Saimir Kadiu/
SKENDER JARECI (5 MAJ 1931 – 9 mars 1984)
“Skilja” do të mbushte 95 vjeç…
Skënder Jareci është një nga figurat më të rëndësishme të futbollit shqiptar, një bomber i lindur dhe më pas një strateg i madh, që la gjurmë si lojtar dhe si trajner. Ai mbetet një ikonë e Dinamos dhe e futbollit kombëtar, duke u kujtuar si njeri që e ktheu lojën në art dhe trashëgimi.
Lindur më 5 maj 1931 në Durrës, Jareci nisi futbollin te Ylli i Kuq dhe më pas u bë sulmues i Dinamos se Tiranes.
Nga viti 1950-1963 me Dinamon fitoi 7 kampionate:(1950, 1951, 1952, 1953, 1955, 1956, 1960), 6 Kupa te Republikes: (1950, 1951, 1952, 1953, 1954, 1960), mbi 40 ndeshje ndërkombëtare, tri herë shënuesi më i mirë (1952, 1957, 1958), protagonist i padiskutueshëm i Dinamos, madje ndër më kryesorët e saj ne nje ekip yjesh te perbere nga: Qemal Vogli, Hamdi Bakalli, Pal Mirashi, Qamil Teliti, Bule Vathi, Besim Borici, Bahri Kavaja, Taq Murati, Koci Sherko, Sabri Peqini, Xhevdet Shaqiri, Bet Vila, Lefter Thermija, Stavri Lubonja… nen drejtimin e Zihni Gjinalit (i pari) dhe Ludovik Jakoves.
Shënoi 122 gola në kampionatet kombetare, duke u renditur ndër golashënuesit më të mëdhenj të historisë së Superligës shqiptare.
Me kombëtaren, luajti 8 ndeshje dhe shënoi 1 gol, duke përfaqësuar Shqipërinë në vitet e pasluftës.
Debutoi me perfaqesuesen shqiptare me 6 nentor 1951 ne Varshave kunder Polonise (1-2).
Golin e vetem me perfasuesen e shenoi ne ndeshjen kunder Cekosllovakise me 29 nentor 1952 , duke kontribuar ne fitoren e ekipit tone 3-2.
Ndeshjen e fundit (#8) e luajti kunder RDGJ (1-1) me 1 maj 1958.
Ishte një sulmues i fuqishëm instinktiv dhe polivalent, me aftësi për të gjetur golin në çdo situate dhe me cdo “mjet”: koke, roveshjate apo me te dyja kembet.
Përshkruhej si lojtar që kombinonte forcën fizike me inteligjencën taktike, duke e bërë një lider në fushë.
Pastaj karriera si trajner…
Një strateg në drejtimin e ekipit, me skemat e përdorura ai gërshetoi elementin e ri me atë me përvojë, duke futur metoda të reja në stërvitje dhe perfeksionoi sistemin e stilin e lojës. Traineri me modern qe ka patur futbolli shqiptar.
Drejtoi Vllazninë, Dinamon dhe Lokomotiven e Durresit, duke formuar breza lojtarësh të rinj dhe duke lënë trashëgimi te emra si Faruk Sejdini, Ilir Pernaska…
Ishte i njohur për ditarin e tij sportiv, ku mbante shënime të hollësishme mbi taktikat, skemat dhe zhvillimin e futbollit shqiptar – një dokument unik që dëshmon për pasionin e tij.
Ai është trajneri që ideoi dhe krijoi Dinamon e famshme, atë të viteve ’70, bazuar në lojën akademike tipike dinamovite duke krijuar dhe kthyer në traditë shumëvjeçare atë stil.
Pati meritën të alternonte brezin e vjetër me atë të ri duke afruar e seleksionuar talente, lojtarë shumë cilësorë. Nga Çutra, Sejdini, Përnaska, Zëri, Gjoni, Ahmedani, Ibërshimi deri te Ballgjini. Një skuadër që mund të cilësohet nga më të mirat e gjithë kohërave me lojë të bukur, spektakël, gola, kombinim i aftësive individuale me lojën kolektive, klasike të Dinamos “jareciane”.
Iliaz Ceco, Fred Gjinali, Lorenc Vorfi, Thoma Duro, Taip Çutra, Çlirim Hysi, Medin Zhega, Shpetim Hoxha, Ilir Pernaska, Shyqyri Ballgjini, Vasillaq Zeri, Faruk Sejdini, Gani Xhafa, Koco Dinella, Jani Rama, Ahmet Ahmedani, Ilir Luarasin, Rifat Ibershimi, Enver Hafizi, Kujtim Cocoli, Haxhi Mergjyshi, Ibrahim Kodra, Torez Çiraku, Andrea Marko, Muhedin Targaj… luajten “muziken” e mrekullueshme te Mozartit shqiptar te futbollit, te paharruarit Skender Jareci.
Jareci u nda nga jeta më 9 mars 1984, por kujtohet si një strateg i Dinamos së madhe dhe një figurë që e shndërroi futbollin në një projekt kulturor e kombëtar.
Ai mbetet një ikonë e pasionit sportiv shqiptar, një njeri që e pa futbollin jo vetëm si lojë, por si art dhe si mision për të bashkuar njerëzit.
Skënder Jareci ishte një simfoni e futbollit shqiptar: një djalosh nga Durrësi me origjine nga Dibra e Madhe, që u bë mbret i golave blu, e më pas një dirigjent i skemave taktike.
Në fushë ishte zjarr, në pankinë ishte mendje e kthjellët, ndërsa në ditarët e tij ishte një poet i lojës. Ai mbetet një figurë që e ktheu futbollin në trashëgimi kulturore, duke lënë pas një kujtim të gjallë për brezat e rinj.
Dinamo qe projektoi Jareci ishte nje veper “arti”, nje skuader “artistesh”… Skender Jareci ishte Herbert Von Karajani i kesaj skuadre…
Inteligjenca e Skënder Jarecit si trajner qëndronte në aftësinë e tij për të lexuar lojën, për të kombinuar brezin e vjetër me talentet e reja dhe për të krijuar një stil të veçantë akademik që u bë traditë e Dinamos.
Ai nuk ishte thjesht një menaxher i skuadrës, por një arkitekt i lojës, që e ndërtonte futbollin si te ishte projekt kulturor. Në këtë sens, nuk e teproj kur e krahasoj me trajnerët e mëdhenj botërorë.
Jareci projektoi një Dinamo që luante futboll të bukur, spektakolar dhe të organizuar. Si Herbert Chapman në Angli apo Valeriy Lobanovskyi në Ukrainë, ai ishte vizionar që e pa futbollin si shkencë dhe art njëkohësisht.
Nje qytetar dinjitoz qe respektohej kudo… Ne cdo qytet te Shqiperise dhe vecanerisht ne Shkoder…
Kur respektohesh ne Shkoder, meritokracia eshte plotesisht e merituar…
Mban titujt “Mjeshtër i Merituar i Sportit” dhe “Nderi i Sportit Shqiptar”.
Tituj qe nuk mjaftojne për vlerësimin e kësaj figure te madhe te sportit shqiptar.
Megjithëse biografia e Skënder Jarecit ishte e mbuluar nga hije të rënda – babai i tij humbi jetën nën torturat e hetuesisë komuniste – talenti i tij i jashtëzakonshëm e bëri të mbijetonte dhe të ngrihej mbi fatin e dhimbshëm personal.
Me inteligjencën e lojës, karakterin e fortë dhe ndershmërinë sportive, ai u shndërrua në kapiten legjendar të skuadrës së Ministrisë së Brendshme, Dinamos, duke e udhëhequr me autoritet dhe karizmë.
Jareci ishte shembull i njeriut që, pavarësisht plagëve të jetës, e ktheu dhimbjen në forcë dhe futbollin në art.
Ai mbeti jo vetëm një sportist i madh, por edhe një simbol i rezistencës së talentit përballë diktaturës, duke dëshmuar se pasioni dhe inteligjenca mund të triumfojnë mbi çdo pengesë.
Ishte talenti i tij i magjishëm që si rrallëkush hipnotizoi diktaturën…