatra e Bostonit ishte e gjitha aty, por edhe degët e Vatrës nga shtete të ndryshme; nga Detroiti, Waterbury, New Yorku, New Jersey, Chikago, Ohio, Toronto. Një përfaqësi e përbërë nga ish kryetarët e Vatrës qëndronte në krye: Andrew Elia, Ali Arrëza, Christo Thanas, James Thanas, Barney Kirka, Editori i Diellit dr. Athanas Gegaj, Editori i gazetës”Liria” Dhimiter Trebicka. Nga personalitetet e Mërgimit shquheshin: Tahir Kolgjini, Selim Damani, Vasil Germenji, Dr. Rexhep Krasniqi, Lemi Kokalari, Vahit Chika, Nick Kreshpani, Ago Agaj, Reis Agaj, Gjon Gjinaj, një nga luftëtarët e lirisë etj.

Kryetari i Vatrës Peter Chikos la pas: Zonjën Nicholina, tre fëmijët- Marlyn 20 vjecare, Paul 19 vjecar dhe Roberta që atë kohë ishte 15 vjecare; la vëllanë John; dy motra- zonjën Flora Theodore prej Belmont, zonjën Tefi Chani prej Brockton, Boston.

EDHE GAZETA AMERIKANE”THE BOSTON GLOBE” E NDEROI PETER CHIKOS

Gazeta amerikane “The Boston Globe” në numrin e saj të së Enjtes të 2 korrikut 1970, në edicionin e mëngjesit shkroi një artikull special për ta përcjell qyetarin shembullor amerikan Peter Chikos, pa harruar t’i përmend edhe origjinën shqiptare të prindërve si dhe suksesin në drjtimin e Federatës Panshqiptare të Amerikës”VATRA”, bashkimin e mërgatës shqiptare dhe arbëreshe dhe sukseset në jeten ushtarake e civile.Gazeta shkruante : Si offcer i inteligjencës ushtarake ai ka shërbyer në stafin e Gjeneralit Aizenhauer gjatë pushtimit të Francës dhe ka luftuar për çlirimin e saj. Ai ka arrë pjesë në çlirimin e Jugut të Francës si anëtar i grupit ushtarak nr.6 dhe shërbeu në Misionin “Berlin Controll” pas thyrjes së nazistëve.

Për shërbim të jashtzakonshëm në Gjermani ai u dekorua me Medaljen “Ylli i Bronztë” dhe “ Freanch de Croix de guerre With Palms”, shkruante Boston Globe….(Lexoje të plotë në Diellin e printuar..Per me shume fotografi shkoni ne Facebook dielli vatra)

Filed Under: Histori Tagged With: dalip greca, Kujtojme Peter Genci Chikos

A MUND TE GJENI TE DHENA PER GJYSHIN VATRAN?

June 20, 2018 by dgreca

PYETJE: A MUND TE GJENI TE DHENA PER GJYSHIN VATRAN?/1 Huaja
35533780_397924304039879_513555497350070272_n
NË PËRGJIGJE TË INTERESUARËVE PËR DOKUMENTE TË PARARDHËSVE TË TYRE VATRANË-

A MUND TE GJENI TE DHENA PER GJYSHIN VATRAN?-Kështu fillojnë shumica e letrave që vijnë në E-mail-in e gazetës Dielli, ku marrim shpesh pyetje për historinë e Vatrës dhe drejtuesit e saj, por dhe shumë pyetje për dokumentet e identifikimit të të parëve te tyre…. Shumë nga pyetjet mbeten pa përgjigje edhe pse autorët e tyre i përsërisin e i përsërisin në vijëmsi. Po c’pyetje mbeten pa përgjigje? Kryesisht ato që kërkojnë nga arkivi i Vatrës dokumente të paradhësve të tyre me qëllim që t’i shfrytëzojnë ato për të ardhur në Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Edhe pse ne kemi dhënë përgjigje publike se Vatra nuk zotron dokumente të tilla, pyetjet përsëriten. E shumta në Vatër përmes arkivave të saj gjenden emrat, adresat, pjesmarrja nëpër fushatat Kombëtare që organizonte Vatra, por jo dokumente identifikimi, numra pune etj…Për të gjetur hollësi të atilla duhet punuar me avokatët e emigracionit. Cdo i interesuar mund të pajtojë një avokat dhe të ndjekë problemin që e shqetëson. Në regjistrat tona arkivore gejnden të dhëna për ata që kanë pasë detyra drejtuse në Vatër, kanë qenë pjesë e Komisioneve ose degëve, kanë marrë pjesë në fushata Kombëtare si”Fushata për Shpëtimin e Shqipërisë”, “Huaja Kombëtare”, fushata për Imzot Nolin(Shtëpinë e tij), për Banesën e Vatrës, për fondin e Studentëve etj…

PS: Gjithesesi per pyetje ju vazhdoni te na shkruani:gazetadielli@gmail.com

Fotografia paraqet Huane Kombetare qe Organizoi Vatra ne Vitet 1920-21 per t’i ardhe ne ndihme Shtetit Shqiptar,ku mblodhen 197 mije 0 72.98 Dollare(ne ate kohe pagesa e punetoreve nuk i kalonte $5.00)…Si disa nga regjistrat qe nga kohethemelimi i Vatres e rekorde gjat viteve…

Filed Under: Emigracion Tagged With: dalip greca, Gjyshi vatran

NIPRIT E VATRANËVE TË VJETËR ZAGORITË ANËTARËSOHEN NË VATËR

June 18, 2018 by dgreca

NJË PËRFAQËSI NGA HOSHTEVA E ZAGORISË NË SHBA, MYSAFIRË NË VATËR-/

1 e perbashk ElioRreth tryezes1 librat dorezohen1 Mitrua dyshe1 ag drit kater nga ata

Të Dielën, 17 Qershor 2018, një përfaqësi nga fshati Hoshtevë e Zagorisë, u takuan në Selinë e Federatës Panshqiptare të Amerikës “VATRA”. Përfaqësuesi i tyre Koço Sterjo i shkroi editorit të Diellit që më 1 qershor, ku i kërkonte që takimi i hoshtevjatëve të Zagorisë të fillonte në mënyrë simbolike në Shtëpinë e Vatrës në shenjë respekti për paraardhësit e tyre që emigruan në SHBA që në fillim të shekullit XX dhe shumë prej tyre ishin pjesë e Vatrës.

Edhe pse diela ishte një ditë pushimi dhe feste(Father’s Day), edhe pse ishin ndeshjet e Kampionatit Botëror, Kryesia e Vatrës u tregua e gatshme për t’i pritur mysafirët që udhëtonin nga shtete të ndryshme të Amerikës, ndërkohë që kishte dhe hoshtevjatë që ndodheshin në SHBA si vizitorë të përkohshëm tek fëmijët apo të afërmit e tyre.

Mysafirët u pritën nga Kryetari i Vatrës Dritan Mishto, nënkryetari i Vatrës Agim Rexhaj, anëtari i Kryesisë Zef Balaj dhe Editori i Gazetës “Dielli”.

Kryetari i Vatrës u uroi mirëseardhjen në Shtëpinë e Vatrës dhe i përgëzoi për këtë vizitë, pikërisht në  Ditën e baballarëve,  në respekt të paraardhësve të tyre, që dikur ishin pjesë e Vatrës dhe punuan që këtu për Hoshtevën e tyre, Zagorinë, Gjirokastrën dhe gjithë Shqipërinë. Ishin vatranët ata që i dolën për zot Shqipërisë dhe nuk lejuan humbjen e pavarësisë. Më pas Kryetari shprehu keqardhjen e tij për boshatisjen e fshatit Hoshtevë, boshatisjen e Zagorisë dhe të gjithë Shqipërisë për shkak të pamundësisë ekonomike për të jetuar në vendlindje.

Kryetari i Vatrës shprehu keqardhjen edhe për  ksuhtet e vështira në Hoshtevë pas prishjes së Urës 200 vjeçare, Monument Kulture  të Hoshtevës. Ai tha se Vatra mbanë qëndrime kritike për çdo qeveri shqiptare që nuk lufton për rritjen e mirëqenies së qytetarëve, që nxit korrupsionin, që e kthen vendin në urë-kalim për trafikun dhe drogën, që cënon marrdhëniet miqësore me aleatët strategjik, siç janë Shtetet e Bashkuara të Amerikës, atdheu i adaptuar i shumë shqiptarëve etj.

Në emër të Hoshtevjatëve ka folur Koço Sterjo, i cili ka falenderuar kryetarin e Vatrës për mikpritjen dhe më pas ka shpalosur historinë e Hoshtevës, emigrimin nëpër botë dhe ruajtjen e lidhjeve me vendlindjen. Ai tha se hoshtevjatët ndjehen krenarë që përfaqësuesit e fshatit kanë qenë pjesë aktive e Vatrës. Ata kishin krijuar dhe nëj degë të Vatrës në Biddeford, Maine, ku shoqëria hoshteviane që egzistonte atje, në qershor 1912 u bë pjesë e Vatrës.

Në një nga albumet e Vatrës, George Pouleshi-me banim në Montreal të Kanadasë, pjesë e degës së Vatrës atje, bashkfshatar i hoshtevjanëve të Biddeford-it , botoi forgrafinë grupore të 24 hoshteviatëve, që ishin bërë pjesë e vatrës. Në fotografi ishin këta hoshtevjanë: Janaq Mihali, Kristaq Mihali, Stathi Souli, Andon Pali, Stefan Kristani, Rako Kasapi, Gache Pufi, Pandeli Pouleshi, Kicho Andoni, Alex Hilla, Grigor Nine, Dhimitraq Gjika, Mihal Mihali, Kolio Kristani, Jano Qirolari, Lipe Kristani, Vangjel Saqillari, Qirjanko Nder, Lipe Kasapi, Sotir Nine, George Pouleshi, Dhimitraq Andoni, Vasil Saqillari dhe Anastas Konomi.

Hoshtevjatët ndjehen krenarë se njëri prej emigrantët e hershëm nga fshati i tyre,Stathi Suli, arriti që me kontributin e tij të ishte përfaqësues i tyre në Komisionin drejtues të Vatrës për vitet 1917-1918, Komision që përbëhej vetëm nga shtatë vetë- ku kryetar ishte At Fan S Noli, sekretar Loni Kristo, arkëtar Gori Katundi.

Mysafirët i përshëndetën dhe shfaqën qëndrimet e Vatrës për çështjen kombëtare edhe nënkryetari  i  Vatrës Agim Rexhaj, anëtari i kryesisë Zef Balaj dhe editori i Diellit.

Më pas diskutimet ishin të lira dhe secili shfaqi mendimin e tij se si mund t’i vihet në ndihmë vendlindjes.

Vellezerit Filip dhe Hektor Kristani, me banim në Nju Xhersi, në emër të të atit, Milo Kristani, që është bashkëautor i librit”Hoshteva dhe hoshtevjatët”, i dhuruan kryetari Mishto dy kopje të librit për bibliotekën e Vatrës.

Në fund një pjesë e mysafirëve plotësuan formularët e anëtarësimit në Vatër në respekt  të punëve të mëdha Kombëtare që ka bërë Vatra dhe në respekt të paradhësve të tyre, që panë tek Vatra, mundësinë e shpëtimit të Kombit.

Pas dy orësh takim në Vatër, hoshtevjatët u zhvendosën në një restorant në Bronx, për ti vazhduar atje bisedat.(dg)

Filed Under: Featured Tagged With: dalip greca, Hoshtevjanet, mysafire en Vater

ASSOCIATED PRESS: MBRETI I SHQIPTARËVE PUNONTE 18 ORË NË DITË

June 16, 2018 by dgreca

1 dielli me ZogMbreti i shqiptarëve punonte 18 orë në ditë. Këtë lajm e jepte Agjensia e prestigjioze amerikane e lajmeve”Associated Press) me 9 qershor 1929 dhe e ribotonte Dielli në numrin e tij të 14 qershorit 1929. Agjensia” Associated Press “informonte: Mbreti i shqiptarëve, Zog I, ndonëse nuk ka më shumë se një vit që ka ardhë në fron, ka fituar emrin e Monarkut më punëtor në botë- Tetëmbëdhjetë orë pune të pandërprera ditë dhe natë-me 10 minuta shëtitje nëpër pallat çdo dy orë-është puna që bën çdo ditë. Mbreti ngrihet në mëngjes në orën gjashtë. Pi një kafe të zezë, ndez një cigare, dhe pastaj i përvishet punës.
Me përjashtimin e pak minutave që shkon çdo ditë me të Ëmën, të cilën e do dhe e nderon shumë, nuk e le tryezën e punës gjer në mes të natës.
Miqtë e Mbretit thonë se i mungojnë njerëzit e shkolluar, vendi s’ka universitet, i mungon dhe besimi që të ngarkojë të tjerë njerës me punëra të shtetit dhe prandaj ngul këmbë ta bëjë çdo gjë vetë.Po nëqoftëse e qeveris Shqipërinë në bazë të një njeriu të vetëm, ay s’ka aspak dukjen e diktatorit. Me pamjen e tij të butë, hundë të gjatë, gojë delikate, me një qëndrim plot dinjitet dhe një dukje aristokratike, të kujton më shumë një njeri nga fëmijët fisnik të Francës ose Austrisë, që s’i ka vrarë kurrë mendimi dhe puna. Po Mbreti më i ri i Evropës, larg nga të qenit -diletant-ose njeri sallonesh, e qeveris vendin e tij me dorë të hekurt ,po të drejtë, dhe i jep popullit një shembull të shkëlqyer me punën e tij të parreshtur.
Kur Korespondenti i Associated Press-it, e vizitoi sot në Pallat (9 Qershor 1929), e gjetiMbretin duke përkëdhelur dhe shkonte kohën me një tufë shkabash(shqiponjash), të maleve, të cilat i ka zbutë vetë.
“Duke qenë se Shqipëria është një vend me shkëmbinj dhe male të larta”, tha MBreti duke qeshur- në një gjermanisht të mbaruar,”këtu kemi aq shkaba sa ju në Amerikë keni rebece(Sparrows).
Si gjithë shkabat e botës, shkaba e Shqipërisë ëshët kryelartë, e guximshme, independente, prandaj e bamë simbolin e lirisë kombëtare, siç e ka bërë dhe Amerika. Me që populli im m’i sjell me shumicë, si dhuratë, tani kam mjaft prej ryre sa të eksportoj ca në Amerikë”… Pastaj duke qeshur Mbreti shtoi:”Po populli Amerikan ka mjaft shkaba dhe mjaft Liri”…(Përgatiti për Diellin: D. Greca)

Filed Under: Histori Tagged With: Associated Press, dalip greca, Mbreti Zog I

MJEKJA E PARË SHQIPTARE NË AMERIKË

June 14, 2018 by dgreca

1 Dhimitra Tsina.JPG

MJEKJA E PARË SHQIPTARE NË AMERIKË(JO VETËM) U DIPLOMUA NË QERSHOR 1929/

Vajza e parë shqiptare që u diplomua në Amerikë ishte Dhimtra Tsina. Ajo i përfundoi studimet për mjeksi në Universitetin e Bostonit më 1929 dhe diplomën e mori të Martën me 18 Qershor 1929. Njoftimin e ka dhënë gazeta “Dielli” organ i Federatës Panshqiptare të Amerikës”VATRA” në numrin e saj 5084(877), qershor 1929. Kryeredaktor i Gazetës në atë kohë ishte Aqile Tasi.

Diplomimi në Mjeksi i së parës vajzë shqiptare në SHBA, dhe jo vetëm, përcillet nga shqiptaret si një arritje e madhe e emancipimit dhe shkollimit të femrave shqiptare. Dielli shënon se ajo ishte e para vajzë shqiptare në botë, përfshi edhe Shqipërinë, që bëhej mjeke. Dielli dhe Vatra e përgëzojnë zonjushën Tsina, e cila i përrfundoi studimet shkëlqyshëm.

Gazeta “Dielli” në kronikën qe publikoi sjell edhe këtë hollësi:Megjithëse dr. Tsina kishte të drejtë që pas diplomimit të hapte zyrë mjeksie kudo në Amerikë të Veriut, me që provimet i kreu me sukses përapara se të përfundonte viti shkollor në Universitet,-  këtë mot ajo do të hyjë për praktikë në New England Hospital for Women and Children.

Pas ca kohe praktikë në SHBA, Zonjusha Tsina ka nder mend të shkojë në Shqipëri që t’i shërbejë vendit të saj, shkruante Dielli.

Besojmë se vlen të shënohet me këtë rast, theksonte Dielli,-  se në të gjithë vjetët që ka vazhduar mësimet universitare, zonjusha Tsina s’ka patur tjetër përkrahje për të zënë në gojë, përvec përkrahjes së vëllait të saj Vasil Tsina. Vetëm sivjet(pra për vitin 1928-29) ajo morio një dhuratë nga Mbreti Zog I prej 250.00 dollarësh (dyqind e pesëdhjetë) për rezultatet e larta që arriti. Këtë dhuratë asaj ia pat dorëzuar Ministri i Mbretërisë Shqiptare në Uashington, shkëlqesia e Tij Faik Konitza.

Doktoresha Dhimtra Tsina është shumë e njohur për vatranët e vjetër përmes gazetës Dielli. Ajo shpesh ka botuar shkrime mjeksore, këshilla, dhe ka trajtuar cikle të tëra shkrimesh per problemet mjeksore, vecanërisht për gratë dhe fëmijët. Dr. Dhimtra u specializua për Gjinekologji. Ajo u martua me Dr. Andrew  Elia, i cili kishte shërbyer si komandant Lt në Marinën e SHBA. Ai ishte oficer -mjek, në një anije furnizimi gjatë Luftës së Dytë Botërore.(përgatiti për Diellin: d greca)

Filed Under: Histori Tagged With: dalip greca, Mjekja e pare shqiptare, SHBA-Dhimitra Tsina

  • « Previous Page
  • 1
  • …
  • 39
  • 40
  • 41
  • 42
  • 43
  • …
  • 135
  • Next Page »

Artikujt e fundit

  • Potret kushtuar guximtarit të përndjekur Qemal Agaj
  • Shqipëria Nuk Ka Nevojë të Bëhet Singapor — Ka Nevojë të Bëhet Baltike
  • “PRIJATARËT E LAVDISË” – POEZI NGA VALBONA AHMETI
  • Gjuhën shqipe nuk e humb Norvegjia, e humbim ne në shtëpi
  • Një letër – Dy intelektualë – Tri dekada më vonë
  • Propaganda…
  • 𝐃𝐢𝐩𝐥𝐨𝐦𝐚𝐜𝐢𝐚 𝐞 𝐒𝐞𝐧𝐭𝐢𝐦𝐞𝐧𝐭𝐞𝐯𝐞 𝐌𝐢𝐝𝐢𝐬 𝐊𝐨𝐦𝐛𝐞𝐯𝐞: 𝐑𝐢𝐤𝐭𝐡𝐢𝐦𝐢 𝐢 𝐍𝐣𝐞𝐫𝐞̈𝐳𝐢𝐦𝐢𝐭 𝐧𝐞̈ 𝐧𝐣𝐞̈ 𝐁𝐨𝐭𝐞̈ 𝐊𝐨𝐧𝐟𝐥𝐢𝐤𝐭𝐮𝐚𝐥𝐞
  • LËVIZJA KOMBËTARE – NGA AUTONOMIA TE PAVARËSIA E SHQIPËRISË
  • “VATRA” në Boston ju fton në “Albanian Boston Community Center” më 17 janar 2026
  • NGA NJË KOLONI DE FACTO NË NJË KOLONI DE JURE
  • ADEM DEMAÇI, JO THJESHT FIGURË E REZISTENCËS, POR KATEGORI KONCEPTUALE E SHTETFORMIMIT
  • Roli i gazetës “Arnavud/Shqipëtari” në formimin e vetëdijes kombëtare te shqiptarët përballë politikave turqizuese të xhonturqve
  • Si investonte Serbia në thellimin e përçarjeve ndërmjet udhëheqësve shqiptarë dhe në shkëputjen e tyre nga ndikimi austro-hungarez
  • Marrëdhëniet e Gjergj Kastriotit – Skënderbeut me Republikën e Venedikut sipas dokumenteve të Arkivit Apostolik të Vatikanit, Arkivit të Shtetit të Venedikut dhe burimeve historike botërore
  • “U SHKEPUT NJE METEOR POR ZJARRI MBETET ZJARR…!”

Kategoritë

Arkiv

Tags

albano kolonjari alfons Grishaj Anton Cefa arben llalla asllan Bushati Astrit Lulushi Aurenc Bebja Behlul Jashari Beqir Sina dalip greca Elida Buçpapaj Elmi Berisha Enver Bytyci Ermira Babamusta Eugjen Merlika Fahri Xharra Frank shkreli Fritz radovani Gezim Llojdia Ilir Levonja Interviste Keze Kozeta Zylo Kolec Traboini kosova Kosove Marjana Bulku Murat Gecaj nderroi jete ne Kosove Nene Tereza presidenti Nishani Rafaela Prifti Rafael Floqi Raimonda Moisiu Ramiz Lushaj reshat kripa Sadik Elshani SHBA Shefqet Kercelli shqiperia shqiptaret Sokol Paja Thaci Vatra Visar Zhiti

Log in

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Cookie settingsACCEPT
Privacy & Cookies Policy

Privacy Overview

This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these cookies, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may have an effect on your browsing experience.
Necessary
Always Enabled
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Non-necessary
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
SAVE & ACCEPT