Vatra Boston/

Federata Pan Shqiptare VATRA në Boston, së bashku me organizatën e Studentëve Shqiptarë të Universitetit të Harvardit, ju ftojnë të bëhemi bashkë në një moment që nuk është thjesht aktivitet… por një nderim për historinë tonë kombëtare.

Për këtë histori të Kosovës, kemi nderin të mirëpresim një nga njerëzit që nuk heshti përballë gjenocidit, që i dha zë së vërtetës dhe që ndryshoi rrjedhën e historisë së Kosovës Ambasadorin William Walker!

Njeriu që pa me sytë e tij masakrën dhe e tha para botës, duke zgjuar ndërgjegjen ndërkombëtare dhe duke hapur rrugën drejt lirisë së Kosovës.

Të shtunën, më 28 Mars 2026

Ora 10:00 AM (EST)

Adresa:5 Harvard Yard Cambridge MA 02138

Kjo nuk është vetëm një ftesë…

Është një detyrim moral dhe kombëtar: të nderojmë mikun që qëndroj me ne në ditët më të vështira, të kujtojmë gjakun e sakrificën dhe të tregojmë se shqiptarët nuk harrojnë kurrë.

Ejani me familje, me miq, me flamur në zemër, sepse ky është një moment që na bashkon si komb.

KUSH NDERON HISTORINË, NDËRTON TË ARDHMEN!

Rafaela Prifti/

Në një botë ku puthja është e ndaluar me ligj madje me vdekje, dhe “monedha” e transaksioneve janë shuplakat, filmi i shkurtër francez “Deux personnes échangeant de la salive” (Dy vetë që shkëmbejnë pështymë) ndërtohet mbi një premisë absurde pikërisht për të hedhur dritë tek tragjikomedia e diktatit mbi shoqërinë.

Filmi është produksion francez, me bashkë-skenaristë dhe bashkë-regjisorë Natalie Musteata, historiane arti dhe, Alexandre Singh, artist vizual, të cilët janë edhe partnerë në jetë.

Në komentet e tyre për skenarin, ata u ndalën tek ideja për subjektin e filmit të cilin e shkruajtën në 2023 “si reagim ndaj ngjarjeve alarmuese të asaj kohe. Në Shtetet e Bashkuara, intensifikimi i lëvizjeve ekstremiste dhe polarizimi i theksuar vunë në pah brishtësinë e normave demokratike. Në Iran gjetëm frymëzim tek lëvizja Femra, Jeta, Liria, ndërsa shokoheshim nga lajmet e dënimeve, rrëmbimeve dhe vrasjeve të grave që refuzonin të mbanin shaminë tradicionale (hijab). Kaq ekstreme dhe absurde ishin ngjarjet e llojit sureal, sa na dukej sikur ato ishin ndodhi në një botë filmi dhe jo në realitet. Qysh atëherë, absurditeti në jetën reale është bërë edhe më i egër,…të gjitha këto të japin një ndjenjë se bota po kthehet mbrapa në vend që të ecë përpara.”

Filmi 36 minutash dallohet për ngarkesën e gjuhës aluduese në temat e intimitetit dhe survejimit, konformizmit të shoqërisë ndaj kontrollit dhe dhunës. Qysh nga premiera e tij në Telluride Film Festival, në Colorado, filmi bardhezi ka fituar disa çmime.

Mbrëmë në edicionin 98 të Çmimeve të Akademisë në Hollywood, filmi “Dy vetë që shkëmbejnë pështymë” ishte fitues në kategorinë e Live Action të filmit të shkurtër. Ky ishte ndër rastet e rralla kur çmimi jepej edhe për një produksion tjetër, po ashtu fitues si komedi muzikore “The Singers” (Këngëtarët). Aktoret kryesore janë Zar Amir Ebrahimi, franko-iraniane (në rolin e gruas së dëshpëruar, Angine) Luana Bajrami nga Kosova (në rolin e vajzës shitëse 25 vjeçare, naive dhe syshkëndijë, Malaise). Në përshëndetjen e tij të pranimit të çmimit Oscar Alexandre Singh i falënderoi aktoret duke përmendur me krenari edhe vendet nga vijnë.

Për ne, momenti i ceremonisë që përcolli më shumë emocione ishte kur në sallë u tha: Luana Bajrami nga Kosova! Luana është e njohur për rolet në filmat Portrait of a Lady on Fire (Portreti i një Gruaje në Flakë) dhe School’s Out (Shkolla Mbaroi). Ajo ka pasur debutimin si regjisore në filmin The Hill Where Lionesses Roar (Luaneshat e Kodrës).

Bashkë me festimin e 25 vjetorit erdhi edhe suksesi madhor në karrierën e saj!

Sokol Paja/

Waterbury, Connecticut, 15 mars 2026 – Festa e Natës së Kadrit bashkoi mbi 400 shqiptarë të të gjitha besimeve fetare në Iftarin e organizuar nga Komunitetin Mysliman Shqiptaro-Amerikan në Waterbury. Një festë që tejkalon një besim dhe kthehet në një ngjarje përbashkuese për mbarë shqiptarët që jetojnë e punojnë në Connecticut. Një festë fetare e mbi të gjitha një traditë komunitare e trashëguar që prej themelimit të këtij Komuniteti Mysliman Shqiptaro-Amerikan që ka qenë një kontributor i madh fetar e atdhetar për shqiptarët e mërguar në Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Iftarin e Natës së Kadrit në Komunitetin Mysliman Shqiptaro-Amerikan në Waterbury e hapi muezin Andon Barhani, lutjen e mbrëmjes e drejtoi Imam Endrit Himaj, ndërsa Imami nga Egjipti Rida Al Khuderi këndoi Ajete Kuranore për të gjithë të pranishmit. Në emër të Federatës Pan-Shqiptare të Amerikës Vatra përshëndeti z.Ilir Cubi i cili vlerësoi Komunitetin për frymën patriotike, veprimtarinë atdhetare dhe ndihmën ndaj të gjithë shqiptarëve. Nata e Kadrit, më e rëndësishme se 1 mijë e 1 netë, është një nga netët më të shenjta e me të vlefshme në besimin Islam. Ajo bie gjatë 10 netëve të fundit të muajit të Ramazanit dhe sipas traditës islame konsiderohet nata kur filloi shpallja e Kuranit profetit Muhamed. Imami Endrit Himaj bëri thirrje për mbështetjen e projekteve të Komunitetit dhe mbajti një fjalim mbi rëndësinë e Natës së Kadrit në besimin islam dhe rëndësinë e lutjes në jetën e çdo besimtari. Të njëjtën thirrje bëri dhe Presidentja e Komunitetit Albana Lame që kërkoi mbështetje të pakursyer ndaj projekteve që zhvillojnë Komunitetin Mysliman Shqiptaro-Amerikan në Waterbury. Zoti ia bekoftë dhe ndriçoftë zemrën e shpirtin çdo besimtari e çdo shqiptari.

#AShSh

#FaikKonica

Prozator dhe poet, publiçist dhe estetist, kritik letrar dhe përkthyes, Faik Konica me veprën e tij të shumanshme pasuroi dhe ngriti në lartësi të reja fjalën shqipe dhe mendimin letrar shqiptar.

I lindur në Konicë, më 15 mars 1875 në një familje të vjetër feudale mësimet e para i mori në vendlindje, në gjuhën turke, arabe dhe greke. Më vonë hyri në liceun perandorak francez të Stambollit për të kryer pastaj shkollën e mesme në Francë. Ndoqi studimet për filozofi në Dizhon dhe Paris. Fitoi disa konkurse, duke u nderuar me çmime për aftësitë e tij intelektuale jo të zakonta. Më 1912-n u diplomua për letërsi në universitetin e Harvardit, SHBA.

Pasi boton broshurën “Shqipëria dhe turqit” (1895) në Paris ai vendoset në Bruksel (Belgjikë), ku nxjerr revistën “Albania”. Kjo revistë politiko-kulturore dhe letrare u bë organi më i rëndësishëm e më me autoritet i Rilindjes sonë. E botuar në gjuhën shqipe, frënge dhe pjesërisht turke, si një enciklopedi e vërtetë, ajo propagandoi për vite me radhë (1897-1909) programin e lëvizjes kombëtare shqiptare, historinë dhe kulturën e popullit tonë.

Më 1909 Konica, si u mbyll revista “Albania” në Londër, i ftuar nga atdhetarët shkon në SHBA, ku drejton gazetën “Dielli” edhe më pas gazetën “Trumpeta e Krujës”. Me themelimin e Federatës “Vatra”, më 1912-n ai zgjidhet sekretar i përgjithshëm i saj. Faik Konica dhe Fan Noli, duke qenë udhëheqësit kryesorë të lëvizjes kombëtare shqiptare në SHBA, shkuan në Londër për mbrojtjen e çështjes kombëtare në Konferencën e Ambasadorëve. Në kongresin shqiptar të Triestes (1913), që u mblodh për të kundërshtuar copëtimin e Shqipërisë nga armiqtë e saj, Konica u zgjodh kryetar. Gjatë Luftës së Parë Botërore dhe më pas, ai zhvilloi një veprimtari të dendur diplomatike në dobi të atdheut, në Austri, Zvicër, Itali e gjetkë.

Në 1921-shin u kthye në SHBA, ku u zgjodh kryetar i Federatës “Vatra”, po ndërkaq në vitet ’20 u lidh dhe ndikoi në lëvizjen demokratike që zhvillohej në Shqipëri. Këtë do ta bënte nëpërmjet gazetës “Dielli” dhe “Shqiptari i Amerikës”.

U nda nga jeta në Uashington më 14 dhjetor 1942.

www.akad.gov.al

#ASHSH

#inmemoriam

# FanStilianNoli

Fan Noli është një nga figurat më të ndritura të kombit tonë. Ai u nda nga jeta më 13 mars 1965 në Ford Laurderdale, Florida të SHBA-së. Lindi më 6 janar 1882 në Ibrik Tepe në Edrene (Turqi), ku përfundoi dhe shkollën e mesme. Më 1904-ën shkoi në Egjipt, ku punoi si mësues e gjatë kësaj kohe u njoh me patriotë të shquar të kolonisë shqiptare të Egjiptit. Në këtë kohë përktheu në greqisht veprën e Sami Frashërit “Shqipëria ç’ka qenë, ç ’është e ç’do të bëhet”. Në vitin 1907, pas vajtjes së tij në Amerikë, krijoi shoqërinë “Besa-besë” në Boston.

Më 9 shkurt 1908, në moshën 26-vjeçare, Fan Noli u bë diakon (dhjak) në Bruklin, kurse më 8 mars 1908 Platoni, kryepeshkopi ortodoks rus i Nju Jorkut, e shuguroi si prift ortodoks. Vetëm dy javë më vonë, më 22 mars 1908, Noli i ri krenar mbajti për herë të parë liturgji në gjuhën shqipe, në ‘Knights of Honor Hall’ në Boston. Ky ishte hapi i parë drejt organizimit dhe njohjes zyrtare të Kishës Ortodokse Autoqefale Shqiptare.

Më 10 gusht 1911 ai u nis për në Europë, ku ndenji katër muaj dhe kreu shërbesa kishtare në gjuhën shqipe për kolonitë në Kishinjov, Odesë, Bukuresht dhe Sofje. Përpjekjet e Nolit për një kishë kombëtare shqiptare u përmbushën në vitin 1937, kur Patriarkana e Stambollit njohu zyrtarisht Kishën Ortodokse Shqiptare Autoqefale.

Nga viti 1909 deri në vitin 1911 ai botoi gazetën “Dielli” dhe së bashku me Faik Konicën themeloi më 1912-n Federatën Panshqiptare Vatra të Amerikës. Në vitin 1912 përfundoi studimet e larta në Fakultetin e Filozofisë në Universitetin e Harvardit dhe vite më vonë, më 1938-n mbaroi studimet e larta në Konservatorin e Muzikës së Bostonit. Në vitin 1920 Noli u zgjodh kryetar i delegacionit shqiptar në Lidhjen e Kombeve në Gjenevë, ku nëpërmjet anëtarësimit të Shqipërisë në këtë lidhje, Shqipëria mori një njohje ndërkombëtare. Më 1921-shin ai botoi veprën e rëndësishme “Historia e Skënderbeut”.

Në qershor të vitit 1924, Fan Noli u bë figurë udhëheqëse në luftën për shndërrime demokratike në shoqërinë shqiptare. Me fitoren e Lëvizjes së Qershorit (1924), u vu në krye të qeverisë demokratike si kryeministër për një periudhë 6-mujore. Me dështimin e këtij procesi, Noli mërgoi në Evropë dhe më pas në SHBA (1932), ku u fokusua në krijimtari letrare, historike dhe muzikologjike.

Në vitin 1938, ai u diplomua në muzikë pranë Konservatorit të Muzikës në New England, ndërsa në vitin 1945 mori gradën Doktor i Filozofisë në Histori në Universitetin e Bostonit, me një disertacion kushtuar Gjergj Kastriot Skënderbeut. Përveç veprimtarisë shumë të rëndësishme politike, poetike e publicistike, gjatë këtij dhjetëvjeçari Noli përktheu tragjeditë e Shekspirit, rubairat e Omar Khajamit, romanin “Don Kishoti” të Servantesit etj.

Fan Noli është varrosur në Forrest Hill Cemetery, të Bostonit. Kisha Autoqefale që kishte krijuar atje, u bë më vonë Kryedioqeza ortodokse shqiptare në Amerikë e Kishës ortodokse në Amerikë.

www.akad.gov.al