Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

AT ANTON HARAPI: “T’a bajmë monumentin kombëtar – Bashkimin e Shqiptarëve.”

by

(70-vjetori i pushkatimit të At Anton Harapit(1946) dhe 100-vjetori i rënjes së Çerçiz Topullit dhe Mustafa Qullit, 1915)

Nga Frank Shkreli/

Shkurti shënon 70-vjetorin e pushkatimit nga regjimi komunist të At Anton Harapit, njërit prej atdhetarëve dhe dijetarëve më të dalluar të kombit shqiptar.  70-vjetë më parë, At Anton Harapi dënohet me pushkatim nga “gjyqi i popullit”, si “armik” dhe “tradhëtar”, trupi i vdekur i të cilit u hodh diku në afërsi të Tiranës, ndërkohë që as pas 70-vjetësh nuk i dihet as varri i tij.  Hapni dosjet! Ashtuqë në këtë 70-vjetor të pushkatimit të këtij personaliteti të shquar të kombit, të zbulohet se ku është varrosur, jo vetëm Anton Harapi, por edhe patriotë të tjerë të kombit, eshtërave të të cilëve u janë humbur gjurmët nga regjimi komunist. Të zbulohet varri i tij dhe varret e shënjta të të gjithë atyre që u pushkatuan nga regjimi enverist i nxitur, për zhdukjen e patriotëve dhe intelektualëve më të dalluar të kombit shqiptar, nga sllavo-komunistët armiqët historikë të shqiptarëve.  Ishte amaneti i tij që, “Eshtënët e mi në tokën e Parëvet të jenë testamendi em.”  Por, ai nuk dinte se, për regjimin komunist nuk mjaftonte që ai si kundërshtar tij të pushkatohej, por duhej që edhe eshtërat t’i treteshin.

At Anton Harapit i kishte falë Perendia shumë dhunti morale dhe talente të shumëta në fusha të ndryshme që e dallonin atë. Ndër të tjera, ai njihej edhe si orator i spikatur jo vetëm në Shkodër por edhe anë e mbanë Shqipërisë.

Ishte viti 1915 kur ushtria malazeze kaloi kufirin dhe pushtoi Shkodrën. Ushtria sllavo-malazeze u detyrua të zhvillonte luftime me malësorët shqiptarë. Ndër të tjerë, atyre iu ishin bashkuar në mbrojtje të trojeve shqiptare nga pushtuesit serbo-malazez edhe patriotët e kombit, Çerçiz Topulli dhe Mustafa Qulli.  Pushtuesit sllavë organizuan menjëherë vrasjet, ndjekjet dhe internimet kundër patriotëve shqiptarë, duke vrarë, Isa Boletinin, Ded Gjo Lulin, Mehmet Shpendin, por edhe Çerçiz Topullin e Mustafa Qullin, të cilët thuhet se kishin shkuar në Shkodër për t’iu bashkuar lëvizjes për mbrojtjen e trojeve shqiptare nga pushtimi sllav.  Për një periudhë prej 20-vjetësh thuhet se eshtërat e Çerçiz Topullit dhe Mustafa Qullit nuk kishin varrë të tyre në fshatin Shtoj të Shkodrës, por zbulohen në vitin 1936. Eshtrat e dy dëshmorve dërgohen në Gjirokastër, por jo më parë se Shkodra tu jepte këtyre patriotëve një lamtumirë madhështore dhe me fjalime prekëse nga ndër të tjerë, edhe At Anton Harapi.  Fjalimi i At Anton Harapit para mijëra qytetarëve të Shkodrës me rastin e përcjelljes së eshtërave të Çerçiz Topullit dhe Mustafa Qullit për në vendilindje më 1936, është cilësuar si një fjalim klasik, i pa krahasueshëm me ndonjë tjetër në historinë e oratorisë shqiptare.  Në kujtim të 100-vjetorit të rënjes së dëshmorëve Çerçiz Topulli dhe Mustafa Qulli, vrarë nga forcat serbo-malazeze (1915) dhe duke shënuar 70-vjetorin e pushkatimit të At Anton Harapit shkurtin e vitit 1946 nga regjimi komunist i Enver Hoxhës, ia vlenë të kujtohemi se çfarë burrash dhe çfarë  atdhetarësh kishte dikurë kombi shqiptar.

Fjalimi i At Anton Harapti në ceremoninë e përcjelljes së eshtërave të Çerçiz Topullit dhe Mustafa Qullit nga Shkodra në vendlindjen e tyre:

 “DY LOTË E NJË BETIM

Ndalnju! Ku veni, o burra ?!…
Çerçiz e Muço, dy fjalë ka me ju Shkodra kreshnike, këtu në log të kuvendit, para se të ndaheni.
Doni t’a leni Shkodrën, të shkoni e të pushoni atje, ku së pari patë t’amblat rreze të diellit, ku, si filiza të shëndoshë, gëzueshem e rritet shtatin, atje prej kah Shqipnija u qiti edhe u ndriti !
Le të lëvdohen po, për ju Gjinokastra e Leskoviku, vendet ku ju u lindët për jetë, por grimë ma pak s’do të gezohet me ju Shkodra, vendi, ku ju nuk vdiqët, por u lindët për atdhe.
Njimend se ato u dhanë tamblin e gjiut, e u janë nana të natyrëshme, por ju tashma, nuk jeni njerëz të zakonshem, nuk jeni çfardo shqiptarësh, jeni kreshnikë, jeni burrat shqipëtarë; e si të tillë u priti e ju mbajti, si të tillë sot me gëzim u përcjell Shkodra, lama e nana e kreshnikisë s’uej .
Jo, nuk u lëshon ju Shkodër lokja, ambël pa u puthun në të dyja faqet, thekshëm pa u lëmuem të dy krahët, permallshem pa u derdhun dy pika lotesh, lote gezimi e pikllimi, mbi eshtënt t’uej.
Eshtën të pamort, u falem ! Të pavdekshëm, po, pse ndër veme t’ueja rueni një visar të çmueshëm, njat ide e cila e patrandun do të jesë ndër ne deri sa të jetë Shqipnija.
E udha e mbarë u qoftë !
Veç, o burra, që vdekun, flitni ; të mbetun, ngjalleni; të hupun, sot ndritni, kah rreth e rrokull t’i bini Shqipnisë, dhe, lëshonje një za, at zanin t’uej kumbues si të luajvet, diftoni djelmënisë shqiptare shka ua ushqeu idealin, shka u a mbajti karakterin, shka u bani të pavdekshem.
Diftoni, po, se ka e do të ketë Shqipni deri sa të kemi e të mbajmë nji Zot mbi vehte; ka, po, Shqipni deri sa të dalin Shqiptarë fatosa; ka dhe do të ketë Shqipni derisa gjaku i juej i kërthnesët e i gjallë të vlojë në kujtim e ndër ndjesi të Shqiptarvet, deri që në Shqipni, pa ndryshim krahine e besimi, të çmohen e të madhnohen themeluesat e atdheut.Kemi pse te jemi e të mbahemi Shqiptarë, deri sa të shënjta të ruhen besë e burrni.
Me të tanë fuqinë t’uej vigane m’i a bani një urim Shqipnisë; m’i ndillni të mbarë e perparim, pagjë e ngadhnim.

 Por dhe nje namë, si rrufeja, m’i a lëshoni kulshedres së re, rrymvet dërrmuese, që po e brejnë jetën shqiptare: atyne po, të cilët thonë se po bashkojnë e na shkatërrojnë: lëvdohen për dashuni, e na qesin mëninë e fitmen, duen te na mesojnë e po na zhburrnojnë.

 Heu! Ata mos qofshin, e Zoti i vraftë njata, të cilët duen t’i lanë Shqiptarët pa besë ndër vehte, duen t’i qesin nga morali dhe karakteri, nga familja e historia.
Nuk po u pyes kush jeni e kah po veni. Kudo shkojshi, të bardhë qofshi ; ku ndejshi, flori ndritshi. Ideali i juej më tregon se kush jeni, vdekja e juej më dishmon se ku dueni. Nuk me duhet gja kush u vrau, por knaqëm, kah marr me mend atë per shka ju ratë preja e dorës mizore. Nuk marr parasysh ç’ krahine ishit e ç’ besim patët, më mjafton të dij se besuet në nji Zot, e si kristal i kulluet rrodhi ndër dejt t’uej gjaku shqiptar.

Ju mësytë Shkodrën për strehe atdhetarije, për lamë veprimi, për strofull sigurie. Edhe Shkodra me kënaqësi iu priti e iu dha nderimin që ju përkitte: pa ndryshim ju rreshtoi nder fatosat e vet, ndër të vdekunit e pavdekshëm, krahas me nji Dedë Gjo’ Lulë e tjerë sokola.

Eh, moj Shkodër, moj mizore ! Si s’u ngine ma njiherë me gjak ? Deri kur ma do të m’i a këndojsh kangën vdekjes e shemtimit?
Shka asht në ty, që dukesh si të ngadhnojshesh ma fort mbi vdekje se sa në jetë, si të gezojshesh ma fort për të mbetun se për të gjallë? Me shka ma mund do të shuhet ajo etja e jote, që tashma sot të rreshkë e të përvlon?…

Ti, mizore njimend, por fatose, pse sikurse në djep t’and përkunde burrat e maleve, ashtu në prehën t’and mblodhe, ne votren t’ande rreshtove kreshniket e kombit. Mizore, po, por trimneshë, pse kurdoherë në vdekje pave shpëtimin; në therori, fitimin; në burrni, forcën. Mizore po, por fisnike, pse nderë e burrni i pate gjithmone për piri.
Zotnijë të ndritshëm ! Nuk due t’u ndali ma. Keni udhë të gjatë. Mirrni kto visare të çmueshme, e shkoni. Por para se të niseni, ejani këtu, e mbi këta eshtën, shëmbull ideali, force dhe bashkimi, t’ia shtrijme dorën shoqishojt, Toskë e Gegë, muhemdanë e të krishtenë, e me besën e burravet, me besën Shqiptare, të lidhemi per t’i a mbajtë Shqiptarit të pa prekun një Zot të vertetë, një atdhe të lumtun, për të bamë Shqipninë e re, të fortë e të madhnueshme, të denjë për Skenderbeun.

T’i diftojmë, po, botës, se Shqiptaret janë njimend burra; se mund te jemi Toskë e Gegë, muhamedanë e të krishtenë, e njiheri Shqiptarë të njimendët.
Zoti i vërtetë e Atdheu le të na bashkojnë, Zoti e Atdheu të na mbajnë;
Me Zot e me Atdhe të lumnojmë ! “     (Teksti i fjalimit ishte botuar në revistën e françeskanëve shqiptarë, ” Hylli i Drites”, Shkoder 1936.)
At Anton Harapi nuk ishte as “tradhëtar” as “armik i popullit” dhe as një “Klerik që shiti atdheun”, siç e akuzonte jo vetëm regjimi anti-kombëtar i Enver Hoxhës, por edhe apologjetët e tij edhe sot e kësaj dite — por ishte dhe mbetet një atdhetar i cili me besimin në Zotin dhe me dashurinë për kombin e vet, edhe sot në këtë 70-vjetor të pushkatimit të tij, i fton Shqiptarët dhe udhëheqsit e tyre aktual – duke u bërë thirrje, ashtu siç u kërkoi shqiptarëve të kohës së tij në fjalimin që mbajti si anëtar i parlamentit shqiptar në vitin 1944:   “T’a bajmë monumentin kombëtar – Bashkimin e Shqiptarëve.”

SHEMBULL SE SI NUK DUHET TË BËHET INTERVISTA

by

Nga Frank Shkreli/
Fjala është për intervistën e fundit që zhvilloi gayetarja shqiptare Rudina Xhunga me Nexhmije Hoxhën, bashkëshorten e diktatorit komunist Enver Hoxha. Dua të them që nga fillimi se nuk jam kundër idesë që të intervistohen persona, si Nexhmije Hoxha – të cilët në emër të një regjimi ose në emër të ndonjë ideologjie — në jetën e tyre kanë bërë krime që madje mund të cilësohen edhe si krime kundër njerëzimit; diktatorë që kanë vrarë dhe u kanë shkaktuar vuajtje të pa-imagjinueshme fizike, shpirtërore dhe familjare mijëra e mijëra bashkombasve të vet gjatë sundimit të tyre. Në këtë rast subjekt i intervistës ishte Nexhmije Hoxha, bashkëshortja e njërit prej udhëheqsve komunistë më të urrejtur botërorë të shekullit të kaluar.
Përkundrazi, dëshiroj të rrëfej se jam në favor të intervistave të tilla, përfshirë intervistën me Nexhmije Hoxhën, por jo si në këtë rast kur subjekti i intervistës ishte jo vetëm bashkëshortja, por për më tepër, dora e djathtë e diktatorit. Unë nuk fajësoj gazetaren Xhunga për bërjen e intervistës me Nexhmijen, por unë nuk jam dakort me mënyrën se si ajo zhvilloi atë intervistë. Do të ishte më mirë të mos bëhej fare intervista se sa gazetarja të pranonte ndonjë kusht më përpara, për sigurimin e intervistës me Nexhmije Hoxhën, ie, se cilat do të ishin pyetjet dhe cilat subjekte mund të diksutoheshin. Me pyetjet dhe me (mos)reagimet e saja ndaj përgjigjeve, gazetarja Xhunga e trajtoi Nexhmijen sikur ajo të ishte ndonjë yll Holivudi dhe jo një pjesëmarrëse aktivenë njërën prej tragjedive më të mëdha që ka njohur historia e kombit shqiptar. Megjithëse u bë zhurmë e madhe për intervistën e Nexhmijes si historike, gjykuar nga pyetjet dhe nga përmbajtja e përgjigjeve, intervista nuk ishte as efektive dhe as historike. Në të vërtetë, intervista për nga mënyra se si u zhvillua ishte një ofendim shpirtëror dhe fizik për të gjitha viktimat e atij regjimi gjatë të cilit Nexhmije dhe Enver Hoxha kryesuan dhe e sunduan me dorë të hekurt popullin shqiptar për pothuaj një gjysëm shekulli. Intervista nuk ishte as a balancuar, as objektive dhe as e gjithanshme. Ishte një intervistë ashtu si e kishte paramenduar dhe paracaktuar Nexhmija. Mund t’i ketë pëlqyer ndonjë apologjeti komunist, të cilët me çdo kusht dhe me gjithçka që kanë në dispozicion, ende mbrojnë regjimin enverist.
Gazetarja, duker se nuk dëshironte t’a ofendonte Nexhmije Hoxhën “gjatë intervistës së fundit” dhe “intime” me të, siç u shpreh edhe Nexhmija, para se t’i “bashkohet Enverit”. Siç duket jo në jetë të pasosur, por në fund të ferrit pasi ajo thotë se, “ nuk jam fare besimtare, jam një ateiste, darviniste”. Sikur nuk e dinte bota shqiptare, Nexhmija “zbulon” gjatë kësaj interviste se as Enveri nuk besonte në Perëndi, por i “respektonte adedet.” Shko pyet viktimat e revolucionit kulturor të 1960-ave në Shqipëri se si dhe sa i respektonte Enver Hoxha “adetet”.E gjithë intervista është një absurditet në ekstrem, qoftë nga pyetjet e gazetares, qoftë nga përgjigjet e Nexhmije Hoxhës.
Gjithnjë në përpjekje për të mos ofenduar të intervistuarën, gazetarja i bën asaj pyetje mbi jetën bashkshortore me Enver Hoxhën, për shtëpinë, për pronatdhe për paratë. Në lidhje me këtë, Nexhmija pohon se çifti komunist paska patur vështirësi financiare dhe materiale dhe shton se njerëzit nuk “e besojnë këtë, por unë e kamë shkruar në ditar, e shkruar e zeza mbi të bardhë” thotë ajo, e si të tillë njerëzit duhet ti besojnë se ajo e ka dokumentuar këtë në ditarin e saj.
Sa libra kishte Enver Hoxha? Shumë pyetje depërtuese kjo!!!!!!! Gjithashtu edhe me këtë pyzetje, bota shqiptare priste me pa durim përgjigjen që të mësonte për numrin e librave të Enverit, pasi ishte njeri me kulturë të gjërë botërore…. Sikur Nexhmija të ishte ndonjë akademike, “Ju lexoni frëngjisht, rusisht”, e pyet atë gazetarja, siç duket në pritje të një përgjigjejeqë do të rriste edhe nivelin kulturor të Nexhmije Hoxhës. Pastaj vjen pyetja mbi ndalimin e fesë: a ishte ky vendim personal i Enver Hoxhës, pyet gazetarja. Jo thotë Nexhmija, ky vendim u mor nga baza, “nga poshtë”, nga vet populli. Enveri nuk kishte paragjykime, shton ajo. Enveri nuk kishte paragjykime?! I donte të gjithë si veten! Ai ishte shënjt, të tjerët i kanë fajet!Kryesisht populli, pasi ata “nga poshtë” ndaluan fenë, sipas saj, dhe jo Enveri. Po kush i vrau ata që predikonin fenë? Sipas saj, me urdhër të popullit! U burgosën dhe u zhduken shumë, jo vetëm klerikët e të gjitha feve e sidomos ata katolikë, por edhe të gjithë kundërshtarët politikë të regjimit të Enver Hoxhës madje edhe shumë ish-bashkpuntorë të tij. Pretendimi seviktimat e komunizmit dhe familjet e tyre u vranë, u burgosën u internuan, dhe u ekzeketuan nga populli e jo nga regjimi enverist, është një absurditet në ekstrem, të cilin gazetarja nuk e sfidoi asnjëherë. Në emër të popullit! I shkreti ai popull shumë vuajti e shumë krime janë bërë në emër të tij.
Pasi kishin filluar me zhdukjen e fesë, thotë Nexhmije Hoxha në vazdhim të intervistës së saj plot kontradikta, Enveri bisedoi me Ramizin, si Sekretar i Sektorit ideologjik, si t’i jepnin zgjidhje, si t’i kundërviheshin rinisë në këtë gjë. Në fund të fundit (zhdukja e fesë) kishte një vlerë, ishte çështja e edukimit ateist dhe në fund vendosën që të aprovohej një gjë e tillë. Është tjetër gjë që baza shkoi vetë në ekstrem”, dhe jo regjimi enverist shton ish-gruaja e pare shqiptare.
Ndërsa pyetjes së gazetares nëse ajo fliste me Enverin për “Sigurimin e Shtetit, për dënimet, për internimet, këto nuk përmendeshin? Nexhmije Hoxha përgjigjet: “Jo, janë vetëm legjenda që janë krijuar”. Por njëkohësisht shton duke thnë se “Arsyet e shtetit, vetë arsyeja nuk i shpjegon dot”. Unë gjithmonë kështu e kam përfytyruar, që Enveri vendimet më të vështira, si ekzekutimet, i ka bërë si një burrë shteti, i detyruar të bëjë detyrën, por në shpirt, në formim, në ndjenja ai ishte shumë i prekshëm, shumë i ndjeshëm, edhe mund t’i vuante, por ai e kish vendosur dhe ishte kalitur në këtë drejtim.” Pra, vrasjet dhe ekzekutimet, janë legjenda që janë krijuar apo u bënë nga një burrë shteti për arsye të shtetit, për të mbajtur në pushtet regjimin komunist të Enver Hoxhës?
Unë nuk e fajësoj Nexhmije Hoxhën që gjenë gazetar/e për ta intervistuar sipas kushteve që ajo vendosë, kështuqë në muzgun e jetës së saj të përpiqet sado pak të shtrembërojë edhe më shumë historinë në favor të një regjimi që ajo dhe bashkorti i saj i imponuan me dhunë popullit shqiptar. Ishte kjo një përpjekje e fundit për të përjetësuar gnjeshtrat mbi të cilat ata kishin ndërtuar një sistem të tërë dictatorial, kriminel dhe të korruptuar. Por, “Dielli nuk mbulohet me shoshë”. Pa marrë parsyshë se ç’thotë Nexhmija tashti, ose çfarë thonte Ramiz Alia në intervistat e tija para se të vdiste, historia e komunizmit në Shqipëri – dhe jo vetëm në Shqipëri por në mbarë Europën Lindore,dhe specifikisht roli i Enver dhe Nexhmije Hoxhës në këtë histori tragjike – dihet mirë tanimë.
Është në interesin e Nexhmije Hoxhës që të paraqesë të “vërtetën”, nga pikpamja e saj. Gjatë intervistës, Rudina Xhunga nuk kundërshton asnjë nga pretendimet dhe deklaratat absurde të Nexhmije Hoxhës. Opinionistë/gazetarë të ndryshëm janë shprehur se nuk ishte detyra e Rudina Xhungës të luante rolin e gjykatëses. Por çdo gazetar/e nëqoftse e konsideron veten si të tillë në një shoqëri të lirë, e ka për detyrë të përpiqet të zbulojë të vërtetën dhe të kundërshtojë pretendimet fals.
Në gazetari duhet të ketë moral njerëzor dhe etikë gazetareske. Roli i gazetarisë së lirë duhettë jetë, mbi të gjitha, që t’i shërbejë të vërtetës, por edhe të jetë informuese dhe edukuese. Fatkeqsisht, kjo intervistë nuk i shërbën shtypit të lirë, as nuk është informuese, as edukuese, por duke shtrembëruar të vërtetën mbi regjimin komunist nepërmjet një prej protagonistëve kryesorë të tij, ajo nuk i shërbën astë së vërtetës historike. Liria e shtypit është ajo që dallon demokracinë e vërtetë nga diktatura dhe shoqërinë e lirë nga tirania. Më vjen keq të them por kjo intervistë e Rudina Xhungës me Nexhmije Hoxhën i shërben “këmbë e krye” vetëm për përpjekjeve nga apologjetët e atij regjimi që vihen re kohët e fundit në Shqipëri për të arsyetuar dhe për të legjitimuar tiraninë komuniste pothuaj gjyëm shkeullore në Shqipëri.
Nëqoftse për gazetarët shqiptarë — zbulimi dhe mbrojtja e së vërtetës historike — nuk shikohet si diçka në shërbim të publikut dhe të zhvillimit të demokracisë, atëherë në Shqipëri nuk ka asnjë shpresë për një shtyp të lirë dhe si rrjedhim as për një demokraci të mirëfilltë afatgjatë.

JA INTERVISTA E NEXHMIJE HOXHES DHENE RUDINA XHUNGES

Frank Shkreli

NUK DUHET TË JETË E RREZIKSHME TË THUHET E VËRTETA!

by

Nga Frank Shkreli/
Bazuar në deklaratat e tija të shpeshta mbi lirinë e fjalës, duket se Sekretari Amerikan i Shtetit, John Kerry e ka në zemër lirinë e shtypit dhe kjo është një gjë e mirë. Liria e shtypit në Shtetet e Bashkuara konsiderohet si pjesë jetike e jetës dhe qeverisjes në këtë vend. Liria e fjalës dhe fjala e lirë janë të shënjta dhe të padhunueshme, ndërkohë që garantohen nga amandamenti i parë i Kushtetutës së Shteteve të Bashkuara. Është kjo një e drejtë e mbrojtur nga Kushtetuta, nga ligjet dhe gjykatat amerikane — dmth, e drejta e gazetarit për të mbledhur, për të botuar dhe për të shpërndarë informacion dhe ide, pa ndërhyrjen e qeverisë dhe pa censurim.
Me rastin e 10-vjetorit të Programit Edward Murrow për Gazetarët Ndërkombëtarë, fund vitin që kaloi, kryediplomati amerikan Kerry në fjalën e tij drejtuar më shumë se 100- gazetarëve dhe profesionistëve të ndryshëm mediatik ndërkombëtarë, tha se si gazetarë, ata gjënden çdo ditë në vijën “frontale”. Ushtrimi i detyrës së gazetarisë në shumë vende nevojitë guxim, nënvijoi me atë rast zyrtari i lartë i diplomacisë amerikane dhe njëkohsisht shprehu keqardhjen e tij për fatin e gazetarëve dhe për vështirsitë me të cilat ata përballen në shumë pjesë të botës. Nuk duhej të ishte kështu, tha ai. “Në shumë vende të botës” theksoi Z. Kerry, “Është e rrezikshme të jeshë gazetar, të bëjsh punën që ju keni zgjedhur të bëni si profesion.” Ai theksoi se kurrë “Nuk duhet të jetë e rrezikshme të thuhet e vërteta, të raportohet mbi ato që ndodhin në vend — të thuhet dhe të shkruhet e vërteta mbi korrupcionin publik dhe të mbrohet liria e shtypit me qëllim për të mbajtur përgjegjës personat që mbajnë detyra të larta administrative, shtetërore dhe qeveritare.

Unë jam i mendimit se nuk duhen pushuar kurrë përpjekjet për mbrojtjen e lirisë së shtypit dhe të fjalës në përgjithësi, pasi liria e shtypit dhe e fjalës është gjithmonë në shënjestër të diktatorëve dhe të korruptuarve kudo në botë. Liria e medias pra duhet të mbrohet në çdo rast, pasi fjala e lirë gjithmonë kërcënohet dhe sulmohet nga diktatorët, tiranët dhe të koruptuarit anë e mbanë botës. Andaj është kënaqësi kur udhëheqsit amerikanë, publikisht dhe privatisht, vazhdojnë të mbrojnë lirinë e shtypit dhe lirinë e fjalës, jo vetëm këtu në Shtetet e Bashkuara, por edhe në çdo vend të botës.

Javën që kaloi, Kryediplomati amerikan, Kerry u prononcua përsëri në mbështetje të lirisë së medias në përgjithësi për sigurinë e gazetarëve në kryerjen e profesionit të tyre. Rasti për mbrojtjen e lirisë së shtypit qe dedikimi i kryeqendrës së re të gazetës së famshëme Washington Post në kryeqytetin amerikan, të cilën e quajti, “një institucion mediatik i cili ka zënë një vend jashtzakonisht të nderuar në historinë e shtypit të lirë.” I pranishëm në atë dedikim ishte edhe gazetari i Washington Postit, Jason Rezaian, i posa liruar nga burgjet e Iranit. Ditën e lirimit të tij nga burgjet e ajatollavëve, John Kerry e cilësoi si “dita më e mirë që ai ka pasur donjëherë si kryediplomat amerikan”. Ndërsa gazetari Rezaian, duke falënderuar Z. Kerry për përpjekjet e tija diplomatike që më në fund çuan në lirimin e tij tha se, “Asnjë vend tjetër në botë nuk do të bënte aq shumë për një shtetas të thjeshtë” siç bënë Shtetet e Bashkuara për lirimin e tij nga burgjet e Iranit.

Javën që kaloi, Sekretari Amerikan i Shtetit përdori dedikimin e kryeqendrës së re të gazetës Washington Post në kryeqytet si dhe lirimin e gazetarit të saj Jason Rezaian nga burgjet iraniane, për të theksuar për të disatën herë rëndësinë e lirisë së medias në këtë vend dhe anë e mbanë botës dhe përpjekjet për të siguruar që gazetarët të kenë mundësi të ushtrojnë profesionin e tyre pa frikë dhe ndëshkim nga autoritetet. Duke iu referuar Gazetës Washington Post, Kerry tha se çdo institucion e sidomos gazetat, kanë nevojë për një udhëheqje dhe menaxhim të fortë, ndërsa lavdëroi redaktorët e tanishëm dhe të së kaluarës si dhe familjen pronare të kësaj gazete. Ai vuri në dukje historinë e famëshme të Washington Postit të para 40 e sa viteve, kur në Shtëpinë e Bardhë ishte presidenti Riçard Nixon dhe të mbulimit të skandalit “Watergate” nga gazeta e njohur e kryeqytetit amerikan. Ishte gazeta Washington Post ajo që me shkrimet e saja — duke pasqyruar dhe duke përdorur burime shpesh anonime mbrenda qeverisë mbi atë që po ndodhte në Shtëpinë e Bardhë, — më në fund përfundoi në dorëheqjen e Presidentit Richard Nixon si rrjedhim i skandalit Watergate. Kjo gazetë me artikujt e sajë të një gazetarie investigative, tha John Kerry, provoi se “Madje as Presidenti i Shteteve të Bashkuara nuk është mbi ligjin”.

Nga pikëpamja e tij dhe për të cilën ai tha se e kishte ngritur edhe në takimet e Davos-it disa ditë më parë si një çështje shqetësuese, Sekretari Amerikan i Shtetit nënvijoi se, “kur të merret parasyshë niveli i korrupcionit në shtetet që kanë dështuar dhe në ato që janë në proces të dështimit – është me rëndësi absolutisht jetike që e vërteta të dalë në dritë dhe që publiku të njihet me faktet.” Dikush duhet t’i zbulojë faktet, thai ai, dhe kjo pikëspari është detyra e gazetarit. Kemi parë dhe jemi dëshmitarë shtoi ai se çfarë ndodhë kur, “Në mungesë të njohurisë së fakteve dhe fuqisë që mungesa ose mos raportimi i fakteve për publikun e epur për informacion, u jep diktatorëve, demagogëve dhe tiranëve. Heshtja mundëson që krimi dhe korrupcioni të shkatërrojnë shtete të tëra. Injoranca bën të mundur që demagogët të argumentojë se lartë është poshtë, se e zeza është e bardhë, se intervista me një disident është tradhëti dhe madje bën që disa persona të pretendojnë se dhunimi i femërave dhe se vrasja e njerëzve të pafajshëm është një thirrje nga Perëndia”, ka thënë John Kerry në fjalimin e tij në kryeqendrën e re të gazetës Washington Post, javën që kaloi.
Ai foli para gazetarve të kësaj gazete dhe të të ftuarve mbi përpjekjet për të përcaktuar të vërtetën edhe në marrëdhënjet ndërkombëtare dhe në jetën politike në përgjithësi. Mirëpo për një të vërtetë, tha ai, nuk ka dyshim, se “Media e pavarur dhe pjesëtarët e saj sot janë nën presion të vazhdueshëm politik si dhe nën kërcënime fizike. Megjithëse jemi në shekullin 21”, vazhdoi ai, “prapseprap vetëm një person në gjashtë veta jeton në një vend ku liria e shtypit mund të cilësohet si e lirë.” Ose sipas organizatës Freedom House e cila monitoron zbatimin e lirive dhe të drejtave të njeriut në botë, vetëm 14 përqind e qytetarëve të botës jetojnë në një vend që konsiderohet se gëzon lirinë e shtypit. Në pjesën tjetër të botës, pohon Freedom House, qeveritë dhe aktorë të tjerë jo qeveritarë, kontrollojnë mendimet dhe pikëpamjet për qytetarët e vet dhe brutalisht shtypin zërat e pavarur, qëllimi i të cilëve është promovimi i demokracaisë së vërtetë dhe llogaridhënjes, të qeverisjes së mirë dhe zhvillimit ekonomik të një vendi.
Shqipëria dhe Kosova, sipas organizatave ndërkombëtare vazhdimisht janë gjetur në kolonën e vendeve të botës që konsiderohen si “Pjesërisht të lira”. Organizata e të drejtave të njeriut, Freedom House i karakterizon vendet si të lira, pjesërisht të lira ose jo të lira bazuar në zbatimin e të drejtave dhe lirive politike dhe civile, përfshirë lirinë e shtypit — të drejta dhe liri këto që kryesisht përcaktohen në Deklaratën Universale mbi të Drejtat e Njeriut, të nënshkruara nga të gjitha vendet anëtare të OKB-së, por mbetet e pa zbatuar në shumë vende të botës.
Sekretari Amerikan i Shtetit iu drejtua gazetarve në përgjithësi, duke i cilësuar ata si “mbrojtës të lirisë” dhe kritiktoi vendet që kufizojnë dhe abuzojnë me lirinë e shtypit. Ai përfundoi duke theksuar se asnjë qeveri, sado që të pretendojë se ka shënuar suksese, nuk mund ta quaj veten i madhërishëm, nëqoftse nuk lejon shtetasit e vet të shprehin lirisht mendimet e tyre për ngjarjet dhe vendimet që afektojnë drejtë për së drejti jetën e tyre. “Një shtet pa liri dhe pa pavarësi të plotë të shtypit, nuk ka asgjë për tu lavdëruar për arritjet, nuk ka asgjë për të mësuar askënd dhe në asnjë mënyrë nuk mund të shfrytëzojë potencialin e vet”. Duhet t’i kundërshtojmë ata që përpiqen të frikësojnë dhe të burgosin gazetarët dhe tu themi se, “Ushtrimi i lirë i gazetarisë dhe raportimi i së vërtetës, nuk përbën krim, por është një nder i dalluar dhe një detyrë në shërbim të publikut”, u shpreh John Kerry dhe përfundoi fjalimin e tij duke thënë se është krenar që Shtetet e Bashkuara, ç’prej kohës së Thomas Jeffersonit e deri tani, kanë bërë më shumë se çdo vend tjetër në botë në mbështetje të lirisë së fjalës dhe të mendimit. Kjo është arsyeja”, nënvijoi ai, “se pse unë jam krenar për punën e ambasadave dhe konsullatave amerikane anë e mbanë botës të cilat pothuaj çdo ditë kërkojnë përgjigje, shprehin kundërshtime dhe kërkojnë llogari në emër të gazetarëve të kërcënuar ose të burgosur kudo në botë.”
Nuk është për tu habitur pra që Sekretari Amerikan i Shtetit, John Kerry si dhe zyrtarë të tjerë të lartë amerikanë, vazhdojnë të flasin publikisht dhe kurdoherë që u jepet rasti, në mbështetje të lirisë së shtypit dhe medias në përgjithësi, pasi sipas ekspertëve në këtë fushë, shtypi i lirë luan një rol kyç në zhvillimin e demokracisë së një vendi dhe se kufizimet dhe kërcënimet qeveritare ndaj ushtrimit të gazetarisë së lirë, përbëjnë shënjat e para se shtetet dhe qeveritë e ndryshme që i turren lirisë së shtypit, kanë si qëllim të kufizojnë edhe lirinë e veprimtarisë së institucioneve të tjera demokratike të shoqërisë.

DR. AGIM LEKA

by

Nga Frank Shkreli*/
Ditët e fundit lexova në gazetën Dielli të Federatës Pansqiptare të Amerikës”Vatra” një letër që doktori i njohur për aktivitetin e tij prej më shumë se 50-vjetësh në komunitetit shqiptaro-amerikan, Dr. Agim Leka i drejtonte famullitarit të Kishës Katolike Shqiptare, Zoja e Shkodrës në New York, At Pjetër Popaj. Me atë letër, Dr. Leka, njofton udhëheqsin e kësaj kishe se në muzgun e jetës së tij ka vendosur t’i dhurojë “Klinikës Nënë Tereza” pranë këtij objekti fetar, klinikën dhe zyrën e tij prej pesë dhomash ku ai ka ushtruar mjekësinë për pothuaj 50-vjetë, në Baldwin të Long Island-it. Dr. Leka falenderon Perendinë për këtë frymëzim për t’ia dhuruar Klinikën e tij Kishës Katolike në New York, duke thënë se ka qenë “gjithmonë ëndërra ime për të ndihmuar imigrantët të cilët kishin nevojë për kujdesje shëndetsore, në një vend si ky i yni ku, ku anglishtja është gjuha zyrtare.”
Doktori i denjë i komunitetit shqiptaro-amerikan, Dr Agim Leka i shkruan Dom Pjetrit se “beson që është detyra jonë e përbashkët që të ndihmojmë ata të cilët kanë imigruar në këtë vend dhe të cilët nuk janë të përgatitur të përballen me problemet që paraqiten në vendin e ri ku kanë vendosur të kalojnë jetën e tyre.”
Nuk është për tu habitur për këtë gjest humanitar të doktorit të njohur të komunitetit shqiptaro-amerikan. Dr. Leka ka një histori të gjatë prej pothuaj 50-vjetësh aktiviteti në ndihmë të të gjithë refugjatëve, por sidomos në mbështetje të komunitetit shqiptar në Amerikë, e të cilit ai ka qenë dhe është pjesë e pa ndarë dhe ku zë një vend të denjë në historinë e këtij komuniteti, prej më shumë se një shekulli. Veprimtaria e tij e gjatë në shërbim në komunitetit shqiptaro-amerikan ka filluar në vitin 1953, pikërisht në një komunitet arbëresh në shtetin Nju Xherzi, të bashkuar rreth organizatës së tyre, “Gjergj Kastrioti Skendërbeg”
Pak kohë më vonë, rrëfen në letrën e tij Dr. Leka, “Mora një telefonatë nga Mons Zef Oroshi i Kishës Zoja e Këshillit të Mirë (në Bronx të New Yorkut), i cili më ftoi që të shkoja tek kisha e tij për të vaksinuar fëmijtë shqiptarë të ardhur në këtë vend nga trojet e tyre nën Malin e Zi”, vaksina të zakonshme për fëmijtë e asaj moshe, thotë Dr. Leka, “por që në të vërtetë u ishin mohuar fëmijve shqiptarë në vendin e tyre të origjinës.” Duke përgëzuar Mons Oroshin për këtë nismë, Dr. Leka i shkruante atij se ishte tepër i kënaqur që i ishte t’i përgjigjur ftesës së tij, duke u shprehur se, “Rrallë herë e kam ndjerë veten aq të kënaqur në ushtrimin e profesionit tim –pa kurrfarë interesi material ose monetar –duke I dhënë ndihmën time mjekësore bashksisë shqiptare, këtij populli në nevojë e që është pjesë e pa ndarë e races sonë.”
Në letrën e tij, dërguar udhëheqsit fetar Mon Oroshi, në vitin 1972 Dr. Leka përgëzon Kishën Katolike Shqiptare pë nismën shëndetsore të asaj kohe dhe premton ndihmën e tij të vazhdueshme, në bashkpunim edhe me mjekë të tjerë shqiptarë, ashtuqë si pas tij, “të gjithë fëmijtë shqiptarë të çdo feje dhe krahine të gëzojnë shëndet dhe jetë të lumtur në vendin bujar të Amerikës.”
Premtinin e shprehur në atë kohë për të ndihmuar komuntetin shqiptar në Amerikë, ai e mbajti gjatë dekadave të fundit pa përtesë dhe i gjithkugjendur. Mirëpo, duke i dhuruar “Klinikës Nën Tereza” pranë Kishës Katolike Shqiptare në New York, ndërtesën e klinikës së tij prej 50-vitesh kësaj qendre, Dr. Agim Leka premitimin e dhënë në fillim do e vazhdojë përgjithmonë edhe në të ardhmen edhe pasi Perendia të ketë vendosur t’a thërras në atë jetë shërbestarin e vet të mëshirës.

Dr. Agim Leka në letrën e tij dërguar famullitarit të Kishës Katolike Shqiptare në New York, Dom Pjetrit i uron sukses në themelimin e “Klinikës Nënë Tereza” duke thënë se shpreson që të gjejë kënaqësinë e veçantë që ai e kishte përjetuar duke u shërbyer sidomos atyre shqipztarëve dhe kombësive të tjera, të cilët kanë vuajtur në kampet e përqëndrimti dhe në burgjet e komunizmit. Për më tepër, shprehet Dr. Leka, klinika do mbajë emërin e Nën Terezës, e cila së shpejti do të shpallet shënjëtore dhe e cila do të vazhdojë të shërbejë si shembull e mirësisë për të gjithë poujt e botës, e sidomos thotë Dr. Leka, “shembull për populin tonë, i cili ka vuajtur për pothuaj gjyëm shekulli nën një diktaturë të egër komuniste”.
Dr. Leka përfundon letrën e tij dërguar Dom Pjetrit dhe e cila u botua në gazetën Dielli, duke thënë se, beson që “martirët, klerikët e të gjitha besimeve dhe njerzit e thjeshtë do të jenë të kënaqur kur nga Parajasa shohin punën tonë” të përbashkët në këtë fushë, në shërbim të komunitetit.
KUSH ËSHTË DR. AGIM LEKA — Agim Leka është një njeri me shumë talente, ndërkohë që është dalluar nga dedikimi i tij gjithë jetën ndaj educates dhe shërbimit ndaj të tjerëve. Dr. Leka ka lindur në Delvinë të Shqipërisë, një fshat I vogël afër kufirit me Greqinë, më 25 Janar, 1924. Dashuria e tij për Shqipërinë dhe për shqiptarët pa dallim është frymëzuar nga ngjarjet historike që kishin influencuar jetën e prindërve, të gjyshave e gjysheve, profesorve të tij dhe të tjerë, të cilët nepërmjet sakrificave për Atdheun e tyre, bënë Shqipërinë një shtet të lire, më 1912. Babai i Dr Agim Lekës, Rakip Leka – ishte nga fshati historik i Borshit dhe ishte diplomuar “suma cum laude” në Universitetin Perandorak në Stamboll, Dega e Jurisprudencës. Babai i tij Rakipi ka shërbyer si njëri prej gjykatësve të parë të emëruar nga Ismail Qemali, duke arritur nivelet më të larta të jurisprudencës shqiptare të kohës. Gjyshi i Dr. Lekës, nga ana e mamasë, Nebi Sefa, ka qenë njëri prej nënshkruesve të Pavarësisë së Shqipërisë. (Marrë nga Libri, Shqiptarët më të sukseshsëm të Amerikës).
Dr. Agim Leka ka marrë l[vdata dhe dekorime përfshirë Kongresin ameirkna, orgnaizata të ndrshme mjekësore e të tjerea. Foto më lartë është me rastin kur m 19 Mars 2011, Shoqata Mjekësore Shqiptaro-Amerikane organizoi një Mbrëmje madhështore kushtuar përkushtimit të tij gjysëm shekulli në shërbim të shëndetit të qytetarëve. Dekorata e shoqatës iu dorëzua Dr. Lekës nga Nobelisti me origjinë shqiptare, Dr. Ferid Murat, kryetar nderi i shoqatës.
* Në foto sipër, Dr Leka nga e majta duke vaksinuar fëmijtë shqiptarë në Kishën katolike Shqiptare në Bronks, viti 1972. Në foto gjithashtu Mons Zef Oroshi/

NENI QË NDALON HETIMIN E KRIMEVE TË KOMUNIZMIT

by

Nga Frank Shkreli/
Korrespondenti i Zërit të Amerikës në Shkodër, Pëllumb Sulo njoftoi të hënën që kaloi se Presidenti i Republikës së Shqipërisë, Bujar Nishani mori pjesë në veprimtarinë përkujtimore me rastin e 71-vjetorit të revoltës historike anti-komuniste të Malësisë së Madhe. Gjatë ceremonisë që u zhvillua në Koplik,Presidenti Nishani nderoi Kryengritjen Antikomuniste të Malësisë së Madhe Janarin e 1945, me Dekoratëne Artë të Flamurit me këtë motivacion: “Në vlerësim të lartë ndaj revoltës popullore të organizuar nga burra kuvendi të shquar për urtësi dhe autoritet, të cilët me heroizëm të pashoq, me pushkë në dorë e me besën e shqiptarit, luftuan pa kompromis kundër vendosjes së diktaturës së pashpirt komuniste, deri në sakrificën sublime të vetëmohimit për një Shqipëri vërtet të lirë dhe demokratike.”
Në fjalimin e tij me këtë rast, sipas Zërit të Amerikës, Presidenti i Shqipërisë Bujar Nishani kritikoi ashpër atë që ai e quajti, “tentativë me kurajo të paimagjinueshme për rishfaqjen e simboleve të egra të diktaturës”, kohët e fundit. Presidenti Nishani theksoi gjithashtu nevojën për dënimin e krimeve të komunizmit dhe të ish sigurimit të shtetit. Udhëheqsi shqiptar shprehu gjithashtu shqetësimin e tij se, “Dosjet e krimeve të komunizmit kanë 71 vjet që mbeten pa hetuar dhe pa gjykuar.” Ai u duk se shprehi gjithashtu zhgënjimin e tij për mos-zbatimin e ligjit të dosjeve ndërsa shtoi se, “Ligji për hapjen e dosjeve, ndonëse dhe i paplotë, ende nuk ka filluar të zbatohet. Ligji i hapjes së dosjeve nuk mund të jetë dhe nuk do të jetë kurrë i plotë pa ligjin e lustracionit”, ka thënë Presidenti Nishani në fjalimin e tij. “Hetimi i krimeve të komunizmit dhe i sigurimit të shtetit nuk është çështje revanshi dhe hakmarrjeje”, ka theksuar udhëheqsi shqiptar por, “Është pazgjidhshmërisht i lidhur me çështjet e interesit të sigurisë kombëtare të shqiptarëve në kontekstin strategjik”. Si i tillë, nënvijoi Presidenti Nishani, “E quaj të pa-pranueshme hartimin dhe tendencën e një neni të tillë nga të ashtuquajturit ekspertë të reformës në drejtësi, për të vendosur në Kushtetutën e Shqipërisë një nen që e ndalon një herë e përgjithmonë hetimin e krimeve të komunizmit.” Ai tha se i konsideron këto si përpjekje për të provokuar,“përsëri Shqipërinë dhe shqiptarët me tendenca për të rehabilituar ideologjinë, platformën dhe figurat e asaj kohe kriminale.”
Unë nuk jam në dijeni të ndonjë kushtetute tjetër në botë që haptas, me ligj dhe kushtetutë të ndalojë hetimin e krimeve të komunizmit, ose të krimeve të çfarë do lloji tjetër qofshin, ose të lirive të shtetasve të vet, me përjashtim të ligjit mbi ndalimin e fesë në Shqipërinë komuniste. Në vend që të dënohen krimet e komunizmit, Shqipëria jonë pas 25 vitesh të shembjes së Murit të Berlinit, jo vetëm që nuk ka ndërmarrë asnjë masë gjatë kësaj periudhe për të denoncuar dhe dënuar zyrtarisht krimet e diktaturës komuniste ashtu siç kanë bërë vendet e tjera ish komuniste, por në vend të kësaj propozon miratimin e një neni kushtetues që do të ndalonte përgjithmonë hetimin e krimeve të atij regjimi diktatorial. Të një regjimi i cili për pothuaj një gjysëm shekulli vrau, burgosi, torturoi dhe dërgoi në kampet e përqendrimit mijëra shqiptarë, jo se atakishin bërëndonjëkrim, por vetëm e vetëm sepse i konsideronte ata si kundërshtarë të tij politikë, të cilët aspironin një të ardhme tjetër për Atdheun e tyre. Të një diktature komuniste që karakterizohej ngakrime dhe shkelje flagrante të të drejtave të njeriut, një sistemi i cili për të ruajtur pushtetin mbi popullësinë ka bërë më shumë se vrasje të personave të caktuar dhe masakrime të ndryshme. Në të vërtetë ishte një sistem, aktivitetet kriminale të të cilit ishin bërë pjesë e pandashme e sistemit qeverisës.
Është i pabesueshëm fakti se përpilimi i këtij draft neni përflitet dhe propozohet nga qeveria shqiptare në kuadër të reformës në drejtësi! Reformë në drejtësi, për të ndaluar hetimin e krimeve të njërit prej regjimeve më kriminale në Europë e ndoshta në botë. Këta propozues të këtij neni duhet të detyrohen të vizitojnë Spaçin dhe të gjitha burgjet komuniste dhe qendrat e përqendrimit anë e mbanë Shqipërisë, ashtuqë, ndonëse ka kaluar një kohë, të shohin me sytë e vet natyrën kriminale dhe jo legjitime të regjimit enverist. Këto ishin krime kundër njerëzimit dhe si të tilla në bazë të ligjeve ndërkombëtare nuk kanë afat të caktuar për dënimin e kriminelve dhe të abuzuesve që kryen krime në emër të atij regjimi. Mos hetimi dhe mos dënimi i krimeve të komunizmit u mohon të drejtën e viktimave të komunizmit, nëqoftse besohet se ata kishin ose kanë ndonjë të drejtë. Përpjekje të tilla për një “reformë” të tillë në drejtësinënë një shoqëri demokratike, sado të brishtë, jo vetëm që nuk reformon sistemin e drejtësisë në Shqipëri, por e përçudnon atë.
Një shoqëri demokratike duhet të jetë e zoja që të dënojë krimet e komunizmit dhe jo t’i mbrojë atë me ligj. Ideologjia dhe krimet komuniste që kanë shkaktuar aq shumë vuajtje dhe mjerim në Shqipëri dhe anë e mbanë Europës, me sjelljet dhe krime e tyre kriminale, kanë qenë dhe janë në kundërshtim të plotë me Konventat e ndryshme Europiane dhe ndërkombëtare mbi të drejtat e njeriut, përfshirë Deklaratën Universale të Drejtave të Njeriut. Për më tepër, Asamblea parlamentare e Këshillit të Europës dhe Bashkimi Europian, të cilit Shqipëria spiron ti bashkohet, nepërmjet rezolutash të ndryshme kanë dënuar ish-regjimet komuniste të Europës Lindore dhe Qëndrore dhe u kanë bërë thirrje ish-vendeve komuniste që të rivlerësojnë historinë e komunizmit dhe të dënojnë ish-regjimet komuniste, në përpjekje që ajo histori të mos harrohet nga brezat e ardhëshëm. Janë caktuar data mbarë europiane për të kujtuar viktimat e komunizmit dhe janë ndërtuar monumente kushtuar këtyre viktimave, jo vetëm anë e mbanë Europës, por edhe në Shtetet e Bashkuara dhe në Kanada. Është qesharake që Shqipëria pretendon t’i bashkohet Europës, ndërsa njëkohësisht propozon nene me të cilat do të ndalojë hetimin e krimeve të komunizmit. Kësaj i thonë, jo vetëm politizim i historisë, por edhe mohim i historisë dhe i drejtësisë për të gjallët dhe të vdekurit të cilët e pësuan aq rëndë nga regjimi komunist. Duket se inati kundër viktimave të komunizmit ende vazhdon në shoqërinë shqiptare. Çfarë mund tu bëhet më shumë këtyre viktimave – të cilët fundi i fundit ishin shqiptarë dhe jo të huaj. Shqiptarët po pajtohen me armiqtë shekullorë të shqpitarëve, por nuk pajtohen dot me njëri tjetërin! Viktimat e komunizmit nuk ishin as robër lufte, as serbë, grekë turq ose italianë, por vëllezër të një gjuhe, të një gjaku të një kulture, e të cilët regjimi komunist i viktimizojë,vetëm e vetëm, sepse kishin një ide tjetër për të siguruar lirinë dhe demokracinë e vendit të tyre. Se çfarë poshtërimi tjetër mund tu bëhet këtyre viktimave ndoshta iu përgjigj më së miri,Profesor Sami Repishti, intelektualiinjohurshqiptaro-amerikandheishiburgosurpolitikikomunizmit enverist, në një komunikim dërguarDrejtoritte ISKPKSH( InstitutittëkrimevedhepasojavetëkomunizmitnëShqipëri,Agron Tufa, Profesor Repishti reagoi ndaj draftit të qeveverisë shqiptare që do të ndalonte hetimin dhe ndërshkimin e krimeve komunistedukeshprehur shqetësimin dhe indinjatën e tij të thellë ndaj nenit të propozuar: “Kyparagrafashtëshumëshqetësues” kathënëProfesorRepishti. “Po të vërtetohej do tëishtenjingaturpet ma të mëdha nëish botën komuniste, dhenjinjollë e pashlyeshme për tëgjithë ne shqiptaret tërezistencës anti-komuniste.Edhetëvdekunitngavarri do tëprotestojshin këtepadrejtësimonumentale. Tashti, ajo qëmbetetngasulmi pro-komunistashtë kërkesa përi-arrestimin tonë për “fajet” e se kaluemës….Epabesueshme!, përfundon Profesor Repishti mesazhin e tij dërguar Agron Tufës.
Me të vërtet e pabesueshme! Njeriut i mungojnë fjalët për të reaguar ndaj një absurditeti të tillë. Është sikur vdes një i ri dhe njeriu nuk ka fjalë për të shprehur dhimbjet për humbjen e madhe. Njësoj mungojnë fjalët për të përshkruar dhimbjet tona për vdekjen e drejtësisë në demokracinë re e të brishtë shqiptare. Njeriut i mungojnë fjalët për të reaguar ndaj një absurditeti të tillë.
Por ishte një kohë, 25 vite më parë, kur shpresonim për një Shqipëri ndryshe nga ajo e 50-viteve më parë nën regjimin komunist. Fatkeqsisht, drafti nenit të qeverisë shqiptare për të ndaluar hetimin e krimeve të komunizmit dhe personave që i kryen ato të bindë se—përveç pallateve të mëdha, pronë e oligarkëve të ri – asgjë nuk ka ndryshuar në mentalitet as në moral nga periudha komuniste. Shpresohej se një brez i ri udhëheqsish shqiptarë do bënin ndryshimet e nevojshme të kërkuara nga shoqëria shqiptare e shumë vuajtur dhe nga miqtë e Shqipërisë, mbi të gjitha ndryshimet në drejtësi, pasi ajo është baza e çdo zhvillimi tjetër të shoqërisë. Kjo nuk ka ndodhur! Nëqoftse mohohen krimet dhe nëqoftse me ligj ndalohet ndëshkimi i këtyre krimeve të bëra nga shqiptarët kundër shqiptarëve, si mund të kërkohen zbulimi, hetimi dhe ndëshkimi i krimeve të shumëta, që historikisht, janë bër kundër shqiptarëve nga armqiët e tij gjatë shekujve në mbarë torjet shqioptare në Ballkan?
Por megjithë dhimbjen dhe pesimizmin me të cilin të mbulon një lajm i tillë, dhe me gjithë kohën e kaluar ç’prej shembjes së atij regjimi, nuk është vonë kurrë për t’u përballur me krimet e komunizmit, me drejtësinë për viktimat e tij, si dhe me dilemat dhe sfidat që paraqet historia fatkeqe e kësaj të kaluare totalitare për të ardhmen e kombit shqiptar. Por, pa një angazhim të tillë serioz për rivlersimin e asaj historie — përfshirë krimet dhe ndëshkimin e tyre — kamë drojë se shoqëria shqiptare nuk do të gjëjë paqen për të cilën ka aq shumë nevojë për të ecur përpara me vendet e tjera si motra europiane.