Po sikur gjyshi im të ishte gjallë?!/

Nga  Marjana BULKU/

Është kjo ndjesia që më përshkon sa herë që shkel në Vatër, sa herë që shoh ato foto historike që për ne që jetonim matanë telash me gjemba ishin të ndaluara, të vdekura, tradhëtarë , agjentë ,,,e çfarë nuk ishin.

Më duket sikur gjyshi im është gjallë…

Është ky dyshimi që më përshkon sa herë shkel në vatër ku takon ata që izolimit i ikën por kurrë atdheut. Duket sikur sejcili prej tyre ka mall , ka brengë , ka diçka të pathënë që koha , ikja , arratisja ia preu në mes.

Aty ora ka mbetur diku në vitin 195… .

Është ky perceptimi im kur shoh jo luksin por librat, orenditë , gjithçka të mirmbajtur nga duar gjyshësh .

Kur dëgjoj Gjonin, Zefin Gjekën…fytyra e gjyshit të arratisur , bëhet një me ta. E njejta histori zhgënjimi me vendin e amës që bijtë ia braktisin një nga një prehërin e ngrohtë, i njëjti zemërim me kohën që pjell vetëm pushtete të padrejta që vret të drejtët, të diturit, ëndërrimtarët

Kur çelet ajo portë qoftë edhe për të thithur ajrin e jetës apo pritur njerëz unë ndjej se nuk hyj kurrë vetëm. Me mua është historia e pashkruar e një të ikuri të cilin familja e quante të vdekur, madje as varrin nuk ia di , sepse ky është fati i kombeve pa zot, si ai i robërve  endacakë ku portat e kthimit janë të mbyllura që në ikje.

Aty gjithçka shndërrohet në histori…

E shkruar ose jo , e pranuar apo e kundërta , teksa hyn e del prej Vatrës diçka ke marrë me vete domosdoshmërisht.

Është një vend ku bashkohen breza, histori dhe një popull që për fat të keq u mësua të jetojë i ndarë , edhe pse prej një  gjuhë, një kulturë por pre flamujsh të ndryshëm, melankolish.

Aty ti mund të bisedosh me etërit…me ata të mohuarit , të sulmuarit, akuzuarit që për ne të përtej gjembave ishin të ndaluar.

Vonë, e di , është shumë vonë për të kuptuar pse mama kur isha fëmijë gjithmonë më thoshte se babai i saj kish vdekur, dhe unë ende vazhdoj të ëndërroj se historinë e tij do nis ta shkruaj sapo tja zbuloj varrin , atje në vendin ku jetoi për 30 vjet .

Kur ulem në Vatër ndjej dialogun e munguar me etërit, këtë shtyllë të fortë që bashkon, trashëgon emër ,histori e pasuri.

E çfarë trashëguam ne?!

Pyes veten … Në familjen me baballarë të dënuar, internuar, arratisur, pushkatuar, historitë arratisen në drejtime të paditura dhe e vërteta mjegullohet duke i lënë brezat brenda një tradhëtie pa autor, brenda një kaosi me shumë autor ku autorët janë në një duel të heshtur që vret pafajsinë.

Po ne paskemi trashëguar mjaft … Më thonë muret plot me foto e histori që flasin, heshtin, vallëzojnë me fatet .

Ky prag,,, ah ky akt dialogu i munguar me etërit .