Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

Ekspozita e librave të rrallë për Skënderbeun për herë të parë në Shtetet e Bashkuara

by

Rafaela Prifti/

“A Solder, a King, and a Christian…who sought not for power but for liberty,” lexon koleksionistja britanike Patricia Nugee nga botimi i Edinburgh i vitit 1753 që e ka sjellë në Kishën Ortodokse Shqiptare të Shën Gjergjit në Boston. (The Life of George Castriot, King of Epirus and Albania commonly called Scanderbeg, ESTC records 3 copies).Për herë të parë në Shtetet e Bashkuara paraqitet ekspozita e librave antikuare për Skënderbeun mbledhur për rreth katër dekada nga Patricia Nugee. Organizatorët e ekspozitës janë Maas Besa, Kisha Ortodokse Shqiptare e Shën Gjergjit dhe Qendra Kulturore e Biblioteka Fan Noli. Organizatorët thanë se Kisha e Shën Gjergjit në Boston është vendi i natyrshëm për paraqitjen e koleksionit për shkak të historisë së tempullit të shqiptarëve. “Fan Noli e pagëzoi kishën me këtë emër si nderim për heroin kombëtar,” tha Robert Tochka. Ekspozita përmban 37 tituj që i përkasin jo vetëm historisë por edhe letërsisë. Koleksioni fillon nga vitet 1500 dhe shkon deri në 1800, të shkruara në 12 gjuhë.Patricia Nugee e ka filluar koleksionin që nga koha kur punonte në librarinë e librave antike në Londër dhe dëgjoi për herë të parë emrin e Skënderbeut. Ajo i ka mbledhur botimet e rralla një nga një duke qëmtuar në katalogje dhe ankande të ndryshme. Patricia e quan veten koleksioniste dhe jo historiane por falë pasionit të saj për kete figurë historike shqiptarët kanë një thesar të vyer për historinë dhe ardhmërinë e tyre. Gjatë prezantimit përpara hapjes së ekspozitës, Mark Kosmo, një nga organizatorët kryesorë, e pyeti se çdo të bëhet në të ardhmen me koleksionin. Patricia tha se do t’i dhurohet Muzeut të Skënderbeut në Krujë. Ndërkohë ajo shpreson të ketë mundësinë t’a sjellë edhe në shtete të tjera me shumicë shqiptare si Nju Jork, Florida, Miçigan etj.Ekspozita do të jetë e hapur sot dhe nesër për vizitorët nga ora 1 deri në 4 në auditorin e kishës ortodokse shqiptare të Shën Gjergjit. Koha e ardhjes së ekspozitës përkon me përvjetorin e 58 të vdekjes së ikonës sonë kombëtare Fan Nolit. Patricia Nugee’s Love for Albania began with Scanderbeg Maas Besa and St. George’s Church in collaboration with Fan Noli Cultural Center and Library presented Scanderbeg Exhibit Saturday and Sunday from 1 to 4 at the auditorium of St. George’s Albanian Orthodox Cathedral. The presentation by Neka Doko, Curator of Fan Noli Library revealed titles and artwork on Skenderbeg collected by the Very Rev Father Liolin. Professor Gazmend Kapllani of DePaul University Chicago touched on the significance and impact of the Albanian national hero. Patricia Nugee the remarkable book collector from Great Britain read a few lines from one of the rare editions on Scanderbeg. Organizers Maas Besa, the Albanian Orthodox Church Saint George and Cultural Center and Library Fan Noli say that it’s fitting to have it here for the first time given the history of the place. “St. George is the natural place for the first Scanderbeg exhibit in the US due to Noli’s choosing St. George as the patron Saint of the first Albanian church in honor of George Kastrioti and having written a biography of him,” says Judge Robert Tochka. The organizers wish as well as Patricia’s is to bring the antique collection of books to New York, Michigan, Florida and other states with a sizeable Albanian community.Patricia Nugee says she is a book collector. To Albanians, she is more than that. In addition to the exhibit, visitors can enjoy the Scanderbeg movie , an Albanian Russian production playing via a projector at the Church’s auditorium. Exhibit will be open for visitors from 1 to 4 on Saturday and Sunday.

The Biberaj Foundation Model is Delivering Results. Is it enough for Albania?

by

By Rafaela Prifti/

The Biberaj Foundation, which started in 2017 is now in its 6th year of pursuing its mission https://gazetadielli.com/education-is-a-force-multiplier…/ Recently the Foundation was honored by the American Councils of International Education. In a climate of massive departures of Albania’s students to pursue education opportunities abroad, the full return of graduate Fellows of the Biberaj Foundation deserves more attention and even replicating for the benefit of the country. I asked spokesperson Ken Biberaj for a brief description of the program’s impact on the Albanian society. “We believe that the success of our investment in education is demonstrated by the multiplier effect where graduates return to the workforce and add improvement in the quality of life around them,” said he.Having graduates return home is an important distinction, particularly at a time when according to data published by UNESCO in 2020, 94% of students who study abroad do not want to go back to Albania. The results of surveys conducted in recent years show that the youth exodus of Albania is the highest in Europe. Last year, the Head of Economics and Social Studies, Ilir Gedeshi said that “region-wide, Albania ranks first when it comes to students leaving the country.” (Euronews Albania Interview, April 18, 2022.) Such numbers are expected to have gone up since last year’s polls.The phenomenon explains the high volume of applicants for scholarships and education opportunities abroad. Linda Meniku of the American Council confirmed that there is a lot of interest in applying at the Biberaj Foundation, that offers a variety of programs designed to deliver an impactful experience. Ergisa Bejkollari, GPED, a 2022 graduate fellow, who went to Owen Business School and did one semester in Puerto Rico, as part of her training, says that she “allowed herself to be radically transformed in the process.” “These meetings guided me through a new way of thinking because Puerto Rico and Albania might seem like two completely different countries, but, the challenges they face, especially economically and politically, are the same. So, for me, knowing that these people made it amid the not most favorable environment, is motivating and rewarding,” writes Bejkollari in her testimonial. Kristiana Dhima who pursued a degree in Cybersecurity from the prestigious NYU Tandon School of Engineering through the Biberaj Foundation calls her experience “a great privilege and responsibility for me, both personally and professionally.”In terms of changes or additions to the areas of concentration from last years’, Ken Biberaj says that Public Health and Culture were added since the inception of the Masters and Internship program as it continues to evolve. He then lists the current areas of concentration as follows: “Agriculture, Business Administration and Management, Culture, Eco-Tourism & Hospitality, Economics, Education, Information Technology and Computer Science, Law (LLM), Public Administration, Public Health, Public Policy.”The Biberaj Foundation model was conceptualized to be working alongside professionals and other institutions of education. Given the high demand by students in Albania, it is important for applicants to get information from the adequate source, which in this case is not the Foundation’s page. “[The Foundation] is pleased to participate in certain educational programs designed to improve the well-being of Albanians throughout the Balkans. We work with expert in-country partners who are dedicated and share our view on improving educational opportunities. As such, working with partners, the Biberaj Foundation does not accept applications directly,” clarifies spokesperson Biberaj.For anyone interested in the qualifications and deadline for the 2023 academic year, Biberaj said: “Individuals interested in applying to the Masters and Internship Program are encouraged to contact the Albanian American Development Foundation or American Councils for International Education. Applications can be accessed through the following link: mip.americancouncilsnetwork.org. Individuals interested in applying to the Rochester Institute of Technology (Kosovo) are encouraged to visit: https://www.rit.edu/kosovo/apply” In terms of how the performance of the program is assessed, Biberaj’s answer was: “The success of the program is measured by the successful graduation of each student and their ability to return home and obtain high quality and important employment. 100% of the graduating Fellows are employed in many sectors including, government, NGOs, business, and health. The academic success as measured by their overall average grade is excellent.” I pushed him for more information and he noted that “100% of the graduated Fellows have left the US” and that he “can get an update on where they have landed in terms of work, etc.”In the words of Ina Gjika, an MIP Fellow, who pursued a two-year Master’s Degree at Cornell University, the key is “commitment” even for “a pandemic scholar” as she calls herself. She believes that “the Albanian education system could use so many of these concepts to increase access to education in the most remote areas even at a post-pandemic time.” Looking back at the time she decided to apply for the MIP program, she concludes “it was a great decision.” While she came to the program with a focus on development economics, Ina Gjika found her “career direction – renewable energy and green finance,” that she is committed to pursue fully. Her only hope and goal, she says, is “to further live the legacy and built on the experience in an impactful way.”Investment in education needs to be a priority for the Albanian government. The Biberaj Foundation model is delivering results not only in academics but also in the return of highly educated Albanians back home.


Vatra ka arsye te krenohet me promovimin e librit autobiografik te Beqir Sines

by

Rafaela Prifti/

Promovimi i Autobiografise ne Nju Jork Eshte Borxhi Im Ndaj Bashkesise Shqiptare, thote autori Beqir Sina. Prezantimi i librit Rob nga Beqir Sina nën përkujdesjen e Federatës Pan Shqiptare të Amerikës Vatra u mbajt në një sallë të Regency Hotel në Nju Jork në 5 Mars 2023. Ndonëse, për shkak të pjesëmarrjes së gjerë, takimi nuk u mbajt në Vatër, duke filluar që nga prezantimi, mbulimi dhe mbështetja, Vatra e kryesoi faqebardhë veprimtarinë për një nga Vatranët e vjetër të saj. Kryetari i Vatrës Elmi Berisha, Kryetari i Nderit Agim Rexhaj, Arkëtari Besim Malota, anëtarë të Këshillit si Ibrahim Kolari, Ylli Dosku, Sekretar i degës Ridgewood dhe të tjerë Vatranë të nderuar si Asllan Bushati shprehën respektin dhe nderimet e tyre për gazetarin Beqir Sina. Të vetëdijshëm edhe për lidhjet e hershme të Beqirit me Vatrën, që nga koha e babait të tij Rasim Sina, të cilat në disa episode edhe në libër, drejtuesit e Vatrës e përgëzuan bashkëkombasin Beqir Sina. Vatra e ka vlerësuar kontributin e rëndësishëm të Beqir Sinës në gazetari duke e nderuar me mirënjohje dhe proklamata në takime e festa të bashkësisë. Promovimin e autobiografisë Rob e moderoi Rafaela Prifti, drejtuese e sektorit anglisht të gazetës Dielli. Editori i gazetës Sokol Paja, në pamundësi për të ardhur, dërgoi fjalën e tij e cila u lexua gjatë promovimit. Si gazetar dhe kontributor te Bota Sot dhe në disa media shqiptare, emri i Beqir Sinës është shoqërues i pandarë i jetës së bashkësisë shqiptare në tridhjetë vjet. Në fjalën e përshëndetjes Kryetari i Vatrës Elmi Berisha vuri në dukje sesa me rëndësi kanë qenë raportimet mediale sistematike të Beqir Sinës gjatë gjithë periudhës para luftës në Kosovë dhe në të gjtha veprimtaritë e tjera. “I kudogjendshëm” ishte epiteti me të cilin botuesi dhe ish-korrespondenti i Zërit të Amerikës Gjek Gjonlekaj e vlerësoi profesionalizmin e kolegut Beqir Sina. Pjesëmarrësit e shumtë e merrnin fjalën njëri pas tjetrit për të treguar sesa të thella janë njohjet e tyre me Beqirin jo vetëm si gazetar i respektuar e i palodhur por edhe si njeri që e kanë dashur dhe duan ta kenë në mesin e tyre.Veçanërisht krenar ndiheshin pjesëmarrësit me origjinë nga Dibra, te cilët e kanë birin e tyre për nga kriteri i prejardhjes gjeografike të familjes Sina por nisur nga prania dhe entuziazmi i të pranishmëve ku kishte aktivistë, biznesmenë si Harry Bajraktari, organizata atdhetare dhe Shoqata e Shkrimtarëve, si edhe kolegë të mediave televizive ishte e qartë se Beqir Sina i ka bërë vend vetes tek të gjithë.Folësi kryesor Uk Lushi e nxiti auditorin “ta lexoj librin” që të njoh skëterrën në diktaturë dhe të vlerësoj jetën në liri. Kontrasti është temë qendrore e autobiografisë, e konceptuar në rrëfime të ndara në kohë dhe hapësirë nga rënia e sistemit në Shqipëri dhe largimi i Beqirit bashkë me familjen për në Amerikë. Brenda formatit elegant të prezantimit të librit u bë edhe një bisedë e shpejtë me autorin Beqir Sina dhe bashkëpunëtorin e tij për këtë projekt, Ilir Ikonomi, ish-gazetar i seksionit shqip të Zërit të Amerikës dhe autor i disa librave me tema historike. I pyetur për rëndësinë e promovimit të librit në Nju Jork pasi autobiografia është botuar nga shtëpia botuese Tirana Tajms dhe zyrtarisht u promovua në Tiranë vitin e kaluar, Beqir Sina tha se “Ky ishte borxhi që ai e ndjente ndaj komunitetit dhe të gjithë atyre që e bënë të jetë ky që është sot.” Ai sqaroi se autobiografia e tij është për dy kohë por gjithashtu edhe në dy vende, dhe ajo nuk do të ishte e plotë pa promovimin në Nju Jork. Ndonëse njëra kohë është ajo e përndjekjes nga regjimi komunist dhe koha e dytë është ajo e lirisë, mesazhi i librit është për të ardhmen dhe më saktë për brezat që nuk e kanë njohur të parën në mënyrë që të kuptojnë më mirë të dytën dhe kryesorja që ata ta duan më shumë njëri tjetrin, tha autori Sina.Rob, Një Biografi për Dy Kohë është libri i parë i Beqir Sinës. Ai është gazetar dhe reporter profesionist i mediave shqiptare prej tridhjetë vjetëve gjatë të cilave ka punuar intensivisht dhe ka arritur të krijojë një inventar të rëndësishëm me lajme dhe material fotografik. Koment: Autorja e këtij shkrimi ishte moderuese në përurimin e librit të Beqir Sinës. Duke e falenderuar kolegun pas mbylljes i thashë miqësisht se ky mund të jetë i vetmi rast apo promovim që media nuk e merr lajmin nga Beqir Sina.Kronika e plotësuar do të botohet në gjuhën angleze gjatë javës Beqir Sina’s Autobiography – an Act of LiberationSelected from the promotion eventToday’s book signing and presentation is an autobiography by Beqir Sina published inAlbania last year. I would like to recognize and thank the Pan Albanian Federation ofAmerica Vatra for co-hosting the book promotion. Your presence means a lot. I will notethat some of you who are here as guests, have also a part in the book as well as in hislife. Through the years, decades if you will, most of us have known Beqir Sina and wethought we knew who is. In this book Beqir tells us who he is, through his accountsfrom the labor camps in Albania, his story of being reunited with his father in New Yorkafter 30 some years, his studying to become a journalist and finding his purpose inreporting stories of the Albanian community. Although he went to journalism schoolhere, Beqir Sina gets his education from his family and mostly his life. Journalism is atool to tell and explore his own story with a purpose in mind. And that purpose isfreedom. For years, the times and the regime he was born in and lived through robbedhim from living his own life. Freed from psychological and psychical captivity, he tellsus his life story ultimately as an act of liberation.Beqir Sina is a New York based career journalist of the Albanian media. He is also ason, father, husband, a dear friend and a remarkable Albanian American. I will sharesomething with you. Beqir Sina doesn’t want this presentation to be about him. He saysthat this book is about all of us.

LUFTA QE NDRYSHOI BOTEN

by

Rafaela Prifti/

Në takimin me mediat në ditën që shënon përvjetorin e parë të luftës së Ukrainës Presidenti Volodymyr Zelensky tha se vendi i tij mund të jetë ngadhnjimtar ndaj Rusisë këtë vit nëse aleatët qëndrojnë të bashkuar ‘grusht’ dhe vazhdojnë furnizimin me armatime. Gjatë konferencës disaorëshe me gazetarë në Kiev, Presidenti Zelensky shprehu besimin në fitoren ndaj agresorit rus, shpresën se Kina nuk do t’i jap ndihma ushtarake Kremlinit dhe i bëri thirrje Izraelit t’i jap fund neutralitet dhe të vihet në krah të Ukrainës. Ai dha një pasqyrë të gjerë të gjendjes dhe të sfidave me të cilat përballet Ukraina. Udhëheqësit e vendeve anëtare të Grupit 7: Kanada, Francë, Gjermani, Itali, Japoni, Britani dhe Shtetet e Bashkuara e riafirmuan mbështetjen për Ukrainën dhe dënuan edhe një herë pushtimin rus vitin e kaluar, në një deklaratë të përbashkët.Anthony Blinken, Sekretari amerikan i Shtetit, ju drejtua Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara mbledhur sot në Nju Jork. Në takim pritej që Kina të paraqiste një plan paqeje me 12 pika në të cilin nuk kërkohet largimi i trupave ruse dhe nuk flitet për integritetin territorial të Ukrainës. Gjatë vitit të parë të luftës, Kina është përpjekur të mbajë një profil të barazpeshuar të ndërmjetësit të paanshëm. Duke e anashkaluar planin e Kinës për paqe pa e përmenduar, Blinken tha: “Anëtarët e këtij Këshilli nuk duhet të bien në dypalësinë fallco të thirrjeve ndaj të dyja krahëve të ndalojnë luftën ose të inkurajojnë vendet e tjera të mos e përkrahin Ukrainën në emër të paqes. Asnjë vend anëtar i Këshillit nuk mund të bëj thirrje për paqe ndërsa përkrah sulmin e Rusisë ndaj Ukrainës dhe Kartës së OKB-së. Në këtë luftë një palë është agresori dhe pala tjetër viktima.” Gjatë konferencës me gazetarë Zelensky i mati fjalët për qëndrimin e Kinës duke e trajtuar atë nga ana parimore në aspektin e mbrojtjes së jetës së civilëve dhe të ruajtjes së paqes në botë. Për sa i takon bisedimeve me Moskën, Presidenti Zelensky tha se hyrja në negociata me palën ruse nuk ka kuptim sa kohë që Rusia nuk ndalon vrasjet dhe shkatërrimet dhe nuk pranon që shtetasit e Ukrainës kanë të drejtë të jetojnë në tokën e tyre. Në një tubim përpara ndërtesës së Kombeve të Bashkuara në Nju Jork sot protestuesit kishin sjellë një figurinë të Putinit me duar të përgjakura. Në Sheshin e kuq në Kremlin ishte ditë e zakonshme dhe nuk dukeshin shenja të përvjetorit të parë të luftës por në një park pranë bulevardit Ukraina në krahun matanë, grupe të vogla të moskovitëve kundershtarë të luftës vendosnin lule tek statuja e poetes Larisa Kosach-Kvitka, e njohur si Lesya Ukrainase, nën vëzhgimin e patrullave policore dhe kërcënimeve për arrestime. Në Bruksel, Itali, Poloni, Gjermani dhe vende të tjera evropiane ka pasur dhe do të ketë protesta të paralajmëruara gjatë fundjavës. Udhëheqësit evropianë bënë deklarata solidariteti me Ukrainën duke e quajtur “pjesë të familjes sonë”. Partnere si Australia dhe aleate të NATOs kanë dedikuar tanke dhe armatime të tjera të renda në ndihmë të forcave mbrojtëse të Ukrainës. Shtetet e Bashkuara sot deklaruan saksione të reja ekonomike për 200 individë dhe kompani përfshirë edhe banka të cilat i ndihmojnë financiarisht luftës së Rusisë dhe mundësojnë shmangien e saksioneve të deritanishme.Sipas një analize nga Nju Jork Tajm, lufta që filloi para një viti e ka riformësuar globin përtej parashikimeve të munshme. Përtej fushës së betejës dhe frontit të luftës, pasojat e saj janë ndjerë në mbarë rruzullin tokësor në jetët e njerëzve dhe ekonomitë e vendeve, gjë që mund të permblidhet në gjashtë kategori të mëdha: rezervat ushqimore, furnizimi me energji, inflacioni, NATO, Evropa, Kina. President Zelensky e përshkroi përvjetorin me këto fjalë: “Ishte një vit qëndrese. Një vit trimërie. Një vit dhembjeje. Një vit shprese. Një vit force. Një vit rezistence.” Përmbledhje e konferencës për shtyp dhe njoftimeve të agjencive të lajmeveFoto – Postim nga Presidenti Biden 24 Shkurt 2023: Po e përsëris sot atë që kam thënë një vit më parë kur Rusia pushtoi Ukrainën. Një diktator i etur për të ringritur një perandori nuk do ta shuajë kurrë dashurinë e një populli për liri. Brutaliteti nuk mund ta mposht vullnetin e njeriut të lirë. Dhe Ukraina nuk ka për të qenë fitore për Rusinë. Kurrë!See Insights and AdsBoost post

All reactions:44

Petraq Kolevica, Albanian Architect, Writer and Translator Passed Away at 89

by

Rafaela Prifti/

The renowned writer, translator and architect Petraq Kolevica passed away yesterday in Albania at the age of 89.  Throughout his long and prolific career, he brought Albanian arts and culture to the forefront. Kolevica is the architect of a few public works in Tirana and also in his hometown of Korça, as well as in Erseke and Vlora. The first 7-story structure in the country and the “Thimi Mitko” library of Korca are some of the signature designs in his portfolio. In several important projects, such as the National Historic Museum, Kolevica was part of a team of designers. Singled out by the communist leadership of Albania for ‘his foreign influences’ as an engineer and architect, he was banned from practicing his craft. Kolevica later recounts it in his book Arkitektura dhe Diktatura (Architecture and Dictatorship).

He then turned his focus and incredible mastery towards literature gifting Albanian culture with several collections of poetry and translations of classic works. According to his biography, Kolevica’s friendship with painting masters Vangjush Mio and Vangjush Tushi was particularly significant for the education and formative years of young Petraq. In 1960, Kolevica published Lermontov’s “Demon” volume from Russian, a critically acclaimed translation and a beloved poem of the Albanian readers. In 1986 another collections titled “German and Austrian Poetry” was released. He has been credited as the only translator into Albanian of Japanese poems, not from the original. “Songs from bad times” is a book of his own poems and creations published after the regime collapse, which became part of a full volume of works tiled Te Korra te Vona (Late harvest)

Petraq Kolevica was born on January 11, 1934 in Korca. He graduated  in 1957 from the School of Engineering at the University of Tirana and was employed as architect at the public Institute of design. Through his talent and hard work, Kolevica distinguished himself earning recognition and national awards. In 1991, he was elected the first president of the first “Albanian Association of Architects”. Suffering from a weakened health, he kept contributing to the opposition media in Albania. His book memoirs Lasgushi me ka thene (Lasgush has told me) and Me Mitrushin  (With Mitrush) are an incredible value to us today. These publications and other are available on his online page.

Throughout his career and professional life, as an architect and a poet, Petraq Kolevica personifies a designer at heart. He is survived by his family members.