Sokol Paja – Page 98 – Dielli

ISH PRESIDENTI NISHANI: QEVERIA SHQIPTARE PALIGJSHMËRI DHE AFERË KORRUPTIVE ME TEATRIN KOMBËTAR

May 17, 2020 by dgreca

Bujar Nishani, President i Republikës së Shqipërisë 2012 – 2017, rrëfen ekskluzivisht për gazetën Dielli, organ i Federatës Panshqiptare të Amerikës VATRA, New York, Shqipërinë në përballje me pandeminë botërore covid-19, intervistë dhënë gazetarit Sokol Paja.

SHQIPËRIA DHE VALA COVID-19

Situata e krijuar nga Covid-19 edhe në Shqipëri u paraqit serioze dhe e rrezikshme, ashtu si në çdo vend tjetër të botës. Për fat të keq kjo situatë u vështirësua dhe u rëndua akoma më shumë për qytetarët shqiptarë për shkak të një paaftësie të madhe të qeverisë aktuale dhe papërgjegjshmërisë së saj për të reaguar në përshtatje me rrethanat e Shqipërisë dhe në favor të interesit publik të qytetarëve. Tashmë mjekët seriozë, specialistë të vërtetë dhe me integritet qytetar po paraqesin prova mjekësore se virusi Covid-19 ka qarkulluar në Shqipëri që prej muajit Janar 2020. Kjo është tërësisht logjike duke patur parasysh që komunikimi fizik midis Shqipërisë dhe veriut të Italisë që ishte vatra më e madhe dhe më agresive e infeksionit, ka qenë me mijëra qytetarë çdo ditë në hyrje-dalje. Përkundër kësaj situate reagimi qeverisë ka qenë inekzistent deri në 10 mars kur duket se sëmundja mori përmasa të mëdha dhe qeveria për të mbuluar paaftësinë e saj dhe papërgjegjshmërinë e demonstruar ndërmori masa e veprime ekstreme ndaj qytetarëve shqiptarë duke dëmtuar rëndë jetën e tyre personale, liritë e tyre themelore dhe ekonominë familjare të shqiptarëve si dhe ekonominë e vendit në tërësi. Është normale që në situatë pandemie të tillë të merren masa të forta institucionale organizative, ligjore por edhe sociale e shoqërore. Për këtë arsye është paraparë edhe kjo situatë dhe veprimet përballë saj edhe në Kushtetutën e vendit edhe në legjislacionin përkatës. Filozofia, parimet, praktika dhe përballimi i saj ndërtohet mbi masat e jashtëzakonëshme shoqëruar me ndihmën dhe kompensimin social, ekonomik e shoqëror. Masa të tilla pothuajse munguan. Qeveria shqiptare u angazhua vetëm në izolimin ekstrem të qytetarë ve dhe pezullimin e çdo njësie dhe aktiviteti ekonomik. Testet e pakta dhe shumë të izoluara kanë pamundësuar orientimin dhe qasjen e duhur mjekësore ndaj këtij virusi dhe përhapjes së tij. Kjo do të na kushtojë shumë për një kohë të gjatë duke mos e ditur realisht se ku duhen marrë masat ekstreme dhe çfarë masash duhen marrë në vatrat e mundëshme të infeksionit. Për fat të keq kjo situatë e rrezikshme për jetën dhe shëndetin e popullit është tentuar të shfrytëzohet për politikë ditore partiake nga qeveria. Kjo është vërejtur edhe nga sulmet e saja ndaj opozitës dhe rolit e sjelljes konstruktive që opozita është përpjekur të ofrojë gjatë gjithë kësaj periudhe. Po përmend vetëm një fakt: Kryetari i opozitës në mënyrë të përsëritur ka kërkuar marrjen e masave të mbylljes së bisneseve të fasonerisë si terrene shumë të rrezikshme për përhapjen e virusit. Reagimi i qeverisë ka qenë tërësisht injorues ndaj këtij propozimi. Kjo vetëm për një arsye, pasi ai propozim vinte nga kryetari i opozitës. Sot rezulton se pikërisht këto bisnese dhe këto ambjente janë vatrat me infektimin më të madh dhe që vijojnë të përhapin virusin me agresivitet. Opozita nuk ka mekanizma ekzekutiv apo institucional që të ekzekutoj politikat dhe idetë e saja. Opozita përkundër sjelljes ekstreme të qeverisë është treguar e matur, konstruktive dhe e përgjegjëshme. Ka identifikuar problematikat reale, ka propozuar masa parandalimi për infektimin dhe masa ndihmëse për qytetarët, ka treguar rrugët institucionale dhe masat financiare të nevojshme. Për fat të keq qeveria i ka injoruar ato vetëm për faktin se ato qëndrime të përgjegjshme vinin nga opozita. Padyshim, që për mua Covid-19,është një kërcënim real dhe i drejtpërdrejtë i sigurisë kombëtare jo vetëm në Shqipëri por një kërcënim serioz i paqes dhe stabilitetit në mbarë botën. Mbetet për tu parë se cili do të jetë reagimi për ta përballuar këtë kërcënim.

RIKTHIMI I SHQIPËRISË NË NORMALITET

Për fat të keq Qeveria Shqiptare nuk ka asnjë plan afatmesëm apo afatgjatë, nuk ka një strategji për situatën. Ka ndërrmarë vetëm një hap thjesht represiv, të shtyjë deri në fund të muaji qershor gjendjen e masave të jashtëzakonshme. Po deklarohet hapja e pjeseshme e aktivitetit ekonomik por nuk ka asnjë masë reale dhe efektive të ndihmës financiare e ekonomike ndaj bisnesit të vogël e të mesëm. Degët kryesore të ekonomisë së vendit si bujqësia, turizmi apo transporti rrugor e detar nuk kanë asnjë plan ndihme, madje asnjë diskutim rreth tyre. Pra një kaos total që rrezikon ta zhysë vendin në një krizë të thellë ekonomike. Po të shohësh aspektin e fokusit ekonomik përgjatë kësaj pandemie dallon vetëm politikën e shpërndarjes së milionave nga buxheti i shtetit për një grup të vogël oligarkësh përmes të famshëmve PPP dhe disa pagesa qesharake, të përgjysmuara nga sa u premtua dhe për një grup të përzgjedhur qytetarësh.

SHTETI POLICOR DHE RAPORTI ME TË DREJTAT E NJERIUT

Liritë dhe të drejtat themelore të njeriut në keqpërdorim maksimal të rastit të pandemisë janë dhunuar rëndë në Shqipëri. Ky ishte një rast ku menjëherë u shfaqën reminishencat e sistemit monist ku Shqipëria vuajti për afro pesë dekada. Në Shqipëri qeveria shpalli formalisht “Gjendjen e Emergjencës për shkak të Fatkeqësisë Natyrore” por realisht implementoi masa të “Gjendjes së Jashtëzakonëshme” që parashikohen në Kushtetutën tonë vetëm në rastet e shpalljes së luftës. Ka patur masa ekstreme të kufizimit të lëvizjes së qytetarëve, kufizim të aktivitetit të mediave, mbyllje ekstreme të ekonomisë private dhe nga ana tjetër është shfrytëzuar kjo situatë për prokurime sekrete për materiale krejt ordinere, ndërsa ndihma sociale e ajo ekonomike ka qenë pothuajse inekzistente. Shumë e rëndë ishte dalja nga kazermat dhe patrullimi në rrugët e kryeqytetit të forcave të blinduara e me armatim të rëndë të ushtrisë . Ky ishte një akt në shkelje të rëndë të Kushtetutës e ligjeve të vendit e për më tepër ndodhi në një vend anëtar të NATO-s. Ka një problem shumë të rëndë ligjor me këto masa në Shqipëri. Sipas Kushtetutës tonë dhe ligjeve relevante vetëm Këshilli i Ministrave ka të drejtën e nxjerrjes së akteve normative me fuqinë e ligjit. Shumë prej masave ekstreme të kufizimit të veprimtarisë së qytetarëve dhe medias janë urdhëruar ose me akte administrative të ministrave (çka nuk e kanë fuqinë e ligjit) ose nga statuse në facebook e Kryeministrit. Kjo situatë është skandaloze dhe mund ta quash pothuajse një sjellje diktatoriale e shekullit 21.

QEVERIA, TEATRI KOMBËTAR DHE LIGJSHMËRIA

Tashmë në Shqipëri nuk mund të flitet më për ligjishmëri apo kushtetutshmëri. Në Shqipëri ka rënë tërësisht mekanizmi i balancimit të pushteteve dhe kontrollit mbi to. Kemi një parlament monist, për herë të parë që nga vendosja e pluralizmit në Shqipëri, Gjykata Kushtetuese dhe Gjykata e Lartë nuk ekzistojnë prej tre vitesh, sistemi i drejtësisë penale është i kapur politikisht dhe me emërtesa antikushtetuese e antiligjore pikërisht për të qënë i kapur politikisht. Pra në Shqipëri sot ka një sistem anarkik ku përditshmëria e jetës rrjedh formalisht për shkak eksistence por pa rregulla, pa ligje, pa kode, pa garancira, pa mbrojtje, pa kontroll. Edhe rasti i sjelljes së qeverisë ndaj Teatrit Kombëtar zhvillohet në këto rrethana. Në gjykimin tim është një aferë e madhe korruptive ku janë përfshirë grupe kriminale të pastrimit të parave të drogës përmes përdorimit të pushtetit politik i cili është tërësisht nën influencën e krimit të organizuar. Ky bashkëpunim midis pushtetit politik dhe krimit të organizuar është provuar përmes disa rregjistrimeve audio të bëra publike prej shtypit gjerman.

SHQIPËRIA DHE KOLAPSI I DREJTËSISË

Shqipëria nga pikpamja ligjore dhe institucionale është futur në një rreth vicioz i cili nuk ka zgjidhje përpos një terreni të ri politik. Imagjinoni nëse në SHBA do të ishte shkrirë Gjykata Supreme prej tre vitesh dhe nëse Senati gjithashtu nuk do të funksiononte prej tre vitesh. Imagjinoni nëse në SHBA gjyqtarët dhe prokuroret do të ishin në frikën se qeveria do të urdhëronte shkarkimin e tyre nga detyra? Shqiptarët kërkuan dhe mbështetën fuqishëm një reformë në sistemin e drejtësisë çka ishte një nevojë e madhe në Shqipëri. Por vullneti qytetar u tradhëtua dhe sistemi i drejtësisë nga një sistem me probleme, me një grup gjyqtarësh e prokurorësh të korruptuar brenda tij, sot është asgjësuar totalisht dhe kontrollohet politikish në mënyrë absolute nga një njeri i vetëm që është Kryeministri vendit i cili përpos të tjerave ka problem të rënda me botën e krimit të organizuar. Në këtë situatë ne kemi një shtet në prag të asgjesimit të plotë në Shqipëri. Kjo që po ju them nuk është një shfrim politik nën emocione partizane por një realitet që mund të konfirmohet nga çdo gjykim normal e i pavarur human. Por unë jam i bindur se populli shqiptar nuk do ta lejojë këtë asgjësim të shtetit të tyre çka do të kishte pasoja të rënda edhe përtej kufijve të Shqipërisë.

MESAZHI I PRESIDENTIT NISHANI PËR LEXUESIT E DIELLIT, VATRËN DHE DIASPORËN NË USA

Ne jemi me fat që kemi një diasporë të tillë sot në SHBA. Historikisht diaspora shqiptare në SHBA ka qenë një bekim për kombin shqiptar. Për fat të keq neve në Shqipëri nuk jemi qasur e adresuar siç duhet tek kjo diasporë. Ajo ka potenciale të jashtëzakonëshme intelektuale, profesionale, ekonomike-financiare. Mund të flas shumë për këtë çështje por më mirë ta përmbledh me një fjali. Ne jemi në borxh të madh tek kjo diasporë. Unë shpresoj dhe besoj se përfaqësues të saj do të jenë në të ardhmen e afërt pjesë e menaxhimit të punëve në Shqipëri. Ju faleminderit.

SHQIPTARËT NË SUEDI DHE BETEJA E SHTETIT SKANDINAV NDAJ COVID-19

May 16, 2020 by dgreca

Doktor Refet Nura, specialist i mjeksisë së përgjithshme në qendrën shëndetësore Vårdcentralen Kristinehman dhe specialist i sëmundjeve të brendshme/internist në spitalin Lasaretet i Karlskogam Suedi, rrëfen ekskluzivisht për gazetën Dielli, New York, Suedinë në betejën me Covid-19, intervistë dhënë gazetarit Sokol Paja./

SITUATA ME COVID-19 NË SUEDI

Suedia që nga fillimi i pandemisë së Corona virusit është përcaktuar për një mënyrë më të moderuar, më liberale për tu përballur me këtë të keqe. Suedia ka ndërmarrë masa dhe aktivitete të cilat në masë të madhe ndryshojnë nga shtetet tjera dhe pak a shum është unike. Suedia ishte e veçantë për dhënien e këshillave dhe rekomandimeve dhe informimit të popullsisë në mënyrë profesionale nga ekspertet dhe epidemiologet që në fakt u prijnë edhe të tjerëve ekspert nga fushat e kujdesit shëndetësor primar dhe sekondar, infektolog, imunolog, anestesiolog etj por assesi për masa ndëshkuese, penalizuese, dënuese etj. Ndërkohë që shumica e shteteve tjera u përcaktuan për marrjen e masave nga qendra duke shkuar nga jashtë, Suedia veproi nga e kundërta. I shtrëngoi dhe ndërmori masa nga jashtë për në brendësi dhe varësisht nga intensiteti i të infektuarve dhe rritjes së numrit të të prekurve nga virusi i balancoi masat konform kapacitetit që kishte në mënyrë që të mos kishte një eksplodim i të të infektuarve dhe të të sëmurëve dhe që të mos kishte mundësi të përballej në mënyrën konform standardeve që mbretërojnë në shtetin suedez. Balancimi u arrit shumë shpejt dhe edhe përkundër përgatitjeve që bëri për hapjen edhe të spitaleve “fushore”, të improvizuara thuaja se edhe nuk kishte nëvojë të domosdoshme për hapjen e tyre.

SHËNDETËSIA, ARSIMI, EKONOMIA, POLITIKA SUEDEZE

Ekspertet shëndetësorë që ishin në vijën e parë dhe që kishin mbrapa tyre edhe politikanet e tyre, u përqendruan kryesisht në disa shtylla që në fakt janë edhe jetike për funksionimin e shtetit në tërësi. Së pari u fokusuan në shëndetësi, në parandalimin e përhapjen e infeksionit tek kategoritë e rrezikuara, tek të moshuarit dhe tek ata që kanë disa sëmundje përcjellëse, në radhë të parë te të sëmuret me Diabet, Hypertension, Obezitet, sëmundje kancerogjene apo sëmundje me imunitet të dobët. Në këtë pike, mbase duket se nuk ka arritur që të parandalojë përhapjen e virusit sepse me mjaft shpëjtësi u përhap në institucionet që përkujdesen për të moshuarit. Kjo ishte me pasoja për shumë të moshuar që fatkeqësisht përfunduan edhe me vdekje. Fokusimi tjetër ishte ruajtja dhe balancimi i ekonomisë. Një ekonomi e dobësuar do të ishte me pasoja jo vetëm tani por edhe në të ardhmen. Prandaj ekonomia, bizneset e ndryshme reduktuan punën në disa sektore dhe prodhimtaria ka vazhduar edhe pse në shumë raste me ritëm më të ngadalësuar. Pastaj fokusimi tjetër ishte edhe në politikë. Si një demokraci mjaft e konsoliduar në shtetin suedez është po aq e rëndësishme edhe ruajtja edhe kultivimi i mirëbesimit në relacionin shtet – qeveri – popull. Si gjithmonë marrja e vendimeve të përkushtuara për të mirën e popullit dhe jo për shfrytëzimin e situatës dhe forcimit të pushtetit për shkak të gjëndjes, që për hir të vërtetes, për shkak të menaxhimit të mirë të situatës, partitë në pushtet kanë rritë besueshmërinë më shumë se 10 %, gjithnjë sipas sondazheve. Transparencë dhe llogaridhënie, është motoja e tyre. Mos aplikimi dhe imponimi i masave të rrepta dhe mos cënimi i të drejtave qytetare janë jetike për sistemin politik në Suedi. Fokusimi në arsim është edhe një strategji që shteti me shumë sukses arriti që të mos e defunksionalizojë duke mos i mbyllur shkollat e nivelit të ulët dhe çerdhet dërisa ato në nivel të gjimnazit dhe në universitete i mbylli duke mundësuar aplikimin e mësimit Online.

MASAT E MARRA NGA SHTETI SUEDEZ

Masat e marra nga shteti suedez të cilat populli i respekton me fanatizëm por edhe me solidaritet janë: higjena personale por edhe kolektive, mbajtja e distancës fizike/sociale, shmangja e grumbullimit në vend dhe hapsira të caktuara të më shumë se 50 personave, ndalimi i vizitave të të sëmurëve në spitale nga të afërmit e tyre, ndalimi po ashtu i vizitës së të afërmve në shtëpitë e të moshuarve. Përdorimi i barrierave, mjetëve mbrojtëse gjatë punës me të moshuarit. Rekomandimet që të moshuarit të ju shmangën lëvizjeve të panevojshme në qytet qoftë edhe për të blerë ushqime por që me mekanizma të organizuar qoftë edhe nga vullnetarët të ju ndihmohet për të blerë dhe pajisur me gjërat që atyre ju nevojiten. Pra masat pak a shumë janë si më lart por ka edhe specifikime të tjera. Informacione para dyqaneve, restoranteve, transportit publik, ambienteve publike se si njerëzit të sillen konformë gjëndjes që mbretëron duke ju kërkuar edhe ndjesë për situateën e krijuar. Në rrugë apo ambiente publike shum rrallë mund të shohësh dikë që ka mask apo dorashka.

SHQIPTARËT NË SUEDI

Situata e shqiptarëve me aq sa kam informata nuk ndryshon nga grupet tjera në përgjithësi, përjashtuar këtu pjestarë të disa migrantëve nga shtetet e Afrikës të cilët në përgjithësi janë më të goditurit. Bashkëkombësit tanë janë më të përqendruar në qytete të mëdhaja si Göteborg, Malmö dhe Stockholm dhe numri i të infektuarve është më i madh në këto qytete edhe për shkak të dendësisë së popullsisë. Gjithsesi mendoj se Suedia e ka menaxhuar situatën mjaft mirë. Kishte periudha të ndryshme kohore gjatë pandemisë kur Epidemiologu shtetëror mbi të cilin peshon thuaja barra kryesore e përgjegjësisë, ju nënshtrua një presioni të lartë si brenda shtetit po ashtu edhe nga jashtë sepse Suedia po e bënte një menaxhim të situatës krejt ndryshe nga shtetet tjera. Ky presion megjithatë është përballuar dhe tejkaluar dhe tani në këtë drejtim situata është më e qetë sepse në vazhdimësi vijnë vlerësime pozitive nga institucione të shumta relevante nga shtete të ndryshme që gjithnjë e më shumë po e pëlqejnë “modelin” suedez, model ky që ka për qëllim të ashtuquajturin “imunizimi i tufës”. Në fakt ky epidemiolog e kishte udhëheq luftën kundër SARS/ EBOLA virusit në Afrikë për shumë vite më parë.

SITUATA AKTUALE, KURBA E VIRUSIT

Tani që po shkruajmë numri i të verifikuarve që janë prekur nga Corona virusi është 27272 , i atyre që po trajtohen në spitale është 1765 ndërsa i të vdekurve është 3313. Po them i të verifikuarve sepse ka shumë më shumë të prekur nga viroza por që nuk ju bëhen testimi. Testohen për momentin ata të cilët janë të ndikuar nga viroza dhe do të trajtohen/mjekohen në spital dhe kryesisht, në kohën e fundit edhe i personelit që punon me të moshuarit. Ndërkaq numri i të vdekurve është 3313 dhe nga ky numër rreth 90% janë mbi moshën 70 vjeçarë ndërsa 70% mbi moshën 80 vjeçare. Në ndërkohë që edhe shumica kanë ndonjë sëmundje tjetër shoqëruese apo edhe një numër mjaft i konsideruar i të vdekurve kanë qenë në fazën terminale të jetës së tyre. Nuk ka të vdekur nën moshën 20 vjeçare dhe mes moshës 20-29 vjeç kanë vdekur 7 pacientë. Pandemia sipas raporteve të fundit ka një trend të rënjës edhe të të infektuarve por edhe të të vdekurve. Mobilizimi ekziston që edhe po që se pandemia zgjat shteti është i përgatitur sepse edhe siç po shprehen ekspertët pakëz me shaka po thon se jemi të përgatitur për maraton dhe jo vetëm për një ”sprint”. Kur arrijmë në përfundim të kemi edhe energji për të vazhduar më tutje. Për rihapjen Suedisë nuk i duhet shumë sepse edhe nuk është që ka mbyll shumë aktivitete. Akoma janë të rezervuar për këtë. Bashkëkombësve tanë në USA dhe lexuesve të gazetës Dielli u rekomandoj: veproni me kokë të ftohtë, zemër të nxehtë dhe duar të pastra/ dezinfektuara gjithnjë me shumë kujdes dhe me solidaritet për njëri-tjetrin.

SUKSESI GJERMAN NË LUFTËN NDAJ COVID-19 DHE SHQIPTARËT NË BERLIN

May 15, 2020 by dgreca

Doktor Ardian Mustafai së bashku me bashkëshorten e tij mjeke Margarita Dalipi-Mustafai rrëfejnë Berlinin ekskluzivisht për gazetën Dielli, New York, intervistë dhënë gazetarit Sokol Paja/

COVID-19 NË GJERMANI DHE PASOJAT

Gjermania në Eurozonë ishte shteti më i suksesshëm në luftën ndaj pandemisë që ka paralizuar globin. Edhe pse shteti gjerman shërben si model shumë efikas në luftimin e kësaj sëmundje, prapë se prapë pasojat janë ndjerë në të gjitha fushat e jetës. Pandeminë Globale të quajtur COVID-19 të shkaktuar nga SARS-CoV-2, pritet ta pasojnë një sërë ndikimesh dhe luhatjesh si shëndetësore, njerëzore, ekonomike, e shoqërore në përgjithësi. Asgjë sdo jetë si më parë. Dëmi në ekonomi, ngadalësimi në zhvillimin e sipërmarrjeve dhe kryesorja humbjet në jetët njerëzore kanë sjellë një shqetësim jo të vogël te popullsia vëndase. Për shkak të menaxhimit të shkëlqyer të krizës që shpërtheu nga pandemia globale, ndërhyrjes së shpejtë të institucioneve, efikasitetit të sistemit shëndetësor dhe planit të masave, bëri që Gjermania edhe pse me numrin më të madh të banorëve krahasuar me shtetet tjera të Bashkimit Evropian, e kaloi me suksese këtë sfidë, bazuar nga numri i të infektuarve si dhe numri i atyre që përfunduan letalisht. Ky sukses u garantua nga fakti se Qeveria gjermane, Ministria e Shëndetësisë së Gjermanisë në koordinim me Institutet e varësisë, filluan testimet masive të popullatës, për detektimin e hershëm të personave që mund të ishin prekur nga pandemia globale. Situata aktuale përsa i përket numrit të të shëruarve spontanisht është në rritje e sipër, duke marrë parasysh se ende nuk ka vaksinë për të kuruar Covid-19. Një tjetër tregues shpresëdhënës në lidhje me të ardhmen pozitive është fakti se numri i të infektuarve nuk ka shënuar rritje të madhe. Sipas rekomandimeve më tëfundit nga autoritet shëndetësore, prej muajit Maj 2020, kemi lehtësime në qarkullimin hekurudhor, atij të transportit publik, hapjen e shumë lokaleve dhe hotelerive të ndryshme, shkollave e çerdheve për fëmije, mbajtjen e manifestimeve të ndryshme, normal në numër të konsiderueshëm të njerëzve. Por ajo që duhet theksuar mbi të gjitha është detyrimi për mbajtjen e maskave në të gjithë Landet e Gjermanisë.

INSTITUCIONET SHTETËRORE NË LUFTË NDAJ COVID-19

Përsa i përket masave të marra nga shteti gjerman për luftimin e COVID 19, qeveria Gjermane në bashkëpunim me institutionet mjekësore të varësisë, që në fillim të janarit të vitit 2020 ka ndërmarrë aktivitete të ndryshme për parandalimin e përhapjes së SARS-CoV2. Institucionet sensibilizuan popullatën nëpërmjet rekomandimeve të dala nga Institutet Virologjike, si Robert-Koch – Institutit me seli në Berlin, po ashtu edhe të tjerëve në vend, duke mbajtur distancën prej 2 metra nga njëri-tjetri, mos dhënien e duarve gjatë përshëndetjeve, mos lejimin e mbajtjes të asnjë lloj manifestimi sportiv, kulturore, social, përdorimin e domosdoshëm të maskave në fytyrë, pastrimin e shpeshtë të duarve, testimi i numrit të madh të popullatës, etj.

SHQIPTARËT NË GJERMANI

Bashkatdhetarët shqiptarë në Gjermani kanë qenë shumë pak të prekur dhe fatmirësisht pa pasoja në jetë të humbura. Nga strategjia e suksesshme e qeverisë dhe nga ndërgjegjsimi i shpejtë bëri që shqiptarët të shpëtojnë paqë. Përsa i përket numrit të të infektuarve shqiptarë në Gjermani, në bazë të të dhënave nga ana e grupeve të punës të Shoqatës së Mjekëve Shqiptarë në Gjermani në të gjitha Landet e Gjermanisë, rezulton të jetë shumë i vogël. Në lidhje me këtë, Shoqata e Mjekëve Shqiptarë në Gjermani u vu në dispozicion për çdo lloj informate apo njoftimi nga ana e mjekësve që t’i shërbejë popullatës shqiptare në Gjermani si udhërrëfyes, në rast infektimi, si ndihmesë se ku ata të orientohen dhe drejtohen për të ndjekur më pas hapat mjekësorë. Përsa sa i përket sferave të tjera, normal që shumë shqiptarë që shërbejnë në Gastronomi e Hotelieri janë të goditur nga kjo murtajë. Ne jemi shpresëplotë se me këto lehtësime të lëvizjeve të njerëzve e rikthimit në jetën normale në Gjermani, do fillojnë të frymojnë lirshëm edhe shqiptarët që jetojnë e punojnë në Gjermani. Hapja e shtetit do ndikojë pozitivisht si ekonomikisht dhe psikologjikisht për qytetarët e kyçyr nga pandemia globale.

TREGUESIT NË VAZHDIM TË COVID-19 NË GJERMANI

Shifrat që vijnë nga Gjermania janë gjithnjë e në përmirësim çka japin shumë shpresë në ecurinë pozitive të luftës së suksesshme ndaj pandemisë botërore Covid-19. Kurba e të infektuarve ka ndryshueshmëri në varësi të ditës dhe javës. Gjersa në fillim të vitit shkalla e infektueshmërisë rritej, ku një person i infektuar mund të infektonte 10 të shëndoshë, pra shkalla1, me kalimin e kohës, shënoi ulje nga 0.6 – 0.7. Parashikimet për shkallën e infektueshmërisë për momentin është vështirë të parashikojmë, pasi në dallim nga dita në ditë, por ajo që pritet të shihet në vazhdim është numri i të shëruarve spontan, gjë që ka shënuar rritje të lartë. Me shpresë që pas këtyre lehtësimeve të kohëve të fundit në lëvizje të njerëzve, dhe hapjen e lokaleve dhe lejimin e manifestimeve të ndryshme, nuk do kemi valë të dytë të infektimit, kjo do na pamundësonte të vlerësonim pasojat e mundshme. Në lidhje me jetët e humbura të qytetarëve gjermanë ndër shkaqet kryesore tëvdekjeve në moshat e thyera kanë qenë shkaqe duke filluar nga ato kardiovaskulare, pulmologjike, diabetike, kanceroze, immunitet të dobët, këta janë më të prekur, ku fatkeqësisht një pjesë pëfundon në ventilimn mekanik me Intubacion, dhe si rrjedhojë përfundojnë letalisht. Kujdesi duhet të jetë jashtëzakonisht i lartë perderisa nuk kemi ende vaksinën në disponim, nuk do mund të themi se kemi arritur sukses në parandalimin apo shërimin e COVID-19, sepse në çdo çast mundet që SARS-CoV2 të infektojë dhe të kthehet në ditët më të këqija të shpërthimit të pandemisë. Përfundimi i një epidemie nga çasti i infektimit çka do të thotë 28 ditë nga i infektuari i fundit si i testuar negativ. Deri tek ky moment magjik, besoj do na nevojitet një kohë e gjatë. Në këtë betejë sa institucionale sa shëndetësore sa njerëzore nevojitet bashkëpunim dhe kujdes i të gjitha hallkave pasi një zinxhir i vetëm nuk mund të bëjë asgjë në luftë me ketë virus agresiv.

MESAZHI PËR LEXUESIT E DIELLIT DHE DIASPORËN NË SHBA

Nëpërmjet kësaj interviste dua të përshëndes lexuesit e Diellit, komunitetin shqiptar në USA dhe veçanarisht federatën panshqiptare Vatra si një federatë mbarë shqiptare me një rol të jashtëzakonshëm në ruajtjen e identitetit kombëtar, gjuhës, traditës e kulturës dhe promovimin e çdo shqiptari të suksesshëm. Vatra është model i organizimit dhe funskionimit të diasporës shqiptare. Për të gjithë komunitetin shqiptar në USA unë do t’ju bëja thirrje qëtë kenë kujdes të shtuar në këtë betejë të egër me virusin vdekjeprurës. Lexuesve të gazetës Dielli do ju rekomandoja që ruajtja e distancës prej 2 metra të jetë e panegociueshme, të bëhet shpesh larja e duarve, të mos përshendesim me duar, mbajtja e maskave nëpër qytet dhe në hapsirat publike. Sipas të gjitha të dhënave të Instituteve Virologjike deri tek Vaksina do nevojitet të paktën edhe 1 vit kohë, deri atëherë infeksioni nëçdo kohëështë i mundshëm. Prandaj ti përmbahemi regullave të lartë përmendura. Virusin do ta mundim të gjithë bashkë me punë, kujdes mjekësor, distancim social dhe higjienë personale.

KUSH JANË MJEKËT BASHKËSHORTË ARDIAN MUSTAFAI DHE MARGARITA DALIPI-MUSTAFAI

Dr.med.Ardian Mustafai është nga Tetova e Republikës së Maqedonisë së Veriut, jeton dhe punon me vite në Gjermani si mjek Internist-Kardiologji si dhe në Mjekimin Intensiv me Reanimacion në Klinikën Universitare Ruppiner Kliniken në periferi të Berlinit, si dhe njëherësh është Nënkryetar i parë i Shoqatës së Mjekëve Shqiptarë në Gjermani. Dr.med. Margarita Dalipi-Mustafai është nga Struga e Republikës së Maqedonisë së Veriut, jeton e punon me vite në Gjermani si mjeke Internist-Nefrologji, si dhe në mjekimin Intensiv me Reanimacion në Klinikën Universitare Ruppiner Kliniken në periferi të Berlinit. Puna e mjekut Ardian Mustafai në diagnostikën Klinike në Kardiologji konsiston në trajtimin e sëmundjeve Kardiovaskulare nëpërmjet Diagnostikës së Ultrazërit të Zemrës, Ultrazërit Transezofageal, Stress-Ultrazërit të Zemrës, Ultrazërit me mjetë Kontrast, Ergometrisë, Kontrollimin e Pacemaker, si dhe Kateterizimit të zemrës si Diagnostikë. Në mjekimin Intensiv kryesisht mjekët bashkëshortë merren me ventilimet mekanike, Intubimet endotraheale dhe Reanimacionet. Puna e doktor Ardianit në Klinikën e Nefrologjisë ka të bëjë kryesisht me Dializimin, Hemofiltracionet, Plazmaferezen, Immunofiltracionet, Biopsisë e Veshkave, si dhe Ultrazërin e Veshkave. Doktor Ardian Mustafai është anëtar i shoqatës së kardiologëve të Gjermanisë. Të dy bashkëshortët janë pjesëmarrës në shumë Konferenca e Kongrese të ndryshme vendore e ndërkombëtare në fushën e mjekësisë.

SI U GJUNJËZUA BELGJIKA NGA COVID-19

May 14, 2020 by dgreca

Intervistë ekskluzive për gazetën Dielli në New York e doktor Ramadan Jasharit, kardiokirurg në Bruksel, Belgjikë, dhënë gazetarit Sokol Paja./

Kardiokirurg Ramadan Jashari Drejtor i European Homogeraft Bank (EHB) në Bruksel ka skanuar situatën e pandemisë botërore Covid-19 në shtetin e Belgjikës. Megjithë faktin se Belgjika ka një sistem shëndetsor shumë të sofistikuar sipas doktor Jasharit, si numri i të prekurve, ashtu edhe numri i viktimave, janë shumë të larta. Belgjika radhitet ndër vendet me morbiditet dhe mortalitet më të lartë në Botë. Kategoritë më të ekspozuar ndaj sëmundjes sipas doktor Ramadan Jasharit ishin personat me: sëmundje pulmonare kronike (bronkit kronik, astme bronkiale), sëmundje kardio-vaskulare kronike dhe rastet me dëmtim të zemrës, pacientët me dëmtim të veshkave dhe mëlçisë, ata me diabete të rëndë dhe personat me kancer apo ata me imunitet të suprimuar.

BELGJIKA E PUSHTUAR NGA COVID-19

Pandemia COVID-19 ka prekur shumë rëndë vendin ku unë jetoj dhe punoj. Deri sot janë prekur nga COVID-19 më shumë se 52.011 persona, që është numër i madh për një popullatë prej 11.500.000 banorësh). 8.521 kanë humbuur jetën gjatë kësaj periudhe. Është interesant se mbi 50% e të prekurve si dhe të viktimave nga COVID-19 ishin persona që jetonin në senoiri (qëndra për banim dhe përkujdesje) dhe në moshë të thyer (mbi 70 vjeç). Megjithë faktin se Belgjika ka nje sistem shëndetsor shumë të sofistikuar (qëndra të mjaftueshme hospitalore me reparte intensive moderne dhe me mjaft aparatura dhe personel), si numri i të prekurve, ashtu edhe numri i viktimave, janë shumë të larta. Belgjika radhitet ndër vendet me morbiditet dhe mortalitet më të lartë në Botë (pas Italisë, Spanjës, Britanisë së Madhe, Francës). Të gjitha kategorite moshore ishin të prekura, me një dominim diku 50% të kategorive mbi moshën 70 vjeçare. Pastaj, kategoritë më fragjile ndaj sëmundjes ishin personat me morbiditet të njohur kronik si: sëmundje pulmonare kronike (bronkit kronik, astme bronkiale), sëmundje kardio-vaskulare kronike dhe rastet me dështim të zemrës, pacientët me dështim të veshkeve dhe mëlçisë, ata me diabete të rëndë dhe personat me kancer apo ata me imunitet të suprimuar.

MASAT QË MORI QEVERIA BELGE

Prej fillimit të pandemisë, Belgjika u organizua në atë mënyrë që ndau qarkullimin e pacientëve COVID-19 nga ata me sëmundje tjera. Pra, Klinikat kishin dy shsrbime urgjente dhe dy lloj shërbimesh të pacientëve të hospitalizuar. Numri më i madh i shtretërve u vu në dispozicion të pandemisë. Gjatë tërë periudhës së pandemisë (edhe në këtë moment) vetëm diku rreth 55-60% të kapaciteteve hospitalore u okupuan me pacientë COVID-19. Nuk pati mungesë të respiratoreve e as të stafit medikal. Megjithatë, një numër i madh i personelit medikal dhe paramedikal ishte i prekur nga virusi (gjatë përkujdesjes për pacientet). Në Belgjikë ekziston një numër i madh i seniorive (qëndra për banim dhe përkujdesje për persona të moshuar). Me gjithë faktin se masat restrictive për lëvizje u implementuan shpejt dhe në mënyrë strikte, virusi depërtoi edhe këtu. Me një shpejtësi marremendëse përfshiu një numër të madhe të këtyre personave, që rezultoi me një numër shumë të madh viktimash në këto seniori. Nga numri i përgjithshëm i viktimave në vend (8521), 4041 janë nga këto qëndra, të tjerët kan vdekur në Klinika dhe në shtëpitë e tyre. Mirëpo, nga të gjitha rastet e vdekjeve në senioritë, vetem 20% janë të konfirmuar me teste e 80% janë raste “të mundshme” COVID-19. Pra, shifrat duhen marrë jo si raste absolutisht COVID-19 të konfirmuara. Një ndër shkaqet e munshme për numrat kaq të lartë të prekurve në Belgjike është se numri i personave të testuar ka qenë relativisht i vogël gjatë disa javëve të para, derisa pandemia nuk peëfshiu senioritë. Prej datës 7 prill është krijuar “Platforma Nacionale” COVID-19, kur fillon të rritet numri i testeve (prej diku 5.000 testeve në ditë deri në fund të Marsit kalon 20.000 teste në ditën nga data 7 prill). Mbi dy të tretat e testeve bëhen në seniori, e 1/3 nëpër Klinika. Një numër i madh i pacientëve me siptoma të lehta (pa indikacion për hospitalizim) janë kthyer në shtëpi me kusht që të “vetizolohen” dhe të marrin antiinflamatorë. Shumë prej tyre janë shëruar pa ndonjë konsekuence të rëndë. Disa të tjerë kanë patur evolucion jo të favorshëm dhe janë kthyer në Klinika për hospitalizim.

SHQIPTARËT NË BELGJIKË

Komuniteti shqiptar në Belgjikë numëron diku rreth 85.000-90.000 banorë, të cilët janë të integruar në bashkëjetesën belge. Kjo do të thotë se ata kanë mbulesë për kujdesin shëndetësor, spitalet, trajtimin medikal etj. Në këtë mënyrë është e vështirë të dihet se sa persona nga komuniteti shqiptar kanë qenë të prekur dhe sa kanë qenë viktima të COVID-19. Nga kontaktet e mia me komunitetin, kam kuptuar për 4 raste, nga të cilët me tragjikja ishte vdekja e një gruaje rreth 60 vjeçare, e cila kishte patur hemoragji cerebrale dhe ishte pranuar në Klinikë në gjendje komatoze. Ky ishte edhe shkaku i vdekjes së saj. Megjithatë, i kishin bërë testin dhe kishte rezultuar pozitiv. Pra, ky rast dëshmon se, po të kishte më shumë teste, ndoshta numrat e të prekurve do ishin më të lartë se sa duken në këtë moment. Duhet theksuar se edhe një numër i madh i personelit mjeksor ka qënë i prekur nga pandemia, që ka patur ndikim në vështirësitë rreth organizimit të punës nëpër repartet COVID-19 dhe ato të tjerat (jo-COVID-19). Në Kliniken tonë rreth 20 mjekë dhe mbi 35 persona të tjerë (infemirë, personel ndihmës) ishin të prekur dhe të detyruar të largohen (përkohesisht) nga detyra, megjithë të gjitha masat mbrojtëse gjatë punës. Në Belgjikë kanë qenë të hospitalizuar nëpër të gjitha Klinikat e vendit 16.061 pacientë me COVID-19 deri më sot. Mirepo, më shumë se 13.201 janë liruar nga Klinikat si të shëruar. Në këtë moment më shumë se 2.555 vende në Klinika janë të okupuara me pacientë COVID-19, nga të cilët më shumë se 508 gjenden në Kujdesin Intensiv.

PERSONAT E RREZIKUAR DHE TRAJTIMI I TYRE

Sa i përket trajtimit, varet nga gjëndja e pacientit, është dashur të adaptohet edhe trajtimi. Pacientët e rëndë me vështirësi serioze respiratore, u trajtuan me ventilim artficiac, që do të thotë se duhen intubuar dhe duhet të mbahen në respirator gjateë disa ditësh deri disa jave. Të tjerët, trajtohen me terapi jo-specifike, si antinflamatore dhe dilataore bronkial. Natyrisht, me suport vitaminiash dhe ushqim kalorik. Ndërsa, sa i përket trajtimit specifik antiviral, deri në këtë moment nuk ka medikament të konfirmluar kundër Coronavirusit. Janë dhënë antimalarikët (Hydroxyxchloroquin, Chloroquin sulphate) si dhe antiviralet, si Remdesivir, i cili është sjellë në treg në kohën e epidemisë së Ebola-s në Kongo në 2018 dhe i cili kishte dhënë rezultate kontradiktore. Megjithatë, në fillim të pandemisë, disa qendra në Vuhan kishin përdorur Remdesivirin. Ekzistojnë disa publikimie me rezultate kontradiktore nga ajo priudhë. Megjithatë, në Belgjike Remdesivir konsiderohet si medikamente më i pranueshem dhe më efikas. Në Belgjikë këto ishin medikamentet principale. Deri në këtë moment nuk ka vaksine të testuar, edhe pse në Univesitetin e Leuven-it thuhet se vaksina është e gatshme. Por, akoma duhet testuar, gjë që do nevojiten edhe disa muaje derisa ajo të jetë e aksesueshme për tërë popullatën belge.

KUSH ËSHTË DOKTOR RAMADAN JASHARI

Kardiokirurg Ramadan Jashari – MD, FETCS, është Drejtor i European Homogeraft Bank (EHB) nga viti 2007 e në vazhdim. Aktiviteti kryesor i kësaj qëndre është evaluimi dhe përgatitja e valvulave kardiale dhe i vazove të gjakut për ti transplantuar nga dhuruesit te pacientët. Në këtë pozicion doktor Jashari punon që prej vitit 1997 dhe prej 2007 e udhëheq këtë Institucion. Aktiviteti bëhet jo vetëm në Belgjikë, por në shumë vende të Europës. Doktor Jashari është anëtar nderi i Asociacionit Europian të Bankave të Indeve dhe qeliva me origjinë nga njeriu (EATCB), ku ka qenë anëtar i Bordit 2007-2012 dhe President nga 2012 deri më 2015. Doktor Jashari është anëtar i këshillit botues si dhe “peer revewer” i revistës ndërkombëtare shkencore «Cell and Tissue Banking». Doktor Ramadan Jashari ka një aktivitet të ngjeshur kerkimor- shkencor, të cilin e ka zhvilluar si kirurg në Belgjikë e pastaj si kërkues shkëncor në Bankën Europiane të Homograftit. Ka prezantuar mbi 120 komunikime shkencore dhe mbi 20 posterë dhe ka botuar 56 artikuj shkencore në revista ndërkombëtare.

DR. LIVIA QOSE-SHQIPTARËT NË TURQI DHE BETEJA E SHTETIT TURK NDAJ COVID-19

May 13, 2020 by dgreca

Livia Qose mjeke në Ankara, Turqi, rrëfen ekskluzivisht për gazetën Dielli, New York, Turqinë në betejën me Covid-19, intervistë dhënë gazetarit Sokol Paja

Livia Qose mjeke në kryeqytetin turk Ankara, deklaron se “në shtetin turk ka me qindra mijëra shqiptarë që jetojnë aty, pa përmendur ata me origjinë shqiptare, dhe sidomos studentët. Ata duken më të ndikuarit, pasi universitetet dhe shkollat e mbyllën sezonin e pranverës. Para tre javësh ishin fluturimet e fundit të cilët kthyen në Shqipëri, të gjithë qytetarët e mbetur në Turqi, të cilët sigurisht u karantinuan për dy javë atje. Të tjerë shqiptarë që punojnë në Turqi, nuk kanë lëvizur, por kanë zgjedhur të vazhdojnë jetën e tyre këtu, duke ndjekur edhe masat që qeveria turke ka ndërmarë dhe publikon çdo ditë. Deri më tani, nuk rezulton asnjë shqiptar viktimë e COVID-19 në Turqi” sqaron mjekja Livia Qose për Diellin e Vatrës, New York.

SITUATA E COVID-19 NË TURQI

Tashmë kryefjala e këtyre ditëve, madje muajve të fundit, në të gjithë globin është COVID-19. Si e gjithë bota, edhe Turqia gjendet ende duke luftuar. Sigurisht nuk mund të jetë sfida e njëjtë me epidemitë e thjeshta të gripeve sezonale, sepse kemi të bëjmë me një virus që përhapet shumë shpejt, duke patur një spektër shumë të gjërë të sëmundjes, duke filluar nga një grip i thjeshtë e deri në një infeksion të gradës së fundit që mund të të marrë edhe jetën. Fatkeqësisht, akoma nuk është zbuluar vaksina apo qoftë edhe një kurë e sigurtë. Deri më tani në Turqi janë bërë mbi një milion teste tek qytetarët, nga të cilat 138.657 janë raste pozitivë dhe përsëri nga të cilët, mbi 90 mijë janë shëruar. Një lajm i mirë është se numri i viktimave ka ardhur duke u ulur nga dita në ditë, por për fat të keq kemi humbur rreth 3786 pacientë. Deri më tani nuk rezulton asnjë shqiptar viktimë e COVID-19 në Turqi.

MASAT E MARRA NGA QEVERIA DHE RIHAPJA E TURQISË

Përsa i përket masave që janë marë, lajmërimet për mbrojtjen dhe parandalimin e përhapjes së virusit ndodhen kudo në Turqi në forma të ndryshme, duke i bërë njerëzit më të ndërgjegjshëm. Lëvizja e lirë nuk është kufizuar gjatë ditëve të javës (veç personave nën 20 dhe mbi 65 vjeç), ndërkohë që në fundjavë ndalohet çdo lloj lëvizjeje (duke përjashtuar këtu punojësit e shërbimit shëndetsor dhe të bizneseve esenciale me leje pune). Qytetet nuk komunikojnë me njëri-tjetrin. Të gjitha linjat, qoftë tokësore, apo ajrore janë ndalur dhe njerëzit nuk mund të udhëtojnë. Lirimi i parë i masave ndodhi në 11 maj, të hënën, kur qendrat tregtare dhe ato estetike u rihapen pas gati dy muajsh të mbyllur. Gjithashtu, e diela, 10 maj, ishte edhe dita e parë që të moshuarit mbi 65 vjeç dolën jashtë karantanimit për katër orë, pas 50 ditësh të izoluar. Masa e rradhës që do të largohet mendohet të jetë hapja e fluturimeve, fillimisht brenda vendit në fund të majit (në fillim do të hapen 60% e tyre) dhe më pas ato jashtë në fillim të qershorit. Turqia është një destinacion shumë i frekuentuar nga turistët dhe pritet të ketë një fluks lëvizjeje drejt hoteleve bregdetare pas shpalljes së lëvizjes së lirë. Ndaj masat për sezonin e ri veror kanë filluar të merren, duke përfshirë edukimin e punonjësve të sektorit turistik në lidhje me pandeminë, dezinfektimin e plazheve dhe ambienteve të përbashkëta, si dhe distancimi social; 1,5 metra largësi midis tavolinave dhe 60 cm karriget nga njëra-tjetra. Gjithashtu, është bërë publik edhe lajmi për riphapjen e Grand Bazaar-it 500 vjeçar në Stamboll, i cili tërheq mesatarisht 300.000 turistë në ditë. Pazari i Madh do të rihapet në 1 qershor. Më tej nuk e dimë si do të procedohet, sa do zgjasin apo cilat do të jenë hapat e rradhës, por është e sigurt se pa patur një kurë definitive apo një vaksinë, njerëzit duhet të vazhdojnë të jenë të kujdesshëm. Për momentin në çdo market apo farmaci të Turqisë nuk lejohet hyrja pa maska (ndërkohë shteti turk vazhdon të dërgojë në adresat e shtëpive të qytetarëve maska falas). Përsa i përket nënshtetasve turq të mbetur në ShBA për shkak të pandemisë dhe anullimit të fluturimeve, Turkish Airlines do të kryejë fluturime nga New York dhe Chicago më 15 maj, Houston në 16 maj dhe Miami në datën 17 maj. Personat të cilët janë diagnostifikuar me Covid-19, nuk do të pranohen në avion. Ndërkohë pasagjët e tjerë do qëndrojnë 14 ditë në karantinë në Turqi. Përsa i përket kurbës së të infektuarve, rastet aktive kanë rënë ndjeshëm, ndërkohë që ajo e pacientëve të shëruar është rritur me gati 60% (sipas të dhënave të publikuara nga Qendra Kërkimore John Hopkins në ShBA).

SPITALET ME POLIKLINIKA TË VEÇANTA

Në hyrje të spitaleve është vendosur një zonë triazhi për të filtruar pacientët. Ata të cilët shfaqin shenja klinike që ngjajnë me Coronavirusin, drejtohen në poliklinikën e COVID-19. Çdo spital ka krijuar një poliklinikë të veçantë vetëm për pacientët e pandemisë. Të gjithë mjekët, qoftë specializantë apo të përgjithshëm, po punojnë pa u lodhur, me orare të zgjatura. Procedurat e mëtejshme për rastet pozitive, duke u bazuar edhe në gjendjen shëndetsore të pacientit (loë, moderate and high risk), vazhdohen në bazë të protokolleve të Organizatës Botërore të Shëndetësisë, si edhe Ministrisë së Shëndetësisë në Turqi. Personave të cilët janë stabil dhe pa komplikacione (shenjat vitale janë brenda limitit normal) u kërkohet të vetizolohen për dy javë. Persona të tjerë të cilët shfaqin shenja klinike, si kollë, temperaturë e lartë, dispne (vështirësi në frymëmarje), në historikun e tyre kanë patur kontakt me një person pozitiv ndaj coronavirusit, u bëhet testi (PCR). Janë 114 laboratorë diagnostifikues për COVID-19 në të gjithë Turqinë. Në momentin që testi rezulton pozitiv pacienti pyetet për personat që ka qenë në kontakt në 2 javët e fundit. Secili nga këta persona kontaktohet për të bërë testin (apo për t’u informuar ndaj vetëkarantinimit nëse nuk shfaqin shenja klinike shqetësuese).

MESAZHI PËR LEXUESIT E GAZETËS DIELLI

Mesa duket jemi në përfundim të kësaj vale të gjatë dhe të lodhshme të virusit të ri, por kjo nuk do të thotë se rreziku është larguar. Virusi vazhdon të endet dhe duket se shtëpia është akoma vendi më i sigurt. Kurbat tregojnë ulje dhe kjo për shkak të izolimit të suksesshëm. Nuk duhet të tregohemi të pakujdesshëm, sado fort të besojmë në imunitetin e trupit tonë. Duhet të vazhdojmë të mendojmë për gjyshërit tanë, për personat me imunitet të dobësuar për shkak të sëmundjeve kronike (DM, HT, sëmundjet kardiovaskulare, kanser etj). Distancimi duhet mbajtur ende, pavarësisht masave të liruara. Nuk kemi të bëjmë me një mikroorganizëm të vështirë për t’u vrarë, mjafton një dezinfektant me bazë alkooli dhe një sapun i thjeshtë. Ndaj duhet të shfrytëzojmë çdo informacion që mjekësia ka gjetur për virusin, për ta kthyer në avantazhin tonë. Por veç kujdesit fizik, që jam e bindur është mësuar përmendsh, për shkak të vëmendjes globale që i është kushtuar, dua të ndalem edhe tek ai mendor. Tashmë në emergjencë, janë shtuar rastet e pacientëve me atak të panikut, për shkak të stresit. Nuk është aspak e thjeshtë, kemi të bëjmë me një rast të jashtëzakonshëm, i ndryshëm nga çdo herë tjetër, por ajo që duhet të na qetësojë është mendimi se në shtëpi jemi të sigurt. Shtëpia ka qenë puna, restoranti, kafeneja, hoteli, pushimi, biblioteka dhe më tepër se fatkeqësi, e gjitha kjo duhet të konsiderohet si një frymëzim për të bërë atë që kishim harruar të bënim, kur ishim shumë të zënë për të kapur metronë, për të arritur oraret, shkollën, punën, zyrën, takimet. Ndaj le të shfrytëzohet kjo periudhë për të marë frymë, për t’iu gëzuar jetës dhe për të rivlerësuar gjërat e vogla që na japin një mendje dhe shpirt të shëndoshë. Dhe shëndeti i trupit do të ndjekë.