• Home
  • Politics
  • Opinion
  • Culture
  • Sports
  • Economy
  • Interview
  • Reporting
  • Community
  • Vatra

Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

SHKOLLA SHQIPE “PRANË TEJE” NË ROMË, GJUHË DHE IDENTITET KOMBËTAR TE SHQIPTARËT E ITALISË

November 1, 2024 by s p

Sokol Paja/

Edmond Ndoj themelues i shkollës shqipe “Pranë Teje” në Romë, Itali, rrëfen ekskluzivisht për gazetën “Dielli”, Organ i Federatës Pan-Shqiptare të Amerikës VATRA, New York, ruajtjen e identitetit kombëtar, historisë, gjuhës, kulturës dhe traditës shqiptare në Romë të Italisë, nëpërmjet mësimit të gjuhës e kulturës shqipe dhe aktiviteteve sociale, humanitare e patriotiko-kulturore. Në rrëfimin e dhënë Editorit të “Diellit” Sokol Paja, themeluesi Edmond Ndoj tregon se Shkolla Shqipe në Romë ka marrë emrin e shoqatës “Pranë Teje” dhe quhet Shkolla “Pranë Teje”. Ne kemi menduar të jemi pranë familjeve shqiptare duke ju mundësuar fëmijëve të tyre të mësojnë gjuhën, kulturën, historinë dhe traditat shqiptare nëpëmjet mësimit shqip si qendër edukative dhe kulturore. Shkolla e kryen aktivitet çdo të shtunë për 8 muaj me radhë. Mësimi zhvillohet paradite nga ora 10.00-12.00 dhe pasdite nga ora 15.00-17.00. Gjithçka është mundësuar për shqiptarët nga shoqata “Pranë Teje”, tregon për Diellin z.Ndoj. Kurrikula mësimore që përdorim është e bërë posaçërisht për diasporën, pra janë libra që janë bërë për fëmijët që janë rritur dhe jetojnë jashtë Shqipërisë, tregon detajet themeluesi Ndoj teksa shton se librat i ka dhuruar Ambasada Shqiptare në Romë. Shkolla ka pasur shumë mbështetje nga prindërit gjithashtu ka pasur shumë interes edhe nga fëmijët. Ju bëjmë thirrje të gjitha familjeve shqiptare jo vetëm në Itali por në të gjithë botën të ruajnë ndër breza gjuhën shqipe sepse gjuha është identiteti i kombit tonë shqiptar.

Shoqata “Pranë Teje” ka 3 vite që është aktive në Shqipëri dhe Itali, duke mbështetur familjet shqiptare me vështirësi ekonomike. Shoqata ka vazhduar aktivitetin e saj si në Shqipëri ashtu dhe në Itali dhe ka për qëllim krahas ruajtjes së gjuhës shqipe edhe përmirësimin ekonomik e social të shoqërisë shqiptare e shqiptarëve në Romë. “Ne ecim me moton se jo të gjithë ne mund të bëjmë gjëra të mëdha por ne të gjithë mund të bëjmë gjëra të vogla me dashuri të madhe, siç na porosit shenjtorja shqiptare Nana Tereze” tregon me krenari Edmond Ndoj. Mësimi i gjuhës shqipe është e vetmja formë për të ruajtur identitetin kombëtar e traditat tona larg atdheut. Shkolla i mëson fëmijët gjithçka që ka të bëjë me historinë, traditat, kulturën shqiptare. Fëmijët në shkollen “Pranë Teje” mësojnë çdo gjë që është e rëndësishme për Shqipërinë dhe shqiptarët, për lavdinë e historinë shekullore.

Shkolla “Pranë Teje” tregon për Diellin e Vatrës z.Edmond Ndoj ka pasur mbështetje të madhe nga institucione të ndryshe dhe nga familjarë shqiptarë dhe biznese si shqiptare ashtu dhe italiane ku kanë dashur të japin kontributin e tyre të çmuar për shkollën ku mësojnë fëmijë tanë. Z.Ndoj tregon reth nivelit të fëmijëve në shqip dhe punën me ta: “Fëmijët në përgjithësi kanë njohuri për gjuhën shqipe disa më shumë dhe disa të tjerë më pak. Ka familje që e kanë praktikuar gjuhën në familjet e tyre ka dhe nga ata që për arsye të ndryshme nuk kanë pasur mundësi që të ua mësojnë. Fëmijët janë të moshave të ndryshe duke filluar nga mosha 6 vjeç dhe sipër kjo e bën të vështirë për mësuesit por jo të pamundur” citon z.Ndoj. “Mendoj se sa më shumë të dimë për një vend aq më shumë e duam. Gjithashtu dhe në shkollë mësojnë për shumë gjëra që ne na bëjnë krenarë si Nënë Tereza, Skenderbeu dhe shumë figura të tjera që kanë bërë histori në Shqipëri dhe që njihen nga e gjithë bota. Fëmijët rriten duke e dashur vendlindjen e tyre dhe duke mos e harruar kurrë atdheun” rrëfen sinqerisht për Diellin e Vatrës z.Edmond Ndoj i cili jeton prej 19 vitesh në Itali dhe prej dy vitesh kontribuon për komunitetin shqiptar në Romë të Italisë.

Filed Under: Opinion

Ç’ është populizmi?

November 1, 2024 by s p

Nga Jan-Werner Müller/

Ky libër analitik dhe provokues shtrihet në histori dhe merr shembuj nga Amerika Latine, Evropa dhe SHBA-ja, për të përcaktuar karakteristikat e populizmit dhe shkaqet e thella të triumfit elektoral në kohët tona. Sipas autorit, populizmi është gjithmonë anti-pluralist. Ndërsa populistët mund të fitojnë zgjedhjet dhe të qeverisin, ata tentojnë të përmbysin institucionet demokratike sapo të jenë në pushtet. Ata shpesh minojnë gjyqësorin, dobësojnë shtypin dhe kërkojnë të gërryejnë kontrollet mbi autoritetin e tyre, duke i transformuar sistemet demokratike në regjime më autoritare.

Sipas Muller karakteristikat e populizmit përfshijnë:

1. Retorikë Anti-elitë: Populistët shpesh e përshkruajnë veten si mbrojtës të popullit kundër interesave të elitës.

2. Fokusi në “vullnetin e popullit”: Populistët zakonisht flasin për “vullnetin e popullit” si një vlerë supreme që duhet të udhëheqë qeverinë, duke shpërfillur ose sfiduar procedurat tradicionale demokratike.

3. Qasje “Ne kundër Tyre”: Populizmi e ndan shoqërinë në dy grupe të kundërta: “ne”, populli i zakonshëm, kundrejt “atyre”, elitave dhe institucioneve të korruptuara.

Ndërsa populizmi mund të jetë i majtë ose i djathtë, ai shpesh bëhet i kontestueshëm sepse priret të nxisë polarizimin dhe të përdorë retorikë të fortë që mund të cenojë institucionet demokratike dhe sundimin e ligjit.

Ai shpjegon se populistët bëjnë pretendime specifike që i dallojnë ata nga aktorët e tjerë politikë. Këto pretendime rrotullohen rreth pikëpamjes së tyre moraliste për politikën dhe qasjes së tyre përjashtuese ndaj përfaqësimit. Ja çfarë thonë zakonisht populistët, sipas Müller:

– Vetëm ne përfaqësojmë popullin e vërtetë

Populistët pretendojnë se janë përfaqësuesit e vetëm autentikë të “popullit”. Ata argumentojnë se kanë një lidhje unike me popullin dhe vullnetin e tyre, ndryshe nga kundërshtarët e tyre, të cilët portretizohen si pjesë e një elite apo establishmenti të korruptuar. Ky është një element kyç që përcakton populizmin – nuk ka të bëjë vetëm me kritikën e elitave, por me pretendimin e një monopoli mbi legjitimitetin politik.

Cfarë bëjnë populistët, ose populistët në pushtet…

•Në *Çfarë është Populizmi?*, Jan-Werner Müller përshkruan se si populistët në pushtet zakonisht sillen në mënyra që minojnë demokracinë:

•1. **Mënimi i institucioneve**: Populistët dobësojnë institucionet demokratike si gjyqëstarët, mediat e pavarura dhe legjislaturat, të cilat ata i shohin si barriera për sundimin e tyre. Ata shpesh zëvendësojnë gjyqtarët, censurojnë ose kooptojnë shtypin dhe anashkalojnë partitë opozitare.

•2. **Pretendimi i përfaqësimit ekskluziv**: Populistët këmbëngulin se ata janë përfaqësuesit e vetëm legjitim të “popullit”, duke i hedhur poshtë kundërshtarët dhe kritikët politikë si të korruptuar ose armiq të kombit.

•3. **Refuzimi i pluralizmit**: Populistët nuk tolerojnë mospajtimin ose diversitetin në pikëpamjet politike, duke përjashtuar pakicat dhe grupet opozitare, duke sulmuar kështu thelbin e pluralizmit demokratik.

•4. **Shfrytëzimi i krizave**: Ata shpesh përdorin kriza reale ose të prodhuara—si emergjencat kombëtare ose kërcënimet e sigurisë—si një pretekst për të zgjeruar fuqinë e tyre dhe për të justifikuar masat e jashtëzakonshme, duke gërryer kontrollet dhe ekuilibrat.

Përgatiti: Prof. Dr. Sylë Ukshini

Filed Under: Komente

507 vjet Reformacion

November 1, 2024 by s p

Dr. Bledar Kurti/

Më 31 tetor, 1517, Martin Luther-i gozhdoi në portën e Kishës së Wittenberg-ut, Gjermani, 95 tezat e tij, të cilat do shënonin fillimin e Reformacionit, do ndryshonin historinë e Evropës e të botës, duke reformuar rrënjësisht Krishterimin dhe themelet e shteteve si Gjermania, Zvicra, Anglia, Skocia, Vendet e Ulëta dhe Skandinavinë, duke shërbyer më pas edhe në themelimin e SHBA. Ndaj nuk është rastësore që këto vende protestante vazhdojnë të renditen të parat në botë për nivelin e demokracisë, sundimin e ligjit, respektimin e të drejtave të njeriut, dhe mirëqenien për qytetarët.

Reformacioni ndikoi në standardizimin e gjuhëve amtare të kombeve evropiane: anglishten, gjermanishten, etj, përfshirë edhe gjuhën shqipe me Mesharin e Gjon Buzukut (1555) i cili i shtyrë nga përkthimi i Martin Luther-it i Biblës në gjermanisht, përdori gjuhën shqipe e jo atë latine në formulën e pagëzimit, liturgjinë dhe shërbesën meshare.

Reformacioni tronditi monarkitë dhe supremacitë; themeloi konceptin e “rëndësisë dhe lirisë së ndërgjegjes”, e cila prevalon mbi çdo autoritet e duhet të udhëheqë çdo individ; ndikoi në hartimin e ligjeve dhe forcimin e sundimit të ligjit, në kushtetutat e shteteve; në ndërtimin e shtetit të së drejtës dhe ndarjes së pushteteve; zhbëri gënjeshtrën e indulgjencave dhe nocionin e purgatorit; zhvlerësoi idhujtarinë ndaj ikonave dhe ofiqeve e traditave të mitizuara; ndryshoi artin dhe muzikën; transformoi rrjedhën e historisë së popujve; promovoi arsimimin e individit, si edhe ishte shtysë për ngritjen e universiteteve më të njohura sot në Evropë dhe SHBA.

Pesë pikat e Reformacionit:

• Sola Scriptura

• Sola Gratia

• Sola Fide

• Solus Christus

• Soli Deo Gloria

janë udhërrëfyes në njohjen tërësisht personale e jo “të tërthortë” të Trinisë.

Një njeri i vetëm, si Martin Luther, i hapi rrugën një plejade mendimtarësh të mëdhenj të cilët do ndryshonin botën.

Fjala, e varur mbi një portë solli Reformacion.

Fjala ndryshon historinë.

Dhe në aspektin jetësor e në të përditshmen tonë ne mbahemi pas këtij parimi, të manifestuar si: Mbaje Fjalën, Mos e shkel Fjalën, Peshoje Fjalën, Respektoje Fjalën, Mos e tjetërso Fjalën, Mbaj përgjegjësi për Fjalën, Dëgjoje Fjalën, etj.

Ndaj edhe: NË FILLIM ISHTE FJALA, mbetet një e vërtetë e patjetërsueshme.

Filed Under: ESSE

Ministrja Gërvalla në Këshillin e Sigurimit: Koha për reciprocitet të plotë në të drejtat e shqiptarëve në Serbi

November 1, 2024 by s p

Në Këshillin e Sigurimit të OKB-së, Ministrja e Punëve të Jashtme të Kosovës, Donika Gërvalla, theksoi nevojën për respektim të plotë dhe të barabartë të të drejtave të pakicës shqiptare në Serbi, duke bërë thirrje për reciprocitet mes dy vendeve në trajtimin e minoriteteve.

Gërvalla argumentoi se ndërsa Kosova ka krijuar hapësira të sigurta për integrimin e plotë të qytetarëve serbë në vend, Serbia ka neglizhuar vazhdimisht të drejtat e shqiptarëve, duke mos përmbushur as standardet bazë të të drejtave të njeriut.

“Ne jemi të gatshëm të aplikojmë parimin e reciprocitetit për të siguruar që pakica shqiptare në Serbi të ketë të njëjtat të drejta që pakica serbe gëzon në Kosovë,” deklaroi Gërvalla.

Ajo nënvizoi se shqiptarët në Serbi vazhdojnë të përballen me diskriminim sistematik dhe kufizime të rënda në qasje në arsim, punësim, dhe përfaqësim politik, një trajtim që bie ndesh me vlerat e Bashkimit Evropian për të cilat Serbia pretendon të aspirojë.

Ministrja Gërvalla i bëri thirrje Serbisë që të përmirësojë nivelin e të drejtave të pakicave, në përputhje me standardet evropiane, dhe theksoi se Kosova do të vazhdojë të ndjekë politika që mbështesin dhe integrojnë qytetarët serbë në institucione, pavarësisht presionit nga Beogradi.

“Respektimi i të drejtave të minoriteteve është një tregues kyç i përkushtimit të një vendi ndaj paqes dhe demokracisë,” tha ajo, duke ftuar Serbinë të bëjë hapa konkretë për të mbrojtur të drejtat e shqiptarëve në Preshevë, Medvegjë dhe Bujanoc.

Fjala e Gërvallës ishte një thirrje e qartë për bashkësinë ndërkombëtare që të monitorojë dhe mbështesë përpjekjet për reciprocitet dhe barazi të të drejtave në rajon, duke vendosur drejtësi për të gjithë qytetarët, pavarësisht prejardhjes etnike.

Filed Under: Analiza

Arbëreshë nga Kalabria vizituan Vatrën

November 1, 2024 by s p

Sokol Paja/

Arbëreshët nga Kalabria Ettore Bonanno përgjegjës i marrëdhënieve publike e ndërkombëtare në shoqatën “Fili Meridiani” në Pallagorio, Kalabri dhe Alessandro Frontera përgjegjës i guidës turistike vizituan Federatën Vatra. Ata u priten nga z.Ilir Cubi anëtar i kryesisë së Vatrës dhe Editori i Diellit. Ata u njohën në detaje me historinë e lavdishme të Vatrës e Diellit, kontributin e jashtëzakonshëm për komb, atdhe e komunitet shqiptar në Amerikë. Editori u shpjegoi rrugëtimin patriotik të figura të shquara kombëtare në mërgatën e Amerikës. Arbëreshët shpalosën punën e fuqishme kulturore dhe komunitare për të ruajtur traditën kombëtare dhe identitetin shqiptar në Kalabri. Shoqata “Fili Meridiani” është themeluar prej 4 vitesh dhe ka në fokusin e saj zhvillimin e turizmit, kulturës, gjuhës dhe historisë te arbëreshët e Italisë. Kjo shoqatë viziton për herë të parë Amerikën dhe është prezantuar para shqiptarëve të Amerikës me disa aktivitete kulturore shumë dinjitoze. Ata i dhuruan Vatrës përzëmërsisht një kopje të gazetës “La Nazione Albanese” gazetës së famshme të shqiptarëve të Kalabrisë që u shërbeu arbëreshëve për 27 vite. Aktivitetet e shoqatës kulturore e sociale “Fili Meridiani” kanë në thelb komunitetin shqiptar me synim lidhjen e gjallë të Arbëreshëve me mërgatën shqiptare në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

Filed Under: Vatra

  • « Previous Page
  • 1
  • …
  • 830
  • 831
  • 832
  • 833
  • 834
  • …
  • 2934
  • Next Page »

Artikujt e fundit

  • Dita Ndërkombëtare e Librit për Fëmijë – Magjia e Leximit
  • Shoqëria shqiptare ka nevojë të kujtojë dhe reflektojë…
  • Balshajt dhe Cërnojeviçët në territorin e Zetës së dikurshme…
  • Divorci prindëror dhe funksionimi akademik dhe social në adoleshencën e hershme (moshat 10–15): Një rishikim teorik zhvillimor-ekologjik
  • HOMAZH PËR SHQIPTARËT QË HUMBËN JETËN NË MASAKRAT E TIVARIT DHE DUBROVNIKUT
  • Kush ishin 12 Apostujt?
  • NATO dhe e ardhmja euroatlantike e Kosovës: Garancia e sigurisë dhe perspektiva strategjike
  • Basorelievi i Gjergj Kastrioti Skënderbeu në Castello de Monti, Pulia, një prani që tejkalon gurin dhe kohën
  • Noli në Asamblenë e Lidhjes së Kombeve
  • Një Moment Historik për Komunitetin Shqiptar në Chicago
  • Dom Kelmend Spaqi, in memoriam…
  • “Këngë të përshpirtshme të kolonive shqiptare në Sicili”- Giuseppe Schirò
  • “HEDH NJË KAFKË TE KËMBËT TUAJA”!
  • 5th Annual Gjergj Kastrioti Skenderbeu Street Fair
  • E premtja e Gjuhës Shqipe — Një mision përtej oqeanit

Kategoritë

Arkiv

Tags

albano kolonjari alfons Grishaj Anton Cefa arben llalla asllan Bushati Astrit Lulushi Aurenc Bebja Behlul Jashari Beqir Sina dalip greca Elida Buçpapaj Elmi Berisha Enver Bytyci Ermira Babamusta Eugjen Merlika Fahri Xharra Frank shkreli Fritz radovani Gezim Llojdia Ilir Levonja Interviste Keze Kozeta Zylo Kolec Traboini kosova Kosove Marjana Bulku Murat Gecaj nderroi jete ne Kosove Nene Tereza presidenti Nishani Rafaela Prifti Rafael Floqi Raimonda Moisiu Ramiz Lushaj reshat kripa Sadik Elshani SHBA Shefqet Kercelli shqiperia shqiptaret Sokol Paja Thaci Vatra Visar Zhiti

Log in

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Cookie settingsACCEPT
Privacy & Cookies Policy

Privacy Overview

This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these cookies, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may have an effect on your browsing experience.
Necessary
Always Enabled
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Non-necessary
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
SAVE & ACCEPT