Fejton nga Rafael Floqi
Në Shqipëri telefoni është bërë sendi më besnik i njeriut. E merr me vete në zyrë, në makinë, në darkë dhe në gjumë. I beson bisedat që nuk do t’ia thuash askujt. Pastaj vjen dita kur atë e marrin hetuesit dhe telefoni tregon kujt i ke shkruar, kur i ke shkruar dhe çfarë ke ruajtur. Ah, ky telefoni! Nuk di të mbajë anë.
Sipas raportimit, telefonat e sekuestruar pas arrestimit të Ergys Agasit dhe Uljan Shpatarakut kanë hapur pista hetimi që shkojnë përtej dy njerëzve në një makinë. Mes tyre është edhe dyshimi më tronditës: që drejtuesja e Shërbimit Informativ të Shtetit, Vlora Hyseni, mund t’i ketë dhënë informacione sekrete Agasit gjatë kohës kur ai kërkohej nga drejtësia. Prokuroria e Posaçme ka konfirmuar se Hyseni është nën hetim dhe se gjykata ka vendosur ndaj saj arrest në shtëpi dhe pezullim nga detyra. Përgjegjësia e saj penale mbetet për t’u provuar.
Le të ndalemi një çast këtu. Shërbimi sekret ekziston që të mbrojë shtetin nga rreziqet. Nëse vërtetohet se njeriu në krye të tij i ka përcjellë informacion të mbrojtur një personi civil nën hetim, i cili kërkohej nga drejtësia, atëherë kemi të bëjmë me një përmbysje të detyrës së institucionit. Sekreti që qytetari ia beson shtetit për sigurinë e përbashkët mund të ketë përfunduar në duart e atij prej të cilit shteti duhej ta ruante.
Në Shqipëri telefoni është bërë sendi më besnik i njeriut. E merr me vete në zyrë, në makinë, në darkë, madje edhe në gjumë. I beson fjalët që nuk do t’ia thoje askujt. Pastaj vjen dita kur telefoni përfundon në duart e hetuesve dhe kujtesa e tij del më e fortë se kujtesa e të gjithëve.
Ah, ky telefoni! Nuk di të mbajë anë.
Në mesazhet që mediat thonë se janë administruar në dosjen ndaj ish-drejtueses së SHISH-it, Vlora Hyseni, dhe Ergys Agasit, lexohen fjalë të ngrohta: “zemër”, “shpirt”, “halli jot”. Por çështja që duhet të sqarojë drejtësia fillon aty ku një hall vetjak duket se kthehet në hall të përbashkët. Një nga mesazhet e publikuara thotë: “Zemër, thjesht duhet të koncentrohemi te halli jot… Të gjithë ne.”
Kush janë “ne”? Kjo është pyetja që telefoni ia lë hetimit. Sepse drejtuesja e shërbimit sekret mund të ketë një jetë private, por detyra e saj publike kërkon një kufi të qartë: informacioni i shtetit nuk mund të bëhet pjesë e hallit të një personi nën hetim.
Sipas raportimeve për dosjen, Hyseni i tregonte Agasit edhe për takimet e saj, përfshirë ato me kryeministrin. Kjo nuk provon se kryeministri dinte për bisedat apo ishte i përfshirë në ndonjë veprim të paligjshëm. Por e bën pyetjen edhe më të mprehtë: përse axhenda e drejtueses së SHISH-it duhej t’i shkonte një personi që kërkohej nga drejtësia?
Pastaj del shprehja që tingëllon si refreni i këtij fejtoni: “Do t’ia hedhim.” Kujt do t’ia hidhnin? Kohës, hetimit, apo frikës së tyre? Telefoni e ruan fjalinë; kuptimin e saj duhet ta përcaktojnë provat. Edhe masa e arrestit në shtëpi ndaj Hysenit është masë sigurie, jo vendim fajësie.)
Agasi është përmendur në hetimet për një grup të strukturuar kriminal të lidhur me tenderët e AKSHI-t. Kjo është arsyeja pse dyshimi për rrjedhje informacioni nga SHISH-i ka peshë tjetër nga një bisedë e papërshtatshme mes të njohurish. Çfarë informacioni mund të ketë marrë ai? Kur mund ta ketë marrë? A e ndihmoi të shmangte arrestimin? Kush tjetër kishte dijeni? Këto pyetje kërkojnë përgjigje nga provat dhe nga drejtësia, sepse përmbajtja e plotë e komunikimeve nuk është bërë publike.
Imagjinojeni skenën, nëse dyshimi provohet: një zyrë ku ruhen sekretet e shtetit, një person në kërkim jashtë saj dhe, midis tyre, një telefon. Shteti i thotë qytetarit «na besoni», ndërsa hetuesit përpiqen të zbulojnë nëse besimi ka rrjedhur nga maja e institucionit. Çfarë sigurie mund të ndiejë polici që ndjek një të kërkuar, nëse informacioni për punën e tij mund t’i mbërrijë më parë të kërkuarit?
Ah, ky telefoni! Për vite me radhë na thanë se shteti i kishte veshët kudo. Tani presim të mësojmë kujt i flisnin ata veshë.
Dhe pyetja e madhe mbetet: a kemi përpara veprimet e disa individëve, apo shenjat e një shteti të korruptuar në rrënjë?
Apo tradhti. Po pse me aplikacionin signal? Asnjë telefon, sado mesazhe të mbajë, nuk mund ta shpallë fajtor një shtet të tërë. Por nëse vërtetohet se një person në kërkim merrte mbrojtje, strehë dhe njoftime nga brenda institucioneve që duhej ta gjenin, atëherë rrënjët e problemit shkojnë më thellë se një dosje.
Në një mesazh Vlora Hyseni i thoshte Ergys Agasit “Zemër, thjesht duhet të koncentrohemi te halli jot. Të gjithë ne. Do përfundojmë keq, shpirt”, thonë burime ekskluzive për Report Tv.
Në një mesazh 4 ditë para arrestimit Vlora Hyseni i shkruante Ergys Agasit: “Na kanë bërë shumë gjëra o shpirt…do ia hedhim…problemi është koha.”
Ne zakonisht e pyesim telefonin sa për qind bateri i ka mbetur. Këtë herë, pyetja është sa besim u ka mbetur qytetarëve te institucionet. Përgjigjja kërkon prova, gjykim dhe përgjegjësi.
Telefoni mund të tregojë ku të gërmohet; drejtësia duhet të tregojë çfarë ka vërtet nën tokë.
Kaq për telefonin e Agasit. Por çdo nxjerrë ai i Vlorës ?
Apo krim pasioni?
Njё telefon rozë.