Thank you, USG DiCarlo, for this update, again a troubling one on this issue.

Dear Colleagues,

A senseless war of aggression that could and must have been avoided, has entered its fifth month.

125 days of outspread destruction, mounting civilian casualties and continued pain inflicted on millions of people in Ukraine.

Other millions across the world find themselves victims, as collateral damage of a war that has nothing to do with them, that is weaponizing everything, energy, trade, communication, including primarily food.

Dear colleagues,

Let us remind ourselves: on 29 March, 5 weeks after the start of its war of choice in Ukraine, Russia announced it was withdrawing its forces from the Kyiv area. The reason provided then was that it was a goodwill gesture to favor negotiations between the parties.

The truth proved very different: the attempt to take Kyiv failed spectacularly. Negotiations went nowhere; war intensified instead.

Russia continues its massive assault on Ukraine, threatening Europe, running against every human effort invested since World War II to build global peace through the international rule of law.

As war has shifted ferociously to the East, life returned to some sort of normalcy in Kiev until missiles started falling from the sky with an unmistaken message: Russia can hit you, at will, anywhere, anytime. Just because they can. Last Sunday, nearly one thousand people found themselves under a Russian airstrike which hit a shopping mall in the city of Kremenchuk in central Ukraine. Reportedly, tens of people lost their lives and several dozens were injured.

What possible justification can be provided to missiles thrown over a commercial Centre in the very heart of an urban area? What can possibly explain such blatant indiscriminate brutality against civilians?

Russia has continuously denied targeting civilians but overwhelming evidence like this one, proves, again and again, the contrary. Have we forgotten that Kiev was deliberately targeted last April as the UN SG Guterres was visiting the city? Reports speak now of deliberate attacks in protest to the G7 meeting. If it were so, why should civilians, including children, pay the price of such despicable symbolism?

Indiscriminate attacks on civilian infrastructure and innocent civilians constitute war crimes. Those who decide to attack shopping centers, shelters, schools, hospitals, kindergarten, apartment buildings are well aware of possible civilian casualties. They know they are committing war crimes when their responsibility is to protect civilians! They must pay for their actions.

Colleagues,

This aggression is not limited to Ukraine only. Zealous commentators of the state propaganda but also senior Kremlin officials fill the air with worst-case scenarios of deploying weapons of mass destruction, including nuclear saber-rattling. We notice a dramatical increase of cyber warfare and advanced disinformation attacks.

Further, the current food insecurity crisis continues to spread around the world. Global food prices are now at an all-time high. This is a parallel war that Russia is waging against the world.

It has transformed the war in Ukraine from a local act of aggression to an acute international challenge.

We know that million tons of grain are piled in Ukraine. Out of it, 8 million tons are said to be in the occupied areas and Russia is reportedly stealing it from Ukraine. A meticulous and professional investigation from the BBC shows how this is carried out in Dombas, and not only for grain but also other Ukrainian assets. Russia has already occupied 20% of Ukrainian territory, but its appetite has increased.

Colleagues,

This war is paralyzing Ukraine; it is destroying its industry, its roads, and schools and its health system along the way. It is killing civilians, it is punishing its youth and is destroying the fabric of the society. It is testing the resolve of those who truly believe in the rules-based international order, in the respect of the UN Charter.

This is no time to stay aside.

International support for Ukraine and its people is a moral and solidarity issue; it is to choose to stand on the right side, that of the law, of rights, of life, of dignity.

One day, this war will be over and the way it ends matter for all of us.

If we want to preserve the rule of law, we must make sure that everyone knows the cost of aggression against another country.

We welcome the recent commitments of G7 for a new package of coordinated actions aimed at increasing pressure on Russia over its war in Ukraine. We also welcome the latest decisions of the European Union.

Colleagues,

This war must stop, with full and immediate withdrawal of the Russian forces and military equipment from the entire territory of Ukraine.

The sooner the better, for all, Ukraine, Russia and the entire world.

Thank you.

Arritjet ekonomike, potencialet investuese dhe interesat ekonomike të Kosovës ishin tema e takimit virtual që Kryeministri i Republikës së Kosovës, Albin Kurti, zhvilloi me Zëvendës Sekretarin e Tregtisë së Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Don Graves. Kryeministri theksoi klimën tërheqëse për investime, veçanërisht në sektorin e teknologjisë së informacionit, që ka potencial të madhe dhe të dëshmuar, me mbi 650 kompani të këtij sektori, 70% e të cilave eksportojnë shërbime kryesisht në ShBA dhe BE. Ai foli për takimet që ka pasur gjatë vizitës në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, ku veçoi nënshkrimin e marrëveshjes me Korporatën e Sfidave të Mijëvjeçarit (MCC) për investim prej $236.7 milionë në sektorin e energjisë gjatë viteve të ardhshme.

Për ta lehtësuar zhvillimin ekonomik, kryeministri Kurti tha se jemi duke punuar në fuqizim të rendit ligjor, me themelimin e Gjykatës Komerciale, si dhe përmirësimin e mëtejmë të infrastrukturës dhe të bërit biznes në vendin tonë. Zv. Sekretari foli për mundësitë për investime të kompanive amerikane në Kosovë. U diskutua për angazhimin e Qeverisë së Kosovës për të identifikuar bizneset që do të mund të bashkëpunojnë me kompanitë amerikane.

Ai falënderoi Kosovën për qëndrimin e drejtë sa i përket invazionit ushtarak dhe agresionit rus në Ukrainë. U bisedua për misionin tregtar të Shteteve të Bashkuara të Amerikës që planifikohet të vijë në vjeshtë në Kosovë, me fokus në teknologji të informacionit. Po ashtu, u fol për programin “Partnership for Global Infrastructure” që përfshinë Kosovën, për mundësinë e ndihmës me plehra bujqësore si dhe mundësitë për investimet në infrastrukturë dhe energji të ripërtrishme. Kryeministri Kurti dhe zv.Sekretari Graves u zotuan të vazhdojmë bashkëpunimin dhe të punojnë me ekipet respektive të të dy qeverive.

Gazeta DIELLI nga korrespondenti në Kosovë Behlul Jashari

PRISHTINË, 15 Qershor 2022/ Në Kosovë para 14 viteve, pas shpalljes së Pavarësisë në 17 Shkurtin historik, pas më pak se katër muajve – në 15 Qershor 2008, ka hyrë në fuqi Kushtetuta  që përcakton që në Nenin 1 se, “Republika e Kosovës është shtet i pavarur, sovran, demokratik, unik, dhe i pandashëm”. 

Nga “Kapitulli I Dispozitat Themelore” i Kushtetutës së Republikës së Kosovës, të njohur ndërkombëtarisht,  citojmë të plota  dy nenet e para:


“Neni 1 [Përkufizimi i Shtetit] 

1. Republika e Kosovës është shtet i pavarur, sovran, demokratik, unik, dhe i pandashëm. 

2. Republika e Kosovës është shtet i shtetasve të vet. Republika e Kosovës ushtron autoritetin e 
saj bazuar në respektimin e të drejtave dhe lirive të qytetarëve të vet dhe të gjithë individëve 
brenda kufijve të saj. 

3. Republika e Kosovës nuk ka pretendime territoriale ndaj asnjë shteti ose pjese të ndonjë 
shteti dhe nuk do të kërkojë të bashkohet me asnjë shtet ose pjesë të ndonjë shteti. 


Neni 2 [Sovraniteti] 

1. Sovraniteti i Republikës së Kosovës buron nga populli, i takon popullit dhe ushtrohet, në 
pajtim me Kushtetutën, nëpërmjet përfaqësuesve të zgjedhur, me referendum, si dhe në 
forma të tjera, në pajtim me dispozitat e kësaj Kushtetute. 

2. Sovraniteti dhe integriteti territorial i Republikës së Kosovës është i pacenueshëm, i 
patjetërsueshëm dhe i pandashëm dhe mbrohet me të gjitha mjetet e përcaktuara me këtë 
Kushtetutë dhe me ligj. 

3. Republika e Kosovës, me qëllim të ruajtjes së paqes dhe mbrojtjes së interesave shtetërore, 
mund të marrë pjesë në sisteme të sigurisë ndërkombëtare.”

Kushtetuta, akti më i lartë  juridik i shtetit më parë ishte miratuar nga Kuvendi i Kosovës në ditën e 9 Prillit 2008.

Prej atëherë, 9 Prilli është festë shtetërore – Dita e Kushtetutës, sipas Ligjit për festat zyrtare në Republikën e Kosovës, të miratuar në Kuvend në 21 Maj 2008.

Dekretimi i këtij ligji dhe 40 ligjeve të tjera, të  dala nga Paketa e Propozimit Gjithpërfshirës për Zgjidhjen e Statusit të Kosovës të Kryenegociatorit Martti Ahtisaari – Emisarit Special të OKB-së, ishte një nga zhvillimet më të rëndësishme të ditës së hyrjes në fuqi të Kushtetutës, 15 Qershorit 2008. Dekretimin e bëri Presidenti i atëhershëm i Republikës së Kosovës, Fatmir Sejdiu, pasi ato i dërgoi në Presidencë Kryeparlamentari në atë kohë, Jakup Krasniqi.

Deri në hyrjen në fuqi të Kushtetutës ligjet e miratuara në Kuvendin e Kosovës i ka nënshkruar Kryeadministratori – shefi i Misionit të Organizatës së Kombeve të Bashkuara në Kosovë (UNMIK).

Sipas Kushtetutës së Republikës së Kosovës, Presidenti “shpall ligjet e miratuara nga Kuvendi i Republikës së Kosovës”. Poashtu,  Presidenti “ka të drejtën e kthimit për rishqyrtim të ligjeve të miratuara, nëse konsideron se janë të dëmshme për interesat legjitime të Republikës së Kosovës ose të një a më shumë komuniteteve të saj”.

Zhvillimet më të rëndësishme brenda 14 viteve ishin në 2012-tën, kur Kuvendi, në 7 Shtator,  ka miratuar amendamentimin e  Kushtetutës së Republikës lidhur me përfundimin e mbikëqyrjes  ndërkombëtare të pavarësisë së Kosovës, ndërsa në 10 Shtator pasoi vendimi i Grupit Drejtues Ndërkombëtar, i mbledhur në Prishtinë, për përfundimin e mbikëqyrjes ndërkombëtare.

“Përmbyllja e mbikëqyrjes është vlerësimi më i lartë ndërkombëtar, që i është bërë shtetit të Kosovës pas shpalljes së Pavarësisë”, u vlerësua atëherë.

Grupi Drejtues Ndërkombëtar (ISG) për Kosovën, i cili përbëhej nga vendet që e kanë njohur pavarësinë, ishte formuar në 28 Shkurt të vitit 2008 dhe synonte të orientojë dhe mbikëqyrë zhvillimin demokratik të shtetit të ri, të nxisë qeverisjen e mirë dhe shumetnicitetin.

Deri në 14 vjetorin e hyrjes në fuqi të Kushtetutës pavarësia e Kosovës është e njohur nga 117 shtete të botës anëtare të OKB-së.

Në rrugën drejt pavarësisë Kosova ka një histori kushtetuese edhe para kushtetutës së saj të parë si shtet i pavarur me njohje ndërkombëtare.

Kosova prej vitit 1974  ka pasur Kushtetutën e vet, e cila i ka siguruar mëvetësi organizative si njësi konstituive me të drejtë vetoje në federatën  e atëhershme. Nga shpërbërja e federatës dolën shtatë shtete të reja të rajonit: Kosova – shteti më i ri evropian, si dhe Sllovenia, Kroacia, Bosnja e Hercegovina, Serbia, Mali i Zi dhe Maqedona.

Para 33 vitesh, në 28 Mars 1989, Serbia në Kuvendin e saj miratoi “Kushtetutën e tankeve”, që përgjakshëm, në rrethana tragjike terrori, me forcë e në mënyrë kundërkushtetuese rrënoi autonominë që kishte Kosova.

 Kundërshtimi i fuqishëm rrënimit të autonomisë në Kosovë ishin demonstratat gjithëpopullore në të cilat vetëm brenda dy ditëve, në 27 e 28 Mars 1989, në shtetrrethimin e hekurt ushtarako-policor të vendosur nga Beogradi u vranë 22 shqiptarë e plagosën qindra të tjerë në Prishtinë, Mitrovicë, Zhur e Dushanovë afër Prizrenit, Podujevë, Deçan, Gjilan e në anë të tjera të Kosovës.

Demonstratat pasonin grevën  e urisë të 1.300 minatorëve të Trepçës, nga 20 deri 28  Shkurt 1989, e cila ishte në mbrojtje nga sulmet e Serbisë kundër Kosovës e mëvetësisë së saj, rezistencë e fuqishme e përkrahur nga populli dhe në kërkim të lirisë, demokracisë e të drejtave të plota për shqiptarët.

Në vijimësi të kundërshtimeve të fuqishme gjithëpopullore dhe institucionale të “Kushtetutës së tankeve” serbe, në rrethana të okupimit, Kosova në vitin 1990 shpalli Deklaratën Kushtetuese për Pavarësi në 2 Korrik e më pastaj Kuvendi miratoi në 7 Shtator Kushtetutën e Republikës së Kosovës.

Në vitin 1991, nga 26 deri në 30 Shtator u organizua edhe Referendumi ku kosovarët votuan 99,87 për qind për Kosovën shtet sovran dhe i pavarur, i cili pasohej me zgjedhjet e para pluraliste, parlamentare e presidenciale të 24 Majit 1992, kur President i parë i Republikës së Kosovës u zgjodh Dr. Ibrahim Rugova.

Republika e Kosovës me Kushtetutën e vet e institucionet demokratike të zgjedhura atëherë nuk u njoh ndërkombëtarisht, por megjithatë ishte dhe njihej si deklarim i fuqishëm i vullnetit të popullit mbi 90 përqind shumicë shqiptare, si edhe pjesëtarëve të komuniteteve pakicë.

Kosova e lirë, pas përfundimit të luftës në Qershor 1999, prej vitit 2001 deri pas shpalljes së Pavarësisë në 17 Shkurt 2008  ka pasur një Kornizë Kushtetuese, të miratuar nga Organizata e Kombeve të Bashkuara, e cila ishte dokument më shumë inicial kushtetues, por ka mundësuar zhvillimin e vendit nga një krijesë defakto e pavarur, ndonëse nën protektorat, në një entitet shtetëror të pavarur, edhe pse nën mbikëqyrje ndërkombëtare për një kohë.

 Para katër vitesh, me rastin e 10 vjetorit të Ditës së Kushtetutës, 9 Prillit, hartuesit e Kushtetutës së Republikës së Kosovës janë dekoruar me Medaljen Presidenciale Jubilare të dhjetëvjetorit të pavarësisë nga atëherë Presidenti  Hashim Thaçi.

Të dekoruarit janë: Prof. Dr. Arsim Bajrami. Prof. Dr. Hajredin Kuçi, Prof. Dr. Gjylieta Mushkolaj, Ilaz Ramajli, Prof. Dr. Kadri Kryeziu, Ramë Manaj, Prof. Dr. Eqrem Kryeziu, Mahir Yagcilar, Ylber Hysa,  si dhe Nekibe Kelmendi (pas vdekjes).

Katrëmbëdhjetëvjetori i hyrjes në fuqi të Kushtetutës së shtetit të pavarur të Kosovës po shënohet në kohën kur nëpër qytetet e fshatrat kosovare festohet 23 vjetori i lirisë, e cila nisi me Ditën e Paqes e Lirisë – 12 Qershorin e vitit 1999, kur forcat paqeruajtëse shpëtimtare të  NATO-s, prirë nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës,  filluan të  hynin në Kosovë, nga Maqedonia, e të nesërmen edhe nga Shqipëria,  pas ndërhyrjes me aviacion në fushatën ajrore 78 ditëshe të goditjes së caqeve të forcave serbe që bënin masakra e spastrim etnik duke vrarë më shumë se 12 mijë shqiptarë, zhdukur mëse 6 mijë e dëbuar rreth një milion.

Me lirinë në Kosovë ndodhi edhe kthimi i madh i shqiptarëve të dëbuar…

Kosova për lirinë dhe pavarësinë është përgjithmonë shumë mirënjohëse dhe falënderuese për Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe gjithë botën demokratike