Faton Bislimi/

Pas një angazhimi të gjatë që nga viti 2015 me Sister Cities International – organizatën historike me seli në Washington, D.C., të themeluar nga Presidenti amerikan Dwight D. Eisenhower për të ndërtuar ura miqësie mes popujve – sot ndihem thellësisht i nderuar të ndaj me ju lajmin që jam zgjedhur Përfaqësues Kombëtar (Country Representative) për Kosovën, Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut pranë kësaj organizate të njohur botërisht.

Ky vendim, i miratuar nga Bordi i Sister Cities International në Washington, për mua është më shumë se një emërim formal — është njohje dhe vlerësim i punës sime ndër vite për forcimin e lidhjeve mes kombit tonë dhe miqve tanë amerikanë.

Në këtë rol të ri, do të punoj me përkushtim që qytetet dhe komunitetet tona shqiptare të kenë më shumë shkëmbime kulturore, arsimore dhe ekonomike me qytetet e Shteteve të Bashkuara. Sepse diplomacia publike është forca që ndërton miqësi të qëndrueshme, dhe e ardhmja e kombeve tona ndërtohet mbi ura bashkëpunimi, jo mbi mure ndarjeje.

Në ditët në vijim, Presidentja e Sister Cities International do t’i dërgojë letrat kredenciale të emërimit tim Ambasadave Amerikane në Prishtinë, Tiranë dhe Shkup – një hap që formalizon fillimin e këtij kapitulli të ri.

Ky është edhe një moment që dëshmon se lidhjet e mia të ndërtuara me vite në Washington, D.C., mbeten marrëdhënje të besimit dhe respektit të ndërsjellë mes Amerikës dhe kombit tonë shqiptar.

Bashkë do të bëjmë edhe më shumë – për Kosovën, për Shqipërinë, për gjithë shqiptarët, dhe për miqësinë tonë të përjetshme me Amerikën!

Dr. Bledar Kurti/

Më 31 tetor, 1517, Martin Luther-i gozhdoi në portën e Kishës së Wittenberg-ut, Gjermani, 95 tezat e tij, të cilat do shënonin fillimin e Reformacionit, do ndryshonin historinë e Evropës e të botës, duke reformuar rrënjësisht Krishterimin dhe themelet e shteteve si Gjermania, Zvicra, Anglia, Skocia, Vendet e Ulëta dhe Skandinavinë, duke shërbyer më pas edhe në themelimin e shtetit amerikan, kushtetutën dhe sistemin qeverisës së SHBA.

Reformacioni ndikoi në standardizimin e gjuhëve amtare të kombeve evropiane: anglishten, gjermanishten, etj, përfshirë edhe gjuhën shqipe me Mesharin e Gjon Buzukut (1555) i cili i shtyrë nga përkthimi i Martin Luther-it i Biblës në gjermanisht, përdori gjuhën shqipe e jo atë latine në formulën e pagëzimit, liturgjinë dhe shërbesën meshare.

Reformacioni tronditi monarkitë dhe supremacitë; themeloi konceptin e “rëndësisë dhe lirisë së ndërgjegjes”, e cila prevalon mbi çdo autoritet e duhet të udhëheqë çdo individ; ndikoi në hartimin e ligjeve dhe forcimin e sundimit të ligjit, në kushtetutat e shteteve; në ndërtimin e shtetit të së drejtës dhe ndarjes së pushteteve; ndryshoi artin dhe muzikën; transformoi rrjedhën e historisë së popujve; promovoi arsimimin e individit, si edhe ishte shtysë për ngritjen e universiteteve më të njohura sot në Evropë dhe SHBA.

Pesë pikat e Reformacionit:

• Sola Scriptura

• Sola Gratia

• Sola Fide

• Solus Christus

• Soli Deo Gloria

janë udhërrëfyes në njohjen tërësisht personale e jo “të tërthortë” të Trinisë.

Një njeri i vetëm, si Martin Luther, i hapi rrugën një plejade mendimtarësh të mëdhenj të cilët do ndryshonin botën.

Fjala, e varur mbi një portë solli Reformacion.

Fjala ndryshon historinë.

Dhe në aspektin jetësor e në të përditshmen tonë ne mbahemi pas këtij parimi, të manifestuar si: Mbaje Fjalën, Mos e shkel Fjalën, Peshoje Fjalën, Respektoje Fjalën, Mos e tjetërso Fjalën, Mbaj përgjegjësi për Fjalën, Dëgjoje Fjalën, etj.

Ndaj edhe: NË FILLIM ISHTE FJALA, mbetet një e vërtetë e patjetërsueshme.

Dr. Faton Bislimi/

Si dikush që për më shumë se dy dekada ka punuar në Washington D.C., duke avokuar për kauzën tonë kombëtare shqiptare dhe për aleancën e përjetshme me Shtetet e Bashkuara, sot ndjej një emocion të veçantë dhe krenari të madhe për kandidaturën e Diamant Hysenajt në Distriktin 14 të Nju Jorkut.

Diamanti është me të vërtetë një diamant i rrallë i komunitetit tonë shqiptaro-amerikan — një shembull i gjallë i asaj që përfaqëson ëndrra amerikane. Nga një fëmijë që përjetoi barbarinë serbe në Kosovë, ai u rrit në dheun e lirisë amerikane me dinjitet, përkushtim, dhe punë të palodhur. Sot, ai është një familjar i përkushtuar, një biznesmen i suksesshëm, dhe mbi të gjitha, një patriot i sinqertë, që i mban rrënjët e tij shqiptare me nder dhe krenari.

Gara e tij në primaret republikane nuk është vetëm një sfidë politike — është një moment historik për shqiptarët në Amerikë. Fitorja e Diamantit, qoftë edhe brenda partisë, do ta shndërrojë atë në një figurë kombëtare që ngre lart imazhin e mbarë komunitetit tonë. Në zgjedhjet e përgjithshme, ai do të përballet me kongresisten demokrate Alexandria Ocasio-Cortez (AOC) — dhe kjo përbërje e bën garën e tij një mundësi të artë për të shfaqur qëndrueshmërinë, punën, dhe karakterin tonë kombëtar shqiptar drejtë kupolës se demokracisë amerikane.

Paramendojeni ballafaqimin në mes të Diamantit dhe AOC, dhe qysh tani mund të shihni kryetituj të panumërtë në mediat nacionale amerikane mbi djalin nga Kosova! Nuk ka promovim më të mirë për Kosovën e shqiptarët sesa të ndodhë një gjë e tillë. Ne bashkërisht mund ta arrijmë këtë sukses që përtej Diamantit është sukses yni i përbashkët!

Është obligim moral e kombëtar për komunitetin tonë në Nju Jork dhe në mbarë Amerikën që ta mbështesim Diamantin me të gjitha mënyrat e mundshme. Përmes tij, ne nuk përfaqësojmë vetëm një kandidat, por përfaqësojmë veten, historinë, vlerat dhe mirënjohjen tonë të përjetshme ndaj Shteteve të Bashkuara të Amerikës — vendit që na çliroi, na përkrahu dhe na dha mundësi të pavarësohemi.

Diamant Hysenaj është shansi ynë i artë!

Ai është pasqyra jonë e suksesit!

Ai duhet të jetë zëri ynë në Kongresin Amerikan!

---

---

Nga Aurenc Bebja*, Francë – 25 Tetor 2025

“The Shepparton Advertiser” ka botuar, të martën e 31 gushtit 1943, në faqen n°2, një shkrim asokohe rreth objektivave të krijimit të shoqatës së parë shqiptare në Australi, të cilin, Aurenc Bebja, nëpërmjet Blogut “Dars (Klos), Mat – Albania”, e ka sjellë për publikun shqiptar :

Krijimi i Shoqatës së Lirë Shqiptare.

Inkurajimi i besnikërisë ndaj Australisë.

Inkurajimi i besnikërisë ndaj Australisë dhe studimi i zakoneve dhe ligjeve angleze dhe australiane janë qëllimet e shqiptarëve që formuan Shoqatën e Lirë Shqiptare të dielën në mbrëmje në Shepparton. Një mbledhje prej 17 £ u bë për Spitalin Mooroopna.

U ra dakord për objektivat e mëposhtme :

1. Në përgjithësi, promovimin e interesave të banorëve shqiptarë në Australi.

2. Ofrimin e ndihmës së ndërsjellë për vendosjen si qytetarë australianë të anëtarëve të komunitetit shqiptar.

3. Ofrimin e ndihmës për shqiptarët e varfër dhe në nevojë.

4. Promovimin e studimit të gjuhës angleze dhe njohuritë e zakoneve dhe ligjeve australiane.

5. Inkurajimin e besnikërisë ndaj Australisë dhe organizimin e mbështetjes për vazhdimin me sukses të luftës.

6. Përmirësimin e metodave bujqësore dhe prodhimin e produkteve të tjera parësore.

7. Nëpërmjet Kryqit të Kuq ose çdo kanali tjetër të disponueshëm ligjërisht, ofrimin e ndihmës për gratë dhe të afërmit e shqiptarëve që banojnë në Australi, të cilët mbeten në Shqipëri dhe po vuajnë nga pasojat e pushtimit të vendit.

8. Bashkimin nëpërmjet anëtarësimit me organizata të tjera me objektiva të ngjashme, përfshirë Shoqatën e Shqiptarëve në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

9. Ofrimin e përfitimeve të tjera shpirtërore dhe materiale ndaj anëtarëve që mund të përcaktohen herë pas here.

U zgjodh komiteti i mëposhtëm :

Kryetar : Rakip Beqiri

Nënkryetar : Ali Maliqi

Sekretar : Guri Andreasi

Ndihmës sekretar : Hysen Saliu

Arkëtar : Bepshe (Beqir) Ahmeti

Bordi ekzekutiv : Shaqir Ibrahimi, Ali Myrtezaj, Nazif Avdyli, Muhamet H. Mulla, Qani Hasani, Zyrap Maxhiu dhe Harry M. Ismaili.

Albert Vataj/

Sot, më 22 tetor, përkujtojmë ndarjen nga jeta të Mbretëreshës Geraldinë, një gruaje fisnike që u bë pjesë e historisë shqiptare jo vetëm si bashkëshorte e Mbretit Zog I, por si simbol i mirësisë, elegancës dhe përkushtimit ndaj njeriut. Një “Trëndafil i Bardhë”, siç e quajti populli, që rrezatoi butësi, dinjitet dhe dashuri në një kohë trazirash të mëdha.

Geraldina Apponyi de Nagyappony lindi më 6 gusht 1915 në Budapest, në një familje aristokratike hungareze, të njohur për traditat e saj kulturore dhe humane. E edukuar në frymën e humanizmit dhe të dashurisë për artin e jetën, ajo do të gjente në Shqipëri, vendin e vogël e krenar të Ballkanit, një mision jetësor dhe një dashuri të madhe – Mbretin Zog I.

Martesa e tyre më 27 prill 1938, në Tiranë, u përjetua si një ngjarje e jashtëzakonshme kombëtare. Veshur me elegancën që i buronte natyrshëm, ajo solli në oborrin mbretëror shqiptar frymën evropiane, kulturën dhe hijeshinë e një zonje të vërtetë. Vetëm një vit më pas, më 5 prill 1939, ajo lindi djalin e tyre të vetëm, Princin Leka I, simbol i vazhdimësisë së fronit mbretëror, në një kohë kur hije të zeza pushtimi po binin mbi Shqipërinë.

Pas pushtimit italian, Mbretëresha Geraldinë dhe familja mbretërore u detyruan të largoheshin nga atdheu. Mërgimi i gjatë i çoi në Egjipt, Francë e deri në Afrikën e Jugut, por në asnjë moment ajo nuk e humbi lidhjen shpirtërore me Shqipërinë, që e quante “vendin tim të dytë dhe të zemrës”. Ajo do të kthehej në atdhe vetëm në fund të jetës, në vitin 2002, për të prekur sërish tokën shqiptare, ku edhe mbylli sytë përgjithmonë, më 22 tetor të atij viti.

Gjatë qëndrimit të saj të shkurtër në Shqipëri si Mbretëreshë, Geraldina e bëri detyrë të zemrës kujdesin për të varfrit, të sëmurët, gratë dhe fëmijët. Ajo ishte një prani e përulur dhe aktive në spitalet, azilet dhe jetimoret e kryeqytetit, ku ndihma e saj nuk ishte vetëm simbolike, por thellësisht praktike e njerëzore. Vizitat e saj ishin “vizita pune”, ku Mbretëresha donte të kuptonte realitetin e vërtetë të popullit që kishte zgjedhur ta quante të vetin.

Falë iniciativës dhe përkushtimit të saj, u ngrit dhe u vu në funksion Spitali Ushtarak i Tiranës, për të cilin ajo solli mjekë dhe pajisje nga Austria. Po ashtu, nën kujdesin e saj u hap materniteti i parë shqiptar dhe u gjallërua veprimtaria e Kryqit të Kuq Shqiptar, duke e bërë atë një institucion funksional dhe me ndikim në ndihmën humanitare. Me mbështetjen e saj nisi edhe transmetimi i parë radiofonik në Radio Tirana, një hap i rëndësishëm në emancipimin e jetës publike shqiptare.

Mbretëresha Geraldinë besonte se emancipimi i shoqërisë shqiptare duhej të niste nga gruaja dhe nga fshati. Ajo u përpoq të frymëzonte gratë shqiptare për arsimim, pjesëmarrje shoqërore dhe dinjitet, duke parë në to themelin e një kombi të qytetëruar. Brenda pallatit, ajo mbeti një nënë e përkushtuar dhe një bashkëshorte e përmbajtur, e vetëdijshme se roli i saj kishte më shumë të bënte me shërbimin sesa me pushtetin.

Figura e Mbretëreshës Geraldinë mbetet një nga më të ndritshmet në historinë e monarkisë shqiptare – një grua që e jetoi mbretërinë e saj si mision shpirtëror dhe që la pas një kujtim të bardhë, si petalet e trëndafilit që mbante emrin e saj.

Në përvjetorin e ndarjes së saj nga jeta, kujtojmë me mirënjohje dhe respekt Mbretëreshën e Shqiptarëve – fisniken që e deshi këtë vend me shpirtin e një nëne dhe me madhështinë e një mbretëreshe.