Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

Dy poezi ne Sofren e Diellit nga Faslli Haliti

by

FASLLI  HALITI/

E DO ZAKONIN, BABA…/

Shtatë ditë/

Shtatë net/

Krisi kënga,/

U drodh vallja,/

Buçiti gërrneta,/

Gjëmoi, u ça darja./

Ditën e tetë u ngjit vajza nuse mbi kalë/

Umj, unj, unj nisi vajza  nuse të qajë…/

Zbritmani  çupën nga kali/

Zbritmani nga kali i huaj/

Ku po ma çoni çupën /

Me zor/

Duke qarë,

Ku po ma çoni?

E kërkon zakoni baba, zakoni…!

 

Prill, 2016

NDËRSA…

                                  

                                 Migjenit      

 

 

 

Ndërsa të tjerët mërmëritnin

Migjeni buçiste,

Zgjonte

Të përgjumurit

Ndizte vatrat e shuara.

Kur të tjerët qëndisnin mandilet

Migjeni qepte, arnonte  zhelet e mjerimit

 

Sapo feks agu gjer në rrezet e mbrame të perëndimit!

 

 

 

2016

 

 

 

ZHAK PREVER &EVGENIJ EVTUSHENKO NE SOFREN E DIELLIT

by

EVGENIJ EVTUSHENKO/

MONOLOG I NJERIUT TË PASNESËRMË/

 Adami dhe Eva nuk kishin parti,/

arka u projektua nga jopartiaku Noe./

Të gjitha partitë me buzëqeshjen malinje,/

i shpiku djalli – ai ka shije të keqe./

 Dhe mbase në zemër të vetë mollës,

ç’krimb ishte mbyllur – krimb e gjarpër në një

Politika – profesioni me origjinë diabolike

dhe njerëzit u krimbën pastaj.

 

Politika shpiku policinë,

politika shpiku liderët,

futi njeriun e gjallë në rresht

dhe i ndau njerëzit në kuadrate.

 

Ku është partia e vejushës, e pelegrinit të gjymtuar,,

Partia e fëmijës dhe e familjes, ku është?

Ku është kufiri midis Magdalas dhe Majdanekut,

dhe në mes Oswiecimit dhe Songmit?

 

Një ditë, një ditë, një ditë,

stërnipërve të kohëve moderne të gjitha partitë

do t’u vijnë në mendje si një gjë e largët,

si egërsira, Babilonia e madhe.

 

Dhe do të ketë një botë pa të gjymtuar në varrezë,

pa sakatë moralë në pushtet,

dhe një parti e vetme në të:

emri i saj i thjeshtë – njeri.

                     

Shkruar në vitin 1972 – Botuar në vitin 1991

Përktheu: Faslli Haliti

ZHAK PREVER  –  1900 – 1977/

 

1.TË RINJTË QË DUHEN  /

Të rinjtë që dashurohen puthen në këmbë

Përballë portës së natës

Kalimtarët që kalojnë i tregojnë me gisht

Por të rinjtë që dashurohen

S´janë aty për askënd

Është vetëm hija e tyre

Që dridhet në errësirë

Që shkakton tërbimin e kalimtarëve

Përbuzjen e tyre nënqeshjet e tyre

Zilinë e tyre

Të rinjtë që dashurohen s´janë aty për askënd

Ata janë diku shumë më larg se nata

Shumë më lart se dielli

Janë në shkëlqimin verbues të dashurisë së tyre të parë.

 Përktheu: Faslli Haliti

 

 

NOBELISTET-NOBELISTI X 1945, GABRIELA MISTRAL

by

  Ne Foto: Gabriela Mistral (poete kiliane, 1889-1957)/
Gabriela Mistral është pseudonimi i Lucila Godoy Alcayaga, poeteshë kiliane- diplomate, edukatore dhe feministe e cila ishte e para grua Latino- Amerikane e cila fitoi çmimin Nobel në letërsi në vitin 1945. 
Lindi: 7 prill 1889 Vicuña, Kili
Vdiq: 10 janar 1957 në Hempstead, New York, të Shteteve të Bashkuara 
_____________________________________

MOTIVACIONI

“për lirikën e saj, të frymëzuar nga emocione të forta, që e ka bërë emrin e saj një simbol të aspiratave idealiste të të gjithë botës së Amerikës Latine”

_______________________________________

 GJËRAT

Dua gjërat që nuk i pata kurrë,

të tjera që nuk i kam më;

prek një ujë të qetë,

shtrirë mbi livadhe të ftohtë,

që pa erë dridhëronte

në një kopsht që ishte kopshti im.

E shoh siç e shihja;

më vjen një mendim i çuditshëm

dhe luaj lehtë me këtë ujë

si me peshk apo mister.

PARAJSË 

Hapësirë shpirti prej ari
dhe në të shtrirët e artë
dy trupa si sfera ari;
një trup i famshëm
që dëgjon, një trup
i famshëm që flet  nëpër livadh,
në të cilin asgjë nuk flet;
një frymëmarrje që vete në një tjetër frymëmarrje
dhe një fytyrë që dridhet prej saj,  në një livadh, ku asgjë s’dridhet.
Sjellin ndërmend kohën e trishtuar
në të cilën të dy kishin Kohë
dhe prej saj jetonin
të pikëlluar,
në orën e gozhdës së artë
në të cilën Koha ngriu
në prag
si qen endacak. …

 

AMARE, PASSIONE, POESIA, SENSO DELLA VITA

MË JEP DORËN DHE NE DO TË VALLËZOJMË

Më jep dorën dhe do biesh në dashuri

si një lule e vetme do të jemi

si një lule e vetme e asgjë më shumë.

Të njejtin varg do të këndojmë

me të njëjtin ritëm do të vallëzosh

Si një kalli do të dallgëzojmë

si  një kalli asgjë më shumë.

Ti quhesh trëndafil dhe unë shpresë

por emrin tënd ti do ta harrosh

sepse ne do të jemi një valëzim

mbi kodër dhe asgjë më shumë.

 Përktheu: Faslli Haliti

 

 

NOBELISTET-PIRANDELLO, NOBELISTI I IX

by

NOBELISTI  IX  1931/         

NE FOTO:LUIGI PIRANDELLO, NOBEL 1934/

Luigi Pirandello (Girgenti, 28 qershor, 1867 – Romë, 10 dhjetor 1936) ishte një dramaturg, shkrimtar dhe poet italian, i nderua me Çmimin Nobel për Letërsi në vitin 1934. Për prodhimin e tij, çështjet që shqyrtohen dhe inovacionit të rrëfimit teatror  konsiderohet ndër dramaturgët më të mëdhenj të shekullit të njëzetë. Ndër veprat e tij spikasin  disa romane dhe tregime të shkurtra  dhe rreth dyzet drama , e fundit prej të cilave jo e plotë.

MOTIVACIONI:

«për guximin e tij dhe përfaqësimin e zgjuar  të artit dramatik dhe teatral»/

GLOBI

Ja globi: një top kartoni,

që  rrotullohet rreth një boshti të brendshëm.

Rrotullohet…pista me ngjyra të ndryshme

synon kufirin e vet, të çdo kombi.

 

 Ky, është Oqeani Atlantik; dhe është det

sa i kaltër duket. Kjo masë dallgësh

këtu janë malet: Alpet. Roma

është kjo pikë që duket e s’duket.

 

Kush do ta dallonte në shikim të parë? Megjithatë

ka njerëz të mëdhenj, madje të pavdekshëm,

në këtë lodërzë ; të këqija të mëdha

dhe të mira të mëdha dhe dashuri të mëdha dhe përkujdesje…

 

Prandaj unë e mbaj atë në duar,

e rrotulloj me një gisht.

Lojë e marrë! I japim fund?

Përgatit katastrofën e botës për nesër.

Përktheu: Faslli Haliti

CIKLI I NOBELISTEVE- ERIK AXEL KARLFELDT, NOBELISTI I VITIT 1931

by

NOBELISTI  VIII-  1931/

Ne Foto:Erik Axel Karlfeldt 1864 – 1931 NOBEL 1931/

 Erik Axel Karlfeldt (Avesta, 20 korrik, 1864 – Stockholm, 8 prill, 1931) ishte një poet suedez. Në vitin 1931, menjëherë pas vdekjes së tij ai u nderua me Çmimin Nobel për Letërsi, Ai e kishte refuzuar (duke qenë një anëtar i Akademisë) në vitin 1918._________________

MOTIVACIONI

“poezia e Erik Axel Karlfeldt”

______________________________________________

 MAGJISTARE 

 Kur nata nebulozë është gri

si argjili dhe me avuj të lagshtë,

shtriga shtatzëne vesh

veladonin e saj dhe del

jashtë derës fshehurazi; zvarritet

përreth shtëpive rakitike, kasolleve;

midis tufave nguruese të barit gjethedielli,

mes xhufkave të çikoçelëve dhe graminaçeve.

Pastaj kthehet dhe përmbytur nga një napë e lagur

shtrydh vesën në një kupë.