• Home
  • Politics
  • Opinion
  • Culture
  • Sports
  • Economy
  • Interview
  • Reporting
  • Community
  • Vatra

Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

Përvjetori i harruar i Fishtës

February 6, 2026 by s p

Përkujtimi i personalitetëve të ndryshëm me rastin e përvjetoreve të tyre është obligim jo vetëm moral e profesional por edhe kombëtar nga ana e institucioneve lokale e shtetërore duke organizuar veprimtari të ndryshme kulturore e shkencore dhe inauguruar buste apo shtatore, duke dëshmuar nderim ndaj tyre si kudo në vendet e qytetëruara.

Nail Draga

Në fund të vitit të kaluar, pikërisht me 30 dhjetor janë mbushur 85 vjet kur është ndarë nga jeta Gjergj Fishta, i cili mbetet një prej personaliteteve të veçanta të letërsisë, gjuhësisë, publicistikes, meshtarisë, kulturës e diplomacisë shqiptare. Duke qenë i tillë françeskani erudit me të drejtë është quajtur Homeri shqiptar, ku „Lahuta e Malcis“ është një nga kryeveprat e letërsisë shqipe, simbol i atdhedashurisë dhe identitetit kombëtar shqiptar.

Me këtë rast si shkas kemi mosshënimin e 85- vjetorit të vdekjës së poetit kombëtar Gjergj Fishtës(23 tetor 1871-30 dhjetor 1940), datë e cila është dashur të shënohet me veprimtari të ndryshme kulturore, sidomos në Shkodër. Por këtu kishim heshtje totale si nga institucionet shtetërore, vendore, kisha e shoqëria civile. Ndërsa përjashtim kanë bërë disa media elektronike lokale apo indvidë të ndryshëm në rrjetet sociale.

Përkujtimi në Tiranë e Lezhë

Në lidhje mbi këtë 85-vjetor mediat informuan se Biblioteka Kombëtare nderoi At Gjergj Fishtën duke risjellë në kujtesë trashëgiminë e pavdekshme të tij, e cila vazhdon të jetojë dhe të flasë fuqishëm në kulturën, gjuhën dhe vetëdijen tonë kombëtare.

Ndërsa Biblioteka Publike “Gjergj Fishta” e qytetit të Lezhës kujtoi një fragment të fjalimit të Hoxhë Hafiz Ali Kraja, mbajtur në funeralin e At Gjergj Fishtës, ku thuhej: “Me ty, Patër Gjergj, Kombi naltësohet dhe madhënohet para popujve të tjerë, prandaj sot krejt populli shqiptar të përulet, djelmnia intelektuale vajton humbjen Tande e me lot ndër faqe të përcjell me mallënjim e dhimbje në jetën e pasosme”.

Në Shkodër mungon statuja e Fishtës

Opinioni i gjerë është i informuar se në Shkodër vite më parë për të nderuar klerikun, shkrimtarin, poetin e intelektualin Gjergj Fishta në hapësirën e parkut para bashkisë është inauguruar një monument kushtuar emrit dhe veprës së tij. Por, një objekt i tillë, mund të jetë gjithçka, por nuk i ngjanë ndonjë vepre artistike, e cila si atëherë edhe tash ka irrituar opinionin e gjerë.

Por, të gjithë ata që kanë shkuar në Shkodër kanë pasur mundësi të shohin një monument i cili është në shkatërrim të plotë, sepse ai është i mbuluar me shkarravina, e rrethuar me mbeturina, pamje të cilat janë trishtuese, që thënë më se buti është fyerje për poetin kombëtar dhe Bashkinë e Shkodrës.

Dhe në një situatë të tillë me të drejt bëhët pyetja nëse ndonjë indvid dëshiron të nderojë poetin kombëtar ku të vendosen lulet? Kur gjindesh para një pamje të tillë zhgënjehesh, duke akuzuar ata të cilët nuk kanë treguar empati ndaj një monumenti të tillë.

Nuk ka dilemë se Fishta meriton një statujë monumentale në qendër të Shkodrës, e jo një monument të tillë që nuk paraqet përmaset e figurës së tij mbarëkombëtare. Ndërsa inicimi i realizimit të një projekti të tillë është në nderim të Fishtës, qytetarisë shkodrane dhe botës shqiptare.

Fishta nuk ishte rasti i vetëm

Duhet të cekim se në vitin 2025, përvjetori i Gj:Fishtës nuk ishte rasti i vetëm, sepse në këtë vit përvjetorët i kanë pasur edhe personalitete të rëndësishme nga historia jonë kombëtare. Kështu 110-vjetorin e vdekjës e kanë pasur edhe Dedë Gjon Luli(1840-1915), Mehmet Shpendi(1851-1915), Çerçiz Topulli (1880-1915) e Muço Qulli(1887-1915), të cilët në sajë veprimtarisë së tyre kanë mbetur figura të rëndësishme kombëtare. Por, për fat të keq edhe për këta nuk u kujdes kush për të organizuar ndonjë takim të rastit përkujtimor, qendrim që është për çdo kritikë, sepse punët tona nuk na i kryejnë të tjerët.

Përfundim

Dukuria e mosangazhimit të institucioneve buxhetore, qofshin ata vendore apo shtetërore në Shkodër në mos shënimin e përvjetorit të 85 të vdekjës së At Gjergj Fishtës, i cili është figurë emblematike e kulturës kombëtare, dëshmon mungesën e respektit dhe të qasjes profesionale te individëve udhëheqës që paraqet dukuri me pasoja shoqërore e kombëtare për të tashmën dhe të ardhmën.

Filed Under: Fejton

We are forever grateful to the USA and our Euro-Atlantic allies for their continuous support

February 6, 2026 by s p

Ambassador, Dr. Blerim Reka speech at the Ceremony on 18th anniversary of Kosova’ s Independence (NY State Senate, Albany, 5 February 2026)

Honorable Jessica Scarcella- Spanton, NY State Senator

Honorable Charles D. Fall, NY State Assembly Member

Të dashur bashkatdhetarë….

Thank you all for your warm hospitality.

It is a great honour for me to be in Albany again, for such a joyous occasion: together, celebrating the historical event of the 18th anniversary of Kosova’s independence.

As we reflect on 18 years since Kosova became the youngest European state, after the Parliament declared it as an independent and sovereign state, today, we can proudly state that the Republic of Kosova is a successful democratic nation-building story.

The liberation war against Serbia leads by UÇK and supported by USA and NATO, brought an end to a century of Serbia’s colonial ruling, apartheid and genocide against the Albanians of Kosova.

We are forever grateful to the USA and our Euro-Atlantic allies for their continuous support towards our statehood, while never forgetting that friends in need are friends indeed.

Today, The Republic of Kosova is the most democratic country in the Balkans, and the most pro- American nation in Europe, recognized by 121 member states of United Nations.

Kosova is certain in its path toward UN membership despite Russia’s veto, which goes against the clear opinion of the International Court of Justice (2010) that “the declaration of independence of Kosova did NOT violate international law”.

We stand strongly in our belief that Kosova belongs in the great UN family, and the path towards membership will be guided by adhering to the human rights and freedoms’ principles. Kosova continues to be one of the only countries in the region, applying advanced human rights models: with only 4 % of Serb minority, the Serb language is an official language, and 10 reserved seats in the parliament.

Hoping that our path will be long and independence anniversaries countless. And in this path, we know we are not alone.

While expressing my sincere gratitude to the Senate and the Assembly of the State of New York, here’s to wish many more years of independence for Kosova!

God Bless the United States of America,

God Bless Kosova!

Filed Under: Kronike

Një vizitë e veçantë te Vatra…

February 6, 2026 by s p

Sokol Paja/

Në Federatën Vatra mbrëmë ishtë një vizitë familjare shumë e veçantë. Patrioti Endrit Himaj i cili shërben si imam në Komunitetin Shqiptar Islam (Albanian American Muslim Community) në Waterbury, Connecticut familjarisht vizitoi Vatrën dhe u anëtarësuan në Federatën kështjellë të shqiptarizmës në Amerikë. Ata u mikpritën nga editori i Diellit dhe anëtari i kryesisë Ilir Cubi të cilët u shpjeguan imtësisht veprimtarinë historike, kulturore dhe patriotike të Vatrës dhe të Diellit. Bashkëshortja Egzona dhe Endrit Himaj vlerësuan rolin e Vatrës dhe u shprehën të lumtur për të dhënë kontributin e tyre në Vatrën Pan-Shqiptare, institucion me vlera të thella historike dhe kombëtare për diasporën shqiptare të Amerikës.

Ata erdhën bashkë me fëmijët e tyre si thirrje për patriotët dhe dëshmi e vazhdimësisë kombëtare e patriotizmit në mërgatën shqiptare të Amerikës. Prej më shumë se 6 vitesh, Egzona dhe Endrit Himaj janë pjesë aktive e komunitetit shqiptar në Waterbury, duke kontribuar me përkushtim në forcimin e unitetit, ruajtjen e identitetit kombëtar dhe vlerave fetare. Me këtë rast, ata u lutën për të gjithë ata që kanë shërbyer dhe vazhdojnë të shërbejnë me devotshmëri për kombin, fenë dhe atdheun, duke kërkuar bekimin e Zotit për ta dhe për mbarë popullin shqiptar kudo që ndodhet. Vatra dhe Dielli përveç se aseta të çmuara kombëtare, janë institucione të shenjta për shqiptarët e Amerikës.

Filed Under: Vatra

Vatra Chairman Dr. Elmi Berisha and Prishtina Mayor Përparim Rama met with officials at the U.S. Department of State

February 6, 2026 by s p

On February 5, at the U.S. Department of State’s Office of South Central European Affairs in Washington, D.C., Prishtina Mayor Perparim Rama was received and had a productive meeting with Lyn Debevoise, Deputy Director for West Central European Affairs, and attending foreign service officials.

The parties reconfirmed their aligned views and the exceptional bilateral relations between the U.S., Kosovo, and the City of Prishtina. The discussion covered a wide spectrum of issues, including economic cooperation, with a focus on the upcoming conference for U.S. investment in Kosovo, specifically within the capital. The Mayor of Prishtina, Përparim Rama, attended the meeting accompanied by Dr. Elmi Berisha, Chairman of Vatra.

Mayor Rama emphasized that coordinating with the State Department is paramount to the effectiveness of economic projects aimed at promoting private-sector growth and investment climate stability. Deputy Director Lyn Debevoise affirmed their commitment to supporting Kosova’s economic growth, ensuring that U.S. policy remains dedicated to protecting US investments and supporting both immediate economic progress and long-term regional goals for Kosovo’s future.

Filed Under: Politike

Shtylla kushtetuese e unitetit kombëtar dhe prova vendimtare e pjekurisë politike

February 6, 2026 by s p

Prof.Dr.Fejzulla BERISHA/

Institucioni i Presidentit të Republikës së Kosovës përfaqëson një nga shtyllat themelore të rendit kushtetues. Ai nuk është vetëm një figurë protokollare, por një aktor kyç institucional që garanton unitetin e popullit, ruan stabilitetin demokratik dhe funksionimin e institucioneve në përputhje me Kushtetutën. Në vitin 2026, zgjedhja e Presidentit ka marrë një peshë të veçantë për shkak të kontekstit të brendshëm politik, tensioneve rajonale dhe kërkesave ndërkombëtare për konsolidim të shtetit dhe pjekuri demokratike.

Kjo analizë ka për qëllim të evidentojë parimet kushtetuese dhe praktikat krahasimore që lidhen me procesin e zgjedhjes së Presidentit, të theksojë nevojën për konsensus të gjerë dhe të ofrojë rekomandime për një proces që garanton legjitimitet, unitet dhe stabilitet institucional.

I. Roli kushtetues i Presidentit dhe parimi i unitetit

Sipas Nenit 84 të Kushtetutës së Republikës së Kosovës, Presidenti përfaqëson unitetin e popullit dhe garanton funksionimin demokratik të institucioneve. Ky rol ka disa dimensione kushtetuese:

Dimension institucional: Presidenti ka kompetenca të sanksionuara ligjore për dekretimin e ligjeve, emërimin e kryetarit të Qeverisë, shpalljen e zgjedhjeve dhe funksione të tjera që ndikojnë drejtpërdrejt në ekuilibrin e pushteteve.

Dimension politik: Ai është faktor balancues midis shumicës parlamentare dhe opozitës, duke mbajtur një rol gjithëpërfshirës dhe neutral.

Dimension moral dhe shtetëror: Legjitimiteti i tij buron nga pranueshmëria shoqërore dhe konsensusi politik, jo vetëm nga procedura formale e zgjedhjes.

Doktrina ndërkombëtare e së drejtës kushtetuese thekson se institucionet që përfaqësojnë unitetin kombëtar, si Presidenti, duhet të kenë bazë legjitime të gjerë, sepse roli i tyre shtrihet përtej ciklit politik afatshkurtër dhe përfshin ruajtjen e stabilitetit të brendshëm dhe pozitës ndërkombëtare të shtetit.

II. Konsensusi politik si domosdoshmëri kushtetuese

Sistemi parlamentar i Kosovës e kërkon shpesh një shumicë të kualifikuar për zgjedhjen e Presidentit. Ky mekanizëm ka qëllim kushtetues dhe funksional:Parandalon dominimin e një partie të vetme.Detyron dialog dhe marrëveshje gjithëpërfshirëse.Garanton legjitimitet të brendshëm dhe pranueshmëri ndërkombëtare.

Në mungesë të konsensusit, zgjedhja e Presidentit mund të prodhojë një figurë të kontestuar që nga dita e parë e mandatit, duke dobësuar rolin e tij integrues dhe autoritetin moral, siç është evidentuar në përvojat historike të Kosovës.

III. Ilustrim krahasimor me vende të tjera demokratike

Analiza krahasimore tregon se legjitimiteti i Presidentit lidhet ngushtë me mekanizmat e zgjedhjes dhe konsensusin politik:

Vendi

Mekanizmi zgjedhor

Parimi kryesor

Efekt mbi unitetin

Gjermania

Kolegium Federal (Bundestag + Parlamente landeve)

Dialog gjithëpërfshirës

Presidenti përfaqëson unitetin federal dhe nuk është i polarizuar politikisht

Italia

Parlament (shumicë e kualifikuar në raundet e para)

Kompromis ndërpartiak

Legjitimitet moral dhe politik i Presidentit

Kroacia

Zgjedhje direkte nga qytetarët

Legjitimitet publik i lartë

Presidenti ka autoritet moral mbi partitë, pavarësisht përkatësisë politike

Austria

Zgjedhje direkte, procedurë transparente

Konsensus publik dhe politik

Presidenti stabilizon institucionet dhe përfaqëson unitetin shtetëror

Kosova (2026)

Parlament (shumicë e kualifikuar)

Krahasimet tregojnë qartë se përvoja ndërkombëtare mbështet idenë e konsensusit të gjerë si domosdoshmëri për funksionimin e Presidentit si faktor unifikues.

IV. Dimensioni institucional dhe ndërkombëtar në Kosovë

Presidenti i Kosovës nuk është vetëm një figurë e brendshme; ai është fytyra e shtetit në botë. Në vitin 2026, roli i tij bëhet kritik për:Dialogun Kosovë–Serbi;Procesin e njohjeve ndërkombëtare;Integrimin euroatlantik;Sigurinë dhe stabilitetin rajonal.

Një President pa konsensus politik nuk arrin të ndërtojë autoritet të besueshëm në këto dimensione dhe rrezikon të minojë pozicionin strategjik ndërkombëtar të shtetit.

V. Rekomandime për procesin e vitit 2026

Dialog gjithëpërfshirës politik: Marrëveshje ndërmjet pozitës dhe opozitës për të siguruar legjitimitet të plotë.

Kandidat me profil shtetëror: Integritet institucional, jo afilacion partiak i ngushtë.

Transparencë dhe përfshirje qytetare: Legjitimiteti i figurës presidenciale vjen edhe nga perceptimi publik.

Përshtatje me standarde krahasimore: Marrë parasysh praktikat e Gjermanisë, Italisë, Austrisë dhe Kroacisë për legjitimitet dhe unitet.

VI. Zgjedhja e Presidentit të Republikës së Kosovës

Zgjedhja e Presidentit të Kosovës në vitin 2026 nuk është vetëm një akt parlamentar. Ajo është provë historike për pjekurinë kushtetuese dhe demokracinë e vendit. Vetëm një zgjedhje konsensuale mund të prodhojë një President që:Përfaqëson unitetin e popullit;Ruhet stabiliteti institucional;Siguron besueshmëri ndërkombëtare;Përforcon pozicionin strategjik të shtetit.

Kosova ka nevojë për President të unitetit, jo për President të shumicës minimale. Ky është momenti që klasa politike të tregojë përgjegjësinë e saj ndaj shtetit dhe jo ndaj interesave të ngushta partiake.

Filed Under: Rajon

  • « Previous Page
  • 1
  • …
  • 80
  • 81
  • 82
  • 83
  • 84
  • …
  • 2930
  • Next Page »

Artikujt e fundit

  • Kullat e familjeve të mëdha patriotike si objekte të trashëgimisë historike
  • ALARM SIGURIE DHE NDËRGJEGJËSIMI KOMBËTAR
  • Edith Durham – Shqiptarët dhe serbomalazezët në 1910-1912
  • Public Statement from VATRA
  • “Universi Biblik” si pasuri e Muzeut të Artit Mesjetar
  • Lavdi përjetë martirëve të 2 prillit!
  • KOSOVA DHE PAVARËSIA E SAJ NË KËNGËT E ARIF VLADIT
  • Masakra e Tivarit – Një e vërtetë e shtypur për shumë kohë
  • Pasqyrimi në filateli i mbështetjes amerikane ndaj Shqipërisë gjatë L2B
  • MASAKRA E TIVARIT, 1945: HESHTJA ZYRTARE QË VAZHDON TË VRASË
  • DR.ATHANAS GEGAJ, EDITORI I “DIELLIT” NË OPTIKËN E DOKUMENTEVE ARKIVORE TË VATRËS (1963-1971)
  • Kujtojmë në ditën e lindjes patriotin e shquar Kostandin Çekrezi, figurë e rëndësishme e historisë dhe publicistikës shqiptare
  • Vasil Rakaj, malësori që ngjizi me shkëmb, metal, dru, baltë dhe shpirt, altarin e përjetësisë
  • “Ajo që pashë në Raçak më ndryshoi jetën”, ambasadori Walker rrëfen në Boston çfarë ndodhi në Kosovë
  • VATRA Boston dhe Kisha “Holy Trinity” promovuan librin “Saint Paul in Dyrrach” të profesor Thanas Gjikës

Kategoritë

Arkiv

Tags

albano kolonjari alfons Grishaj Anton Cefa arben llalla asllan Bushati Astrit Lulushi Aurenc Bebja Behlul Jashari Beqir Sina dalip greca Elida Buçpapaj Elmi Berisha Enver Bytyci Ermira Babamusta Eugjen Merlika Fahri Xharra Frank shkreli Fritz radovani Gezim Llojdia Ilir Levonja Interviste Keze Kozeta Zylo Kolec Traboini kosova Kosove Marjana Bulku Murat Gecaj nderroi jete ne Kosove Nene Tereza presidenti Nishani Rafaela Prifti Rafael Floqi Raimonda Moisiu Ramiz Lushaj reshat kripa Sadik Elshani SHBA Shefqet Kercelli shqiperia shqiptaret Sokol Paja Thaci Vatra Visar Zhiti

Log in

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Cookie settingsACCEPT
Privacy & Cookies Policy

Privacy Overview

This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these cookies, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may have an effect on your browsing experience.
Necessary
Always Enabled
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Non-necessary
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
SAVE & ACCEPT