SHARL BODLER/

(Charles  Baudelaire)  1821- 1867. Baudelaire fotografi da Étienne Carjat, rreth 1862.Charles Pierre Baudelaire (Paris, 1821-Paris, 1867) ishte një poet, shkrimtar, kritik letrar, kritik arti, gazetar, aforist, eseist dhe përkthyes  francez.

MOESTA ET ERRABUNDA/

Thuamë, Agatha, s’të fluturon ndonjëherë zemra larg

larg nga oqeani i zi i qytetit të pistë

drejt një oqean të ndryshëm të ndezur prej shkëlqimit,

më i qartë, i kaltër dhe fundi i virgjërisë?

Thuamë, Agatha, s’të fluturon ndonjëherë zemra larg

Deti, deti e pafund, ngushëllon problemet tona!

Nga cili demon e mori detyrën  sublime

të na përgjumë, këngëtar i ngjirur që shoqëron

erërat e ashpra organi i paanë ?

Deti, deti i pafund, ngushëllon problemet tona!

Tren, ҫomë larg! anije rrëmbemë!

Larg! larg! këtu balta e bimëve tona është bërë llum.

Nuk është e vërtet që ndonjëherë zemra e trishtuar

e Agathas thotë: Krimeve, pendimeve, dhembjeve,

tren, merrmë me vete, anije rrëmbemë!

Ah! sa larg je, parajsë e aromave

ku nën kaltërsi nuk ka veҫse dashuri dhe gëzim,

ku janë të denjë për dashuri krejt ata që duhen mes tyre;

dhe në kënaqësi të pastër mbytet zemra!

Sa larg je, parajsë e aromave!

Por parajsë e blertë e dashurive infantile,

garat, puthjet, lulet e këputura, këngët,

violinat që vibrojnë përtej kodrës

dhe në mbrëmje, nën pemë, vera në kana qelqi

por parajsë e blertër e dashurive infatile,

të pafajshme e plot kënaqësi dinake,

tashmë është më larg se India dhe Kina?

Ne mund ta risjellim atë me keqardhjet tona,

ajo mund të na japë një jetë të re një zë të argjendtë

parajse të pamëkatë, plot me kënaqësitë fshehta?

Përktheu: Faslli Haliti

***

IVAN ALEKSEEVIČ BUNIN  (1870 – 1953)/

Ivan Aleksejeviç Bunjin, (rus. Ива́н Алексе́евич Бу́нин, Voronjezh, 22 tetor 1870 – Paris, 8 nëntor 1953), ishte shkrimtar rus. Ishte fitues i Çmimit Nobel për letërsi, për vitin 1933.

Ishte poet, romansier, dhe novelist. Pas Revolucionit të tetorit ikë në emigrim. Për përkthim nga gjuha angleze, (Longfellow, Byron) shpërblehet me preminë e Akademisë ruse të shkencave,  më 1933 e fiton Çmimit Nobel për letërsi. Individualizmi e karekterizon veprën e tij, duke kërkuar dhe kultivuar bukurinë, fshatin rus, pas vitit 1905, të cili e shef vetëm me ngjyra të errta.

 ASGJË NUK KA KUPTIM,

Asgjë s’ka kuptim,

Asnjë qëllim.

Për  ç’arsye, pra, me qepalla të rënda,

Të infektoni ju bimët, lulet, pemët,

Kafshët, gjallallesat e tjera, qiellin dhe yjet,

Me boshin kalimtar, seriozitetin tënd,

Sikur veprimi të kishte pak kuptim

Ose qëndrueshmëri të vërtetë?

Hap qepallën e rëndë,

Dorëhiq maskën e rrudhur të seriozitetit tënd budalla,

Që aq i pashpirt, mizor, i pamëshirshëm, indiferent,

Të tregon të pandjeshëm, budall, qesharak, meskin,

Dhe me një sy të qartë vë re thelbin e të ekzistuarit:

Asgjë nuk ka kuptim,

Asnjë qëllim.

Përktheu: Faslli Haliti

***

VLADIMIR MAJAKOVSKI 1893-1930/

Vladimir Vladimirovich Majakovski (ˌmɑːjəkɔːfski, -kɒf ;  rusisht: Vladimir Vladimirovich Mayakovsky, 19 korrik [O.S. korrik 7] 1893 – 14 prill 1930) ishte një poet rus sovjetik , dramaturg, artist, dhe aktor.

LILIÇKA

( Në vend të një letre )

Një tym duhani shqeu ajrin.

Dhoma

është një kapitull i ferrit të Kruçjenihit.

Kujtohu –

pikërisht në këtë dritare

për herë të parë

i magjepsur përkëdhelja duart e tua.

Dhe ja sot ulur.

Zemra mbyllur brenda një parzmoreje.

Edhe një ditë dhe pastaj

do të më përzësh,

sigurisht edhe duke mallkuar

pas shpinës sime.

Në paradhomën e errët dora

s’do të ngurrojë më

të futet në mëngë e deformuar nga dridhja.

Do të vrapoj tutje

dhe do ta flak në rrugë trupin tim.

Kafshë pylli

do të çmendem

nën një kamxhik dëshpërimi.

Por s’duhet kështu,

e shtrenjta ime,

e dashura ime,

më mirë të ndahemi tani,

S’ka rëndësi-

dashuria ime

është një shkëmb i rëndë

që rri varur mbi ty

kudo që ti të më ikësh.

Lëre që në një klithmë të skajshme

të derdhet hidhërimi i ankimeve dhe i ankthit.

Edhe një buall, kur është i rraskapitur nga lodhja,

edhe ai do që të shkojë të hidhet nën ujërat e ftohta,

në kërkim të çlodhjes.

Por det tjetër nuk ka

për mua

përveç dashurisë tënde,

s’ka prehje, as në dashuri, as në vajtim.

Nëse një elefant i lodhur kërkon qetësi,

ai do të shtrihet madhërisht në rërën përvëluese.

Por diell tjetër s’ka

për mua

përveç dashurisë tënde,

edhe pse unë s’e di ku , ose me kë je.

Po qe se mundohet kaq nga dashuria

një poet,

në lekë dhe famë e kthen atë,

por tingull tjetër s’ka

që të më japë gëzim,

përveç tingullit të emrit tënd.

Dhe s’do të hidhem poshtë tubit të shkallëve,

dhe s’do pi helmin,

as nuk do të tërheq këmbëzën e armës në tëmth,

Dhe s’ka teh thike

që të ketë mbi mua pushtet,

veç në qoftë tehut i shikimit tënd.

Ti do të harrosh nesër

që unë të kurorëzoja,

me një dashuri përvëluese shpirti të digjja

dhe një festë e përkohshme ditësh të zjarrta

do të shpërndaj  faqet e librave të mi të vegjël…

Gjethet e thata të fjalëve të mia,

a do të munden vallë të qetësojnë ndonjë

që të marrë frymë ankthshëm ?

Së paku lëre që një dhimbsuri e skajshme

të mbulojë largimin

e hapave tua.

 

( 26 maj, 1916. Petrograd )

***

KËNGË ESKIMEZE

NJË NJERI ISHTE DUKE ECUR NË TË FTOHTË

Një njeri po nisej,

po nisej vetëm,

ecte në të ftohtë,

ecte në erë,

shkonte në Malin e Madh.

Pa diçka në borë

nuk ishte një lepur,

nuk ishte thëllëzë,

as diçka e ftohtë.

Ca duar dilnin nga bora,

Duar të kafshuara nga dhelpra,

këmbë të kafshuara nga ujqërit.

Babai pa

pa folur.

Fsiu borën nga rrobat,

fryu në sy,

fryu në gojë,

mbështeti zemrën e tij,

zemrën  e  tij mbi zemrën e djalit,

Por djali mbeti i ftohtë,

mbeti i ngrirë si gur,

i ngrirë si akull,

edhe për tre net

babai s’mendoi më,

humbi rrugën,

harroi udhën,

nuk kishte më dritë,

më dritë në kokë.

Tani babai këndon.

këndon  nën tendë,

këndon me eskimezët,

të gjithë së bashku këndojnë,

këndojnë për djalin e tij.

***

Me ҫfarë shprehje të thjeshtë këndohet ankthi i babait i cili gjeti fëmijën të vdekur nga të ftohtit. Bëri ҫmos që ta sillte në jetë me frymën e tij, por djali mbeti i ngrirë nga të ftohtit. Atëherë babait nuk i mbetet tjetër veҫ të këndojë në çadrën e vet, të këndojë për birin e tij, dhe shkarkoi kështu,dhimbjen.

 

KËNGË PËR TË TJERËT

Të gjitha këngët lindIn

për njeriun

në mes të një shkretëtire të paanë

Herë  lindin si një dënesë

nga thellësia e zemrës sime në dhimbje,

herë  si një e qeshur e gëzueshme

si shkulm nga gëzimi

që s’mund të mos ndjehet

për jetën dhe bukurinë e botës.

Pa e ditur se si

lindin me frymën

fjalët dhe tonet

që nuk janë

biseda  të përditshme

dhe bëhen gjë e vet atij

që di se si t’i  këndojë ato për të tjerët.

DUKE KËNDUAR NE SHI

VAJTIM

Është i rrumbullakët ai

Është i shkëlqyer,

Është si rruzul i vogël akulli në ujë.

Hidhet,

Valëzon,

Luan,

Si një rruzull i vogël akulli në ujë.

Jek jek jek

Ngrij sytë e tu,

Shikomë

Ruzull i vogël akull  në ujë.

Përktheu: Faslli Haliti