Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

Kah po shkon Kosova?

by

KËTU KULTIVOHET POLITIKA E TJETËRSIMIT…, E PAAFTËSISË PËR TË VETËVENDOSUR!
Isuf B.Bajrami/
“Njeriu nuk është armik i njeriut, por bëhet nga sistemi i keq i Qeverisjes.”- Thomas Pein/
Në Kosovë, Zoti e di kur do të zgjohet ky popull, për ta kuptuar çfarë gabimi historik ka qenë marrëveshja e Rambujesë – Parisit dhe çka përmban Rezoluta 1244 e KS të OKB-së. Marrëveshjet e shumta të Hakerupit me Çoviqin, Korniza, etj…, nuk janë aspak jashtë marrëveshjeve të sipërcituara, për të cilat, prapë ”fajin” (ndoshta) do ta kenë fuqitë e mëdha apo Evropa edhe pse aktet e tyre i kanë nënshkruar “politikanët e tanë”: Kuaj-Buaj e shumë bujë e mushka të tjerë. Me një politikë të tillë “largpamëse” dhe të hollë (Esadiste).
Kosova e sotshme mund të njihet si vatër kryesore e paradoksit, që ecë mbi dy këmbë: që flet shqip, magjypisht, serbisht, tamilisht, banglladisht… por prapë se prapë mbetet e ngërthyer brenda “nacionalna dërzhaves” serbosllave.
Kosova, në kohën kur nuk është vu asnjë gurë themeli, po zihet në anarkinë e liberalizmit pluri-par-titist. Mungon sistemi elementar i vlerave, baza elementare për rend e stabilitet. Anarkia, veprimet pa kritere apo kriteret e rrejshme, po gërryejnë thellë e më thellë jetën e popullit, po ngufasin frymëmarrjen e lirë të Kosovës.

– Këtu rrugaçët, kapadainjtë, kllosharët, kafexhinjtë, po shumohen sibretkosat në moçal.
– Këtu, brenda natës, lypësi bëhet princ e princi lypës.
– Këtu jetohet si në lagjet e hipikëve dhe drogerëve të perëndimit: vendësit e mpirë nuk janë të vetëdijshëm për pasojat (bëjnë qejf e mburren duke menduar se po bëjnë punë të vlefshme).
– Këtu, në emër të demokracisë, qetësisë, stabilitetit e progresit, zhvillohet autokracia e re e mafiozitetit.
– Këtu, hipokrizia e demagogjia vlerësohen virtyte, ndërsa vendosja e regjimit të ri neokolonialist shpëtim e fitore.
– Këtu kultivohet politika e tjetërsimit, e urrejtjes së vetvetes, e ikjes nga liria, e paaftësisë për të vetëvendosur.
– Këtu edhe një ”misionar” i pa gdhendur sillet si babaxhan, si në shtëpi të vet, si në pronë të vet.
– Këtu lulëzon servilizmi absurd ndaj ndërkombëtarit, qoftë ai mediokër dhe megalomania tragjikomike ndaj intelektit kosovar.
– Këtu një pjesë e misionit të ndërkombëtarëve sillen si klouni, sikur “gjeneral de fantaisie”.
– Këtu vlerat injorohen dhe antivlerat fitojnë peshë.
– Këtu shqiptarit i zihet fryma me identitetin e vet të cenuar, vihen në lojë përçmuese emocionet e tij, injorohen virtytet dhe vlerat nacionale të tij.
– Këtu atë që pushtuesi agresiv serbomadh nuk e ka arritur (të shtyp ndjenjën dhe idealin e shqiptarit për pavarësi e shtet), po arrihet çuditërisht me misionin e strategjisë së shantazhit, duke e shndërruar misionin në demision denigrues, i cili nuk ka asgjë të përbashkët me idealet e larta të demokracisë amerikane të Willsonit e pasuesve të tij.
– Këtu shkelet paturpësisht gjaku i dëshmorëve, vepra madhore e SHBA-së dhe NATO-së, solidariteti i bashkësisë demokratike ndërkombëtare.
– Këtu bëhen të qarta e kuptimplote thëniet e Thomas Pein-it: ”Njeriu nuk është armik i njeriut, por bëhet nga sistemi i keq i qeverisjes”.
– Këtu edhe impotentët, perversët dhe filistët e të gjitha llojeve, shiten Don Juanë të perëndimit, duke shfrytëzuar streset e pas luftës dhe varfërinë.
– Këtu gazetari më i thjeshtë mund të bëhet agjent dhe ekzekutor.
– Këtu paguhet vetëm dëgjueshmëria.
– Këtu rrogat tejkalojnë proporcionin 100:1.
– Këtu ngritët aristokracia e re konformiste ndaj një qeverie të rreme, ndërsa ndrydhet origjinaliteti dhe kualiteti i vendësit.
– Këtu qeverisja e rremë bazohet në deklaratat e fraza të përgjithësuara të rendit të ri e progresit, ndërkaq mbytet çdo iniciativë progresive e vendësit.
– Këtu qeverisja e rremë ka vendosur kriteret e veta të shitjes së vullnetit të intelektit vendës.
– Këtu liria humb kuptimin real, ajo po kalon në abstraksion, sepse masa duhet bindur në lirinë e kushtëzuar.
– Këtu bashkim vëllazërimi ish-jugosllav është zëvendësuar me brohoritjet për “lirinë” e sjellur, të cilën papagallët vendës e trumbetojnë orë e çast.
– Këtu injorohet e përçmohet kriza sociale e pjesës dërrmuese të masës,të verbëruar nga premtimet hipokrite dhe udhëheqësit e pavendosur ose konformistë, të zhytur në moçalin e konfrontimeve destruktive.
– Këtu epshet për të fituar kanë sjellë verbërinë kolektive, ndërsa spekulimet kanë fituar hapësirë të pakufizuar, nga të cilat në fund shumica kosovare do të mbesin me xhepa bosh.
– Këtu lider bëhet numri, fitimi qeveri.
– Këtu po krijohet shoqëri e re egoiste, e dëshpëruar, e pashpirt. Kjo shtresë në rritje e sipër, do të rindrydhë inteligjencën kreative të vendësit, mëvetësinë intelektuale, gjeneratën e re.
– Këtu rekrutohen oficerë të rinj të intrigave dhe zbatues të skenarëve kundër gjithë atyre që kanë për synim ruajtjen e identitetit, të karakterit autokton të vendësit, të mëvetësisë nacionale.
– Këtu po zhvillohet e zbatohet strategjia e denigrimit dhe poshtërimit, metë cilën vendësi me dorën e vet gjykon e dënon vetveten, e shtyrë nga dora e “padukshme”e qeverisjes së rremë.
– Këtu liberalizmi aktual, me produktet e saj, anarkinë dhe kaosin, po shndërrohet në metodë të ushtrimit despotik të qeverisjes së rremë, ndërsa monopolizimi i ndihmës ndërkombëtare, strategji hipokrite e shantazhit dhe e nënshtrimit të vendësve.
– Këtu përgjegjësia për dështimin i takon vetëm përfaqësuesve vendës, nëse ata nuk i nënshtrohen strategjisë së qeverisjes së rremë.
– Këtu, qeverisja e rremë zgjedh udhëheqësit vendës sipas shkallës së servilizmit, sepse ajo ka liderët e vet (“liderët“ vendës duhet të jenë spiunë në shahun e specialistëve të shkolluar e me përvojë misionesh afatgjata në lojërat strategjike në botë).
– Këtu shitet modernizimi si më e ëmbla ëmbëlsirë e botës; të cilën shumica nuk e shijojnë fare, ndërsa individët përfitojnë.
– Këtu pëlqehet se stimulohet vetëm shtypi që kontrollohet nga qeverisja e rremë.
– Këtu mediat duhet të rrejnë në frymën e qeverisë së rremë, përndryshe duhet të ndërmerren masat adekuate ndëshkuese.
– Këtu nga ana e qeverisë së rremë preferohet gazetarë(e), e kaluara e të cilit(ës) di të dëshmojë se ka qenë i(e) nënshtrueshëm(e) (ata do t’i nënshtrohen “solidaritetit” të qeverisë së rremë, sepse janë të pajisur me mjerimin, boshllëkun dhe mburrjen. Kështu, shpirtrave të vërtetë kreativ e të panënshtrueshëm, do t’i mbyllen dyert e ndikimit).
– Këtu, në emër të ristrukturimit në ekonomi, po spekulohet me sistemin bashkëkohor të organizimit, duke ndërtuar sistemin e profitit ekonomiko-komercial të individit a grupit, kuazibisnesin primitiv.
– Këtu investimet kapitale nga jashtë transformohen në rezultate minore, në improvizime jetëshkurtra.
– Këtu ndihma e vërtetë profesionale nga jashtë injorohet apo bllokohet, nga mediokri i qeverisë së rremë dhe kooperuesve servilë të tij.
– Këtu qeveria e rremë fiton opinionin, duke ushqyer e shfrytëzuar kontradiktat, për të humbur masën vendëse në labirinte të reja, duke dobësuar fuqinë e mendimit politik vendëse në labirinte të reja, duke dobësuar fuqinë e mendimit politik vendës, sepse vetëm qeveria e rremë duhet të vendosë.
– Këtu nuk ka institucione por funksione, ato të qeverisë së rremë, të cilat nuk kanë bazë, ose për bazë kanë rezoluta apo rregullore, me të cilat, suma sumarum, nuk definohet asgjë, sepse nuk duhet të definohet gjë, përpos dëgjueshmërisë, durimit e pritjes nga vendësit.
– Këtu ata që i kundërvihen strategjisë së qeverisjes së rremë duhet të suspendohen, të japin dorëheqje ose, nëse e cenojnë atë, mund edhe të dërgohen në gjumin e përjetësisë.

Kini mendjen se ç’po bëni o K… e Buaj, sepse ai gjak i cili është derdhur do të ju nevojitet për pasardhësit tuaj që ta shkruajnë gjuhën shqipe.

KOMUNIZMI VRET ELITËN, KEQTRAJTON MESATARËT DHE NGRE LART INFERIORËT

by

(Vlerësime për veprën PIKA LOTI të Sami Repishtit, ribotohet i ripunuar me rastin e 90-vjetorit të autorit të veprës)/
Shkruan: Prof. Asc. Dr. Thanas L. Gjika/
Sami Repishti, Martin Camaj, Arshi Pipa dhe Ernest Koliqi përbëjnë elitën letrare të mërguar të disidencës shkodrane antikomuniste. Ky bir i Shkodrës tremijë vjeçare, ish-antifashist e ish-antikomunist, ish i burgosur dhe i internuar, mbas arratisjes nga Shqipëria, gjeti veten në SHBA ku ariti të bëhet pedagog i letërsisë me titullin Assistent Profesor. Ai është personalitet i kompletuar i pedagogut, studjuesit, shkrimtarit dhe politikanit shqiptaro-amerikan. Ai është një figurë shumëdimensionale e kulturës, letërsisë, shkencës dhe veprimtarisë atdhetare politike shqiprare dhe asaj amerikane. Kur të studjohet jeta dhe vepra e plotë e tij do të shihet se ai me shumë artikuj, esse e vepra letrare, për nga pëmbajtja disidente antikomuniste, pjekuria dhe humanizmi i lartë të kujtojnë Vaclav Havel-in (1936-2011) dhe Karl Popper-in (1902-1994).
Për fatin tonë të keq ky i përndjekur, ky personalitet i shquar, kur shkoi në atdhe mbas shkërmoqjes së diktaturës për të ndihmuar në ecurinë e proceseve, nuk u dëgjua sa dhe si duhej prej qeverisë “demokratike”, për dënimin e krimit komunist, për kthimin e pronës tek i zoti, për zhvillimin e lojës politike midis pozitës dhe opozitës si një lojë demokratike luajale pa e ndarë popullin në dy gjysma armiqësore, etj. Sami Repishti nuk u dëgjua sepse ai ishte pjesë e atyre forcave shoqërore që përbënin opozitën e vërtetë kundër komunizmit. Të tilla forca ishin paracaktuar prej planit të Ramiz Alisë të mos përfshiheshin në proceset e tranzicionit, e jo më t’i drejtonin ato. Shqipërinë pluraliste me ekonomi tregu duhej ta ndërtonin dhe trashëgonin bijtë dhe shërbëtorët besnikë të ish-kupolës komuniste, shumica e të cilëve po vijojnë ta sundojnë edhe sot…
Më vjen keq që dy veprat letrare PIKA LOTI (1997 dhe 2009) dhe NËN HIJEN E ROZAFËS (2004) të profesor Repishtit i lexova vetëm këto javët e fundit, pra me vonesë nga botimi i tyre. Këto dy vepra bëjnë pjesë në letërsinë realiste shqiptare, dhe më konkretisht ato përbëjnë themelet e letërsisë sonë të quajtur letërsia e burgut, e cila lexohet sot me ëndje dhe përfitim të madh, sepse aty zbulohet jeta plot vuajtje, qëndresa dhe bëmat e njerëzve të dënuar prej diktaturës komuniste shqiptare, një aspekt i jetës sonë, të cilin diktatura e kishte shtrembëruar keqas dhe mbajtur në fshehtësi. Letërsia realiste shqiptare e krijuar gjatë dhjetëvjeçarëve të parë të shek XX-të prej Andon Zako Çajupit, Zef Skiroit, Gjergj Fishtës, Ernest Koliqit, Faik Konicës, Migjenit, Mihal Gramenos, Nonda Bulkës, etj, etj, gjatë viteve të rënda të diktaturës komuniste (1944-1991) ra në fashë, por nuk u ndërpre. Ajo ra në fashë, sepse pushteti diktatorial stimuloi në ato vite letërsinë e quajtur “Letërsi e Realizmit Socialist”, veprat e së cilës hartoheshin sipas kërkesave të formuluara prej V. I. Leninit dhe regullave të sajuara prej teoricienit sovjetik A. Zhdanov. Kjo letërsi mori mbi vete detyrën për t’i shërbyer partive komuniste në pushtet për krijimin e rendit të ri, përmes sajimit të heroit pozitiv. Ky hero mishërohej me figurën e një komunisti, a njeriu të thjeshtë, ose të një sekretari partie. Kjo letërsi në Kinë krijoi një hero si Laj Feni, në Shqipëri krijoi heroin e Stavri Larës (romani Këneta i F. Gjatës) e plot të tjerë… Kjo lloj letërsie, e cila stimulohej aq shumë prej partisë shtet, solli vetëm dëme në art dhe në psikologjinë e shoqërisë së vendit ku u krijua. Për turpin e tyre, autorët e të tilla veprave nuk i kanë kërkuar falje popullit për dëmin që i shkaktuan, por vijojnë të mburren me to. Veprat e shkruara sipas parimeve të realizmit socialist sot nuk na tërheqin më, lexohen me vështirësi dhe me një ndjenjë neverie, sepse në to i thurren lavde politikës dhe moralit që i shërbente vetëm sundimit të partisë shtet.
Mbas vitit 1944 letërsinë realiste nuk e braktisën të gjithë krijuesit shqiptarë. Atë vijuan ta lëvronin vetëm disa shkrimtarë shqiptarë që ranë nëpër burgje e kampe pune dhe disa prej të arratisurve në botën e lirë. Për nder të letrave shqipe pati dhe shkrimtarë të guximshëm si Petro Marko, Mitrush Kuteli, etj, të cilët me gjithë pasojat politike për jetën e tyre dhe të familjarëve të vet, nuk e përfillën metodën e realizmit socialist, kurse Lazgush Poradeci, Ali Asllani etj e thyen penën dhe nuk krijuan më mbas vitit 1944. Nuk duhet të lemë pa përmendur këtu dhe ndihmesën e vlefshme që dha plejada e shkrimtarëve të rinj shqiptarë që u formua në Ish-Jugosllavi.
Letërsia jonë e viteve 1944-1991, përveç shkrimtarëve si Shefqet Musaraj, Aleks Çaçi, Fatmir Gjata, etj, të cilët shkruan vetëm vepra të realizmit socialist, pati dhe disa shkrimtarë si Sterio Spasse, Sabri Godo, etj, të cilët hartuan vepra që i përkisnin realizmit socialist kur trajtuan ngjarje nga koha aktuale e socializmit dhe vepra thjesht realiste kur trajtuan jetën shqiptare, ose atë të huaj, të një kohe të kaluar. Ky grup shkrimtarësh i solli letërsisë sonë edhe dëme edhe vlera, sipas rastit. Kurse vepra letrare e Ismail Kadaresë dhe ajo e Dritëro Agollit përbëjnë fenomene letrare të komplikuara, që kërkon studime të thelluara për të zbuluar se deri ku mbritën vlerat dhe dëmet e tyre.
Letërsia realiste shqiptare e viteve 1945-1991 dallohet prej letërsisë së realizmit socialist së pari për nga metoda krijuese, sepse ajo nuk i zbatoi regullat e ngurta të saj dhe së dyti për nga përmbajtja, sepse me përmbajtjen e vet ideore, ajo nuk u vu në shërbim të së keqes, por e denoncoi atë. Letërsia realiste nuk ngriti në art politikën e partisë shtet, por humanizmin, moralin e shëndoshë, dashurinë njerëzore, gjithëçka që i shërbente përparimit shoqëror. Ajo eci në atë rrugë që kishte ecur letërsia shqiptare dhe ajo botërore para vitit 1944, rrugë në të cilën letërsia ecën edhe sot, pavarësisht nga rrymat e drejtimet letrare ku mund të bëjë pjesë.
Krijimet poetike të Arshi Pipës (Libri i Burgut, 1959), potretet e Sami Repishtit (Pika Loti, hartuar në vitet 1960-1963), poezitë e shkruara nëpër burgje e kampe internimi prej poetëve të dënuar si Visar Zhiti, Lek Pervizi e shumë të tjerëve, përbëjnë themelet, nismat e letërsisë së burgut. Natyrisht në këto themele bëjnë pjesë edhe vepra të tjera që unë si emigrant nuk kam mundur t’i shtie në dorë, mbasi qeveritë shqiptare të mbas vitit 1992 nuk kanë treguar asnjë interes për shpërndarjen e veprave letrare e shkencore, që botohen prej autorëve me sakrifica në tirazhe të vogla.
* * *
Vëllimi Pika Loti (botimi i dytë, PEGI, 2009, 155 f.) është një përmbledhje tregimesh të jetuara, të ndërtuara si portrete letrare, të cilat autori i shkroi mbas arratisjes nga atdheu në vitet 1960-1963, por që i botoi vetëm më 1997, kur nuk druhej më se mos u shkaktonte pasoja familjarëve të vet dhe të personave që kishte përshkruar në to. Heronjtë e kësaj vepre janë bashkëvuajtës të autorit nëpër qelitë e hetusisë, ose në burgun e Shkodrës dhe në kampet e ndryshme të punës. Vëllimi hapet me shkrimin kushtuar nënës dhe mbyllet me shkrimin Elegji për vëllanë, i cili dallon prej shkrimeve të tjera sepse nuk është tregim a portret letrar, por skicë lirike, një elegji në prozë. Këtë vepër autori e shkroi më 1970, mbasi Sigurimi shqiptar përhapi lajmin e rremë sikur vëllai i autorit, Vehbiu, kishte vdekur. Mbasi u hartua skica, autori mësoi të vërtetën, vëllai i tij ishte gjallë. Tronditja dhe dëshpërimi i thellë që i shkaktoi autorit lajmi dashakeq i Sigurimit shqiptar, nxiti krijimin e kësaj vepre lirike tepër emocionuese e plot dhimbje.
Midis bashkëvuajtësve të ndryshëm që autori njohu gjatë viteve të kalvarit të vet, ai ka zgjedhur disa prototipa me të cilët përfaqësoi fatin e shtresave të ndryshme të shoqërisë shqiptare të viteve 1946-1956.
Rrëfimi me besnikëri e vërtetësi i jetës dhe vuajtjeve të këtyre heronjve përmes riprodhimit të ngjarjeve e bisedave të ndodhura konkretisht para syve të autorit, si dhe të shumë hollësirave të ndryshme, krijon një emocionalitet dhe besueshmëri shumë të lartë. Ky emocionalitet dhe kjo besueshmëri nuk mund të krijoheshin në një nivel të tillë, në rast se këto portrete do të ishin trajtuar thjesht si tregime letrare të mirëfillta. E themi këtë sepse në tregimet e mirëfillta letrare autorët për të tipizuar heronjtë e tyre përdorin material (ngjarje, biseda, mendime e hollësira përshkrimore) të krijuara prej imagjinatës së tyre dhe jo material të marrë konkretisht nga jeta ashtu si ka ndodhur. Tipizimi si dukuri letrare e forcon aspektin artistik të veprës, por dobëson besueshmërinë e ngjarjeve. Duke qenë se besueshmëria për problemet dhe ngjarjet që trajtohen në këtë vepër ka rëndësi të veçantë, mbasi aty bëhet fjalë për ngjarje dhe të përvuajtur konkretë, themi se krijimi i këtyre lloj tregimeve gërshetuar me tiapret e portretit letrar, ka qenë rruga më e mirë që ka ndjekur autori.
Pasqyrimi i jetës shqiptare mbështetur mbi kujtimet e së kaluarës së afërt, duke përzgjedhur ngjarje, biseda, mendime e hollësi të ndryshme thelbësore për të treguar deformimin e dhunshëm të moralit e të së drejtës, për shkatërrimet dhe plaçkitjet që po i bëheshin pasurisë private në dhjetëvjeçarët e parë të pas Luftës Antifashiste, ishte rruga që ndoqi ky autor në fillim të viteve 1960-të. Këtë rrugë, ose rrugë të ngjashme me të, ndoqën mbas vitit 1992 edhe shumë të dënuar të tjerë, midis të cilëve u shqua françeskani At Zef Pëllumbi, Visar Zhiti, etj.
Ideja themelore e veprës Pika Loti është zbulimi i faktit se komunizmi si ideologji dhe praktikë vret elitën, keqtrajton mesatarët dhe ngre në qiell inferiorët. Këtë ide, që autori e ka mishëruar artistikisht në këtë vepër letrare, e pati formuluar shprehimisht në një fjalim politik mbajtur më 1965 gjatë tubimit “All-American Conference” në Washington D.C., të cilin e citon në shënimin hyrës të veprës (f. 8).
Vrasja e elitës shqiptare (inteligjencës dhe borgjezisë si klasë politike dhe ekonomike) e krijuar gjatë brezave e dhjetëvjeçarëve me mund e sakrifica, shpaloset përmes disa portretesh:
Qemali është portreti që ka në qendër intelektualin e shquar shkodran Qemal Draçini, liceisti më i dalluar i Shkodrës dhe i gjithë studentëve shqiptarë të Universitetit të Firences ku ai studjoi dy vjet për drejtësi. Këtë intelektual autori e adhuronte për prirjet e tij për hapje horizontesh të reja. Ky djalosh bjond e shumë simpatik, në rininë e tij të parë u lidh me lëvizjen komuniste, por kur pa se ideali për krijimin e një bote të re ishte i mbrujtur me urrejtje dhe dënime deri në anëtarët e familjes dhe të vetë prindërve, u largua me neveri. Ai nuk mund ta urrente e ta bënte fajtore nënën e vet për ekzistencën e shoqërisë borgjeze. Me nota shumë të gjalla përshkruhet atmosfera e vitit 1945, kur Qemali vuri në skenë në teatrin e Shkodrës dramën Përtej horizontit, vepër e dramaturgut amerikan Eugjen O’ Neil. Kjo shfaqje me tingëllimin e saj aktual për gjendjen mbytëse të rinisë intelektuale të kërcënuar prej thatësirës së dogmatizmit marksist, e tronditi rininë shkodrane, po ashtu dhe organet e pushtetit të ri dhe të Sigurimit. Qemalit i shkaktoi burgimin dhe tortura çnjerëzore të padurueshme, prej të cilave ai mundi të shpëtonte me anë të vetëvrasjes plot dhimbje duke gëlltitur sasi të madhe pluhuri DDT që roja e burgut hodhi në qelinë e tij për ngordhjen e miljona morrave.
Nji shok e nji mësues: dy dëshmorë, i kushtohet luftëtarëve antifashistë vlonjatë Hamdi Gjoni dhe mësuesit Bego Gjonzeneli, të cilët u burgosën, u torturuan në hetuesi dhe u hodhën të kampet e punës për të vetmin “mëkat” se nuk u bashkuan me forcat partizane që u krijuan më vonë, por luftuan si nacionalistë kundër pushtuesve fashistë e nazistë. Inteligjenca e thellë e pedagogut të shkollës së mesme tregëtare të Vlorës, Bego Gjonzeneli, shpaloset përmes riprodhimit të bisedave të tij me të dënuarit. Dënimi i disa krerëve komunistë prej vetë PKSH-së, mbas prishjes së marrëdhënieve me Jugosllavinë e J. B. Titos, ngjalli tek të burgosurit disa shpresa për zbutje të diktaturës e përmirësim të gjendjes… Mirëpo profesori ua preu hovin hamendjeve naïve me arsyetimet e veta: Grindjet janë të një natyre inherente të sistemit komunist. Do të kemi dhe të tjera, të ngjashme me këtë. Komunistët vrasin njëri tjetrin, me qëllim që të përballojnë pa kundërshtime gjendjet e reja. Për diktaturat absolute, eleminimi i shokëve të luftës është një parim themelor. Por kjo nuk duhet kuptuar si një sinjal i fundit të tyre… Kemi hyrë në një suazë nga e cila është shumë e vështirë të dalim. Ata që thonë se e drejtojnë fatin e vendit tonë, nuk e kanë më këtë fat në duart e tyre. Një tjetër dhespot sundon sot mbi vendin tonë. Eshtë ariu sovjetik.
I ngjashëm me fatin e profesorit vlonjat Gjonzeneli është dhe fati i profesorit shkodran të filozofisë, Preng Kaçinari, i cili përshkruhet në shkrimin Nji vorr i harruem. Ky pedagog i filozofisë në gjimnazin At Gjergj Fishta të Shkodrës, inteligjent i rallë, diplomuar në Universitetin e qytetit Monpellie të Francës. Ky profesor, me sjelljen, zgjuarësinë dhe njohuritë e thella kishte fituar respektin e dashurinë e nxënësve dhe të qytetarëve shkodranë. Pas pushtimit fashist u bëri thirrje studentëve të vet dhe doli malit bashkë me ta, me të cilët luftoi dhe vetë autori kundër pushtuesit fashist. Mirëpo ai u përçmua, u la pa punë dhe u detyrua të vdiste nga uria, për të vetmin “faj” se nuk u bashkua me forcat komuniste dhe sepse kishte njohur nga afër në kohën e studimeve diktatorin e ardhshëm të Shqipërisë, xhelozia dhe paranoja e të cilit nuk lejonte të mbijetonin më të aftët se ai.
Gjatë takimit të fundit të heroit me autorin, ai i formuloi me pak rreshta thelbin e moralit, thelbin e asaj që kërkonte partia shtet prej mësuesve dhe edukatorëve: Falja ndërgjegjen djallit, asgjëso personalitetin tand, humbe dinjitetin si njeri, hidhi poshtë të gjitha parimet morale bazë, atëhere je i përshtatshëm për indoktrinimin që kërkohet n’ arsim.
Në një situatë të tillë mbytëse, ky intelektual i pastër, besnik i parimit sipas të cilit për kombet, ashtu si për njerëzit, nderi qindron ma lart se jeta, mbetur i papunë, pa mundësi jetese, i dha fund jetës me vdekje nga uria në vorrezat e Tiranës më 1956.
Edhe më tragjik është fati i avokatit shkodran Qazim Dani, që përshkruhet në Plaku i numërit 10, njeriu që ishte burgosur pa më të voglin shkak. Ky burgim e revoltoi të birin 16-vjeçar, Bardhoshin, i cili duke mos e duruar padrejtësinë, vendosi të arratisej bashkë me dy shokë të tjerë, të tre djem të vetëm. Këta djem të papërvojë i vranë rojet kufitare. Mbasi i lanë të qelbeshin në sheshin e qytetit disa ditë me radhë për të tmerruar rininë shkodrane, policia lejoi familjarët e miqtë e tyre t’i varrosnin. Nëna e Bardhoshit u çmend nga tronditja e ngjarjes makabre. Kur u lirua bashkëshorti, i plakur para kohe, ajo e priti ashpër duke thirrur: Ti ma ke vra djalin! Ti ma ke vra djalin!, në një kohë kur ky babë nuk e dinte fundin tragjik të të birit. Të dy, nënë e babë, të mbetur mos më keq, pa triskat e bukës, me tre vajza që mezi nxirrshin bukën e gojës me punë nga më të rëndat, të damkosur me epitetin ndjellakeq “armik i popullit”, e ndjenë veten të tepërt dhe u shkrinë njëri pas tjetrit duke u gdhirë të mbërdhirë nga të ftohtit në ballkonin e shtëpisë…
Në Bir i dejë i Shen Françeskut autori portretizon klerikun At Çiprian Nikaj, bashkëvuajtës me autorin në qelinë e hetuesisë së Shkodrës. Ky klerik i përkushtuar, bashkë me kolegët At Pal Dodaj, At Mati Prendushi dhe At Bernardin Palaj ishin arrestuar në mes të nëntorit 1946 me rastin e gjetjes në Kuvendin e Franceskanëve të disa pushkëve të ndryshkura që kishte lënë një reshter gjerman gjatë tërheqjes. Ato pushkë as ishin përdorur e as mund të përdoreshin, por kishin mbetur në Kuvend nga pakujdesia, duke e lënë dorëzimin e tyre në polici me sot për nesër. Spiunimin e kishte bërë një seminarist i ri, i rekrutuar prej Sigurimit. Torturimi i këtyre klerikëve, që mbaheshin nëpër qeli të ndryshme, bëhej me qëllim që ata të pranonin se armët ishin fshehur për të organizuar kryengritjen popullore kundër pushtetit, ashtu si u paratha nga propaganda komuniste shqiptare e ajo jugosllave. Për të mos u shtrembëruar e vërteta, At Çipriani i rrëfen autorit të vërtetën e pranisë së atyre armëve në Kuvend dhe ia lë si porosi ta dëshmojë këtë të vërtetë mbas daljes nga burgu. Ky amanet përbën dhe shkakun kryesor të hartimit të këtij portreti.
Thjeshtësia e klerikut të përkushtuar jepet përmes lutjes së tij të përsëritur drejtuar Zotit: Ati Ynë në Qiell! Më ndihmo të jem i dejë për hirin e dashuninë tande!
Kjo qenie modeste, që dukej tepër e tkurur gjatë lutjeve të veta, ishte shumë e fuqishme në fjalë e mendime. Me këshillat dhe ngushëllimet që i jepte autorit ky bashkëvuajtës para e mbas torturave, ma lehtësonte vuejtjen me frymën e shpresës e ma mbushte zemrën me shpirtin e qindresës, pohon autori duke përshkruar gjendjen e rëndë psikologjike në terrin e qelisë ku njeriu humbiste nocionin e kohës dhe shpesh herë edhe dëshirën për të jetuar…

Keqtrajtimi që u bëri diktatura njerëzve mesatarë jepet me ngjyra të gjalla në shkrimet Dukagjinasi i pafat, Djali i Lumës dhe Bajraktari. Heronjtë e këtyre veprave janë bij të malësive të Shqipërisë së Veriut, njerëz të ndershëm, atdhetarë antifashistë. Të tillë janë vëllezërit dukagjinas Mark e Kolë Prela, malësori i sinqertrë Mehmet Lumjani dhe bajraktari i një fshati të thellë, Sylë Bajraktari. Të gjithë këta heronj pa qenë aspak kundërshtarë të pushtetin dënohen prej tij. Mark e Kolë Prela e donin pushtetin e ri, por ata, si njerëz të ndershëm, edhe pse kishin luftuar si antifashistë përkrah forcave partizane, nuk kishin pranuar të zbatonin urdhërat vrastare të Brigadës së Mbrojtjes së Popullit (forcat e Sigurimit), që shkuan nëpër Malësi për të masakruar banorët e atjeshëm, me qëllimin e vetëm që të ngjallnin tmerr, frikë e nënshtrim absolut ndaj pushtetit të ri “popullor”.
Djaloshi i thjeshtë e i sinqertë, i ndershmi Mehmet nga Luma, nuk mund ta kuptonte se si mund të binte burri aq poshtë sa të shpifte kundër bashkëfshatarit të vet. Sigurimsi i fshatit kishte shpifur sikur Mehmeti nuk e donte pushtetin, sikur ishte “armik i popullit”, gjë që i shkaktoi burgimin dhe dënimin me punë të detyruar në baltrat e kënetës së Maliqit. Pyetja e tij retorike: Si mund të bjerrë burri kaq poshtë!, përdorur si refren gjatë shkrimit, zbulon padrejtësinë e shumë dënimeve dhe rënien poshtë jo të disa spiunëve, por të vetë pushteti komunist. Ky pushtet që erdhi në fuqi me bujë si krijues i botës së re dhe i njeriut të ri, shumë shpejt e zbuloi fytyrën e vërtetë diktatoriale antinjerëzore.
Për të justifikuar përdhunën e vet dhe për të krijuar idenë se bota e vjetër që ai përmbysi, ishte një botë reaksionare, ky pushtet përmes dënimeve të ndryshme i shpalli armiqësorë, reaksionarë dhe antipopullorë shumë fjalë, si dhe mbartësit e tyre. Me përdhunë fjalët ballist, bajraktar, xhandar, avokat-mbrojtës, padre, hoxhë, prift, etj u ngarkuan me një përmbajtje negative emocionale dhe u shpallën e u luftuan si amrmiq e tradhëtarë të gjithë ata që kishin qenë emëruar me të tillë emra. Midis këtyre të përndjekurve bëjnë pjesë mjaft prej të dënuarve që përmendëm më lart, si dhe Sylë Bajraktari, njeriu që nuk e kuptonte dot pse e quanin armik të popullit, gjakpirës të popullit, kur ai dhe të parët e tij si bajraktar ishte përpjekur të zbatonte Kanunin dhe ligjet e Maleve për të mbajtur regull në fshatin e vet.
Jeta personale plot mundime dhe njohja nga afër e vuajtjeve dhe e fundit tragjik të jetës së këtyre përfaqësuesve të popullit shqiptar e shtytën autorin të arrinte që në vitet 1959-1962 në një karakterizim shumë të pjekur të epokës së diktaturës qysh atëhere, karakterizim në të cilin shkrimtarët dhe studjuesit tanë të ditëve tona nuk kanë arritur ende. Për autorin ajo epokë ishte epoka që vrau arsimtarin e ndershëm, që zhduku klerikun e devotshëm, që kalbi në burgje intelektualët e formuar në Europë, që shtrydhi në tortura tregtarin, që mundoi me uri punëtorin e që varfëroi katundarin deriku nuk shkonte më. Epokë e cila përdhosi nxënësin, helmoi rininë, lartësoi idiotin, frymëzoi naivët. Ajo bëri kult urrejtjen, kurse karrierën ideal.
Bashkëvuajtja dhe njohja nga afër e jetës dhe e vdekjes së heronjve të tillë i dha shtysën autorit që të gjente rrugën e shpëtimit jo në durimin e vuajtjeve, e cila do ta shpinte së shpejti në një vdekje të parakohëshme gjatë një riburgimi, riinternimi, apo kampi pune, por në arratisjen nga atdheu. Jeta e autorit deri në arratisjen e tij trajtohet me hollësi në vëllimin autobiografik Nën Hijen e Rozafës (Onufri, 2004, 344 f.), ku janë vendosur në qendër jo bëmat dhe bisedat e bashkëvuajtësve, por jeta, vuajtjet, mendimet, meditimet e përgjithësimet e autorit dhe të familjarëve të tij.
Ndërkohë theksojmë se ngritja në pozita të larta e njerëzve inferiorë që i shërbenin me besnikëri të verbër pa asnjë vrarje ndërgjegjeje pushtetit në fuqi jepet duke treguar sesi njerëz injorantë, gati analfabetë, të marrë prej fshatrave u armatosën dhe u vunë në detyra komanduese nëpër burgje e kampe pune, ku keqtrajtonin mizorisht të dënuarit pa faj. Këtyre njervzve të pashpirt auroti nuk u kushton asnjë portret a shkrim të plotë, por vetëm i përshkruan shkarazi dhe në kontrast me bashkëvuajtësit e vet të dënuar pa faj. Përjashtim bën autori vetëm për Xhevahirin, si e quanin të burgosurit tetar Jonuzin nga Berati, të cilin e portretizon brenda portretit Bajraktari. Ky person dallonte prej policëve të tjerë, ai ishte zgjuar nga poshtërsitë e partisë shtet dhe përpiqej të lehtësonte me sa i mundej vuajtjet e të dënuarve, herë duke u treguar se cilët ishin të rekrutuarit midis të dënuarve, herë duke u treguar lajme nga jeta jashtë burgut…
Së fundi, nuk mund të lemë pa theksuar se në të gjitha shkrimet e përmbledhura në librin Pika loti ka një karakteristikë të përbashkët artistike. Në to bie në sy përdorimi i një lirizmi shumë të ndjeshëm, përshkrimi me shumë besnikëri dhe me hollësira të zgjedhura mirë për të karakterizuar heronjtë që portretizohen. Ndërhyrjet lirike të autorit, shfrimet e emocioneve, meditimet dhe formulimet e sakta për karakterizimin e epokës dhe të personave historikë, ua rrisin shkrimeve emocionalitetin, besueshmërinë, vërtetësinë, humanizmin dhe njëherazi dhe nivelin artistik.
Kjo vepër, si dhe veprat e tjera të Sami Repishtit, shquhet dhe për gjuhën e pasur e të përpunuar, për dialektin shkodran letrar shumë të afërt me gjuhën letrare të përbashkët shqipe. Kjo dukuri është e rallë midis atyre që shkruajnë në dialektin shkodran, mbasi shumica e tyre duke dashur të tregojnë pasurinë e këtij dialekti, theksojnë diferencat nga gjuha letrare dhe përdorin shumë nëndialektalizma të saj.
Si përfundim themi se përmbjedhja Pika loti bën pjesë denjësisht në themelet e letërsisë shqiptare së burgut, se ajo paraprin veprën madhore Rrno vetëm për me tregue të At Zef Pëllumbit dhe romanet e Visar Zhitit Rrugët e Ferrit dhe Ferri i Carë, kurse vepra autobiografike Nën hijen e Rozafës, është një simotër e tyre.

“New York Times”: po i vjen fundi krishterimit në Lindjen e Mesme?

by

Të krishterët e Lindjes së Mesme jetojnë “keq”, por “shyqyr që janë”, thoshte para pak ditësh Patriarku latin i Jeruzalemit, Fuad Twal. Sipas tij, kushtet e palestinezëve në Çisjordani, gjithnjë të konsideruara nga më të vështirat e mundshme, janë shumë më të mira në krahasim me sfidat, që përballojnë të krishterët në Siri e në Irak, të shtrënguar të braktisin shtëpitë e vatrën nga i ashtuquajturi Shtet Islamik (Isis).
“A po i vjen fundi krishterimit në Lindjen e Mesme?” pyet atëherë gazeta “New York Times” në numrin e saj të veçantë të së dielës, 26 korrik, titulluar “Hija e vdekjes”. Që në rreshtat e para, ajo vë në dukje historinë e lashtë të fesë së krishterë në ato troje. Pjesa më e madhe e të krishterëve të Irakut e quajnë veten asirë, kaldeas, ose siriakë: emra të ndryshëm për të njëjtën rrënjë etnike, përhapur në mbretëritë mesopotamike ndërmjet lumenjve Tigër dhe Eufrat mijëra vjet para Krishtit. Sipas historianit Euzebi, krishterimi ka mbërritur aty gjatë shekullit të parë pas Krishtit, por tradita tregon se shën Toma Apostull dërgoi Tadeun, një nga hebrenjtë e parë të kthyer në krishterim, për të predikuar Ungjillin në Mesopotami.
Krishterimi u zhvillua në bashkëjetesë paqësore me tradita të tjera fetare, si judaizmi, zoroastrizmi dhe monoteizmi i druzëve, jazidëve e mandejve: të gjitha, bashkësi në konflikt për shkak të ndryshimeve doktrinore, që mbeten edhe sot. Kur trupat e para islamike mbërritën nga gadishulli arabik, gjatë shekullit VII, kalimi nën Islamin u bë, pak a shumë, pa trauma të rënda: të krishterët e Lindjes gëzonin mbrojtjen e myslimanëve. Vërtet që duhej të paguanin taksën për jo islamikët, “jizya”, por atyre u lejohej çka u ndalohej të tjerëve si, të hanin mish derri, ose të pinin alkool. Kështu, fetë e ndryshme u zhvilluan njëra pranë tjetrës për rreth 1500 vjet.
100 vjet më parë, dy fakte shënuan fillimin e periudhës më të gjatë të dhunës kundër të krishterëve: rënia e Perandorisë Otomane dhe Lufta I Botërore. Genocidi i kryer nga xhonturqit, në emër të nacionalizmit e jo të fesë, la në fushën e betejës dy milion armenë, asirë e grekë, shumica të krishterë. Ndër të mbijetuarit, më të arsimuarit emigruan drejt Perëndimit, të tjerët u vendosën në Irak e Siri, të mbrojtur nga diktatorët ushtarakë.
Gjatë një shekulli (1919-2010) numri i të krishterëve në Lindjen e Mesme, në vende si Egjipti, Izraeli, Palestina dhe Jordania, vazhdoi të zvogëlohej: nëse në fillim të krishterët përfaqësonin 14% të popullsisë, tani janë 4% e saj. Edhe në Liban, vendi i vetëm në rajon ku të krishterët kanë akoma një farë pushteti, numri i tyre, gjatë shekullit të fundit, është zvogëluar nga 78 në 34%. Arsyet janë të ndryshme, që nga numri i ulët i lindjeve tek atmosfera e pafavorshme politike e tek kriza ekonomike. Natyrisht, edhe frika bën punën e vet e i detyron njerëzit të ikin, kur shohin rritjen e grupeve ekstremiste e zvogëlimin e vazhdueshëm të bashkësive të krishtera.
Që prej mëse dhjetë vjetësh, ekstremistët i kanë vënë në shënjestër të krishterët e pakicat e tjera, që shihen si emblemë e botës perëndimore. Në Irak, ndërhyrja amerikane i nxiti mijëra vetë të ikin. “Që nga viti 2003, kemi humbur priftërinj, ipeshkvij e mëse 60 kisha të Irakut janë bombarduar”, deklaron kryeipeshkvi kaldeas i Erbilit, imzot Bashar Warda. Me rënien e Sadam Hyseinit, të krishterët janë reduktuar nga mëse një milion e gjysëm në më pak se 500 mijë vetë.
Pranvera arabe s’bëri tjetër, veçse i keqësoi gjërat. Pasi ranë diktatorë si Mubaraku në Egjipt dhe Gedafi në Libi, iu dha fund edhe mbrojtjes së të krishterëve e të pakicave, marrë përsipër prej tyre. Sot, Isis po përpiqet t’i çrrënjosë të krishterët, duke e përmbysur, me forcën e armëve, historinë e lashtë të rajonit, me qëllim që të ligjërojë ndërmarrjen mijëvjeçare të Islamit për të zënë rrënjë në Lindjen e Mesme.
Për herë të parë, e ardhmja e krishterimit në rajon është mëse e pasigurtë. Që nga fillimi i luftës civile në Siri, në vitin 2011, presidenti Bashar al Asad u lejoi të krishterëve të largohen nga vendi. Gati një e treta e tyre, rreth 600 mijë vetë, nuk pati ç’të bënte tjetër, përveçse të ikte nga sytë këmbët. Sipas një studimi Pew (qendër amerikane e pavarur, me studime në fushën shoqërore), të krishterët janë para një persekutimi të pashoq fetar, më i madhi në gjithë historinë. Në pranverën e këtij viti, Këshilli i Sigurimit i OKB-së u mblodh për të diskutuar mbi gjendjen e pakicave fetare në Irak. “Nëse kujtohemi për pakicat vetëm pasi ka filluar genocidi dramatik kundër tyre, kemi dështuar që pa nisur akoma”, pati deklaruar komisari i lartë i OKB-së për të drejtat e njeriut, Zeid Ra’ad al-Hussein.
Sipas gazetës “New York Times”, dy presidentët e fundit të SHBA-ve, evangjelisti konservator, George Bush dhe liberali progresist, Barak Obama, nuk kanë mundur të merren si duhet me çështjen e të krishterëve, nga frika e ndeshjes së qytetërimeve. “Një nga hijet mbi administratën e Bushit është paaftësia për t’u çimentuar me këtë problem, pasojë e drejtpërdrejtë e ndërhyrjes amerikane”, pohon drejtori i “Freedom Project” në Universitetin Georgetown, Timothy Shah.
Kohët e fundit, Shtëpia e Bardhë është kritikuar, pasi duket se nuk e përmend qëllimisht fjalën “i krishterë”. Kur, gjatë dimrit të kaluar, Isis masakroi koptët egjiptianë në Libi, Departamenti i Shtetit iu referua viktimave me termin “qytetarë egjiptianë”. Daniel Philpott, pedagog i shkencave politike në Universitetin Notre Dame, sqaron për gazetën: “Kur hesht për faktin se Isis ka arsye fetare për të vënë në shënjestër pakicat fetare, kujdesi i administratës aktuale duket jashtëzakonisht i tepërt”.
Edhe nëse Isis do të mundej, fati i pakicave fetare në Siri e në Irak do të mbetej i pasigurtë. “Jetojmë këtu, si grup etnik, që prej 6 mijë vjetësh e si të krishterë, që prej 1700 vjetësh – pohon Srrod Maqdasy, anëtar i Parlamentit kurd. Kemi kulturën tonë, gjuhën e traditat. Nëse do të jetonim brenda bashkësive të tjera, e gjithë kjo do të zhdukej në harkun kohor të dy brezave”.
Zgjidhja praktike, sipas disave, do të ishte krijimi i një zone të sigurtë në pllajën e Ninives, pra të një enklave, administruar përjetësisht nga OKB-ja. Për disa të tjerë, bashkëjetesa ndërmjet feve të ndryshme ka përfunduar tashmë. “Nuk ka më kohë për të pritur zgjidhje – thotë atë Emanuel Youkhana, në krye të Christian Aid Program, në veri të Irakut. Vendi është një martesë me zor ndërmjet sunitëve, shiitëve, kurdëve dhe të krishterëve, që nuk shkon aspak mirë. Prandaj, unë, si meshtar, preferoj divorcin”.(RV)

Gjykatat Amerikane dhe të BE-së nuk duhet të riatdhesojnë shqiptaret që jane në gjak

by

Qeveria shqiptare duhet të pranojë paaftësinë e saj ndaj mbrojtes së jetes së shqiptareve të përfshirë në gjakmarrje/
-Nga Lek Gjoka-Jacksonville Florida/
Fenomeni i gjakmarrjes nga Veriu në Jug të Shqipërisë është një plagë që u rihap pas varrosjes së diktatures komuniste.Në Jug plaga e gjakmarrjes mori një zhvillim pas vitit të zi të 1997 kur Shqipëria u përfshi në një luftë civile për faj të politikes dhe u krijuan banda të armatosura që filluat të vriteshin me njëri-tjetrin për sherre të ndryshme që më pas u kthyen në gjakmarrje.Një pasqyre tjeter është Veriu i Shqipërisë që gjakmarrja kjo plagë e vjeter mori një përkeqsim me të madh.Sigurisht që disa mund të fajsojnë Kanunin e Lek Dukagjinit pa e lexuar atë dukë gabuar sepse në një nga nenet e Kanunit thuhet shprehimisht së kur vendi të kete një shtet ligjor Kanuni thjeshtë ngelet një histori e pashkruar e kombit shqiptar deri në fillim të shekullit XX kur At Shjefen Gjeçovi i mblodhi dhe botoi me një parathenie brilantë të poetit kombëtar At Gjergj Fishtes ku sot ky Kanun studiohet në Universitetet me me ze të botes së qyteteruar.
Cilët janë shkaktaret e rifillimit të gjakmarrjes në Veri të Shqipërise ndërkohë që në Kosove plaku i urtë më origjinë mirditore Anton Çeta arriti ta mbylle këtë plagë të rëndë?
Gabimi i parë filloi që në kuvendin e Shqipërise në ligjin 7501 të ndarjes së tokave bujqësore , një reforme e re agrare si në kohën e diktatures komuniste.Tokat e koperativave dhe ndërrmarrjeve bujqësirë iu dhanë antareve te tyrë në bazë fryme duke abuzuar këmbëkryq me të drejten e prones që u takonte pronareve të dikurshëm.Pas saj nisen përplasjet për pronën që degjeneruar dëri në ekstren në humbje jetesh njërëzore.Dukë pasur një shtet të korruptuar që nuk i interesonte fare humbjet e jeteve të nështetasve të tyre kjo plage u bë një gangrene për mijera familje që u ngujuan.Mjaft prej tyrë u detyruan që të marrin rrugën e mërgimit.
Gabimi i dytë që krijoi mjaft gjakmarrje është vete shteti.Në shumë raste aksionet e policisë dekospiroheshin nga vete politikanet e korruptuar që janë lidhur këmbëkryq me krimin për mbrojtjën e monopoleve të tyrë të krijuar në kundërshim me Kushtetuten e Republikes së Shqipërisë.Drejtuesit rajonale të policisë në mjaft raste jo vetem që dilnin bllof në aksionit e tyre ndaj mafies lokale e shteterore por pa mbaruar mirë aksionin kërcënoheshin me jete familjet e tyre.Ka raste ku mjaft qytetare të pafajshem janë vrare në prita për fajin e vetem se vellezerit e tyre ishin punonjës policie dhe kishin drejtuar disa aksione për ti arrestuar me qëllim ndërtimin e një shteti ligjor mjaft të mirëpritur nga populli por që e minon vete politika shqiptare.
Rrëmuja që vete shteti shqiptar ka krijuar në tjetersimin e prones private nga pronaret e ligjshem në individe të inkriminuar por që punojnë për interesa të politikaneve kanë krijuar përmisa për shtimin e konflikteve.Aq shumë është i korruptuar shteti shqiptar saqe mjaft prona të shqiptareve që jetojnë në mergim janë tjetersuar deri në ndërrimin e pronesise pa ditur asgje nga pronari i vertete ndaj ju takon edhe shteteve ku këto shqiptare jane bere neshtetas të tyre te mbrojnë pronen e qytetareve të tyre ne baze te të drejtes ndërkombetare.
Problemi i pronësise është një ndër përplasjet e nisjes së vrasjeve që në mjaft raste janë edhe mbrenda një gjaku dhe një familje.
Sigurisht ka edhe arsy të tjera që kanë krijuar konfliktë që me vonë u kthyen në gjakmarrje sepse shteti është i pa afte për ti mbrojtur qytetaret e tij nga kjo plage shekullore.Qeveria shqiptare të pakten moralisht duhet të pranoje para botes demokratike kete plage shqiptare dhe të përpiloje listat e sakta të fiseve që janë në gjak dhe si të tilla osë janë ngujuar ose kan marre arratine udheve të botes dhe keto lista tiu dërgohën ambasadave shqiptare nëpër botë më qellim që këto familje të strehohen dhe të mos riatdhesohen në Shqiperi.Me vjen keq që një përson që nuk është në gjak pagon 700 euro për të marre një dokument tek shoqata për pajtimin e gjagjeve në Shqipëri për të fituar letrat padrejtesisht ndërsa familje të tëra që fatkesisht e vuajnë kete plage të rëndë humbasin të drejten e qendrimit në shtetet ku ato paraqesin letrat sepse sipas gjykatave shteti shqiptar iu siguron atyre jeten dhe dokumentat e tyre mund te jene fallco ngaqe me qindra raste jane të tilla dhe nuk kane mundesi verifikimi.
Ndaj ju lutem gjakatave në Amerike,Kadada dhe në Bashkimin Evropian që të mos i riatdhesojnë shqiptaret që janë në gjak sepse jeta e tyre dhe e femijeve është në rrezik.Në bazë të çdo kushtetute të një vendi demokratik kur jeta e një përsoni kercënohet duhet patjeter të mbrohet në shtetin ku ai ka deshirë të rindërtojë një jete të re familjare pa friken se dikush do ti vrase pa pasur asnjë faj..
Jacksonville Florida
Korrik 2015

A është Mazgiti boshnjak?

by

Lulet e bukura lulëzojnë edhe në kohë tmerri !I shkulin,i shkelin dhe ato përsëri ngrejnë koken dhe dëshmojnë se kanë detyrim hyjnorë ta zbukurojnë boten! ( nga Xhelil Arifi)/
Ne Foto;Shqiptaret e Virpazarit, ne momentin e ikjes./
NGA FAHRI XHARRA/
Më duhet që të jem syhapur , dhe kjo i detyruar nga symbyllja , naivititeti,shpirtngushtësia , mos informimi i drejt i një numri të madh të shqiparëvenga të gjitha tokat shqiptare. Qaheshim se nuk e kemi shtetin tonë , sepse ishim ndër komandon jugosllave. Po tani që kemi shtetin ? E kemi edhe Shqipërinë ; që të dy shtetet të pavarura , sovrane etj, etj. Por çka me to , kur nuk janë në gjendje ti dalin zot vendit të vet , popullit të vet , por na e rrisin trushpërlarjen sa edhe vet në fund të fundit nuk e dine se ku janë.
Hallku ( turqit , serbët , grekët , malazezët ) po punojnë, e ne e masim vetëm vullnetin politik të vendit tonë. Sikur ta dinin ata që i udhëheqin këto dy shtete se sa qesharak janë karshi botës, do të ulnin së paku kokën në shenjë keqardhjeje ndaj popullit të tyre ; Medet , sa të varfër mendërisht që jemi , se pasuri materiale kemi mjaft ( duhej të thoshin botërisht ).
Kësaj rradhe do të flasim për “hallkun “ e huaj që po ecë shumë përpara me shtrembërimet historike , manipulimet gjeografike, e me një qëllim “ të pastër “ kombëtar sipas tyre,; popullarizimin e kombit të pa qenë kurrë ; popullit boshnjak ! (“ Boshnjakët: e Kosovës , të Serbisë dhe te Malit të Zi) , Të mjerët nuk po dijnë që po iu bëjnë sherbime të medha sllavëve , në dëm të shqiptarëve.
A ka historian shqiptar që e pranon që nga Nikshiqi (Mali i Zi ) në vitin 1878 u përzunë boshnjakët ?
Po ku kishte në atë shtetas boshnjak ? ata ishin shqiptarët musliman që pa fije dhimbjeje u larguan nga tokat e tyre. ( feja muslimane nuk i shpetoi nga asimilimi sllav?, por i bëri sllavë musliman ,sot t`ashtuquajtur boshnjak. Shqiptarëvet ortodoks të Nikshiqit nuk iu hëngri palla për kombin dhe u shndërruan në malazias ( një kombi pa qenë kurrë).
Ja se çka shkruan një historian “ boshnjak “ i cili përkundër mbiemrit Shkreli e ka me andje të quhet
Redžep Škrijelj “ Dëbimi dhe egzodi i Boshnjakëve (Lexo i shqiptarëve muslimanfxh ) të Nikshiqit, shpërndarja e tyre nëpër perandorinë e cunguar Osmane , pas Kongresit të Berlinit (1878 ). Tema është bërë në mënyrë shkencore në bazë të dokumenteve në dispozicion nga burimet osmane dhe të tjera ballkanike”. Punimi shkencor që po e lexoni thot Rexhepi ( i cili me qëllim ka harruar se është Shkrel ) ,është studim empirik i dokumentave osman dhe burime tjera ballkanike , por edhe nga dëshmitë gojore të vendasve. Boshnjakët e Nikshiqit apo “Turqit e Nikshiqit” se s ii quanin malazezët, pas një lufteje dy mujore dhe dorëzimit të Nikshiqit, Malit të Zi (1878 ) me familjet e tyre u nisë në një rrugë të gjatë refugjatësh i cili i shpërndau në të gjitha anët Një cak ,plot mundime dhe vuajtje ishte drejtimi i Kosovës , në Mazgit , nëvendin e “mrekullueshëm e të shenjtë osman” , në rrafshin e Kosovës; në një vend që i ngjante shumë vendilndjes se tyre-Nikshiqit , në Mazgit i cili u bë një nga shumë oazat boshnjake.(????fxh)” Përshtatja në kërreth tëri paska qenë e vështirë thot Rexhepi i Shkrelëve. ( shkëputur nga ! Bošnjački Mazgit Autor: Redžep Škrijelj )

Sa turp për shtrembërimet , por edhe turpi i ynë më i madh është se ne e mbrojmë si të tillë. Sulltan Muarti i kishte e kishte lënë jetën këtu nga tradhtia e të e të birit ( Punë e madhe !)
E keqja është se ne ia ruejmë ….çka ruejmë ? ai eshtrat i ka në Turqi .
Edhe pse Mazgiti është në rrafshlartë të tharë , ai numrohet në fshatrat më të bukur të Kosoves- na shkruan Rexhep Shkrel ( pa i ne fund fxh) dhe e vazhdon përshkrimin e tij duke mos e harruar Tyrben e Sulltanit . Duke iu falëmnderuar ujjërave të bollshëm muhaxheret “ boshnjak “ e lulëzuan këtë vend.
Ky palaço historian e mohon çdo gjë shqiptare të ardhacakëve shqiptarë nga Nikshiqi : “ Među mnogobrojnim toponimima u selu je i uzvišenje Piperski Brijeg, kome su muhadžiri iz Nikšića i Kolašina nadjenuli ime po nekom Piperu Seferu (12). Muhadžiri su svoje kuće podizali na potezu Jalije (tur. obala)”
Toponimet me emra të ardhackëve e tradhëtojnë qëllimin e tij : Piperët e Kolashinit dhe Nikshiqit. Por ta dini që para vendosjes në Mazgit të ikurit shqipta nga vendlindja e tye Nikshiqi kishin kaluar andej nga Podgorica, Lezha , Shkodra Gjakova , Peja , Rozhaja duke kërkuar strehim të ri në Perandorinë turke ( 1878 ) E shifni që Turqia kishte rol të dyfisht në asimilimin e popullit shqiptar .Turqit na asimilonin në boshnjak musliman.
Mazgit u ngrit në Çifligun e Arifagas Prishtinalisë, nga i cili u ble toka nga turqit për vendosjen e të besueshmëve të tyre ; shqiptarëve musliman . E dini edhe një gjë , Rexhepi flet në shkrimin e tij mu si hoxhët e sotëm shqiptar;” Falemnderimet për “bërjen e boshnjakëve me tokë” i shkojnë sultanit Abdyl Hamiti II ( 1876- 1909 ) , sipas të cilit ky vendbanim u muslimanëve boshnjak është i njohur si Mazgiti.
Një vërejtje për politikanët e atyre anëve , e njofin këtë histori ata ? apo edhe ata e falemnderojnë Sulltan Hamitin për të sotmen me mohime kombëtare?
Kohë pas kohe do të bëj të mundur që të “kënaqeni “ me historinë tonë të zhberjes të cilës në mënyrë indirekte po i ndihmojmë

Fahri Xharra. 31. 05.15 , Gjakovë