s p – Page 22 – Dielli

17 SHKURTI – PAVARËSIA E KOSOVËS DHE SHQIPTARËT E AMERIKËS

February 16, 2026 by s p

Nga Frank Shkreli

Më 17 shkurt 2008, në Prishtina, Kuvendi i Republikës së Kosovës shpalli Pavarësinë e Kosovës – një akt historik që kurorëzoi dekada sakrificë, qëndresë dhe përkushtim kombëtar. Për shqiptarët në Shtetet e Bashkuara, kjo datë nuk është thjesht një përvjetor shtetëror. Ajo është një triumf i përbashkët, një dëshmi e fuqisë së diasporës dhe e miqësisë së pathyeshme të saj me Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe me përfaqsuesit e saj më të lartë politikë.

Historia do shënojë se çlirimi me 1999 dhe pavarësia e Republikës së Kosovës, me 17 shkurt 2008 ishte një fitore edhe e shqiptarëve të Amerikës. Diaspora shqiptaro-amerikane ka qenë shtyllë kyçe në rrugëtimin e Kosovës drejt lirisë. Që nga lobimi i organizatave si Vatra, Këshilli Kombëtar Shqiptaro-Amerikan, Liga Qytetare Shqiptaro-Amerikane, e të tjera deri tek angazhimi, i brezave të vjetër e të rinj, në institucionet amerikane, lokale e shtetërore. Zëri i shqiptarëve të Amerikës në Uashington në mbrojtje të të drejtave të shqiptarëve të Kosovës për liri, demokraci e pavarësi, nuk ka munguar asnjëherë.

Gjatë viteve 1980-90-ave, kur Kosova përballej me represionin dictatorial të regjimit sllavo-komunist të Slobodan Milosheviçit, komuniteti shqiptaro-amerikan organizoi protesta, kërkoi sesione dëgjimore në Kongres, fushata të ndryshme ndërgjegjësimi për publikun amerikan mbi gjendjen e rëndë të shqiptarëve në Kosovë dhe takime me ligjvënës amerikanë, pothuaj në çdo shtet e qytet ku kishte komunitete shqiptaro-amerikane, në mbarë Amerikën. Këto përpjekjet të diasporës shqiptare në Amerikë, kontribuan në krijimin e një klime mbështetse në përgjithsi dhe në përpjekjet që çuan, eventualisht, në ndërkombëtarizimin e çeshtjes së Kosovës në Amerikë dhe në botë, në krye me figurën e madhe të Kombit shqiptar, Presidentin historik Dr Ibrahim Rugova dhe në luftën heroike të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. E që, më në fund, e gjithë kjo fushatë sensibilizimi të çeshtjes së Kosovës — në nivel kombëtar e ndërkombëtar — prej të pakën dy dekadash, kulmoi me ndërhyrjen e NATO-s në vitin 1999 dhe, përfundimisht, në Pavarësinë e Republikës së Kosovës, më 17 Shkurt, 2008.

Roli i Shteteve të Bashkuara – aleatit strategjik të përhershëm — në çlirimin dhe konsolidimin e shtetit të Kosovës është i pakontestueshëm. Nga administrata e Bill Clinton, e cila udhëhoqi ndërhyrjen e NATO-s, e deri tek njohja e menjëhershme e pavarësisë në vitin 2008 nga Administrata e Presidentit Xhorxh Bush i riu, Amerika ka qenë garantuese e sigurisë dhe e shtet-ndërtimit të Kosovës.

Për diasporën, 17 Shkurti i Pavarësisë së Republikës së Kosovës, është edhe një ditë falënderimi ndaj këtij partneriteti strategjik me Amerikën – një kujtesë se liria e Kosovës është e lidhur ngushtë me vlerat perëndimore të lirisë, demokracisë dhe të drejtave të njeriut.

Por Dita e Pavarësisë së Kosovës duhet të shërbejë, gjithashtu, edhe si një rast riangazhimi dhe përgjegjësie për brezin e ri të diasporës shqiptaro-amerikane.

Sot, diaspora shqiptare në Amerikë përballet me një sfidë të re: ruajtjen e identitetit dhe forcimin e lidhjeve me Kosovën. 17 Shkurti duhet të jetë më shumë se një festë me flamuj kuqezi. Duhet të jetë një angazhim konkret për mbështetjen e zhvillimit ekonomik të Kosovës, për promovimin e imazhit të saj në qarqet akademike e politike amerikane dhe për forcimin e mëtejshëm të marrëdhënieve strategjike Kosovë–SHBA. Por një riangazhim i tillë nga komuniteti shqitaro-amerikan — sot shumë më i madh dhe shumë më i përgatitur se përpara — nevojit bashkim politik dhe bashkrendim patriotik të përpjekjeve në mbështetjte të kauzave shqiptare në Washingtonin zyrtar dhe në mbarë Amerikën. Sepse pavarësia, ashtu siç është edhe liria e demokracia, nuk është një akt i përfunduar, pasi mund të zhduket brenda një brezi kohor, siç është shprehur dikur Presidenti amerikan Ronald Reagan. Por është një proces i përhershëm konsolidimi e mbrojtjeje, sidomos, kur të merret parasysh pozita gjeopolitike dhe mahalla në të cilën gjëndet Kosova, përball sulmeve të lloj-llojshme të identitetit të saj iliro-arbëror, nga armiqtë e saj shekullor.

Prandaj, sot në këtë ditë të shenjtë, kur valëvitet me kreanri flamuri i Kosovës, nderojmë me përulje të gjithë ata që kontribuan për të sjellur Kosovën aty ku është sot — e pavarur, e lirë e demokratike. Sidomos ata që dhanë jetën për këtë ditë. U përulemi nënave që rritën heronj, familjeve që sakrifikuan gjithçka dhe brezave që nuk e humbën kurrë shpresën. Liria e Kosovës sot ka emra, përfshir komunitetin shqiptaro-amerikan, ka histori dhe ka gjak të derdhur anë e mbanë Dardanisë. 17 Shkurti është ditë krenarie, bashkimi dhe besimi në të ardhmen. Kjo ditë është betim se Kosova do të ecë përpara, me dinjitet, me punë dhe me dashuri për Atdheun. Kjo sot nuk varet më as nga Beogradi as nga miqët strategjik të Kosovës dhe shqiptarëve, por nga vet shqiptarët, se si i rregullojnë punët e veta, për të mirën e përbashkët, në interes të Kombit, mbi interesat politike dhe partiake.

Shqiptarët në përgjithsi, anë e mbanë trojeve shqiptare, por edhe diaspora shqiptaro-amerikane duhet të vazhdojnë të kenë detyrimin moral, politik dhe historic. Të jenë të bashkuar me një mendim e me një qëllim rreth interesave afatgjata kombëtare, përtej ndasive partiake, politike, krahinore, fetare, ose cilat do qofshin ato.

17 Shkurti, është pra, dita kur kujtojmë se liria dhe pavarësia kanë emër, sakrificë, por edhe përgjegjësi politike – sidomos kjo i takon klasës aktuale politike shqiptare në Kosovë dhe në Shqipëri. Por është edhe dita kur shqiptarët në Amerikë, nga Nju Jorku në Detroit, nga Bostoni në Çikago e deri në Kaliforni e Florida, e ndjejnë Kosovën jo vetëm si atdhe shpirtëror, por edhe si histori të përbashkët të realizuar me besim, këmbëngulje dhe miqësi të madhe dhe të “përhershme me Shtetet e Bashkuara të Amerikës”, ashtu siç është shprehur dikur Presidenti historik i Kosovës, Dr Ibrahim Rugova, njëherazi, edhe mik i madh i komunitetit shqiptaro-amerikan ndër dekada – ky komunitet, ku ai ka gjetur gjithmonë mbështetje dhe adhurim.

Gëzuar 17 Shkurtin – Ditën e Pavarësisë së Kosovës — simbol i lirisë, krenarisë dhe shpresës për Kosovën dhe mbarë Kombin shqiptar!

Frank Shkreli

*Në mungesë të një redaktori, teksti është përgatitur nga autori me ndihmën e “ai”, si mjet asistues në organizimin dhe formulimin e këtyre rreshtave. Përgjegjësia për përmbajtjen mbetet, ekskluzivisht, e autorit.

Në Kuvendin e Republikës së Kosovës me Presidentin Ibrahim Rugova dhe mikun e madh të Kosovës dhe të shqiptarëve, ish-kongresistin Eliot Engel, Prishtinë, 2005

Presidenti Trump uron Presidenten Osmani: Mbështesim fuqishëm sovranitetin dhe integritetin territorial të Kosovës

February 16, 2026 by s p

Presidentja e Republikës së Kosovës, Vjosa Osmani, ka pranuar letër urimi nga Presidenti i Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Donald J. Trump, me rastin e 18-vjetorit të shpalljes së Pavarësisë së Kosovës.

Në letrën e tij drejtuar Presidentes, Presidenti Trump ka përgëzuar popullin e Kosovës për këtë përvjetor të rëndësishëm, duke rikonfirmuar mbështetjen e palëkundur të Shteteve të Bashkuara të Amerikës për sovranitetin dhe integritetin territorial të Republikës së Kosovës. Presidenti Trump ka shprehur gjithashtu gatishmërinë e SHBA-ve për zgjerimin e partneritetit ndërmjet dy shteteve, veçanërisht përmes rritjes së tregtisë dhe investimeve, me synim avancimin e prosperitetit të përbashkët, si dhe ka theksuar se Shtetet e Bashkuara janë të gatshme të punojnë krah Kosovës për avancimin e paqes dhe stabilitetit në dobi të ndërsjellë.

Presidenti Trump ka shprehur gjithashtu falënderimin ndaj Presidentes Osmani dhe popullit të Kosovës për mbështetjen e përpjekjeve amerikane për paqe, si dhe ka mirëpritur Kosovën si anëtare themeluese të Bordit të Paqes, i cili synon ta bëjë botën më të sigurt, më të fortë dhe më të begatë.

Në fund të mesazhit, Presidenti Trump shpreh besimin në forcimin e mëtejshëm të bashkëpunimit dhe partneritetit ndërmjet dy vendeve.

Urimi i plotë

“Mos harroni nga keni ardhur, punoni për çështjen kombëtare”, emocione e lot nga DioGuardi në Harvard

February 16, 2026 by s p

Flamur Vezaj

(Mashqip.com)/

“Mos harroni nga keni ardhur dhe punoni për çështjen kombëtare!” – me këtë mesazh që preku zemrat e të pranishmëve dhe me lot në sy, ish-kongresmeni amerikan me origjinë shqiptare Joseph DioGuardi iu drejtua komunitetit shqiptar në Boston gjatë një takimi të veçantë të zhvilluar në ambientet e Universitetit Harvard, në kuadër të aktiviteteve për nder të Pavarësisë së Kosovës.

Aktiviteti u organizua nga VATRA dega Boston në bashkëpunim me Shoqatën e Studentëve Shqiptarë të Harvardit, duke sjellë në një sallë studentë, aktivistë dhe përfaqësues të komunitetit që përjetuan nga afër një nga momentet më emocionale të viteve të fundit.

Në rrëfimin e tij, DioGuardi kujtoi fillimet e vështira të familjes së tij në Shtetet e Bashkuara dhe amanetin e të atit që e ka udhëhequr gjithë jetën: të ndihmojë shqiptarët sepse “është gjaku ynë”. Ai ndau kujtime nga rrugëtimi i tij politik, bashkëpunimet me kongresmenë ndër vite dhe veçanërisht vlerësoi mikun e madh të shqiptarëve, kongresmenin Tom Lantos, si një nga zërat më të fuqishëm në mbështetje të Kosovës në Kongresin Amerikan. Dëshmitë e tij historike përpara Kongresit për krimet e regjimit të Millosheviçit dhe nevojën për të ndihmuar popullin e Kosovës u ndërprenë disa herë nga duartrokitjet e gjata të sallës.

Po aq prekëse ishte fjala e Shirley DioGuardit, e cila kujtoi betejën e gjatë për ndërgjegjësimin e politikës amerikane mbi dhunën në Kosovë, lobimin për njohjen e UÇK-së si forcë çlirimtare dhe punën e pandalur deri në shpalljen e Pavarësisë.

Kryetari i Vatrës – dega Boston, Mentor Maksutaj, e cilësoi familjen DioGuardi si misionarë të çështjes shqiptare dhe ndër njerëzit më të rëndësishëm për lirinë që gëzon sot Kosova, ndërsa ndau edhe kujtime personale nga periudha e luftës dhe rrugëtimi drejt Amerikës.

Në emër të Shoqatës së Studentëve Shqiptarë të Harvardit foli Faton Limani, i cili solli dëshmi nga jeta në Kosovën e viteve të regjimit serb dhe theksoi se familja DioGuardi meriton nderim të përjetshëm nga shqiptarët. Ai e mbylli fjalën me vargjet e Fan Nolit: “Mbaju nënë, mos ke frikë, se ke djemtë dhe vajzat në Amerikë.”

Në përmbyllje të aktivitetit, Faton Bislimi falënderoi organizatorët në emër të Ligës Qytetare Shqiptaro-Amerikane dhe ndau mirënjohje për Mentor Maksutajn dhe Faton Limanin. Ndërkohë, Vatra nderoi Joseph dhe Shirley DioGuardin me certifikata mirënjohjeje për kontributin historik për kombin shqiptar, ndërsa mirënjohje u ndanë edhe nga Shoqata e Studentëve Shqiptarë të Harvardit.

Fjalë të ngrohta mbajti edhe shkrimtari Namik Selmani, i cili zbuloi se në librin e tij të ardhshëm një vend të veçantë do ta ketë familja DioGuardi, duke e mbyllur aktiviteti me një poezi.

Ky nuk ishte vetëm një takim përkujtimor për Pavarësinë e Kosovës, por një moment frymëzimi dhe bashkimi për shqiptarët e Bostonit – një rikujtim se amaneti për kombin vazhdon dhe se brezat e rinj duhet ta mbajnë gjallë atë.

Drejtësi pa barazi: Pse Dhomat e Specializuara e kanë humbur legjitimitetin?!

February 16, 2026 by s p

Nga: Ramiz TAFILAJ

Hjuston Teksas SHBA, 16 janar 2026/

Në Hagë sot nuk po zhvillohet thjesht një proces gjyqësor. Po zhvillohet një betejë për narrativën e luftës së Kosovës. Në bankën e të akuzuarve nuk janë vetëm katër individë – është vetë legjitimiteti i rezistencës shqiptare kundër një regjimi që përdori represionin, dëbimin masiv dhe krimin sistematik si mjete politike. Për shumë qytetarë të Kosovës, kjo nuk është më çështje e fajësisë apo pafajësisë individuale. Është çështje e drejtësisë selektive. Është çështje e barazisë përballë ligjit. Dhe është çështje e dinjitetit kombëtar.

Le ta themi hapur: sot në Dhomat e Specializuara po gjykohen vetëm ish-udhëheqës shqiptarë të luftës. Nuk ka një mekanizëm të ngjashëm të dedikuar për strukturat shtetërore serbe që operuan në Kosovë. Nuk ka një gjykatë të posaçme për zinxhirin komandues që zbatonte politika të spastrimit etnik.

Po, individë serbë janë gjykuar në procese të tjera ndërkombëtare. Por këtu është thelbi i kritikës: për Kosovën u krijua një mekanizëm i veçantë, i personalizuar, i ndërtuar ekskluzivisht për të hetuar dhe ndjekur penalisht vetëm njërën palë të konfliktit.

A ishte lufta në Kosovë konflikt mes dy palëve të barabarta? Apo ishte përballje mes një aparati shtetëror të organizuar dhe një popullsie që kërkonte mbijetesë?

Nëse forcat serbe përdorën zhvendosjen masive, terrorin dhe vrasjet sistematike si mjet presioni politik, pse sot nuk ekziston një strukturë e njëjtë, me të njëjtën energji dhe përkushtim, për të hetuar përgjegjësinë shtetërore serbe?

Kjo është arsyeja pse shumë qytetarë e shohin procesin në Hagë si thellësisht të njëanshëm.

Dhomat e Specializuara u krijuan mbi bazën e raportit të paraqitur nga Dick Marty, raport që tronditi opinionin publik me akuza për trafikim organesh dhe krim të organizuar në nivelet më të larta të UÇK-së.

Por sot, në aktakuzat konkrete, akuza për trafikim organesh nuk qëndron.

Mekanizmi u ngrit mbi një narrativë të caktuar, ndërsa gjykimi po zhvillohet mbi një tjetër bazë.

Kjo ngre një pyetje legjitime: nëse themeli moral dhe politik i krijimit të kësaj gjykate ishte raporti i Marty-t, dhe nëse akuzat kryesore të atij raporti nuk janë pjesë e aktakuzës aktuale, mbi çfarë qëndron sot legjitimiteti i këtij mekanizmi?

Më tej, një pjesë e madhe e materialeve që përmenden në debat publik thuhet se burojnë nga arkiva dhe struktura serbe – nga i njëjti aparat shtetëror që ishte palë në konflikt. Edhe nëse juridikisht çdo provë duhet shqyrtuar, politikisht kjo krijon një hije të rëndë: a po gjykohen shqiptarët mbi dokumente të hartuara nga kundërshtari i tyre në luftë? Nëse kjo është e vërtetë, atëherë kemi të bëjmë me një paradoks të rrezikshëm: makineria shtetërore që dikur akuzohej për represion, sot shihet si burim materiali për ndërtimin e aktakuzave.

Dhomat e Specializuara janë pjesë e sistemit juridik të Kosovës. Ato u themeluan me ndryshime kushtetuese. Pra, juridikisht janë gjykatë e Kosovës.

Por pse në sallat e gjyqit nuk qëndron stema e Republikës së Kosovës? Pse dokumentet shpesh nuk reflektojnë qartë identitetin institucional të shtetit që i ka themeluar? Pse qytetari i Kosovës, kur sheh pamjet nga Hagë, nuk e ndien se kjo është gjykata e vendit të tij?

Një gjykatë që buron nga Kushtetuta e Kosovës, por që nuk mban simbolet e saj, krijon përshtypjen e një strukture të shkëputur nga sovraniteti që pretendon ta përfaqësojë. Simbolet shtetërore nuk janë dekor – ato janë shenjë autoriteti dhe përgjegjësie.

Nëse kjo është gjykatë e Kosovës, ajo duhet ta mbajë identitetin e saj pa ekuivok.

Një nga pikat më të debatueshme është ekzistenca e një zyre ndërlidhëse në Beograd. Një gjykatë që juridikisht është e Kosovës, që operon në Hagë, por që ka përfaqësi në kryeqytetin e shtetit me të cilin Kosova ka qenë në luftë.

Argumenti formal është bashkëpunimi për prova. Por simbolika politike është e fortë dhe e pakëndshme. Për shumë qytetarë, kjo duket si një përmbysje logjike: një mekanizëm që duhet të forcojë sovranitetin e Kosovës, funksionon edhe brenda territorit të shtetit që mohon atë sovranitet.

Kjo nuk është vetëm çështje teknike. Është çështje perceptimi, besimi dhe dinjiteti institucional.

Në këtë proces po gjykohen figura që për shumë shqiptarë simbolizojnë rezistencën: Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi dhe Rexhep Selimi.

Askush nuk duhet të jetë mbi ligjin – ky është parim universal. Por asnjë proces nuk duhet të jetë mbi dyshimin publik. Kur paraburgimi zgjat me vite, kur aktakuzat ndryshojnë në thelb nga narrativa fillestare, kur gjykata perceptohet si e njëanshme, atëherë lind pyetja: a kemi të bëjmë me drejtësi apo me menaxhim politik të historisë?

Legjitimiteti nuk buron vetëm nga vota e parlamentit. Ai buron nga besimi i qytetarëve. Dhe sot, për një pjesë të madhe të shoqërisë në Kosovë, ky besim është i thyer.

Kur një gjykatë krijohet nën presion ndërkombëtar, kur operon jashtë territorit të vendit, kur nuk mban simbolet e shtetit që e ka themeluar, kur ka përfaqësi në Beograd dhe kur gjykon vetëm një palë të konfliktit – atëherë kritika nuk është vetëm emocionale. Ajo është politike, morale dhe juridike.

Si autor i këtij teksti, e them qartë: Dhomat e Specializuara, në këtë formë dhe në këtë mënyrë funksionimi, e kanë humbur legjitimitetin moral në sytë e një pjese të madhe të qytetarëve të Kosovës. Një mekanizëm që nuk bind popullin për paanshmërinë e tij, nuk mund të shërbejë si themel i drejtësisë.

Nëse procesi vazhdon të perceptohet si selektiv dhe i ndërtuar mbi balanca politike, atëherë ai nuk e forcon shtetin e Kosovës – e dobëson atë.

Nëse nuk provohet fajësia me standarde të pakontestueshme dhe të barabarta, atëherë lirimi i të akuzuarve duhet të jetë i plotë dhe i qartë. Jo si kompromis politik, por si akt drejtësie.

Kosova nuk kërkon imunitet për askënd. Por nuk mund të pranojë një drejtësi që duket e njëanshme. Sepse drejtësia selektive nuk është drejtësi – është padrejtësi me vulë zyrtare.

Dhe një padrejtësi e tillë, sado e sofistikuar, nuk mund të mbijetojë përgjithmonë përballë së vërtetës dhe ndërgjegjes së një populli.

117 VJET DRITË KOMBËTARE – VATRA DHE “DIELLI” NË THEMELIMIN, MBROJTJEN DHE LEGJITIMIMIN NDËRKOMBËTAR TË SHTETIT SHQIPTAR DHE TË KOSOVËS

February 16, 2026 by s p

Prof. Dr. Fejzulla BERISHA/

Në historinë moderne të kombit shqiptar, rrallë mund të gjendet një institucion që për më shumë se një shekull ka ruajtur me aq përkushtim dhe vazhdimësi misionin kombëtar sa Federata Panshqiptare e Amerikës Vatra. Në 117 vjet të ekzistencës së saj, ajo ka qenë jo vetëm organizatë e diasporës, por një institucion i vërtetë i diplomacisë publike shqiptare, një mbrojtëse e së drejtës kombëtare dhe një faktor me ndikim në ndërgjegjësimin ndërkombëtar për çështjen shqiptare.

Ky përvjetor nuk është vetëm një jubile historik; ai është dëshmi e një tradite të qëndrueshme në mbrojtje të lirisë, të shtetit dhe të së drejtës.

I. Vatra dhe mbrojtja e shtetit shqiptar në dritën e së drejtës ndërkombëtare

Në fillim të shekullit XX, kur Shqipëria rrezikonte të zhdukej si subjekt politik, veprimtaria e Vatrës dhe e elitës së saj intelektuale, ku spikasnin Fan S. Noli dhe Faik Konica, u orientua në dy drejtime themelore:

Mbrojtjen e të drejtës së shqiptarëve për vetëvendosje;

Legjitimimin e shtetit shqiptar në opinionin ndërkombëtar.

Në këtë kuptim, veprimtaria e Vatrës përkonte me një nga parimet themelore që po formësohej në të drejtën ndërkombëtare të kohës – parimin e vetëvendosjes së popujve, i cili më vonë do të konsolidohej në Kartën e Kombeve të Bashkuara dhe në praktikën ndërkombëtare.

Në periudhën e Konferencës së Paqes në Paris (1919), memorandume dhe materiale informuese të përgatitura nga vatranët ndikuan në krijimin e një narrative të argumentuar juridikisht mbi të drejtën historike dhe politike të shqiptarëve për shtetësi.

Organi i tyre, Gazeta Dielli, shërbeu si tribunë ku këto argumente artikuloheshin me gjuhë politike, juridike dhe diplomatike, duke formuar një diskurs që kishte ndikim real në qarqet intelektuale dhe politike të kohës.

II. “Dielli” si instrument i diplomacisë publike dhe i formësimit të opinionit ndërkombëtar

Në analizën e marrëdhënieve ndërkombëtare moderne, diplomacia publike konsiderohet një nga instrumentet më të rëndësishme të ndikimit. Në këtë aspekt, “Dielli” ka luajtur një rol që mund të krahasohet me institucionet e diplomacisë kulturore dhe politike të shumë shteteve.

Në periudha të ndryshme historike, ai ka:Informuar opinionin publik amerikan mbi realitetin shqiptar;Kundërshtuar propagandën antishqiptare;Promovuar të drejtën e shqiptarëve për liri dhe shtetësi;Ruajtur vazhdimësinë e mendimit politik shqiptar në diasporë.

Gjatë viteve ’90, kur Kosova përjetonte një nga periudhat më të rënda të historisë së saj, “Dielli” publikoi analiza dhe dëshmi që ndihmuan në ndërgjegjësimin e opinionit ndërkombëtar për natyrën sistematike të shkeljeve të të drejtave të njeriut.

III. Vatra dhe çështja e Kosovës në kontekstin e së drejtës ndërkombëtare

Roli i Vatrës në mbështetje të Kosovës duhet parë edhe në dritën e zhvillimeve të së drejtës ndërkombëtare bashkëkohore.

Në periudhën 1989–1999, shkeljet masive të të drejtave të njeriut në Kosovë krijuan një situatë që në doktrinën juridike ndërkombëtare njihet si krizë humanitare me pasoja për paqen dhe sigurinë ndërkombëtare.

Mbështetja e diasporës shqiptare dhe sensibilizimi i opinionit publik amerikan kontribuan në krijimin e një klime politike që mundësoi ndërhyrjen e NATO në vitin 1999, një ndërhyrje që në analizat juridike konsiderohet si ndërhyrje për të parandaluar katastrofën humanitare.

Më pas, shpallja e pavarësisë së Kosovës në vitin 2008 dhe Opinioni Këshillimor i Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë në vitin 2010, i cili konfirmoi se deklarata e pavarësisë nuk kishte shkelur të drejtën ndërkombëtare, përbëjnë një moment të rëndësishëm në historinë juridike ndërkombëtare.

Në këtë proces, Vatra dhe “Dielli” luajtën rol në afirmimin publik dhe intelektual të legjitimitetit të shtetësisë së Kosovës, duke mbështetur argumente që tashmë janë pjesë e jurisprudencës dhe doktrinës ndërkombëtare.

IV. Roli i diasporës në marrëdhëniet ndërkombëtare – rasti i Vatrës

Në teorinë bashkëkohore të marrëdhënieve ndërkombëtare, diaspora konsiderohet një aktor me ndikim në proceset politike dhe diplomatike. Vatra është një nga shembujt më të suksesshëm të këtij roli.

Ajo ka vepruar në disa plane njëkohësisht:Diplomacia publike;Aktivizmi politik;Promovimi i identitetit kulturor;Ndikimi në formësimin e opinionit publik ndërkombëtar.

Në shumë periudha historike, kur institucionet shtetërore shqiptare ishin të dobëta ose të kufizuara, Vatra ka qenë një faktor stabiliteti dhe vazhdimësie kombëtare.

V. 117 vjet – trashëgimi historike dhe përgjegjësi për të ardhmen

Pas 117 vjetësh, Vatra dhe “Dielli” përfaqësojnë një trashëgimi që nuk është vetëm historike, por edhe aktuale dhe strategjike për të ardhmen e kombit shqiptar.

Në një kohë kur sfidat e informacionit, rivalitetet gjeopolitike dhe përpjekjet për rishkrim të historisë janë gjithnjë e më të pranishme, roli i institucioneve me autoritet moral dhe intelektual bëhet edhe më i rëndësishëm.

Vatra dhe “Dielli” mbeten:ruajtëse të kujtesës historike,mbrojtëse të së vërtetës,zë i përgjegjshëm i interesit kombëtar,dhe udhërrëfyes i ndërgjegjes shqiptare.

Në këtë përvjetor të 117-të, nderimi ndaj vatranëve është njëkohësisht nderim ndaj një tradite të tërë përkushtimi ndaj lirisë, drejtësisë dhe dinjitetit kombëtar.

Lavdi Vatrës për 117 vjet shërbim kombëtar.

Mirënjohje vatranëve të të gjitha brezave.

Respekt për “Diellin”, që për më shumë se një shekull ka qenë tribunë e së vërtetës, ndërgjegje morale dhe dritë udhëzuese për kombin shqiptar.