Prof. Afrim Krasniqi/

“Republikë pa republikanë: Tranzicioni në Shqipëri dhe eksperimentet në kërkim të një sistemi funksional qeverisës” – referimi në konferencën “Sistemi republikan në Shqipëri përgjatë një shekulli”. Është 100 vjetori i Republikës dhe IH zgjodhi ta ketë objekt studimor ecurinë e ideve republikane prej vitit 1925-2025.

E dini që ne e nisëm pluralizmin me një vendim politik (Plenumi 13 i PPSH) dhe jo me një vendim institucional (Kuvend/Presidium/Qeveri)?

E dini që sistemi pluralist 1991 bashkëjetoi rreth 4 muaj me Kushtetutën e vitit 1976 që ndalonte pluralizmin politik?

E dini që deputetët e legjislaturës së parë pluraliste ishin part time, mbi 85% e tyre punonin në administratë/strukturën ekzekutive ndërkohë që si deputet duhej të kontrollonin ekzekutivin?

E dini që në vitin 1991 aq i brishtë ishte koncepti i ndarjes së pushteteve sa një deputet u zgjidh njëkohësisht edhe zv/kryetar në Gjykatën e Lartë apo se deputetë u zgjodhën edhe kryetarë gjykatash e komandantë divizionesh, në të gjitha rastet, pa dhënë dorëheqje?

E dini që mediat e para (të lira) në Shqipëri ishin gazetat partiake, pra media lindi si media partiake pluraliste?

E dini që debati mbi formën e regjimit “zgjati” më pak se 5 minuta, por në vitin 1997 më shumë se një e treta e votuesve zgjodhën monarkinë?

E dini që reformat kryesore u imponuan nga jashtë, erdhën si eksperimente dhe vijuan të tilla, dhe se demokracia nuk nisi si konsensus mbi reformat, por konsensus për bashkë-administrimin e status quos?

Në këtë mënyrë shteti republikan erdhi para kulturës republikane? Në një mjedis të tillë ishte sfidë dhe aspiratë kultura ligjore dhe kushtetuese, aplikimi i demokracisë funksionale, ndarja e pushteteve dhe ndërgjegjësimit të qytetarëve për rolin dhe përgjegjësitë e tyre në mbrojtjen e vlerave demokratike. Ligjërimi e premtimet pro perëndimore bashkëjetuan madje u dominuan nga konceptet orientale e lindore të politikës, personalizimi, konflikti permanent dhe drejtimi përmes turmave.

Një histori e gjatë që meriton të shkruhet. Debati në konferencë me kolegë studiues nga IH Tiranë e IH Prishtinë, Fakulteti i Drejtësisë etj, i kontribuoi me modesti & profesionalizëm kësaj sfide dhe përgjegjësie.

“Zëra të rinj po përsërisin tani gënjeshtrat e vjetra”

Nga Frank Shkreli

Më 7 Nënntor, 2025, Presidenti i Shteteve të Bashkuara Donald Trump ka shpallur, zyrtarisht, javën 2-8 Nëntor 2025, si Java e Anti-Komunizmit.  Anti-Communism Week, 2025 – The White House.  Deklarata e Presidentit Trump ka për qëllim të kujtojë viktimat e regjimeve komuniste dhe të ritheksojë kundërshtimin e vazhdueshëm të Amerikës ndaj komunizmit.

Në deklaratën e lëshuar javën  që kaloi nga Shtëpia e Bardhë, në lidhje me këtë njoftim, Presidenti i Shteteve të Bashkuara Trump e përshkruan komunizmin si “një nga ideologjitë më shkatërruese në histori”. Një ideologji që ka shkaktuar vdekjen e “më shumë se 100 milion jetëve” nga regjimet komuniste të shekullit të kaluar. Shefi i Shtëpisë së Bardhë e sheh Javën e Anti-komunizmit në Amerikë edhe si një nderim e kujtim të viktimave të regjimeve komuniste në të kaluarën, por, njëkohsisht, edhe si një paralajmërim kundër lëvizjeve politike majtiste bashkëkohore të ditëve të sotëme, duke thënë se zëra të rinjë “po përsërisin gënjeshtrat e vjetra”. Duke i paraqitur idetë e tyre me gjuhën e gjoja ‘drejtësisë sociale’ dhe të ashtuquajturit “socializëm demokratik.”  Në deklaratën e Shtëpisë së Bardhë e cila përcakton Javën e Anti-Kounizmitt në Amerikë, kritikohet ashpër “doktrina e keqe” e komunizmit, ndërsa u bëhet thirrje amerikanëve të mbrojnë “lirinë dhe vlerat njerëzore”, përballë kërcënimeve aktuale në botë.

Në deklaratën e tij, Presidenti Donald J. Trump përshkroi komunizmin si një ideologji shkatërruese, përgjegjëse për vuajtje të mëdha, anë e mbanë botës. Ai tha se, “Anë e mbanë kontinentëve dhe brezave të kaluar të njerzimit, komunizmi ka sjellë shkatërrim mbi kombe dhe jetë njerëzish.  Më shumë se 100 milion njerëz janë vrarë nga regjime komuniste që synonin të zhduknin besimet fetare, të shtypnin lirinë dhe të shkatërronin begatinë e fituar me punë të rëndë, duke shkelur, njëkohsisht dhe brutalisht të drejtat dhe dinjitetin njerzor dhuratë nga Zoti kundërshtarëve politikë të komunizmit dhe gjithë njerzve.

“Ndërsa nderojmë kujtimin e viktimave të komunizmit, ne ritheksojmë premtimin tonë kombëtar për të qëndruar të palëkundur kundër komunizmit, për të mbrojtur kauzën e lirisë dhe vlerat njerëzore dhe për të afirmuar edhe një herë se asnjë sistem qeverisjeje nuk mund të zëvendësojë kurrë vullnetin dhe ndërgjegjen e një populli të lirë”, thuhet në deklaratën e Presidentit Trump me rastin e njoftimit të shpalljes së Javës së Anti-komunizmit në Shtetet e Bashkuara. 

Në deklaratë theksohet gjithashtu se për më shumë se një shekull, komunizmi ka sjellë vështirësi dhe vuajtje të mëdha kudo që është përhapur ajo ideologji, anë e mbanë botës. Presidenti Trump shtoi se: “Për më shumë se një shekull, komunizmi nuk ka sjellë gjë tjetër përveç rrënimit të njerëzimit. Kudo që përhapet, regjimet komuniste zhdukin kundërshtarët, ndëshkohen bindjet e kundërta dhe kërkon që njerzit të gjunjëzohen para pushtetit të gjithfuqishëm të shtetit, në vend që të mbrojnë lirinë dhe të drejtat njerzore. Historia e komunizmit është shkruar me gjak dhe dhimbje, një kujtesë e zymtë kjo se komunizmi nuk është gjë tjetër veçse një fjalë tjetër sinonime me skllavërinë”, shprehet Presidenti Trump në deklaratën e tij.

“Amerika e refuzon këtë doktrinë të keqe”, nënvijoi Presidenti Trump. 

“Ne mbetemi një Komb i themeluar mbi të vërtetën e përjetshme që liria dhe mundësia janë të drejta që nga lindja për çdo person, dhe asnjë ideologji, qoftë e huaj apo vendase, nuk mund t’i shuaj ato.”

Njoftohet se i pjesë e festimeve të Javës Anti-Komuniste në 2025—34 vjet pas përfundimit të Luftës së Ftohtë, Shtetet e Bashkuara do të përqendrohen në nderimin e viktimave të regjimeve shtypëse, ndërsa do të angazhohen për mbrojtjen e lirisë individuale. Duke përfunduar deklaratën e tij me atë rast, Presidenti Trump u shpreh se ndërkohë që shpallim Javën Anti-Komuniste në Shtetet e Bashskuara, ne qëndrojmë të bashkuar në mbrojtje të vlerave që na dallojnë si një popull i lirë. “Ne nderojmë viktimat e regjimeve diktatoriale shtypse duke mbajtur të gjallë kauzën e tyre për të cilën ata dhanë jetën duke siguruar që komunizmi dhe çdo sistem që mohon të drejtat për jetën, lirinë dhe ndjekjen e lumturisë, më në fund të gjejnë vendin që meritojnë, njëherë e përgjithmonë në koshin e plehrave të historisë”, ka deklaruar Presidenti Trump nga Shtëpia e Bardhë duke njoftuar Javën e Anti-komunizmit në Amerikë.

Për mua dhe veteranë të tjerë të luftës së ftohët shekullin e kaluar, shpallja e Javës Anti-Komuniste në Amerikë nga Presidenti Trump javën që kaloi ishte një dejavu, duke na kujtuar “Javën e Shteteve të Robëruara” (The Captive Nations Week), përcaktuar si e tillë me një rezolutë të Kongresit dhe nënshkruar nga Presidenti Eisenhower në vitin 1953, me qëllim për të treguar solidaritetin e Amerikës me vendet e robëruara nga komunizmi, në kulmin e luftës së ftohtë. Sa i përket shpalljes së Javës së Anti-Komunizmit nga Presidenti Trump javën që kaloi, disa media reaguan duke shkruar se ky vendim nga Shtëpia e Bardhë në këtë kohë, nuk duket të jetë, thjesht, nji vendim simbolik, por një përpjekje e qëllimt si pjesë e një diskursi më të gjerë politik në Amerikë, përball dukurive të të ashtuquajturit “socializëm demokratik”, një qëndrim i fortë i administratës Trump ndaj ideologjive politike të majta, si një kërcënim i vazhdueshëm ndaj lirisë nga regjimet autoritare. 

Në fund, mbetet për tu parë, por sipas disa vërejtësve, shpallja nga Presidenti Trump i Javës së Anti-Komunizmit, javën e kaluar, mund të ketë, eventualisht edhe ndërlikime në politikën e jashtme dhe ndërkombëtare, duke marrë parasysh se në Deklaratën e Shpalljes së Javës Anti-Komuniste në Shtetet e Bashkuara të Amerikës nga Presidenti Trump, u referohet regjimeve dhe viktimave të shtypjes komuniste. Veçanërisht kur është fjala për shtetet me histori dhe regjime komuniste të shekullit të kaluar, siç është Shqipëria, një vend që si asnjë tjetër shtet ish-komunist në Evropë –35-vjet pas shembjes së Murit të Berlinit — refuzon të përballet, zyrtarisht, me të kaluarën e saj kriminale komuniste, 

 Është absolutisht e pakuptueshme dhe e papranueshme që jo vetëm në Shqipëri por edhe në Kosovë ende vazhdon të mbizotërojë ajo frymë skllavëruese sllavo komuniste që vrau e preu kundërshtarët e saj për pothuaj një gjysëm shekulli. Ndërsa bota e qytetëruar kujton viktimat dhe dënon krimet e komunizmit në botë me qëllim që të mos përsëriten më – klasa politike shqiptare vazhdon të hesht për krimet e komunizmit në trojet shqiptare. Me këtë heshtje zyrtare dhe me refuzimin e saj për t’u distancuar njëherë e mirë nga e kaluara komuniste dhe refuzimi për të dënuar krimet e komunizmit dhe për të kujtuar viktimat e regjimit komunist, ashtu siç ndodh në Washington, Londër e vende të tjera, përfshir ato ish-komuniste të Evropës — politika zyrtare në Tiranë por dhe në Prishtinë mbetet e lidhur, nostalgjikisht, dhe besnike e palëkundur e trashëgimisë së komunizmit sllavo-aziatik anë e mbanë trojeve shqiptare – një majtizëm fanatik politik, të cilit tanimë jo vetëm që i ka dalur boja si ide politike, por po e mbyt Kombin shqiptar! 

Kujdes shqiptarë!

Frank Shkreli

                                Anti-Communism Week, 2025 – The White House

Ambasador Blerim Reka/

Sot, në Universitetin e Harvardit, duke folur për rrëfimin e suksesshëm të shtet-ndërtimit demokratik të Kosovës, para profesorëve dhe studentëve të: Minda de Gunzburg Center for European Studies; Global Affairs Program, Institute of Politics at Harvard Kennedy School; dhe Harvard College Albanian Students Association.

Demokracia më e re në Evropë dhe e para në Ballkan, u lind në luftën çlirimtare kundër: kolonializmit, aparteidit dhe gjenocidit të Serbisë kundër popullit shqiptar të Kosovës. Sot, 26 vite nga çlirimi dhe 17 vite pas pavarësimit, Republika e Kosovës është shtet model për demokraci, sundim të ligjit dhe për mbrojtjen e pakicave kombëtare.

Dr. Dritan Demiraj,

Detroit Diaspora, 2025/

Shpallja e shtetasit Shqiptar Luftar Hysa, Arben, Ramiz, Fatos dhe Fabjon Hysa nga Departamenti I Thesarit duke vendosur sanksione si pjesëtarë të lidhur me kartelin ‘Sinaloa’, duke pastruar paratë e tyre në biznesin e restoranteve dhe të kazinove, ndërkohë që takohet në zyrë me KM Rama, merr një licensë për të hapur kazino dhe pastruar paratë e kokainës në Shqipëri, është vetëm një nga provat e shumta dhe të pakundërshtueshme se qeveria dhe ‘Palloshi’ i saj janë këmbë e kokë të lidhur me rrjetet ndërkombëtare të trafikut të drogës. Trekëndëshi i tyre operacional është: Qeveria Shqiptare, Grupet e trafikut ndërkombëtar të drogës dhe pastrimi i tyre në bregdet, kryeqytet kudo ku është e nevojshme që Rilindja të qëndrojë në pushtet.

Që në momentin kur erdhën në pushtet në vitin 2013, e vetmja gjë që Rilindja bëri ishte kanabizimi i të gjithë vendit. Ky kanabizim u lejuan nëpërmjet emërimit të MB Sajmir Tahiri si mbikqyrës dhe menaxher i saj (trafikut të drogës). Menjëherë ai ngriti rrjetin e drogës të cilin e kontrollonte krejtësisht duke njerëzit e tij besnik dhe drejtuesit e policisë në 12 qarqe, 61 komisariate dhe në zonat e thella, të cilët kishin për detyrë mbikqyrjen e mbjedhjes, rritjes, korrjes, përpunimit, shpërndarjes dhe kontrollin e rrugëve të transportit.

Padyshim që çdo gjë u bë edhe në bashkëpunim me MM dhe Mimi Kodhelin, e cila në të gjitha rastet kur aeroportet e Forcave të Armatosura përdoreshin për transportin e drogës dhe denoncohej me prova nga opozita, ajo në shpërblim të shumave të mëdha financiare i mohonte, duke ju mundësuar edhe përdorimin e QNOD-së e cila në shkëmbim të mijëra Eurove fikte radarët e ushtrisë (të gjitha të deklaruara nga miqtë e Tahirit në sallën e gjyqit në prokurorinë e anti-mafies në Itali) me qëllim kalimin e drogës në Itali.

Sipas mediave gjermane, italiane dhe greke e vetmja kohë kur trafiku i drogës ndaloi krejtësisht për të cilën u bënë dy dokumentarë tek Deutsche Velle (DW), përcaktonin vetëm muajt maj-gusht të vitit 2017 kohë kur MPB drejtohej nga unë. Edhe denoncimi për listën e përfshirjes të 132 oficerëve më të lartë në trafikun e drogës u bë po nga ana ime.

Në të njëjtën kohë, në cilësinë e MPB në një letër zyrtare në muajin korrik 2017 i tërhoqa vëmendjen MM Kodheli për lejimin e trafikut të drogës nëpërmjet detit duke fikur radarët. Ky trafik nuk bëri gjë tjetër por krijoi kushtet që trafikantët Shqiptarë të rrisnin oreksin duke kërkuar edhe ata pjesë në ‘tortën’ ndërkombëtare të trafikut të kokainës. Me kalimin e viteve, në rritjen e ndikimit të tyre në përfshirjen e tyre (trafikantëve) në politikë duke zgjedhur dhe financuar përfaqësuesit e tyre në parlamentin Shqiptar, filloi kontrolli total i politikës të Rilindjes nga krimi. Dhe nuk është aspak e rastësishme që në të gjitha zgjedhjet parlamentare dhe lokale, përfaqësues të krimit të organizuar në Shkodër, Elbasan, Fier, Durrës, Vlorë dhe Korcë zgjedhin vasalët e tyre në vendimmarjen politike shqiptare.

Sot Mafia Shqiptare kontrollon një pjesë të madhe të trafikut të drogës në Europë dhe treguar se nuk ka kufizime në përdorimin ekstrem të dhunës. Tashmë prej pesë vitesh ajo e ka zgjeruar rrjetin e saj të ndikimit deri në Amerikën Latine. E gjithë kjo skemë është e lidhur drejtëpërdrejtë me nivelet më të larta politike në Shqipëri. Ndërkohë nuk mund të kishte cirk, mashtrim dhe tallje më të madhe për popullin Shqiptar, kur BE-ja, Brukseli dhe Ursulat e saj tallen me të gjithë njerëzit duke e paraqitur Shqipërinë si një shembull reformash dhe stabiliteti, ndërkohë që raportet e përvitshme të DASH e paraqesin RSH njëlloj me narko-shtetet.

Sipas DASH-it, grupet kriminale të udhëhequra nga shqiptarë operojnë jo vetëm në Ballkan, por edhe në BE, SHBA, Kanada, Lindjen e Mesme, Turqi. Shqetwsimi mw i madh janw lidhjet midis krimit të organizuar dhe institucioneve më të larta shtetërore përfshirë gjykatës, prokurorë, policë, gazetarë dhe aktivistë tw cilat janë subjekt intimidimi dhe të lidhur me trafikun ndërkombëtar. Shqipëria është vend për pastrimi i parave të trafikut ndërkombëtar, përmes sektorëve si ndërtimi, real-estate, biznese fantazmë, etj.

Të gjitha sa më lartë nuk ka asnjë spjegim tjetër, pasi në asnjë rast diplomatët e huaj të korruptuar në vendin tonë nuk flasin për korrupsionin, lidhjet e qeverisë me krimin e organizuar, vjedhjen e zgjedhjeve, etj por ju shesin Shqiptarëve gënjeshtra dhe mashtrime sikur jetojnë në një botë tjetër. Sigurisht që është i njohur fakti se këto diplomatë sapo vijnë me mision në Shqipëri ju ofrohen të gjitha mundësitë për të kënaqur epshet e tyre sipas kënaqësive dhe orientimit individual, duke ju ofruar party dhe çdo gjë për rekrutimin e tyre dhe për rrjedhojë mbylljen e gojës.

Sipas EUROPOL-it mafia shqiptare është një nga pesë rrjetet më të rrezikshme të kokainës në kontinent për këtë arsye njihet si ‘Kolumbia e Europës’.

Sipas SPAK-ut 16 grupe kriminale operojnë brënda Shqipërisë. Ndërkohë shumë pak është bërë për të arrestuar ata të cilët janë të përfshirë dhe ndikojnë në rrezultatin e zgjedhjeve në vend sa herë që ka zgjedhje. Sot trafikanët Shqiptarë kontrollojnë tregun më të madh të kokainës në Britaninë e Madhe, Belgjikë, Hollanda, Francë, Gjermani, Itali dhe në Spanjë dhe janë përgjegjësit kryesorë të transportit të kokainës nga Amerikan Latine në portet e BE-së me lidhje dhe rrjete operacionale në Kolumbi dhe në Ekuador.

Personalisht së bashku me patriotët Shqiptaro-Amerikanë duke mos qënë pjesë e politikës aktive në Shqipëri, në shtesë të denoncimit publik i sygjeroj opozitës Shqiptare dhe shoqërisë civile asaj që nuk është blerë nga ‘Palloshi’:

1. Të mos harxhojnë kohë me zyrtarët e korruptuar të BE-së.

2. Të investohet sa më shumë, me qëllim rritjen e bashkëpunimit me agjensitë ligjzbatuese, ligjvënësit e zgjedhur, senatin, kongresin dhe administratën e presidentit Trump, me qëllim denoncimin e të gjitha lidhjeve të paligjshme të qeverisë Shqiptare me krimin e organizuar në të gjithë botën, përfshirë këtu blerjen e zgjedhjeve, pastimin e parave të pista, lidhjen e deputetëve të zgjedhur në parlament me personat që i kanë mbështetur, korrupsionin dhe vjedhjen e Shqiptarëve nga kryehajdutët e Rilindjes.

3. Detyra e diasporës është që të informojë dhe sensibilizojë institucionet amerikane për të marrë vendimet e duhura dhe mbajtur qëndrime të forta në politikën e jashtme kundrejt narko-qeverisë Rama dhe pushtetit të tij kriminal e autokratik.

4. Mbështetja e diasporës në SHBA nuk do tju mungojë në asnjë rast në momentin kur ju të tregoni më shumë bashkëpunim, integritet, sinqeritet dhe vlerësim të rolit të saj.

5. Nuk kam asnjë dyshim, që viti 2026 do të jetë viti i ndryshimeve të mëdha gjeopolitike, ku edhe pse e vogël Shqipëria do të ketë ndikimin e saj.

6. Koha nuk pret, Shqiptarët kanë nevojë për veprime aktive në terren dhe jo fjalë boshe në parlament.

Provokim i hapët në dëm të marrëdhënieve politike, etnike dhe fetare 

                                                  Nga Frank Shkreli

Ministria e Planifikimit Hapësinor, Urbanizmit dhe Pronësisë Shtetërore të Malit të Zi ka pranuar propozimin e Mitropolisë së Malit të Zi dhe dhe bregdetit (MCP), që lokacioni në majën e Rumisë, ku në mesin e vitit 2005 u vendos në mënyrë të paligjshme një kishë, të përfshihet në Planin Hapësinor-Urbanistik të komunës së Tivarit, si vend për objekte fetare, ka shkruar para disa ditësh e përditshmja malazeze Vijesti, njofton Ulqini Online – Lajme nga Ulqini, Ana e Malit, Kraja, Tivari, Tuzi, Plava dhe Gucia – Ulqini Online,Te rejat nga Ulqini, Lajme nga Ulqini, Tivari, Rozhaja.

Sipas këtij njoftimi të portalit Ulqinionline, botuar origjinalisht në gazeten malazeze Vijesti, ky akt është hapi i parë dhe kusht paraprak që e ashtuquajtura “Kisha e Trinisë së Shenjtë” në majë të Rumisë të legalizohet, del nga të dhënat në raportin e debatit publik mbi ndryshimet dhe plotësimet në “Planin Hapësinor-Urbanistik” të Tivarit. Publikuar në faqen zyrtare të Ministrisë që drejtohet nga një Slaven Radunović, anëtar i partisë (Nova srpska demokratija – Demokracia e re serbe), me qëllim për të mundësuar legalizimin e asaj “kishe” duke përcaktuar lokacionin në Rumi, si një territor për të ndërtuar “objekte fetare”.  Ky akt ilegal nuk ka asgjë të bëjë me “Trininë Shejte”, me lirinë fetare, as me “demokracinë”, sepse kjo “kishë” teneqe propozohet, për qëllime të caktuara djallëzore, nga qarqe anti-shqiptare të Kishës Ortodokse Serbe në Mal të Zi, që ai “objekt fetar” të legalizohet për ndërtim — në tokë të huaj — në trojet iliro-arbërore ndër shekuj. Në mënyrë aspak demokratike, se në Krajë dhe në Rumi ka vetëm shqiptarë autoktonë me shekuj, të cilët nuk pyeten fare për këtë nismë ilegale në venddlindjen e tyre — një lokacion ku nuk ka asnjë serb të fesë ortodokse – dhe një krahinë kjo ku nuk ka shkelur kurrë këmba serbo-sllave. Por që është një krahinë në rrethin e qyteteve ndër më të lashta, Ulqin-Tivarit me në histori të pasur  iliro-arbërore, kishtare katolike dhe kulturoro-gjuhësore shqip, nga ku kanë dalur një numër figurash historike shqiptare si Gjon Buzuku e shumë të tjerë nga ajo zonë e Malësisë së mbi-Shkodrës. Një prej tyre, Gjon Buzuku, prift katolik, autor i “Mesharit”, që konsiderohet si vepra letrare më e vjetër shqipe, mendohet, sipas ekspertëve, të ketë origjinën, pikërisht, aty nga Kraja, aty ku sot Kisha ortodokse serbe ka në plan të legalizojë atë territor iliro-arbëror si pronë të saj, duke ndërtuar një “kishë”, për kë!?

Kisha “teneqe” ortodokse serbe në majë të malit të Rumisë shqiptare, malit të cilit, më kujtohet se vendasit, historikisht, por edhe sot, me krenari i këndojnë këngën, “Moj Rumia bjeshkë e naltë…ti u bafsh oj ma e naltë…”.  Si e tillë, strategjikisht, ajo “kishë” mbikqyr Liqenin e Shkodrës dhe qytetin Shkodër!  

Nuk është për tu habitur pra se, heret ose vonë, Kisha Ortoodkse serbe nuk do hiqte dorë nga ky projekt për ndërtimin e një kishe në majë të Rumisë. Se kjo do të ndodhte duke marrë parasysh përpjekjet e pa- ndërprera dhe afatgjata në vazhdim të Kishës Serbe në bashkpunim me elementë të tjerë antishqiptarë, përfaqësues të interesave serbo-ruse në Mal të Zi.  Me objektivin me qëllim për të përvetësuar, ilegalisht, okacione si maja e Rumisë, por edhe vende e zona të tjera, sidomos, gërmadhat e kishave katolike të vjetra iliro-arbërore të atyre anëve, përfshi ato të Shasit, në breg të liqenit, me të njëjtin emër.  Frank Shkreli/ Hienat anti-shqiptare përsëri ua mësyjnë trojeve arbërore | Gazeta Telegraf  — Pjesë e këtyre përpjekjeve sllave për të ndryshuar identitetin kombëtar të asaj krahine shqiptare është pra edhe kjo e ditëve të sotëme – duke zgjedhur rrugën “zyrtare” për të legalizuar “kishën” teneqe ortodokse serbe të vendosur vite më parë me helikopter në majë të Malit të Rumisë nga Kisha Ortodokse serbe.

Për lexuesit që ndoshta nuk janë të njohur me historinë e asaj zonë, Rumia/Kraja është një krahinë e lashtë iliro-arbërore — një vend ku nuk ka pasur kurrë më parë kishë ortodokse serbe atje, por as popullsi sllave, siç tregojnë statistikat demografike edhe sot, megjithse shumë shqiptarë të atyre zonave janë larguar nga vendi i të parëve të tyre, kryesisht për në Amerikë, për një jetë më të mirë, si rrjedhim i shtypjeve historike politiko-ekonomike nga sllavët ndaj shqiptarëve vendas, gjatë shekujsh. Si e tillë, strategjikisht, ajo “kishë” serbe, mbikqyr Liqenin e Shkodrës dhe qytetin Shkodër. 

Ka vite tashti që me disa shkrime modeste, nga koha në kohë, jam munduar të tërheq vëmendjen — jo vetëm të lexuesve, por edhe të autoriteteve shqiptare në Ulqin, në Shqipëri dhe në Republikën e Kosovës, ndaj rrezikut që u kanoset trojeve shqiptare në Mal të Zi nga përpjekjet e pamëshirshme serbo-malazeze, me mbështetjen historike ruse, për të ndryshuar historiografinë e atyre trojeve me qëllim të zhdukjes së identitetit etnik, kultoror dhe gjuhësor të shqiptarëve, si banorë shekullor të trojeve iliro-arbërore të zonës Ulqin-Tivar. Ka kohë që kam paralajmëruar se marrëveshja tre vjet më parë e ish-kryeminstrit të Malit të Zi, me origjinë shqiptare, Dritan Abazoviç, me Patriarkun e Kishës Serbe, Porfirije, do ta bënte më të lehtë për Kishën Ortodokse serbe të shpallte pretendimet e saj fals, tani në mënyrë zyrtare, për të mbrojtur “drejtat” e saja fetare e kombëtare në krahinat shekullore iliro-arbërore, në krahinat Tivar-Ulqin të banuara nga shqiptarët ndër shekuj. Frank Shkreli: Marrëveshja Abazoviç-Porfirije një krim ndaj identitetit kombëtar të shqiptarëve jo vetëm në Mal të Zi | Gazeta Telegraf

Ja pra, Kisha serbe, sipas medias malazeze, cituar nga portali shqip Ulqinionline, ka filluar “procesin ligjor” për “legjitimitetin” e vendosjes së një “kishe” ortodokse serbe, në një lokacion në majë të malit Rumisë, në Krajën e Gjon Buzukut, aty ku nuk ka asnjë besimtar sllav ortodoks, me pretendimin se ajo kishë me rrethinë, historikisht, është “pronë” e saj, sot e 6 shekuj më parë.  

Kjo nismë “zyrtare” nga Kisha Ortodokse Serbe, për të përcaktuar atë lokacion në majë të Rumisë si një vend për ndërtim “objektesh fetare” siç raportohet nga burimet mediatike malazeze, është pranuar për shqyrtim nga autoritetet. Kjo nismë e Kishës Ortodokse serbe, e pranuar nga ministria përkatëse e qeverisë së Malit të Zi për tu shqyrtuar për miratim, nuk është asgjë tjetër veçse si një provokim i hapët i radhës me mbështetje zyrtare të qeverisë së Malit të Zi, por me ndikime shumë negative në marrëdhëniet politike, etnike dhe fetare në Mal të Zi. Për shqiptarët kudo, ky rast nuk duhet të jetë një çeshtje e izoluar që i përket vetëm shqiptarëve nën Malin e Zi, por është një çështje që nevojitë vullnetin dhe aftësinë e gjithë shqiptarëve kudo për ta kundërshtuar, duke e parë këtë rast si çeshtje në mbrojtje të identitetit kombëtar e kulturor në trojet shqiptare, në terësi dhe si një e drejtë kombëtare të pacenueshme – si një çështje e sigurimit të identitetit kombëtar të shqiptarëve kudo qofshin ata. 

Për fat të keq, historikisht, entet zyrtare vendore shqiptare në Mal të Zi, por edhe Tirana e Prishtina zyrtare kanë heshtur përball kërcënimeve dhe ndërsa janë dalluar për mos kujdesje ndaj mbrojtjes së objektivave historike të identitetit kombëtar e kulturor të shqiptarëve, jo vetëm në Mal të Zi por edhe anë e mbanë trojeve shqiptare. Kam drojë se ky mos-interesim ndaj trojeve shqiptare dhe historisë kombëtare, vjen si pasojë e ideologjive të huaja të elitës shqiptare, e influencuar nga politikat ateiste, sllavo-komuniste, bolshevike në radhët e kësaj elite, sidomos, në Shqipëri por edhe në Kosovë dhe anë e mbanë trojeve shqiptare. Një politikë që tani po e shohim më qartë se kurrë në këto 35-vite pas shëmbjes së Murit të Berlinit që nga moskujdesi zyrtar, po shkatërron identitetin, traditën dhe kulturën kombëtare të shqiptarëve  në mohim të historisë – por në favor të një fryme të re globaliste, shkatërruese anti-kombëtare. 

Kisha shkruar në kohën kur përflitej për nismën famëkeqe të ashtuquajtur, “Ballkani i Hapur”, se edhe nëqoftse se kjo ide hidhet poshtë, eventualisht, nga ana e vendeve perëndimore, sllavo-serbët do të gjejnë mënyra të tjera për të realizuar planet e interesave të tyre afatgjata politiko-ekonomike në Ballkan, si gjithmonë në kurriz të intersave shqiptare.  Priti se po hynë për penxhere, me mënyra të tjera “legjitime” dhe “zyrtare”, siç ishte marrëveshja e kryeministrit malazez me origjinë shqiptare, Dritan Abazoviç me Kishën ortodokse serbe — aleatën më të ngushtë të Rusisë së Putinit në Ballkan, kisha shkruar para disa vitesh, me atë rast.  Për fat të keq, po e përsëris se brezi aktualë i politikanëve shqiptarë janë të paaftë të bëjnë shtetin për të mbrojtur kombin dhe as nuk po zhvillojnë shoqërinë civile as mekanizma të tjera që të mbrojnë shtetin, historinë dhe identitetin kombëtar nga pretendimet armiqësore dhe nga përvetësimi ilegjitim i tokës, identitetit dhe historisë kombëtare të shqiptarëve, nga fqinjët dashakeqës historikë. Në fund të fundit, siç thotë populli, livadhi është i deleve që e kullosin. Si gjithmonë në të kaluarën, serbo-sllavët edhe sot duan të kullosin në livadhet e shqiptarëve, me heshtjen ndaj grabitjeve ilegjitime të trojeve shqiptare ose edhe me pëlqimin e vet shqiptarëve.  Zoti ndihmë, si përhera!

Frank Shkreli