Lindi në Janinë më 25 mars 1880. I ati, Abdyli, ishte në Prizren, në krye të Lidhjes Shqiptare të Prizrenit, kur lindi Mid’hati. Abdyli, Naimi dhe Samiu u morën direkt me edukimin e tij. Në vitin 1897 themeloi biblotekën “Lumo Skëndo” dhe mori pjesë aktive në botimin e “Kalendarit Kombtar” bashkë me Kristo Luarasin. Shkrimet e para me temë rilindëse i botoi qysh në moshën 16 vjeç, madje puna e parë ishte për Skënderbeun.Pas studimeve, punoi në admistratëm osmane në Stamboll dhe mandej në Selanik, ku themeloi Klubin shqiptar dhe gazetën “Lirija” (1908).

Mid’hati u zgjodh kryetar i Kongesit të Manastirit, (1908) që hartoi një program kombëtar prej 18 pikash dhe vendosi alfabetin krejtësisht latin të gjuhës shqipe.

Ai qe nismëtar i thirrjes së Kongresit arsimor të Elbasanit( 1909) për çeljen dhe administrimin e shkollave shqipe dhe të Normales për mësues.

Botues i revistës kulturore “Dituria”, një enciklopedi ejetës dhe monument i kulturës shqiptare(1897-1929).

Veprimtar i shquar i Pavarësisë. Pjesëmarrës në tubimin e Shkupit( tetor 1912) ku u vendos te shpallej Pavarësia e Shqpërisë.

Delegat i Pejës dhe Gjakovës, Plavës e Gucisë dhe mandej dhe i Elbasanit në Kuvendin e Vlorës (1912). Firmëtar i Pavarësisë Kombëtare dhe anëtar i qeverisë së Ismail Qemalit, ministër i Punëve të Përgjithshme.

Në vitin 1914 ministër në qeverinë e Princ Vidit.

Largohet nga Shqipëria, kur nis rebelimi haxhiqamilist, që i dogji edhe shtëpinë me gjithe dokumentet në Elbasan. Emigrant në Zvicër, Sofje, Bukuresht. Në Sofje boton veptat e para: “Letra nga një udhëtim në Zvicër”, “Hidhe shpuzë”, “Popullsia e Epirit”, “Pritmi i Shqipërisë”, si edhe gazetën në gjuhën frengjisht “L’indipendance Albanaise” ku propagandonte dhe mbronte çështjen shqiptare.

Gjatë Luftës së Parë Botërore u internua në Moldavi, në minierat e naftës dhe të vdekjes. Atje shkroi “Ditarin”, kujtimet nga Rumania.

Ministër pa protofol ne qeverinë e Turhan Pashës (1918). Delegat i qeverisë në Konferencën e Paqes në Paris (1919), njëherësh delegat i “Vatrës” SHBA në atë konferencë, i Komitetit “Mbrojtja e Kosovës” dhe i shqiptarëve te Turqisë.

Në Lozanë dhe Gjenevë, qendra të propagandës dhe botimeve të kombeve, Mid’hati botoi në vitin 1919-një sërë veprash të rëndësishme historike në gjuhën frëngjisht si “Rilindja shqiptare”, “Shqiptarë e sllavë”, “Shqiptarët në vend të tyre dhe jashtë atdheut”, “Rivendikimet shqiptare”, “Çështja e Epirit”, si edhe qindra artikuj, promemorie, letra, ese, memorandume drejtuar Konferencës së Paqes, qeverive të Fuqive të Mëdha dhe personaloiteteve politike e kulturore të Europës si edhe shkrime botuar ne gazetat dhe revistat më prestigjioze të Europës.

Gjithashtu, i dërgoi Presidentit Uilson të SHBA një mesazh për ta njohur me çështjen shqiptare dhe nje aneks-promemorie të shoqëruar me gjashtë harta etnografike, që ndikuan tek Presidenti Uilson për mbrojtjen e çështjes së rrezikuar shqiptare, në prag të coptimit.

Kryetari delegacionit shqiptar në Konferemncën e Paqes në Paris (1920-1922) dhe në Lidhjen e kombeve, ku mbrojti si askush tjetër çështjen shqipare.

Në vitin 1923 emërohet Ministër Fuqiplotë i Shqipërisë në Greqi, ku u shqua për regullimin e marëdhenieve shtetërore me Greqinë, mbylljen e Sillogjeve antishqiptare dhe mbrojtjen e çëshjes çame, ndalimin e shkëmbimit të shqiptarëve si turq në Turqi(1923-1925) dhe kundërshtimin e kolonizomit të Çamërisë me kolonë grekë.

Dha dorëheqjen si ambasador në vitin 1925, kur politika e shtetit shqiptar nuk përputhej më me parimet e tij, pikërisht kur Shën Naumi dhe Vermoshi iu dhanë Jugosllavisë nga Zogu, me protestën “Asgjë të japim nga trupi i mëmëdheut tonë”.

Në vitet 1925-1939 u mor me punë kulturore dhe studimore, themeloi librarinë “Lumo Skendo në Tiranë” dhe botoi një sërë veprash të rëndësishme si “Plagët tona”, “Gruaja”, “Udhëtarët e huajnë Shqipëri”, “Liga e Prizrenit”, “Përshtypjet e udhëtimit””, “Bibliografitë” etj

Më 8 prill 1939 hodhi themelet e organizatës nacionaliste “Balli Kombëtar” si një alternativë antifashiste me program “Nacionalizma shqiptare, 1939. Në vitin 1942 publikoi progamin e Ballit Kombëtar “Dekalogu”, një program nacionalist për një Shqipëri etnike dhe demokratike dhe socialdemokrat nga pikpamja sociale.

Gjatë Luftës së Parë Botërore udhëhoqi luften e nacionalisteve kunder pushtuesve nazifashistë dhe paqen ndermjet shqiptarëve. Ishte organizatori kryesor i Kuvendit të Mukjes (3-4 gusht 1943) dhe i Marrëveshjes së Mukjes per një luftë të përbashkët kundër okupatorëve, në krah të Aleatëve të mëdhej Antifashistë. Pas prishjes së Marrëveshjes së Mukjes nga komunistët dhe emisarët jugosllavë, ai u përpoq të ndalte Luften civile (1943-1945) dhe u përball me terrorizmin komunist.

Emigroi nga Shqipëria pas pushtimit komunist te saj (nëntor 1944) për ta vazhduar luftën kundër regjimit komunist me mjete demoktatike me ndihmen e vendeve Perëndimore. Në emigracion organizoi qëndresën, por edhe edukimin e shkollimin emigrantëve politikë shqiptarë (në kampet Gramo, Santa Fara, Regio Emilia, etj) me konferencat, kurset, shkollën “Besnik Çano”, mësimin e gjuhëve të huaja dhe botimin e revistës”Flamuri”).

Ne vitin 1949 Mid’hat Frashëri në bashkepunim me Aleatët aglo-amerikanë themeloi ne Francë më 26 gusht 1949 Komitetin “Shqipëria e Lirë”, qeveria shqiptare ne emigracion. Qëllimi i Komitetit “Shqipëria e Lirë” ishte lirimi i Shqipërisënga diktarura komuniste dhe vendosja atje e një sistemi demokratiksipas modeleve më të përparuara perëndimore. Mid’hat Frashëri u zgjodh kryetar i komitetit dhe nga BBC në Londër shpalli programin e Komitetit, 6.09.1949. Komiteti Shqipëria e Lire” u vendos me seli në Nju York, ku nisi veprimtarinë.

Për fat të keq, vdiq paprirur më 3 tetor 1949. Vdekja e tij mbetet e dyshimtë, ndonëse u njoftua një atak kardiak. Mendohet se vdekja e M.Frasherit u shkaktua nga një ndërhyrje e Sigurimit Rus, nëpërmjet agjentit Kim Filbi, sipas vendit te qeverisë shqiptare për ta zhdukur Mid’hat Frashëtin (dok. arkivi i Ministrisë së Brendshme).

Vdekja e Mid’hat Frasherit ishte një humbje e madhe per Shqipërinë dhe kombin shqiptar, por edhe më gjerë. Ai ishte figura më e madhe e Kombit tonë, njëherësh edhe nje nga personalitetet më të shquar të Europës në atë kohë.

Instituti “Lumo Skendo”

Dr. Dritan Demiraj/

Data 24 Mars 1998 është dita që vulosi përfundimisht rrugën e rezistencës së armatosur në Kosovë.

Rrethimi i familjes së Gjeneralit Ramush Haradinaj nga forcat serbe nuk ishte thjesht një operacion ushtarak, por një akt i pastër terrorizmi, represioni ndaj një familjeje që simbolizonte qëndresën dhe dinjitetin kombëtar.

Sulmi ndaj shtëpisë së Haradinajve ishte një përpjekje për të frikësuar, për të thyer moralin dhe për të shuar frymën e lirisë që po rritej çdo ditë në Dukagjin dhe në gjithë Kosovën.

Por historia dëshmoi të kundërtën.

Ajo ditë nuk e dobësoi rezistencën, përkundrazi, e forcoi atë edhe me shume.

Sakrifica, qëndresa dhe vendosmëria e familjes Haradinaj u kthyen në simbol mobilizimi për mijëra shqiptarë që iu bashkuan luftës për liri.

Nga ai moment, lufta nuk ishte më vetëm një përballje lokale, por një kauzë gjithëkombëtare.

24 Marsi i vitit 1998 mbetet një kujtesë e fortë se liria nuk dhurohet – ajo fitohet me sakrificë, guxim dhe besim të palëkundur në të drejtën për të jetuar të lirë.

Lavdi heronjve te Kosoves Luan Haradinaj, Shkëlzen Haradinaj dhe Enver Haradinaj.

Lavdi të gjithë atyre që qëndruan dhe luftuan për Kosovën e lirë.

I paharruar kujtimi i tyre.

Mondi Rakaj/

Dje, në emër të Federatës Pan-shqiptare Vatra, zhvillova një takim me kandidatin për Senat në Shtetin e Michiganit, avokatin Renis Nushaj. Me Renisin diskutuam rreth Federatës Pan Shqiptare Vatra dhe degëve të saj nëpër shtetet e Amerikës dhe Kanada, por edhe për Vatrën në fillimet e saj. Avokat Nushaj ka zhvilluar një fushatë të shkëlqyer dhe frymëzuese në Michigan. Folëm për sfidat e fushatës në garën në shtetin e Michiganit. Renisi ishte kandidati që kishte arritur të mbledhë shumën më të madhe monetare deri tani në kampin demokrat.

I theksova z. Nushaj se është e domosdoshme që Shqiptarët të kenë përfaqësuesin e tyre në Shtetin e Michiganit, dhe jemi me fat që tani kemi 3 kandidatë që po garojnë në poste më të larta në shtetin e Michiganit: Suzana Shkreli për Secretary of State, Renis Nushaj për State Senate dhe Robert Lulgjuraj për US Congressman.

Është një fat i mirë që shqiptarët e Michiganit të mobilizohen masivisht dhe të votojnë kandidatët shqiptarë. Mbështetja e komunitetit shqiptar do të jetë përcaktuese për garat elektorale të bashkatdhetarëve tanë. Shqiptarët në politikën amerikane po forcojnë gjithnjë e më shumë pozitat dhe forcën e komunitetit në shoqërinë dhe institucionet amerikane. Suksesi shqiptar në Amerikë është sukses kombëtar.

Të nderuar vëllezër e motra të besimit Bektashi

Në emër të Federatës Pan-Shqiptare të Amerikës VATRA, të gazetës Dielli, të Kryesisë së Vatrës, Këshillit të Vatrës e të gjithë vatranëve ju uroj: Gëzuar nga zemra festën e begatë e të bekuar të Sulltan Novruzit. Dashuri, paqe, festë, gëzim, lumturi dhe bekime paçi kurdoherë në zemër, shpirt dhe familjet tuaja të nderuara e të bekuara. Perëndia i tejetlartë bekoftë, shenjtëroftë dhe shpërbleftë çdo përpjekje tuajën për të mirën e Atdheut dhe bashkatdhetarëve tanë kudo ku ndodhen.

Kjo festë e shenjtë uroj që të sjellë për ju të gjithë një lindje të re e të fuqishme shpirtërore, fat, sukses e begati familjare.

Gëzuar Sulltan Novruzin

Zoti ju bekoftë

Me gëzim dhe nderim

Kryetari i Vatrës

Dr. Elmi Berisha

Ndriçim Kulla/

Në historinë e qytetërimit europian, Rilindja Europiane nuk ishte thjesht një kthim te antikiteti, por një ringjallje e thellë e vetëdijes njerëzore, një çlirim i mendjes dhe një rivendosje e dinjitetit të individit në raport me botën. Brenda këtij universi të ri shpirtëror, ku latinishtja u bë gjuha e mendimit dhe arti një formë e lirisë, një vend të veçantë zë edhe kontributi i arbërorëve dhe arvanitasve, bij të një atdheu të humbur, por jo të harruar.

Ky shpirt arvanitas, i përndjekur nga historia dhe i shpërndarë në brigjet e Italisë, Greqisë dhe më gjerë, nuk u tret në harresë; përkundrazi, ai u sublimua në dije, në art dhe në filozofi. Në këtë mënyrë, mërgimi u kthye në një formë të veçantë të atdhedashurisë: një atdhe që nuk mbrohej më me shpatë, por me penë, me mendim dhe me krijim.

Në rrafshin e parë të kësaj pranie intelektuale qëndrojnë humanistët e shkencës dhe filozofisë, si Gjon Gazulli, një nga figurat më të hershme që lidhi traditën shqiptare me dijen perëndimore. Ai nuk ishte vetëm një dijetar i kohës së tij, por një dëshmi e gjallë se kultura arbërore kishte rrënjë të thella në universin europian të mendimit. Pas tij, figura si Nikollë Leonik Tomeu dhe nxënësi i tij Mihal Artioti vazhduan këtë traditë, duke e shndërruar dijen në një urë midis identitetit të tyre të humbur dhe botës së re që i kishte pranuar.

Në një tjetër dimension, ai i artit dhe letërsisë, shfaqen figura që jo vetëm u integruan në Rilindjen Europiane, por edhe e pasuruan atë. Poeti latin Mikel Maruli, me vargjet e tij, ringjalli frymën klasike duke i dhënë asaj një ton të brendshëm tragjik, një mall për një origjinë të humbur. Në skulpturë, Andrea Aleksi dëshmon për një ndjeshmëri estetike që i përkiste jo vetëm një shkolle artistike, por një kujtese kolektive që kërkonte të materializohej në gur. Ndërsa në pikturë, emra si Viktor Karpaçi dhe Mark Bazaiti përfaqësojnë një kulm të ndërthurjes së kulturave, ku origjina arbërore nuk shuhet, por shndërrohet në një dimension të heshtur të krijimit.

Por ajo që e bën këtë kontribut të veçantë nuk është vetëm prania e këtyre individëve në historinë e Rilindjes, por mënyra se si ata e përjetuan këtë epokë. Për ta, Rilindja nuk ishte vetëm një lëvizje intelektuale, por edhe një akt shpëtimi. Ata i përkisnin një bote që po zhdukej nën pushtimin osman, një bote që nuk mund të mbrohej më fizikisht. Kështu, ata zgjodhën një formë tjetër rezistence: ruajtjen e identitetit përmes universalizmit.

Latinishtja, gjuha në të cilën ata shkruan, nuk ishte një mohim i origjinës, por një strategji e mbijetesës kulturore. Duke shkruar në gjuhën e përbashkët të Europës, ata siguruan që zëri i tyre të dëgjohej, që kujtesa e tyre të mos mbetej e izoluar në një hapësirë të mbyllur. Në këtë kuptim, panteoni i humanistëve arbërorë në latinisht nuk është një humbje identiteti, por një zgjerim i tij, një hyrje dinjitoze në historinë e mendimit europian.

Ky fenomen duhet parë edhe në një plan më të gjerë. Arbërorët dhe arvanitasit nuk ishin thjesht pjesëmarrës në Rilindjen Europiane; ata ishin bartës të një përvoje historike të veçantë: përvojës së humbjes dhe të rikrijimit. Në një Europë që po kërkonte të ringjallte antikitetin, ata sillnin me vete një tragjedi moderne, atë të një atdheu të pushtuar. Dhe pikërisht kjo tragjedi i jepte thellësi kontributit të tyre.

Në këtë mënyrë, shpirti arvanitas shfaqet si një ndërthurje e dy forcave: e kujtesës dhe e krijimit. Ai nuk mbeti i ngujuar në nostalgji, por u shndërrua në një energji që prodhoi dije, art dhe mendim. Ky është paradoksi i tij më i madh: duke humbur tokën, ai fitoi një hapësirë më të gjerë, atë të kulturës europiane.

Prandaj, kur flasim për kontributin e shqiptarëve në Rilindjen Europiane, nuk duhet të kufizohemi vetëm në emra apo vepra. Duhet të kuptojmë frymën që i lëvizi ata: një përpjekje për të mos u zhdukur, për të mos u bërë hije në historinë e të tjerëve. Ata zgjodhën të bëhen pjesë e historisë universale, duke ruajtur në heshtje një identitet që nuk kërkonte zhurmë, por që jetonte në çdo vepër të tyre.