• Home
  • Politics
  • Opinion
  • Culture
  • Sports
  • Economy
  • Interview
  • Reporting
  • Community
  • Vatra

Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

PORTRETIZIM KARAKTERËSH KOHORE

August 20, 2014 by dgreca

Shkruan: Avdi Ibrahimi/
Kujtesa nga veprimet intelektuale nuk më tradhtoi kurrë, kjo më bëri të mundshme njëkohësisht më dha mundësin të krahasoj aty për aty sjelljet dhe veprimet që bënin në kohë ilegaliteti në vitët e shkuara kur gjysma e atdheu ndodhej i pushtuar nga sllavët e jugut, kështu jetova këtë kohë të rrezikshme të shoqërisë sonë shqiptare, që shumë rrallë mbajta shënime duke i ruajtur në vetvete, pa shënime të veçanta e mjete që ndihmojnë kujtesën e jetës në ilegalitet me shokët e shoqët që ishin përfshi vullnetarisht në rrugën e lirisë për t`i larguar sllavët e jugut nga trojet shqiptare. Por mbajta disa shënime të veçanta në kohë lufte të UÇK-së, ato fije të veçanta të qindra e mijëra fateve të luftëtarëve të lirisë dhe popullit tone që po përjetonte një dhunë e terror të paparë nga serbo-malazezët-maqedonasit e mercenarët e tyre shqipfolës. E natyrisht që kjo nuk ishte fare e lehtë edhe të veproje me armë në dorë kundër okupatorit e në anën tjetër të shkruash ngjarje të vërteta që ndodhnin asokohe. Ky stërmundim me pushkë e laps për atdhe, ky përpunim krijues që jepte rezultate, që i vënë në lëvizje parreshtur me mija njerëz e që përhapej në miliona të tjerë se liria e ka çmimin e madh, këtë punë e bëja pa ndihmës dhe tërë ato letra që kam shkruar për vite me radhë, janë të shkruara nga dora ime, pa kërkuar as ndihmën më të vogël nga të tjerët, por të gjitha shkrimet i kam quar deri në fund duke u dhënë formën punimeve të mia krijuese. Vetëm nga sfera krijuese nga një jetë e zakonshme kuptova thellësisht elementin djallëzor, në dukje normale zbulova një jetë të papërsëritshme e të pakrahasueshme ashtu si te Rubensi e Onore De Balzaku, krijimtari të stuhishme eksploroja pandalshëm duke mos ndjerë as edhe njëherë ndonjë shqetësim nervor, kështu vura në pah, tejpamësinë e tërë anomalive të shpirtit, si në kohë veprimi në ilegalitet të plotë, po ashtu edhe në kohë të luftës çlirimtare. Kjo dukuri e të metave tona njerëzore u bë si motiv i pikpamjeve të mia aq kritikuese sa ishte e është edhe në vijimsi një rrugë e rrëshqitëshme me plot rreziqe.
Por, në asnjë mënyrë nuk u përula asesssi nuk u shqetësova nga shpifjet e shpifarakët e ndyrë, nga e përditshmja e zakonshme, që mendonin të çekuilibronin punën time intelektuale e krijuese letrare, kurrënjë dobsi nuk ka mundur të më detyroj ta lë punën time intelektuale e krijuese letrare, i mbyllja plagët e rënda shpirtërore nga shpifësi që vret, në këtë kontekst rigjeja duke mos lejuar vetës asnjë rënie shpirtërore, por përkundrazi rigjeja gjallërinë e mëparshme. Nuk e ndajë assesi shëndetin nga frymarrja e ajrit të pastër të natyrës që aq shumë e dua, vazhdimisht përpiqem të mos e ndaj qëndrimin e zgjuar nga puna e përditshme, e natyrisht nuk e ndaj, e nuk mund ta ndaj assesi as krijimtarin realiste nga përditshmëri e jetës, kamë gjithnji parasysh vazhdimsinë e jetës pavarësisht tendosjet e punës së lodhshme intelektuale gjatë ditës dhe deri natën vonë. Edhe pse kamë gjumë të mjaftueshëm, por të plotë, në çdo mëngjes më ripërtin një energji mrekullisht normale të mendjës së kthjellët.

Me ata njerëz që pata fatin të bashkëpunoja në ideale të përbashkëta kombëtare më njohin si të shoqërueshëm e më qëndrim të butë njerëzor, por në koncepte politike të atdhedashurisë jam i pamëshirshëm, që në asnjë rast nuk mund të ma hedhe askush në asnjë mënyrë, nuk pranoj mashtrimin, gënjeshtrën, dyshimin pa argumente faktike, e kam hedhur qysh moti nga zemra e errësirës, që më kohë i pres rrugën çdo dredhie duke iu kundërvënë me kohë, e në këtë rast nuk i lejoj vetës të sillem si soditës, por vë para së gjithash kritikën e pamëshirshme e konstruktive. Në këtë kontekst pranoj edhe kritikën e sinqertë që nuk ka prapavi me motive politike shpifëse e dyshuese pa u bazuar në fakte e argumente të mirëfillta.
Për mua është e kotë gjith ajo përpjekje e kundërshtive të ndryshon formën time të krijimtarisë, që të më bëjë të zbusë ashpërsinë apo papajtueshmërinë, që ky vullnet krijues kërkon gjithnji qëndrime të qarta dhe të sinqerta, mua më tundon vetëm e vërteta. Çdo gjë e turbullt e hamendur e thash e themeve rrenacake, si në raportët e marëdhënieve shoqërore personale midis njerëzish aq edhe në ato dritëhije intelektuale të madhërishme mbarënjerëzore, që jetojnë në iluzione, nuk do të preferoja ngutjen, por do të veja në pah dukurit me një mendje mprehtësi të dritës drejtpërsëdrejti. Kur kam raste që nuk e kuptoj aty për aty ndonjë gjë, nuk mbështes atë pikpamje nga cilidoqoftë, atë që nuk e kuptoj nga thellësia e vetëvetës, vështir e kam që ta pranoj dike të ma qartësoj pa e njohur sinqeritetin e tij. Mendja kështu ma thotë të jamë i papajteshëm, edhe pse ka raste kur jam i detyruar ashtu i vetëm të jam kundër armiqëve, qofshin ata me dhjetra here më të shumtë në numër, shpalos me sinqeritet duke argumentuar me gjuhën e fakteve çdo kundërshti që nuk ka një qëllim të mire ndaj së vërtetës. Natyra më ka bërë të tillë të pamëshirshëm edhe ndaj vetës kur nuk kam të drejtë, jam stërvitur disi të mos besoj aq mendjelehtësisht gjërat e pa verifikuara dhe të pa argumentuara, kjo gjë më jepë vazhdimisht të zbuloj me kohë çdo mashtrim të errët të pavetëdijes, kështu përpiqem të nxjerrë në dritë prapa çdo pohimi një rrëfim dhe atë ta shprehë me sinqeritetin më të madh, në çdo të vërtetë thellohem nga syçeltësia të përhapë atë të vërtetë duke zbatuar në radhë të pare një kontroll logjik nga vetja, duke ecur me hap të matur, për të fituar siguri, për ta çfaqur mendimin haptazi, ky karakter është i lidhur me natyrën time, mendimi im rrjedh mbase jo edhe aq nga qëndrimi i vullnetshëm, por vetëtin disi vetvetishëm, nga ajo mënyra ndryshe e të parit të gjërave që po jetojmë, përgjithsimet e parakohshme të publikimit krijues për mua krejt natyrshëm do të ishte një kundërsens i së vërtetës. Ky mendim kritik i imi shpesh here më ka bërë të harroj çfarë kan menduar të tjerët për të njetën çështje mbi sinqeritetin e njeriut, kjo për mua nuk është asfarë kokëfortësie, por kam mendimin tim të patundur se është vetëm një domosdoshmëri e pashmangshme në të parit e gjërave në kontekst të drejtë që të jam vetvetja e një kujtese përsiatëse nga ajo që ka shkuar.

Prizren 20 Gusht 2014

Filed Under: Opinion Tagged With: KARAKTERËSH KOHORE, PORTRETIZIM

Ukraina bllokon 14 kanale ruse të televizonit

August 20, 2014 by dgreca

Nga XHAVIT ÇITAKU/
Ukraina ka bllokuar 14 kanale ruse të televizionit që transemetonin program nëpërmjet të rrjetit kabllor të këtij shteti, duke përfshirë edhe kanalin ” Rusia sot”. Kanalet televizive ruse janë duke u kritikuar dhe akuzuar nga autoritet ukrainase se po transmetojnë dhe po propagandojnë ” luftë dhe dhunë”, shkruan Anton Gersjenko nga Ministria e Punëve të Brendshme në faqën e saj të Facebook-ut. Sidomos lajmet e transmetuara po luajnë një rol të madh e shumë negativ në luftën propagandistike në konfliktin e filluar kohë më parë, i nxitur dhe i ndihmuar nga Rusia. Ky hap i ndërmarrë kundër këtyre mjeteve elektronike të informimit sigurisht se do t’i ” godet” popullsinë ruse- folëse, që jeton në Ukrainën Lindore, e cila me nxitjen që po bën regjimi i Putinit kanë kapur edhe armët në dorë për t’u ” ndarë” nga Ukraina me qëllim të bashkimit me Rusinë.
” Si shtet sovran e i pavarur mund dhe duhet ta mbrojmë Ukrainën në tërësinë e saj tokësore nga agresioni rus që qëllimisht po nxitë urrejtje e grindje midis qytetarëve të shtetit tonë” ka shkruar në fund Gerasjenko, transmetojnë mejtet e huaja të informimit

Filed Under: Kronike Tagged With: ruse të televizonit, Ukraina bllokon 14 kanale, Xhavit Citaku

DIASPORA SHQIPTARE NË SHBA REAGON ASHPËR NDAJ BURGOSJES SË VEPRIMTARIT NAIM PRELVUKAJ

August 20, 2014 by dgreca

Diaspora Shqiptare në SHBA reagon ashpër ndaj burgosjes së veprimtarit Naim Prelvukaj. Shoqatat tona dhe Diaspora denojnë burgosjen arbitrare të veprimtarit të palodhshëm, zt. Naim Prelvukaj. Akuzat që i bëhen zt. Prelvukaj janë tendencioze, antidemokratike dhe cenojnë rëndë të drejtën elementare, shprehjen e mendimit të lirë.
Ne, në Diasporë, me vëmendje dhe shqetësim kemi përcjellur ndodhitë në fshatin shqiptar Martinaj të Plavë-Gucisë.
Ne. po ashtu me vëmendje. kemi përcjellur edhe rezistencën paqësore të banorëve të këtij fshati në veçanti të zt. Naim Prelvukaj.
Ne e konsiderojmë se e drejta e të shprehurit të moskënaqësisë qytetare është e drejtë bazë e një shteti apo shoqërie demokratike.
Shteti i Malit të Zi dhe aparati shtetëror duhet që urgjentisht të lirojë Naim Prelvukajn, sepse mbajtja e tijë prapa grilave është akt antidemokratik, akt i cili do të thellojë edhe ma shumë ndarjen dhe mobesimin e plotë në të drejtën e të qënit qytetar i lirë në trojet tona etnike.
Shoqatat tona ragojnë dhe do të ngrehim zërin e protestës ndaj nëpërkëmbjes dhe përbuzjeve sisitematike të të drejtave të shqiptarëve nën Malin e Zi.
Diaspora është e vendosur që të jetë ambasador dhe zë i fuqishëm i bashkëkombasve tanë në SHBA.
Ne alarmohemi dhe me indinjatë pranojmë informacione të këtilla të arrestimeve politike të veprimtarëve tanë, arrestime që synim kanë disiplinimin e dhunshëm të atyre që ngrehin zërin e arsyes, zërin e të drejtave të bashkëvendasve të vet.

Shoqatat:
Fondacioni ‘’Plave Guci’’-New York
Shoqata Atdhetare ‘’Malesia e Madhe’’-Detroit
Shoqata Atdhetare’’ Ana e Malit’’-New York
Fondacioni ‘’Ded Gjon Luli’’-New York
Fondacioni ‘’Dom Simon Filipaj’’-New York
Fondacioni Humanitar ‘’Malesia’’-New York
Shoqata Atdhetare ‘’Kraja’’-New York
Shoqata Atdhetare ‘’Ulqini ‘’-Chicago

New York, Detroit, Chicago
20 Gusht 2014

Fondacioni Plavë Guci
P. O . Box 670923 Van Cott Station
Bronx NY 10467
914-439-5798

Filed Under: Komunitet Tagged With: diaspora shqiptare, Naim prelvukaj, NË SHBA REAGON ASHPËR NDAJ BURGOSJES SË VEPRIMTARIT

Torturuesit e kampit të interrnimeve në Rumani, i dorëzohen drejtësisë për krime dhe gjenocid

August 20, 2014 by dgreca

*Shqipëria, që kaloi diktaturën më të egër kur do e bëjë një diçka të tillë?/
*Metodat e torturës ishin përdorur tek të burgosurit politik në Rumani : Ion Ficioru ish komandant i kolonive të punës në periudhën 1960-1963 në Periprava doli para gjyqit./
Nga BEQIR SINA, New Yrok/
BUKURESHT ROMANI: Ndërkohë, që në vendet ish kampit në Europën jug-lindore vazhdon gjykimi i presekutorve të regjimeve komuniste, në Shqipëri, për fat të keq, ende nuk është bërë, qoftë edhe një gjyqë për krimet gjatë sundimit gjysmë shekullorë të komunizmit.
Madje, për ironi të kohës, jo vetëm që nuk ka ndonjë gjykim për rastet të tilla, por edhe Ministri i Drejtësisë, sot në qeverinë e “Rilindjes”, është një nga ish Prokurorët, që ka dënuar më shumë se 100 të burgosur politik. Kurse, Ministri i Jashtëm – është i biri i njërit prej eksponentëve më famëkeq të ish Ministrisë së Brendeshme, së bashku me Ministrin e Brendeshem – tani nipi i njërit prej eksponentëve të Sigurimit të Shtetit dhe ish Ministrisë së Punëve të Brendshme.
Pra, të dilte në gjyq ashtu si po dalin sot në Rumani, e cila ësht e vetme të ish kampit që egzekutoi kryetarin e saj së bashku me gruan – në rrëzimin e pushtetit në vitin 1999. Ndërkohë, që në Shqipëri, Ramiz Alia dhe Nexhmije Hoxha me kastën e tyre u dënuan me gjykime “qesharake” për “kafe dhe shpenzime qejfi” në atë kohë.
Dje , ka qenë një gjykatë në Bukuresht , e cila ka nisur qysh të hënën gjyqin ndaj Ion Ficioru, ish- komandant i një kampi pune gjatë periudhës së komunizmit, që akuzohet për krime kundër njerëzimit.
Ky ish oficer i Sicuritatit, me gradën kolonel me detyrën komandat kampi në vitet 61-63′ thuhet se ka qenë një tjetër torturues, dhe përgjegjës për vdekjen e 103 të burgosurve politikë, gjatë regjimit komunist,
Ai i është dorëzuar drejtësisë, në bazë të fakteve të nxjerra nga Instituti për Hetimin e Krimeve të Komunizmit dhe Memori në Diasporën rumune, njoftoi të hënën Prokurori i Përgjithshëm i Rumanisë, i cili ka autorizuar organet kompentente të arrestoin ish, Kolonelin në pension Ion Ficioru, me akuzën se ka përdorur metodat e torturës, tek të burgosurit politik, në Rumani .
Në aktë-akuzë, thuhet se më shumë se 103 të burgosur politikë, kanë vdekur, gjatë asaj kohe vetëm në kampin në Periprava, i cili, ka qenë një prej kampeve më famë keqe të Rumanisë
Ai së bashku me ish komandatin e Burgut në Sarat për komandimin që i ka bërë burgut, ku ishte e burgosur elita e Rumanisë, 87 vjeçarin Alexander Visinescu, është i akuzuar tashmë për gjenocid.
Koloneli në pension Ion Ficioru – i cili tani është 85 vjeç, dhe jeton në një qytet ku ka blerë dhe ka bërë pronë të tij disa pallate, është në mesin e 35 ish kuadrove të Ministrisë së Punëve të Brendeshme dhe Sikuritatit që shërbyen në atë kohë në burgjet politike Sighet, Jilava Ramnicu Sarat, Pitesti dhe Aiud Periprava, e cila thuhet se ishte një nga “thertore njerëzore”, e cila pati asgjësuar njërën prej elitave politike, ushtarake dhe kulturore midis dy luftërave në Rumani.
Simbas, shtypit rumun të 35 ish kuadrot e lart të policisë, janë shpallur si torturuesit e të Burgosurve politik, nga Instituti i Hetimeve të Krimeve të Komunizmit dhe Memori në Diasporën rumune (IICCMER) që hapi procedurat e hetimeve, të krimeve dhe abuzimeve në burgjet komuniste.
Ashtu si në rastin e Visinescu, studiuesit e këtyre krimeve, thonë se faktet IICCMER, vijnë në dritën e së vërtetës, në kuadër të hetimeve që janë bër gjatë këtyre dy dekadave, të fundit, ndaj krimit dhe gjenocidit, të përdorur në kohën e sundimit komunist, në burgjet poliitike dhe kampet e interrnimit në Rumani.
Megjithëse, kanë kaluar më shumë se 50 vite që nga vdekja e të burgosurve, por sipas ligjit rumun, nuk ka afat kohor për të hetuar krimet e rënda, ish – komandanti i kampit të punës për të interrnuarit politik në Periprava – Rumani, John Joseph Ficioru, akuzohet se ka duke abuzuar me detyrën dhunë ndaj të burgosurëve politikë, që ata t’i nënshtroheshin kushteve të ekzistencës ose trajtimit të egër deri në shkatërrimin e tyre fizik dhe mendor.
Akuza ndaj tij është se kolonel Ficioru, në atë kohë, ka tejkaluar veprimet juridike – duke iu hequr të burgosurve dhe mohuar kujdesin mjekësor, mungesën e ilaçeve për të ofruar ndihmën e duhur, deri në degradimin shëndetësore të të burgosurve nga mungesa e ushqimit, mungesa e ngrohjes, dënimeve diskrecionale dhe abuzimit, kushteve çnjerëzore të burgjeve, keqtrajtimin, rrahjeve dhe të veprimeve të dhunshme të tjera.
Këtë fakt e pranoi edhe Prokurori i Gjykatës së Lartë të Kasacionit dhe Drejtësisë, shkruan shtypi rumun, i cili theksonë se” simbas regjistrimit të denoncuar nga hetimet e Institutit për Hetimin e Krimeve të Komunizmit dhe Memori në Diasporën rumune, nisë gjykimi kundër Ion Ficioru, ish-komandant i kampeve të punës në Periprava i akuzuar për tortura dhe gjenocid ndaj të burgosurve politikë”.
Koloneli në pension Ion Ficioru, është konsideruar si një nga oficerëve të burgje politike të regjimit komunist, nga më të këqijtë, shrkuajn gazetat e Bukureshtit, duke shtuar se Ficioru, ai ishte i “tmerrshmi” që solli frikën në mesin e të burgosurve.
Koloneli Ion Ficioru (me gradën Major, kur ai ishte komandant në Periprava) ka mbetur në kujtesën e të burgosurve si një kafshë e egër me fytyrë – njeriu thonë, ish të burgosurit, sot. Në kohën e tij të burgosurit nuk kishin “të drejtë as me pa diellin dhe ajrim nuk kishin.”
Ai rrezikon 15 vite burg, nëse gjendet fajtor.

Biografia e Ioan Ficioru

I lindur më 4 prill 1928, në fshatin Cucerdea Qarkut. Mures, Ion Ficioru erdhi nga një familje, e mesme e ndjekëse e besimit Baptist fetare. Ai u bashkua me Partinë Komuniste në pranverën e vitit 1946, duke punuar në Zyrën e Qarkut në Tarnava .
Në tetor 1946, John Ficioru ishte martuar me pëlqimin e organit të partisë, me Mary Calutiu babai i të cilës ishte një prift Baptist (Dumitru Calutiu).
Ai ishte sekretar i termocentraleve celular në PCR / PRM në Târnaveni (mars 1947-Shtator 1948) dhe instruktor në Departamentin e problemeve organizative organizative të partisë qarkut Tarnava Little (dhjetor 1948-Qershor 1949).
Në tetor të vitit 1949, ajo u përfshi në ushtri ( Aviacionit Regjimenti 2 Craiova).
Në janar 1950, Ficioru u rekrutuar në Ministrinë e Brendshme, me referenca të mira politike nga eprorët e tij, dhe të Qarkut

Filed Under: Analiza Tagged With: Beqir Sina, drejtësisë, e dhe gjenocid, i dorëzohen, për krim, Torturuesit e kampit të interrnimeve në Rumani

Faleminderit Tiranë !

August 20, 2014 by dgreca

(90-vjetori i Kongresit Arsimor të Tiranës, gusht 1924)/
Nga Engjell Zerdelia/
Ne Foto: Delegatët e Kongresit Arsimor të Tiranës ( gusht 1924 ), në mes Bajram Curri/
Pas fitores së Revolucionit Demokratiko-Borgjez të Qershorit të udhëhequr nga kryeministri Theofan Stilian Noli në vitin 1924 u pa e arsyeshme që të thirrej një kongres tjetër për arsimin, por ndryshe nga praktika e ndjekur deri tash ajo u pri nga vetë mësimdhënësit. Nisma fillon me arsimtarët e Normales së Elbasanit; A.Xhuvani, A.Gashi, S. Harri, A. Duhanxhiu, I. Xhaja, Sh. Arra, K. Ljarja, K. Ylli, S. Sejdini, S. Paparisto, H. Zeka e të tjerë dhe gjen mbështetje të plotë edhe tek arsimtarët e Tiranës; Shadije Bogdo, Jonuz Blakaçori, Jani Minga, Ruhi Zeko, Mehmet Vokshi, Jorgji Pano, Jozef Fekeçi, Ramazan Jarani e të tjerë. Arsimtarët çohen në këmbë me emëruesin e përbashkët: Shqypnia, nëpër shkollë, pret dritë. Lajmërohen organet kopetente me shumë korrektësi.
Kongresi Arsimor i Tiranës
Ministrisë së Arsimit dhe Punëve të Brendëshme/Tiranë
Këtu bashkangjitur kemi nderin t’ju paraqesim kopjen e deklaratës për mbledhjen e një kongresi arsimor në Tiranë, më 12 gusht; duke qenë se qëllimi i kongresit është zhvillimi i arsimit kombëtar dhe me anë të këtij, lehtësimi i barrës së rëndë që ka qeveria e sotme për zbatimin e parimeve të saj demokratike, lutemi të na jepni leje për çeljen e kongresit në fjalë dhe ndihmën morale të Qeverisë.
Sekretari M. Vokshi Kryetari i Komisionit Nismëtar J. K. Minga
Nënprefektura e Tiranës
Nr.2063 Tirane, me 26.VII.1924
Në mbështetje të urdhërit 1731/I, të datës 26.VII.1924 të Ministrisë së Punëve të Brendeshme ju jepet leje për mbajtjen e kongresit … dhe të na njoftoni vendin dhe kohën e mbledhjes për të dërguar përfaqësuesin e prefekturës në çdo mbledhje.
Ministria e Arsimit
Nr.960/I Tiranë, më 26.VII.1924
Kryetarit të Komisionit Nismëtar
Tiranë
Ju njoftojmë se Ministria e Arsimit duke çmuar dobinë dhe qëllimin e bukur që ka kjo mbledhje e këtij Kongresi, jep lejen e vet, duke shtuar se do të jetë gati kurdoherë për përkrahjen e tij moralisht e materialisht.
Për zav. Ministrin e Arsimit
Pertef Pogoni
Deklarta e Arsimtarëve të Shqipërisë, me nismën e bukur të mësuesve të Normales së Elbasanit të prirë nga prof. A.Xhuvani dhe stafet pedagogjike të Tiranës gjeti mbështetje të fortë anekënd atdheut tonë të dashur. Komisioni Nismëtar parashtroi këto pika:
1) Arsimi mbi parime demokratike drejt evolucionit të shpejtë të popullit
2) Njësia shkollore mbi thmele kombëtare
3) Përmirësimi i programit mbi baza të jetës reale 4) Mos me hapë shkolla të reja, pa rregulluar nga çdo pikëpamje plotësisht shkollat e sotme.
5) Krijimi i një komisioni permanent për botimet e teksteve shkollore e të tjera.
6) Formimi i një lidhjeje të përgjithshme të arsimtarëve me këto qëllime: a. Paralelizmi në rrogë me nëpunësit e tjerë; b. Sigurimi i pensionit; c. Gradimi me mënyra legale; ç. Përhapja e jetës sportive; d. Konfrenca, shëtitje, muzeu e shkollës e të tjera; dh. Lartësimi moral dhe intelektual i mësuesvet me libra, revista dhe botime të tjera në ndihmë të tij; e. lehtësim ekonomik i mësuesve me të dhanme tokë të shtetit; f. Mbrojtja e të drejtave legale të mësuesit ( emërime, transferime, ndëshkime e të tjera ) 7….12) Sigurimi i detyrimit të arsimit edhe për femra
Komiioni Nismetar
Shadije Bogdo, Nuz Blakaçori, Jani Minga, Ruhi Zeko, Mehmet Vokshi, Jorgji Pano, Jozef Fekeçi, Zan Jarani
Kongresi i Arsimtarëve të Tiranës çeli punimet, më 12.08.1924 në orën 17:00, pra mbasdite në shkollën femërore dhe merrnin pjesë 33 delegatë nga të gjitha trevat e Shqipërisë. Në bazë të traditës mbledhjen e hap më i moshuari i delegatëve dhe e kryeson zoti Jani Minga, i cili mbajti një fjalim patetik duke falenderuar me ngrohtësi delegatët që iu pergjigjën thirrjes së Komisionit Nisitor. Ndër të tjera vlerëson rëndësinë e kongresit dhe është plotësisht i bindur dhe thotë se do t’i vëmë arsimit themele të shëndosha për të bërë të mundur rrugën e qytetërimit dhe përparimit. Ne kemi titullin më të lartë dhe meritimi i të cilit është një lavdi për ne. Vlerëson arsimtarin që është i zoti të ndreqë, jo vetëm fatin e vet, por edhe atë të gjithë kombit… me shpresë që vepra e këtij kuvendi do të japë pemët e duhura, po thërres: Rroftë kombi shqiptar! Rrofshin arsimtarët!
Bisedimet e ditës së parë: 1. Zgjedhja e kryesisë së kongresit me kryetar zoti Ahmet Gashi, nënkryetar zoti Jani Minga, sekretarë zotërinjtë Kiço Konomi, L. Kromiqi, Jonuz Blakaçori. 2. U vendos dërgimi i një komisioni tek Kryeministri dhe tek Ministria e Arsimit për urim i përbërë nga zotërinjtë: Ahmet Gashi, Mihal Sherko dhe Xhevat Korça. U vazhdua me pikat e tjera; leximi i programit, veprimi i Kongresit në orën 8.00-12.00 dhe mbasdite 15.30-19.00 dhe së fundi mbas një diskutimi të gjatë u vendos: arsimi të jetë mbi baza demokratike kombëtare dhe që shkolla shqipe të jetë e përbashkët në çdo vend e në çdo pikëpamje. Ky debat ishte shumë i nxehtë, saqë prej anës së mësuesve katolikë të prefekturës së Shkodrës me nxitje dhe mbështetje të fuksionarëve fetarë dhe të disa qeveritarëve, zotërinjtë Ndue Paluca, Kol Margjini dhe prej myslimanëve dr. Xhevat Korça, Ismail Anamali u larguan nga kuvendi. Kongresi u vu në rrezik edhe për shkak të indiferencës së Ministrisë së Arsimit dhe të Qeverisë së kohës, për këtë arsye u thirrën në polici: Ahmet Gashi, Aleksandër Xhuvani, Salih çeka, Jani Minga dhe dy të tjerë. Për këtë ngjarje një grup delegatësh me në krye Ibrahim Fehmiun, vunë në dijeni ushtarakun, senatorin dhe atdhetarin e madh Bajram Curri që nderyri energjikisht për mbylljen e këtij incidenti, ai erdhi vetë në Kongres,- thotë prfesor A.Gashi,- na përgëzoi për punën tonë dhe na dha zemër për të vazhduar më tej dhe bëri një fotografi bashkë me kongresistët.

Vendimet e Kuvendit Arsimor të Tiranës
1. Arsimi në baza demokratike kombëtare.
2. Shkollat e Shqipërisë do të jenë një e të përbashkëta në çdo vend e në çdo pikëpamje.
3. Përmirësimi i gjëndjes kulturore të mësuesve që nuk kanë pasur fatin të bëjnë mësimet e nevojshme për mjeshtërinë e tyre duke i parashtruar Ministrisë së Arsimit si mjete të përmirësimit të këtyre organizimin e një shkolle normale për secilin sekt dhe dispensat. 4. T’i parashtrohet Ministrisë së Arsimit që të mos hapen shkolla të tjera, pa plotësuar ato që gjinden… të emërohen mësues të aftë me të tëra cilësitë e mësuesisë, ndërtesa të mira dhe mjete të nevojshme. 5. Për formimin e Lidhjes së Përgjithshme të Arsimtarëve u zgjodh një komision prej shtatë vetash… 6. U pranua që shumica e bursave të shtetit t’u jepej nxënësve që do të ndjekin degën pedagogjike duke parapëlqyer fëmijët e arsimtarëve dhe atyre që janë më në nevojë materiale. 7. Detyrimi i arsimit fillor të sigurohet si për femra dhe për meshkuj duke filluar prej moshës 7 vjeç… 8. T’i parashtrohet Ministrisë së Arsimit, krijimi i shkollës Normale Femërore dhe ndihma arsimore për kulturimin e gruas. 9. Stabilizimi i mënyrës së Internateve mashkullore dhe femërore. 10. Krijimin e një fjalori të vogël me kredite arsimi…

Kongresi arsimor i Tiranës i vitit 1924 është i një rëndësie të veçantë në historinë e arsimit shqip, mendimit pedagogjik dhe shkollës shqipe, sepse nga njera anë tregonte shqetësimet, dobësitë dhe perpjekjet e armatës demokratike përparimtare, nga ana tjetër ndjehej ndikimi i vendimeve në lulëzimin e shkollës shqipe.

Filed Under: Histori Tagged With: 90 vjet, Engjell zerdelia, Kongresi Arsimor, Tirane

  • « Previous Page
  • 1
  • …
  • 4457
  • 4458
  • 4459
  • 4460
  • 4461
  • …
  • 5724
  • Next Page »

Artikujt e fundit

  • VATRA URON BESIMTARËT KATOLIKË: GËZUAR DHE PËRSHUMËVJET PASHKËT
  • Ndërroi jetë Agim Bardha, “Vatra” e “Dielli” ngushëllojnë familjen patriotike të Ekrem Bardhës për humbjen e vëllait
  • Dita Ndërkombëtare e Librit për Fëmijë – Magjia e Leximit
  • Shoqëria shqiptare ka nevojë të kujtojë dhe reflektojë…
  • Balshajt dhe Cërnojeviçët në territorin e Zetës së dikurshme…
  • Divorci prindëror dhe funksionimi akademik dhe social në adoleshencën e hershme (moshat 10–15): Një rishikim teorik zhvillimor-ekologjik
  • HOMAZH PËR SHQIPTARËT QË HUMBËN JETËN NË MASAKRAT E TIVARIT DHE DUBROVNIKUT
  • Kush ishin 12 Apostujt?
  • NATO dhe e ardhmja euroatlantike e Kosovës: Garancia e sigurisë dhe perspektiva strategjike
  • Basorelievi i Gjergj Kastrioti Skënderbeu në Castello de Monti, Pulia, një prani që tejkalon gurin dhe kohën
  • Noli në Asamblenë e Lidhjes së Kombeve
  • Një Moment Historik për Komunitetin Shqiptar në Chicago
  • Dom Kelmend Spaqi, in memoriam…
  • “Këngë të përshpirtshme të kolonive shqiptare në Sicili”- Giuseppe Schirò
  • “HEDH NJË KAFKË TE KËMBËT TUAJA”!

Kategoritë

Arkiv

Tags

albano kolonjari alfons Grishaj Anton Cefa arben llalla asllan Bushati Astrit Lulushi Aurenc Bebja Behlul Jashari Beqir Sina dalip greca Elida Buçpapaj Elmi Berisha Enver Bytyci Ermira Babamusta Eugjen Merlika Fahri Xharra Frank shkreli Fritz radovani Gezim Llojdia Ilir Levonja Interviste Keze Kozeta Zylo Kolec Traboini kosova Kosove Marjana Bulku Murat Gecaj nderroi jete ne Kosove Nene Tereza presidenti Nishani Rafaela Prifti Rafael Floqi Raimonda Moisiu Ramiz Lushaj reshat kripa Sadik Elshani SHBA Shefqet Kercelli shqiperia shqiptaret Sokol Paja Thaci Vatra Visar Zhiti

Log in

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Cookie settingsACCEPT
Privacy & Cookies Policy

Privacy Overview

This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these cookies, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may have an effect on your browsing experience.
Necessary
Always Enabled
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Non-necessary
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
SAVE & ACCEPT