Nga Fadil Ferizi/
Jo në emrin tim!
Më 3 tetor 2026, në Lozanë u mbajt një protestë në mbështetje të çlirimtarëve Hashim Thaçi, Jakup Krasniqi, Kadri Veseli dhe Rexhep Selimi. Shqiptarë të brezave të ndryshëm u mblodhën në sheshin Place de la Riponne, përpara Palais de Rumine, për të kundërshtuar një vendim që e konsiderojnë të padrejtë.
Në protestë u brohorit «UÇK! UÇK! UÇK!». Në pankartat e pjesëmarrësve spikatën mesazhet «Jo në emrin tim!», «Drejtësi, jo politikë!» dhe «Liri çlirimtarëve!». Brohoritjet dhe pankartat shprehën solidaritetin me katër çlirimtarët dhe mbështetjen për luftën çlirimtare të Kosovës.
Mesazhi «Jo në emrin tim!» lidhej drejtpërdrejt me formulën me të cilën u shqiptua aktgjykimi: «Në emër të popullit të Kosovës». Përmes këtij slogani, protestuesit kundërshtuan që dënimi i katër çlirimtarëve të shqiptohej edhe në emrin e tyre. Ata janë pjesë e atij populli dhe, duke ngritur zërin në Lozanë, shprehën mospajtimin me një vendim që e konsiderojnë të padrejtë.
Kundërshtimi i protestuesve lidhej edhe me një shqetësim më të gjerë: përgjegjësia individuale nuk duhet të shndërrohet në njollë mbi UÇK-në dhe luftën çlirimtare të Kosovës. Pjesëmarrësit kundërshtuan atë që e shohin si cenim të historisë dhe sakrificës për liri përmes vendimit ndaj katër çlirimtarëve. Kërkesa për drejtësi lidhej kështu edhe me mbrojtjen e dinjitetit të një lufte që solli çlirimin e Kosovës.
UÇK-ja nuk mund të shkëputet nga rrethanat në të cilat lindi dhe veproi. Lufta në Kosovë u zhvillua përballë dhunës shtetërore serbe, dëbimeve dhe një katastrofe humanitare. Në mars të vitit 1999, NATO ndërhyri ushtarakisht për ta ndalur atë katastrofë. Ky kontekst nuk zëvendëson shqyrtimin e veprimeve individuale, por është i domosdoshëm për të kuptuar pse shqiptarët u ngritën në luftë dhe çfarë synonin të mbronin.
Karakteri çlirimtar i një lufte nuk e përjashton përgjegjësinë individuale. Çdo viktimë ka të drejtë për drejtësi. Por drejtësia kërkon që fajësia të provohet për secilin dhe që përgjegjësia të mos shtrihet mbi të gjithë ata që luftuan për liri. Të kërkosh drejtësi për çlirimtarët është të kërkosh prova të qëndrueshme, arsyetim të kontrollueshëm dhe një dallim të qartë ndërmjet krimit individual dhe luftës çlirimtare.
Pikërisht këtu qëndron pesha e protestës në Lozanë. Një tubim nuk vendos për fajësinë apo pafajësinë dhe nuk e zëvendëson rrugën juridike. Por ai e bën të dukshëm kundërshtimin qytetar. Autoriteti i një gjykate nuk e mbyll debatin për drejtësinë e vendimeve të saj dhe për pasojat që ato mund të kenë në shoqëri.
Për diasporën shqiptare, lidhja me Kosovën vazhdon të jetë përgjegjësi qytetare. Prania e disa brezave në këtë protestë tregoi se kujtesa e luftës vazhdon të ketë peshë edhe larg vendit ku ajo u zhvillua. Me brohoritjen «UÇK! UÇK! UÇK!» u shpreh mbështetja për luftën çlirimtare; me mesazhin «Jo në emrin tim!» u refuzua pajtimi me dënimin e katër çlirimtarëve në emër të popullit të Kosovës.
Lozana ngriti zërin. Kundër padrejtësisë. Në mbështetje të çlirimtarëve. Për dinjitetin e luftës për liri.
Jo në emrin tim!