• Home
  • Politics
  • Opinion
  • Culture
  • Sports
  • Economy
  • Interview
  • Reporting
  • Community
  • Vatra

Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

NA IKU DHE KONSTANDIN THANA!…

February 1, 2013 by dgreca

TRIO VLONJATE –KRIJESA E PAPËRSËRITSHME POPULLORE/

 NGA GEZIM LLOJDIA/

Konstandini i trio vlonjate u largua nga kjo jete ne moshen 84 vjecare.Quhej Konstandin Thana dhe ishte i treti i trios vlonjate.Grupin e famshem popullor vlonjat te perbere nga Reshat Osmani, Meliha Doda dhe Konstandin Thana.

Identifikuar në këtë qytet,në muzikën e tij qytetare. A se keni dëgjuar trion e famshme vlonjate,trion e Konstadinit,Melihas dhe Reshatit?Ishte një formë e të kënduarit prej tre vetësh, lebërit kur bëheshin tre këndonin,ndryshe s’kishin ç’të bënin.Dukati nxori një mënyrë të kënduari me trio polifonike.Kjo traditë që është gjurmuar nga Themistokliu, ndoshta i ka rënë në vesh në fshatrat e Labërisë burimi mbetet i paindetifikuar,mënyrën më të mirë ,të thjeshtë ,të shkurter,pra konçize të këngës qytetare prej tre vetësh që do të sillte në skenë suksesin dhe ndoshta kjo ka qenë edhe një mënyrë për të provuar ,mënyrë që do të rezultonte për kohën ngjitja në lartësi të paarritshme dhe të padiskutueshme muzikore. Rrëfimi për gjetjen e kësaj mënyre Meliha Doda e ka bërë kështu:

“Th. Mone me dimensionet e një artisti, me sytë, me mendjen në skenë, nxori “Dasmën vlonjate”. Ishte kënga e të gjitha zonave si Kanina, Lumi i Vlorës, “Birbili”. Mbas “Dasmës vlonjate” u pikëzua grupi. Treshja ishte Reshat Osmani, Kostandin Thana dhe unë. Trioja vlonjate u ndërtua e atillë, 2 burra ishin marrësi dhe një lloj hedhësi të këngës, unë isha zëri i gruas. Pra, ishte një formë e këngës popullore me konture të grupit lab. Trioja vlonjate ishte forma e parë në atë kohë. Pas nesh nxori Gjirokastra dhe Lushnja. Trioja vlonjate në ditën e saj të formimit përbëhej nga mosha më e re e këngës. Reshati ishte 25 vjeç, Kostandini 26, unë 22 vjeçe

Janë provuar trio të tjera, që nuk u ngjitën dot tek trio vlonjate

Istref Dobi:.Në cdo festival qyteti dhe të rretheve,ne kemi nxjerr trio vlonjate,kështu emertohen kjo mënyrë e të kënduarit nga tre vetë, shprehen drejtuesit e këtij pallati kemi dërguar trio vlonjate ,por ato nuk kanë rezultuar kaq të suksesshme sa trio e pavdekshme e Melihas,Konstandinit dhe Reshatit. Janë bërë madje përpjekje për të ringritur këtë degë të folkut ,por realiteti ka rezultuar se ka qenë i pamëshirshëm,trio janë haruar menjëherë,ose këto trio kanë kopjuar këngët e trios së famshme dhe dihet, që kopja nuk mbahet mend,përpara origjinalitetit,finesës,bukurisë,dhe ëmbëlsisë së këngëve qytetare vlonjate që krijoi trion e parë në vend. Ndoshta thonë specialistë, kjo trio kishte vendin e saj dhe kohën e saj,kur kapi lartësit e saj. Përmallshëm është pritur si retë e shiut,apo vrapi i erës në pranverë,trio por ato asnjëherë nuk shpresojnë në ato përmasa të trio së parë vlonjate.Në çdo festfolku është tentuar ,kemi dërguar trio,më shpjegoi drejtuesi,publiku e priste atë si deti publëbardhë,brigjet valët dëshmitare,por trio e kësaj kohe nuk u ngjitet më. Koha e saj ishte një brazdë vitesh,që pati si kurbaturë,lindjen,pikën e suksesit, trio filloi me vitet ’80, moshën dhe ndjeu shpërbërjen. Në hapësirat e folkut ajo ishte pjesa më e kthjelluar,shenjë e veçantisë së këtij folku qytetar. Në gjelbërimin e këngëve, le të cilësohet tërfili me katër fletë më i veçanti. Në bukurin e saj me yjet,meteor kënge.

Casti i përhumbjes hyjnore –ose magjia shpirtërore

Pas lindjes së idesë erdhi krijesa e parë e ngjizur në pentagrame muzikore. Shfaqjen e këngës së parë të trios,Meliha e sjell në kujtesë se: “Kënga e parë e trios vlonjate është:“Ku këndojnë zogat o”.Është një këngë me një vijë melodike të mrekullueshme. Burimi i saj ishte marrë nga fshati mbi qytet me traditë dhe histori, Kaninë.

Gjurmuesi e kërkuesi Reshati

Por promotori i trios ishte Reshati. Reshat Osmani në pjesën më të madhe ishte gjurmues,kërkues melodish e motivesh nëpër fshatra ku gjendej tabani i këngës që ishte ngjizur kaq hershën në mëndje e njerëzve që e kishin ruajtur brenda shpirtit. Melihaja e përshkruan në këtë mënyrë:” Ai bridhte fshatrave me ditë, gërmonte me pasion. Këngët që ai gjente i merrte, i përpunonte në orkestrën popullore, karakteristikë për trion vlonjate. Dhe pak nuk janë këto këngë të trios vlonjate. Ai ka zbuluar këtë thesar. Pritja e mrekullueshme e trios, na i shtoi dëshirën për këtë gjetje. Filluam të bëjmë turne, madje për herë të parë si do të pritej. Njerëzit kurioz pyesnin tek autobusi:” Ka ardhur trioja vlonjate?

Këngët e trios në stepat ruse

Në stepa,muzgu përthithte shiun që rigonte. Meliha mbanë mend koncertet në ish republikat ruse të BS.

“Në 1957 na dërguan në Moskë në një koncert në festivalin e Moskës. Aty morëm çmimin e tretë. Këngët e trios nën atë qetësi të stepave ruse, ishin nje magjepsje. Ne bëmë turne nëpër BS, ishin tepër melodioze këngët tona,s’kishin ftohtësinë e perëndimit të largët të stepave .Këngët ishin “Hajde moj kumbull vlonjate”, “Vajza myzeqare”. Kur u hap për herë të parë festivali i këngës në fundvitin 1961, këndova dy këngë. “Këndoj” ishte një kompozim i Avni Mulës dhe kënga “Vashëzo” e N. Uçit. Shtypi bëri vlerësime të rëndësishme. Më quajtën fillimisht si Milva e Italisë. Në 1964 u ftuam në festivalin e Mesdheut në Egjipt. Aty na dhanë çmimin e dytë si dhe na bëne turne në Algjeri dhe Marok. Mbas trio mori këtë famë, fillova të mbaj edhe peshën më të madhe të estradës. Kompozitori im ishte Reshat Osmani. Kënga “Arom portokalli” u bë hymni i Vlorës. Nuk ka dasme apo gëzim pa kënduar këtë këngë. Këngët e tjera të trios janë në nivelin e saj. Ja disa nga këto: “As po, as jo”, “Do të vras bribilin”, “Festa e madhe”.

Trio vlonjate u zbeh aty nga vitet ’83. Ishte koha e pensioneve, mosha e la këngën. Por e thënë ndryshe nga kjo trio, kush me shpirt, kush me vullnet e mbanin ndezur.

 

 

Filed Under: Kronike, Kulture Tagged With: Gezim Llojdia, Kostandin Thana, shuhet, trio vlonjata

SOFRA E DIELLIT- Ç’JEMI SHQIPËTARË/JEMI NJE FIS E NJE FARE

February 1, 2013 by dgreca

NGA NAIM FRASHËRI

Gjithë ç’jemi shqipëtarë,/
Jemi një fis e një farë, /
Kemi të tërë një shpresë,/
Një gjak, një gjuhë, një besë,/
Besë kemi perëndinë/
Dhe ligje vëllazërinë,/
Jemi gjithë shqipëtarë,/
S’jemi të çar’ e të ndarë,/
Jemi shtëpi e fëmijë,/
At’ e mëm’ e bir e bijë./
Mëmë kemi Shqipërinë/
Edhe motër urtësinë,/
Kemi ndihmës trimërinë,/
Mëm’ e atë perëndinë,/
Se asaj i prumë besë,/
Të gjith’ atje kemi pjesë./

S’jemi as turq as kaurë,
Mos e thoni këtë kurrë,
S’jemi grekër as bullgarë,
Jemi vetëm shqipëtarë
Ky emërë na ep nderë,
Pa s’na duhenë të tjerë,
Kemi gjuhëzënë tëne,
Zot’i math na e ka dhënë,
Dhe komp e mëmëdhe kemi,
Të humbur në jetë s’jemi.
Ajy që s’do mëmëdhenë
Dhe kombin e vetëhenë,
Dhe gjuhënë që flet vetë,
S’është njeri i vërtetë.
Ata quhen tradhëtorë,
Janë të mjer’ e të gjorë,
Faqezes e gënjeshtarë
Dhe të paqen’ e të marrë,
E lenë mënjanë nderë
E lipin dere me dere
Ata jane posi berri
Edhe te ndyre si derri.
Nder e vjefte s’munt te kete
Njeriu i tille ne jete.
Gjithe ç’jemi shqipetare,
Jemi nje s’jemi te ndare,
Ket’ emere mjaft e kemi
Dhe na ep nder kur e themi,
Eshte emr’i Skenderbeut,
Emr’i gjithe memedheut,
Me ket’ emre te bekuar
Tanete jane levduar.
Selenik e tatepjete
Ka qene dhe do te jete
Vend’i ter’ i Shqiperise
Me ndihmet te perendise.
O ju fqinjte e pabese!
Mos bini me ate shprese,
Shqiperia s’copetohet,
Shqipetari nuke ndrohet. 
Ju e njihni shqipetare,
E kini pare me pare,
Po mos delni nga kufite
Edhe lini marrezite.
Qe te kemi miqesine
Te gjithe dhe dashurine,
S’ka njeri te marre pjese,
Per te zone do te mbese
I zoti ‘shte shqipetari,
Ajy qe ka qen’ i pari,
S’ka njeri tjatere pjese,
Pa nuke ka besa-bese.
Shqiperia ka te zone,
Q’e ka pasur gjithemone,
Me qene gjall shqipetari,
Ç’kerkon greku dhe bullgari?
Dhe Mal’i Zi e Serbia
Ç’kerkojne nga Shqiperia!
Hiquni, o te pabese!
Se e zeza do t’u prese!
Djemt’ e Skenderbeut perjete
Jane burra te vertete,
Ç’e pandehte shqipetare?
Te vdekur, q’i beni varre?
S’e dini ç’u ka punuar?
S’me ngjan t’i kini haruar.
Kush ia ka me te pabese
Shqiperise, do te vdese,
Do te vdes’ e te humbase,
Nga nakari te pelcase,
Shqiperia do te rronje,
Pasketaj te mbreteronje.

Filed Under: Kulture, Sofra Poetike Tagged With: E NJE FARE, Naim Frasheri, SOFRA E DIELLIT- Ç’JEMI SHQIPËTARË/JEMI NJE FIS

DY LIBRA TE RINJ NE ITALI

February 1, 2013 by dgreca

Në Itali, u vu në qarkullim një libër i ri, italisht, nga prof. Alfred Uçi-Akademik

                 Në kuadrin e kremtimit të 150-vjetorit të Unitetit të Italisë  dhe 100-vjetorit  të shpalljes së Pavarësisë të Shqipërisë, me nismën  e Shoqatës “Lisi i Arbërit”, në Tiranë dhe Institutit studimor  Me – Me, në Kozencë (Kalabri), për të mbështetur e përkrahur bashkëpunimin kuluror me italo-arbëreshët,  u botuan  në italisht librat:

       1)     “Il PASSATO PESA SUL PRESENTE”, i përgatitur nga Onorevole Mario Brunetti;

2)    “DA UN SECOLO ALL’ALTRO-Cento anni della proclamazione di indipendenza dell’Albania (Nga një shekull në tjetrin:100 vite nga shpallja e Pavarësisë të Shqipërisë,        të para me syrin e një protagonisti), me autor prof. Alfred Uçin-Akademik dhe me Parathënien e Mario Brunettit.

Libri i prof. A Uçit është në gjuhën italiane dhe  përbëhet nga “esse”, të ndara në tri pjesë:

I.    Estetika dhe letërsia;

II.   Nyja të historisë së Shqipërisë;

III.  Esse:  filozofike-sociale-politike.

 Tiranë, 31 janar 2013

(Shkrimin e dërgoi për publikim, prof. Murat Gecaj)

 

Filed Under: Kulture Tagged With: Alfred Uci, dy libra te rinj, Murat Gecaj, ne itali

TONY NOJ PRENDUSHI, PAQE DHE DASHURI NË SHKODËR

January 31, 2013 by dgreca

Ne Foto: Tony Prendushi me Motart e Kuvendit “Nene Tereza”, Shkoder -tetor 2012/

Po shkëpusim nga arkivi i Diellit, përcjelljen që i patëm bërë botimit të librit ” Paqe dhe dashuni” të autorit Tony Noj Prendushi, kur ai doli nga botimi:” Nuk është vetëm titulli, as ballina e librit dhe ai pëllumbi i bardhe, që ka hapur krahët në krye të ballinës, që përcjellin paqe, dashuri e shpresë, por në tërësinë e vet, i gjithë libri “Paqe dhe dashuni” i bashkatdhetarit tonë me banim në Santa Rosa, California, Tony Noj Prendushi, mbizoterohet nga këto mesazhe.Edhe kur përshkruan rrugën e ferrit, siç ishte ajo e diktaturës komuniste, ku edhe ai vetë u vu në shënjestër, Tony nuk shpërthen në urrejtje, ai vetëm informon, duke ruajtur masën e rrëfimit. Libri i tij është edhe një dëshmi për kohën absurde të instalimit të diktaturës komuniste. “Paqe dhe dashuni” i përkushtohet “Te lumnuemes Nanë Tereza e Kalkutës dhe Robert H. Frowick, ambasador i paqes”. Autori i librit ka arritur që rrëfimin ta fus ne rezonancë me lexuesin. Duke shfletuar faqet e librit, nga faqja e pare deri tek e fundit, e 199-ta, përfshi dhe korrespodencën dhe fotografitë qe i bëjnë me te prekshme kujtimet e jetës se tij, të imponon natyrshëm emocione te fuqishme. Lexuesi kalon nga një gjendje emocionale në tjetrën. Fillimisht Tony na merr për dore dhe na çon në Shkodrën Loce, ku njihemi me familjen e tij, jo e pasun, por punëtore, ishin katër vëllezër dhe një motër: Pali, Marku, Ndoj, Pjetri dhe Marija ma e vogla.”…

Shpirti i mërguar i intelektualit Tony Noj Prendushi, për dekada të tëra rënkoi nga malli dhe dashuri për qytetin, ku lindi, por kthimi i ishte ndaluar. Pas rrëzimit të diktaturës komuniste ai shkoi dhe u cmall. Jo vetëm kaq, por edhe ndihmoi me të gjitha mundësitë e tij, dërgoi ndihma, veshje dhe pajisje për spitalet. Dikur coi dhe një symbol, që e ruante për më shumë se një gjysëm shekulli, Flamurin kuq e zi që kishte udhëhequr rininë nacionaliste shkodrane në demonstratën e 27 korrikut 1943, në Shkodër. Flamurin ia dhuroi Muzeut historik të Shkodrës. Drejtori, Fatmir Juka, e falenderoi publikisht, duke ia dhënë mirënjohjen me një dëshmi zyrtare.

Ishte pikërisht Shkodra loce ajo që e ftoi sërish atë që të ishte mysafir në shtëpinë e vet, në qytetin e  lindjes, në kuadër të 100 vjetorit të shpalljes së Pavarësisë së Shqipërisë për të promovuar librin “Paqe dhe dashuni”.

Sapo mbërriti në qytetin e tij të dashur, z. Prendushi ishte mysafir në disa nga qendrat kryesore të qytetit, përfshirë ato fetare dhe shtetërore. Një takim plot mbresa ishte ai që u zhvillua në zyrën e klerit Muhamedan, ku u takua me Imam Muhamet Sytari. Biseda përcolli mesazhe paqeje dhe dashurie. Më pas shkoi për vizita kortezie dhe biseda me përfaqësues të Arqipeshkëvisë katolike, me Fretnit Fraceskanë, me murgeshat e Misionit të Nënë Terezës etj. Ende i ka të forta emocionet dhe vlerësimet maksimale për punën dhe shërbimin e jashtzakonshëm humanitarë të Murgeshave, të cilat përkujdesen aq shumë për të sëmurët, të pamundërit fizkisht apo mendërisht.

Një takim mes miqësh ishte edhe ai që u zhvillua në zyrat e Këshillit të Qarkut Shkodër, ku z. Prendushi u prit nga Kryetari Maxhit Cungu. Biseda u zhvillua rreth Shkodrës, zhvillimeve të saj, problemeve dhe më pas u kalua tek vizita e autorit dhe promovimit të librit ”Paqë dhe Dashuni”. Z. Cungu sugjeroi që promovimi të bëhej në një qendër të njohur të kulturës së qytetit, sic ishte biblioteka.

Takimi me drejtorin e bibliotekës së qytetit, z. Gjovalin Cuni, i ka lënë mbresa z. Prendushi. Ai u tregua i gatshëm që në mjediset e bibliotekës, të organizohej promovimi i librit dhe një ekspozitë me fotografi nga aktiviteti i z. Prendushi, pasqyruar edhe në libër, si dhe një sallë për organizimin e një koktejli për pjesmarrësit në promovim.

Një grup intelektualësh të qytetit, u treguan të gatshëm për të kontribuar në këtë veprimtari. Ndër ta përmendim Prof. Hasan Leka, Prof. dr. Ahmet Osja, Luk Shestani, si dhe Armando, djali i Marjanës, mbesës të Nojit. U përgatit programi, u dërguan ftesat, ndihmuan Televizionet dhe Radio Marija.

Ndërkohë që Tony Noj Prendushi kreu edhe vizita në Tiranë, takoi e falenderoi miq që po ndihmonin në ekpsozimin dhe përhapjen e librit. Miku i tij, Ridvan Bushati, nipi i Mustafa Bushatit, e shoqëroi me makinën e tij kudo që shkoi. Në Tiranë u takua me Arqipeshkvin e Dioqezit  Durrës-Tiranë dhe gjithë Shqipërisë, Imzot Rrok Mirdita, me të cilin ka njohje të hershme, që në rini.

Një grup mjekësh, që Tony i pat ftuar për specializim në Santa Rosa, në shenjë falenderimi, shtruan një drekë. Një pjesë e tyre në ditën e promovimit të librit në Shkodër ishin të pranishëm.

Shkodra ishte zbukuruar hijshëm për 100 vjetorin e lindjes së Nënë Terezës, për festën e madhe të 100 vjetorit të shpalljes së pavarësisë. Tony u cmall me të, edhe pse malli mbetet i përhershëm. Mbresa të jashtzakonshme i la atij edhe Festa e Zojës së Shkodrës, që shkodranët katolikë e festojnë për cdo vit. Pikërisht në atë atmosferë festive u bë edhe promovimi i librit “Paqe dhe dashuni”.

Promovimi u organizua në Bibliotekën e qytetit”Marin Barleti”, me 13 tetor të vitit që shkoi.Pjesmarrësit u pritën nga autori i librit, Tony Noj Prendushi. Takimin promovues e hapi Prof. Hasan Leka dhe më pas folën disa nga pjesmarërsit, si: Kryetari i Këshillit të Qarkut, Maxhid Cungu, Prof. Dr. Ahmet Osja, Përfaqësuesi i Argjipeshkëvisë të Shkodrës, Gjovalin Suka, Tanush Mulleti, ardhur nga Tirana, si dhe meshtari i persekutuar në burgjet komuniste, Dom Gjergj Simoni.

Të gjithë thanë fjalë shumë të mira për librin dhe autorin Tony Noj Prendushi. Prof. Dr. Ahmet Osja, ndër të tjera tha” Cildo që gjendet para librit”Paqë dhe Dashuni”, me autor Tony Noj Prendushi, do të ketë privilegjin të informohet në nivel të lartë për më shumë cfar ka ndodhë për 70 vjet në vendin tonë.Autori me vullnet , kopetencë e vërtetësi të lartë, ofron sot para lexuesit këtë vepër si thirrje për t’u informuar për shumë cfar ka rënduar në ndërgjegjen e shumkujt.Autori i përkushtuar me dhimbje për të gjitha ato që jetoi në moshën e re në vendin e tij, ofron një material të rëndësishëm në veprimtarinë e tij për atdheun, në Europë dhe në Amerikë.Shkruan për shumë miq dhe shokë, gjatë kohës punoi me ta, u ndihmua nga ata për të bërë prezent gjithëcfarë iu bënë padrejtësisht bashkëvëllezërve shqiptarë në 100 vjetorin e pavarësisë, autori i afron lexuesit këtë libër të shkruar me kujdes, vërtetësi dhe dashuri, për vendin dhe njerëzit e mirë, që e duan dhe punojnë për vendin e tyre…”.

Gjatë promovimit pjesmarrësit patën mundësi që të ndiqnin pamje të filmuara , ku delegacioni amerikan me Tony Noj Prendushin , që për tre vite sollën ndihma të ndryshme, pajisje mjeksore për spitale, farna të ndryshme për bujqësinë, ushqime, ndihma për qendrat konviktore etj.

Autori i librit, në fjalën e tij falenderoi pjesmarrësit, folësit dhe organizatorët e këtij promovimi.

Pjesmarrësit në promovim ishin të shumtë. Autori ndjehet ngushtë se nuk mund t’i përmend të gjithë, por i falenderon të gjithë dhe vecon edhe pjesmarrjen e dy murgeshave nga Kuvendi Nana Terezë, po ashtu vecon ardhjen e Filip Guraziut, i cili në vitet 1991-92, ishte kryetar i Bashkisë së Shkodrës dhe i dha një ndihmë të jashtzakonshme Tony Noj Prendushit për shpërndarjen e ndihmave që i kishte sjellë nga larg; kishte aty në promovim shumë prej ish të përndjekurëve politik dhe familjet e tyre, Televizionet e Shkodrës që për dy ditë e trasmetuan ngjarjen për publikun.

Falenderim i vecantë shkon për ata që e ndihmuan pa u kursyer dhe e mirpritën;  Imzot Rrok Mirdita, Hasan Leka, Ahmet Osja, Luk Shestani, Maxhid Cungu, Gjovalin Cuni, Rdvan Bushati, Filip Gurazezi dhe shumë të tjerë.

Libri është përgatitë edhe në gjuhën angleze dhe së shpejti do të dërgohet në shtypshkronjë.Autori ka sjelle në shtëpinë e tij në Santa Rosa rreth 500 libra.

Që të mos ju mungojë në bibliotekat tuaja libri mund të porositet tek Tony Noj Prendushi. Telefononi në :707-546-1718

***

Në libër ka shumë ngjarje interesante, Tony rrëfen aventurën e tij me këtë rast se si shkoi deri tek kazermat e batalionit “Skanderbeg”, por qe pa fat, batalioni ishte larguar. Me pas vijnë ngjarjet e fundit te luftës; dorëzimi i nacionalisteve me ligjet e rrejshme te komunisteve dhe burgosja apo pushkatimi i tyre. Po si rrjedh me tej jeta e Tony Prendushit, qe kaloi nga shkolla e fshatit ku jepte mësim, ne Normalen e Elbasanit, fyerjet e te rinjve komuniste: “Ju te veriut jeni reaksionar”, ikja nga shkolla, kalvari i gjate, dashuria me vajzën e zemrës, arratisja bashkë me të, liria ne Perëndim, aktiviteti humanitar ne ndihme te popullit shqiptar, miqësia me ambasadorin amerikan Robert H.Frowik, te gjitha këto do t’i gjeni tek libri i Tony Ndoj Prendushi “Paqe dhe dashuni”. Porositeni librin – Tel- 707- 546-1718.(D alip Greca)-Botoi Dielli-Janar 2013

Filed Under: Kulture Tagged With: dalip greca, ne shkoder, Paqe e dashuni, Toni Noj Prendushi

NJË LIBËR ANEKDOTASH ME FUQI SHPREHËSE FIGURATIVE

January 31, 2013 by dgreca

NGA MUHAMET MJEKU/

Libri i fundit i Salih Zogianit ” Anekdota 5″, kushtuar mërgimtarëve, është ndryshe nga librat e tjerë të botuara në diasporën shqiptare. Ky zhanër i kësaj krijimtarie, të mbledhura nga të gjitha trojet tona shqiptare dhe nga shqiptarët që punojnë e jetojnë jashtë atdheut, lexohet dhe interpretohet me lehtësi të jashtëzakonshme. Anekdotat, mund të thuhet se janë kurorë e letërsisë gojore, të cilat me fuqinë e tyre interpretuese kanë përvetësuar masa të tëra (njerëzish) lexuesish.
***
Në vjeshtën e vjeme (2011) isha në Kosovë, pas katër vjetësh. Kjo ka qenë koha më e gjatë në jetën time jashtë atdheut. Nga dashuria për librin, pasi kisha vizituar disa prej librarive në Prishtinë, hyra edhe në atë “Dukagjini” për të parë botimet më të reja, të cilat nga Neë Yorku s’ kisha pasur mundësi t’ i ndiqja. Me keqardhje dua të theksoj se vetëm aty kuptova se kisha humbur kontaktin që dikur e kam pasur. Dhe, derisa po shfletoja disa nga veprat e autorëve shqiptarë dhe atyre të huaj, të përkthyera ose në origjinal, brenda këtij lokali hyri Sali Sogiani, emër i njohur për botimin librave me anekdota. Autorin e këtyre vëllimeve e njihja që nga vitet e 70-ta të shekullit XX dhe ky, me një zë të ulët, iu drejtua menaxheres së librarisë, duke e pyetur se edhe sa ekzemplarë të librit të tij të fundit kishin mbetur në vitrina?. Ajo sikur nxitoi t’ i thoshte se ishin shitur të gjithë. Kjo më tingëlloi disi habitshëm ngaqë, gjithandej nëpër Prishtinë, shitësit e librave flisnin për një rënie drastike të blerësve.
Nga libraria, së bashku me zotin Zogiani, dolëm për një kafe. Pasi u ulem në kafenen “Ring”, që ndodhet në qendër të kryeqytetit, ai m’ u lut që për pak kohë të mos mërzitesha, derisa të më sillte librin e tij ” 999 Anekdota”. Kjo ishte një dhuratë befasuese dhe shumë e dëshiruar për mua, sepse jam rritur në ambientin ku ky zhaner i krijimtarisë sonë popullore kultivohet dhe inerpretohet me dashuri të të jashtëzakonshme nga bashkëfshatarët e mi. Një libër shumë i preferuar veçmas për ata shqiptarë që kanë kapërcyer brigjet e Atlantikut.
***
E bëra këtë hyrje jo të zakonshme për të theksuar kërshërinë që ka lexuesi ynë ndaj letërsisë gojore, e cila ka mbijetuar dhe ka mbajtur të gjallë kulturën dhe civilizimin tonë ndër shekuj. Kjo dashuri, edhe përkundër zhvillimeve marramendëse teknologjike, nuk është zbehur. Vetë fakti që ky zhanër i librave është ndër më të kërkurat, flet për një interesim dhe kultivim të vazhdueshëm. Ky interesim sforcohet edhe më shumë tek njerëzit tanë që ndodhën jashtë vendit, sepse përmjet këtyre tregimeve të shkurtëra anektodike, të cilat lexohen me përkushtimin, heqin mallin për njerëzit, për vendlindjen dhe për atdheun.
Ky libër me anektota, që tash veç gjendet në duart e lexuesit, kryesisht i përkushtohet diasporës shqiptare dhe njerëzve të saj. Autori Salih Zogiani ka bërë një përzgjedhje të kujdesshme të tyre, do të thoshja deri në mrrekulli. Këto anekdota për kah karakteri shquhen për gjuhën dhe përmbajtjen racionale, për mendimin e thellë filozofik brenda tyre, për përdorimin e fuqishëm të figuracionev, duke prekur momentet më interesante të ngjarjeve dhe ndodhive aktuale e historike, të shoqëruara me një humor të hollë realist. Këto tregime, të sistemuara në këtë libër, kanë fuqi të madhe shprehëse sa që, shpeshherë, përmbajtja dhe porosia e tyre, flet më shumë sesa në tregime të gjata të shkruara.
Personazhet që i gjejmë në këto tregime të shkurtëra kanë karaktere dhe role të ndryshme, përmjet të cilave krijuesit popullorë, kanë venë në spikamë situata, dramca kulminante që i përkasin një vendi të caktuar dhe një realiteti të përjetuar.

***

Lexues i nderuar, ky libër do të jetë shoqëruesi yt më i mirë, edhe atëherë kur je i padisponuar, edhe atëherë kur ke pak kohë përkushtimi ndaj vetes dhe,
edhe atëherë kur fati nuk ecën bashkë me ty.

Muhamet Mjeku

1. KURRKUSH NUK MBETET NE VAJ

Vesel Mehmeti i Siçevës kishte qenë duke thurrur një gardh. Aty pari kalojnë dy policë. Ndalen policët e po e pyesin Veselin: -A po tregon drejt, a ma mirë ka qenë në Jugosllavinë e Vjetër, a tash, në Jugosllavinë e re?
– Ma mirë tash, u thotë Veseli.
– Pse tash ma mirë? e pyesin policët.
– Atëherë, në Jugosllavinë e Vjetër, iu ka pas kajtë nana fukarave, e tash edhe pasanikëve, kështu që kurrkush nuk mbetet në vaj, u thotë Veseli.

2. KAM MNDUAR SE NUK E HANE AS QNTE

Një djalë i ri mbrëmjeve dilte jashtë shtëpisë e shkonte në kafe e rrinte deri vonë. Babai i tij ia kishte tërhequr vërejtjen disa herë, po djali nuk i dëgjinte këshillat e tij. Një natë, duke u kthyer djali prej kafes, e hanë qentë goxha fort. Shkojnë disa miq për ta parë dhe i shprehin keqardhje babës së djalit, duke i thënë:- Na ka ardhur keq, kur kemi dëgjue, po shyqyr që të ka shpëtue djali.
– Jo, mue m’ ka ardhë mirë, u thotë ai!
-Pse të ka ardhë mirë?- e pyesin këta!
-Po unë kam pas mendue se nuk e hanë as qentë, u përgjigjet ai.

3. NA RROFTE DAJA

Një kosovar kishte pas shkuar në Shqipëri në kohën e Zogut. Mbas rënies së komunizmit në Shqipëri, nipat e tij kishin pasur dasmë. E thërrasin në dasmë edhe dajën nga Kosova. Kur shkoi ky atje, gëzohen shumë, e qesin krye vendit dhe i njoftojnë dasmorët se ky ishte daja i tyre. Secili që e ngriste dollinë, atë e përmbyllte me urimin për dajën, duke thënë:
– Na rroftë daja!
Dikur, njëri prej nipave, ia bëri dajës me shenjë se rendi e donte që edhe ky t’ i përshëndeste të pranishmit.
U çua daja, ngriti dollinë dhe u tha dasmorëve:
– Ju përshëndes të gjithëve, daja rrujti boll, tash të gjithë ia rrofshi dajës.

Pergatiti:Muhamet Mjeku-Botoi Dielli, Janar 2013

Filed Under: Kulture Tagged With: liber me anekdota, Muhamet Mjeku, Salih Zogiani

  • « Previous Page
  • 1
  • …
  • 530
  • 531
  • 532
  • 533
  • 534
  • …
  • 578
  • Next Page »

Artikujt e fundit

  • “Poeti i vështirë Lasgush Poradeci”, një shqyrtim i rëndësishëm estetik nga Dr. Luan Topçiu
  • Kur pushteti bëhet abuzim….
  • 1 tetori, Dita Ndërkombëtare e Muzikës
  • Deklaratë e Unionit të Gazetarëve Shqiptarë
  • ALBANIAN FOOD FESTIVAL – E DIEL, 4 TETOR!
  • JACK SMITH, NGA DËGJIMI NË SENAT, TE PËRGJEGJËSIA PËR HAGËN
  • 1 Tetori 1997, kur studentët e kthyen universitetin e Prishtinës në tribunë të lirisë
  • SHQIPTARËT NË MAQEDONINË E VERIUT
  • Modern Mystics 2: Mother Teresa of Kolkata
  • ALEANCA ME SHTETET E BASHKUARA TË AMERIKËS KËRKON NJË SHQIPËRI TË FORTË
  • Vlora në penën e Musolinit: një qytet shqiptar në betejën për pushtetin në Itali
  • KATËR KOLOSË QË I DHANË SHQIPES BOTËN
  • Funksionet e figurës së Skënderbeut: dimensioni identifikues, simbolik, mitizues, diskursiv dhe kognitiv në veprën e Stefan Zanoviq
  • Fan Noli Cultural Center & Library
  • Mërgata e Gjermanisë nderoi heronjtë e Kosovës Fehmi e Xhevë Lladrovci

Kategoritë

Arkiv

Tags

albano kolonjari alfons Grishaj Anton Cefa arben llalla asllan Bushati Astrit Lulushi Aurenc Bebja Behlul Jashari Beqir Sina dalip greca Elida Buçpapaj Elmi Berisha Enver Bytyci Ermira Babamusta Eugjen Merlika Fahri Xharra Frank shkreli Fritz radovani Gezim Llojdia Ilir Levonja Interviste Keze Kozeta Zylo Kolec Traboini kosova Kosove Marjana Bulku Murat Gecaj nderroi jete ne Kosove Nene Tereza presidenti Nishani Rafaela Prifti Rafael Floqi Raimonda Moisiu Ramiz Lushaj reshat kripa Sadik Elshani SHBA Shefqet Kercelli shqiperia shqiptaret Sokol Paja Thaci Vatra Visar Zhiti

Log in

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Cookie settingsACCEPT
Privacy & Cookies Policy

Privacy Overview

This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these cookies, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may have an effect on your browsing experience.
Necessary
Always Enabled
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Non-necessary
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
SAVE & ACCEPT