VISAR ZHITI/*
HOTEL “INGLITERRA” KU U VRA ESENINI/
…një rrëké e kuqe gjaku/
zbret nëpër shkallë,/
unë ngjitem në të kundërt të gjakut,/
dua të arrij në zemrën e Eseninit./
Trokas në derën tragjike,/
mbështes kryet aty./
Qan, dera, qan
me lotët e mi.
I kam ruajtur që kur isha gjimnazist,
nga Shqipëria i solla, gjë tjetër s’kisha. Miku ynë
kaçurrel, biond
si thekërishtja e vendlindjes sate,
vagabond si kënga e natës, edhe hënat deheshin
nga fishkëllima jote,
qershia e qiellit shkundej, tej ndalnin dallgët
dhe kuajt e qentë dhe kuptoheshin me njerëzit,
se po këndoje ti.
Njëra nga hënat bëhej krehër për flokët e stinës,
por ti mështeknave shikoje si skuqnin plagët
e Krishtit, shiu rënkonte…
Të donte ty dhe nëna ime,
më kërkonte t’i lexoja atë poezinë tënde,
e ndiente si të sajën,
kur e pyesje: gjallë je ti… Je takuar
me nënën time, Serjozhka?
Se nënat dhe poetët janë bashkë në parajsë.
Përplasa kokën te dera jote. Vdekja
mori lotët e mi
dhe më dha mpirjen e drunjtë. Gjithë atë gjak
ia dhe poezisë,
dhe hotel “Ingliterra” është i kuqërremtë tani
dhe gratë e shërbimit flokët i kanë të kuq,
dhe netët e bardha kanë një diell tjetër të trembur,
prej gjaku,
dënes lumi Neva si venat e tua. Ti,
dhëndër tragjik ëndrrash.
Me gjak e ngjeve penën dhe shkrove
poezinë e lamtumirës,
vetëm dy strofa. E do gjakun tim për strofat e tjera,
Esenin i dashur?
Po ty të varën të vrarë… ah,
t’ia jap natës
hënëtronditur, që rreh si një zemër… Mërmëris
vargjet e tua, prapë, si dikur, si i burgosur
në qeli qiellore.
Falemnderit, më ke dhënë zemër, Vëlla i madh,
dhe tani jam unë më i madh se ti, më vjen turp,
që ike aq herët.
E pamundur të të përzinin. Ti ishe kudo, te grunoret
dhe kuajt e erës, te brigjet e trishtimit dhe zhgënjimet
si muret e dimrit, te takimet e dashurisë
me yjet që digjen në buzë, dhe çdo tetor e shmang
rrugën e vet që nga ajo ditë…
Këtu, këtu ti preve venat e poezisë sate,
me gjak poezie e mbushe atdheun,
që të donte të vrarë,
ishe bërë më i bukur nga ç’lejohej, i rrezikshëm
dhe i famshëm, engjëll
që të mbështollën me pelerinë demoni, ikonë
para topave të revolucionit, mbylle sytë prej biri,
Moti ulërinte për ty, gjithë ajo borë
për të fshirë si pambuk spitalesh
gjakun e poezisë,
e pamundur, ai kishte marrë udhët e botës. E mpiksi
i ftohti këtu, e mavijosi ngrica
si të ishte bronzi i statujave të tua të ardhshme,
jo, jo bronz heronjsh, por kristale qiellore, të pastra,
kur sapo ka zbardhur…
Do të kërkoj, dua të takohem me ty gjithandej,
të të falënderoj dua, por befas dera,
dera jote e fundit mbi tokë
përballë meje plasi si një kraharor dhe u ça gjithandej.
– Bir, thirra! Nga të çarat e derës buisën bisqe. U rritën
në çast dhe u bënë degë. Aleluja!
U bë Pylli yt dhe Shtegu yt, aleluja, Lumi dhe Flatra,
dhe Vetëtima që shkrep në Qiell Emrin Tënd…
Aleluja!
Shën-Peterburg, 02. 06. 2014
Ne Foto: Poeti Visar Zhiti ne Hotel Ingliterra, prane pllakes memoriale per Sergej Eseninin..
Shenim i Editorit:Poezia u publikua me rastin e Dites se Eseninit. Poezia -Elegji, e shkruar ne Petersburg, eshte marre nga libri “Si na erdhi ai, i ndaluari”. Po e shoqerojme me foton e poetit Visar Zhiti,dale ne Hotelin Ingliterra, prane pllakes memoriale per Eseninin…Edhe fotografia ashtu si poezia duket si e thyer nga dhimbja.
Qendra PEN e Shqipërisë, qendër e PEN International në Tiranë, zhvilloi në Bibliotekën e Librit Akademik, ceremoninë e Çmimeve PEN Albania për letërsinë, përkthimin dhe studimet Albanologjike. PEN International, Organizata ndërkombëtare e shkrimtarëve , me seli në Londër e themeluar në vitin 1921 nga autoritetet e letërsisë botërore ushtron veprimtarinë e saj bazuar në parimet dhe Kartën e PEN International. Kjo organizatë e cila promovon letërsinë dhe garanton të drejtën e lirisë së shprehjes ka status bashkëpunimi dhe konsultativ me OKB, UNESCO, Amnesty International, dhe të tjera organizata ndërkombëtare për kulturën. Aktiviteti i përvitshëm I Qendrës PEN të Shqipërisë është pikërisht edhe ceremonia e Çmimeve PEN Albania për letërsinë. Laureatët e PEN Albania 2017 u shpallën : Ylljet Aliçka : Shkrimtari shqiptar i vitit 2017, Ilirian Zhupa – Poeti shqiptar i vitit 2017, Romeo Çollaku – përkthyes i vitit 2017. Prof. Dr. Fatmir Sulejmani nga Universiteti Shtetëror i Tetovës u shpall laureat i çmimit PEN Albania 2017, në fushën e studimeve Albanologjike. Qendra PEN e Shqipërisë si çdo vit shpalli autorin e ri të vitit 2017, poetin dhe eseistin Akri Çipa, I cili është aktualisht me studime në Shtetet e Bashkuara të Amerikës. PEN Albania gjithashtu ndau titujt honorifike për kontribute të çmuara në kulturën kombëtare dhe promovimin e urave kulturore pavarësisht kufijve etnikë, politikë, dhe gjuhësorë. Me titullin e lartë të Mirënjohjes për kontribute të çmuara në kulturën kombëtare u vlerësua Z. Zef Mark Zeka, studiues, i cili ka dhënë një kontribut të jashtëzakonshëm për shpëtimin e Kambanës së Kishës së Pogut, e cila sot ndodhet në Muzeun Dioqezan të Shkodrës. Mirënjohja u takon atyre burrave të malësisë së Dukagjinit të cilët mundën ta shpëtojnë këtë dëshmi autentike të kulturës së Shqipërisë mesjetare nga shkatërrimi – u shpreh studiuesi Zef Mark Zeka gjatë ceremonisë së PEN Albania. Me titullin e lartë të Mirenjohjes për kontribute të çmuara në kulturën kombëtare dhe promovimin e gjuhës shqipe në hapësirat mbarëshqiptare dhe diasporë u vlerësua Z. Ali Daci, intelektual, krijues, veprimtar politik dhe aktualisht kryetar i Lidhjes Demokratike në Malin e Zi. Z. Ali Daci u shpreh se ky është vlerësimi më i lartë që i bëhet nga Shqipëria, vendi me të cilin e lidh identiteti nacional. Titullin e mirënjohjes për promovimin e urave të kulturës në botë përmes letërsisë Qendra PEN e Shqipërisë ia akordoi shkrimtarit Safet Vrbički Hadrović, dhe po ashtu u promovua vepra e tij letrare ‘ Viktima’ për të cilën referuan Dr. Sadik Bejko, si dhe Smajl Smaka përkthyes i autorit në gjuhën shqipe. Shkrimtari Safet Vrbički Hadrović në fjalën e tij të rastit theksoi rëndësinë e komunikimit përmes letërsisë. Ai u shpreh se ky do të mbetet në kujtesën e shkrimtarit si një prej ditëve më të rëndësishme. Qëllimi i PEN është promovimi i letërsisë dhe garantimi i të drejtave gjuhësore por edhe i lirisë së shprehjes. Letërsia është atdheu universal i njerëzimit, është përmasë dhe dimension lirie , u shpreh presidentja e Qendrës PEN Albania znj. Entela Kasi. Në këtë ceremoni u anëtarësuan edhe autorët e rinj, e po ashtu u zgjerua bordi i Qendrës PEN. Aktivitetin e përshëndeti deputetja e Kuvendit të Shqipërisë Znj. Kejdi Mehmetaj e cila theksoi rëndësinë e investimeve për kulturën. Shkrimtarja Flutura Açka, drejtuese e komitetit të shkrimtareve femra në PEN Albania, theksoi faktin se kultura dhe letërsia kanë nevojë për mbështetjen e institucioneve të shtetit. Ceremoninë e çmimeve PEN Albania e drejtuan Dr. Sadik Bejko, I cili bëri një paraqitje të aktiviteteve të PEN në Shqipëri dhe botë, Çerçiz Loloci, Kryetar I Bordit të PEN Albania, i cili theksoi motivacionet për laureatët, dhe Z. Dorian Koçi, Drejtore I Muzeut Historik Kombëtar, njëkohësisht anëtar i Bordit Drejtues të Qendrës PEN të Shqipërisë. Këtë aktivitet e përshëndeti z. Flamur Shala, Dekani i Fakultetit Filologjik, të Universitetit Shtetëror ‘ Ukshin Hoti’ , Prizren. Laureatët e Çmimeve PEN Albania 2017 për letërsinë falenderuan PEN Albania, për vleresimin ndaj veprës letrare dhe theksuan rëndësinë dhe rolin e PEN Qendrës së Shqipërisë dhe PEN International për ndërtimin e urave të komunikimit dhe dialogut brenda vendit dhe promovimin e letërsisë shqipe në arenën ndërkombëtare. Shkrimtari Ismail Kadare është President Nderi i Qendrës PEN të Shqipërisë. PEN International në arenën ndërkombëtare aktualisht drejtohet nga autoritetet e letërsisë botërore midis të cilëve janë shkrimtarët e Çmimit prestigjioz Nobel në fushën e letërsisë dhe Çmimit Nobel për Paqe. Entela Kasi Presidente e Qendrës PEN të Shqipërisë Tiranë , 13. 12. 2017
