• Home
  • Politics
  • Opinion
  • Culture
  • Sports
  • Economy
  • Interview
  • Reporting
  • Community
  • Vatra

Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

Testamenti i Papa Franceskut në përvjetorin e parë të largimit në amshim

April 22, 2026 by s p

Rafaela Prifti/

Në përvjetorin e parë të amshimit të Hirësisë së tij Papa Franceskut, bariut që e drejtoi Papatin me devizën e modestisë dhe mbështetjes për më të cenuarit, vizioni i tij i mëshirës, përuljes dhe afërsisë me të vobektët ndrit edhe më fort. 12 vjet shërbese në Krye të Selisë së Shenjtë, ashtu si jeta dhe vepra e tij të udhërrëfyera nga thjeshtësia dhe dhembshuria, siç tha Papa Leo XIV në fjalën e tij përkujtimore, janë mesazhe shumë të fuqishme sot. Ndërsa gjurma e tij ndihet anë e mbanë botës, lidhja e Papa Françeskut me shqiptarët është një kapitull prekës i trashëgimisë së tij.

Kur zgjodhi Shqipërinë si vendin e parë të turit papal evropian në 2014, ai tha se nuk e bëri këtë për shkak të madhësisë apo politikës, por për shkak se aty gjente shembujt e martirizimit të fesë dhe bukurisë së bashkëekzistencës, për tu ndjekur nga vendet e mbarë botës. Kur pa portretet e priftërinjve, famullitarëve dhe besimtarëve të masakruar në kohën e komunizmit, Papa u mallëngjye deri në lot, teksa dëgjonte dëshminë e Imzot Ernest Simoni, i mbijetuar i kampeve të punës. Për të, Shqipëria nuk ishte vetëm shembull i vuajtjes dhe ngadhënjimit të besimit tek zoti kundrejt përpjekjeve për ta shfarosur fenë. Papa Francesku shikonte një model ardhmërie tek bashkëjetesa e Katolikëve shqiptare, Myslimanë dhe Ortodoksë. Ai shpesh fliste për faktin se diversiteti fetar mund të kthehet në forcë në vend që të bëhet burim konflikti.

Shenjtërimi i Nënës Terezë nga Papa Francisko e bëri edhe më solide lidhjen e fort-qëndrueshme midis tyre në filozofinë shërbestare të Kishës për të varfërit. Ai ishte Papa që pa tek Shqiptarët frymën e Ungjillit, në mosmposhtjen ndaj sfidave dhe zemërbardhësinë ndaj fqinjit.

Në 21 Prill 2025 Vatra shprehu ngushëllimet e saj Selisë së Shenjtë, Kishës Katolike të Shqipërisë dhe besimtarëve katolikë për largimin në amshim të Atit të Shenjtë Papa Françeskut. Në mesazh Kryetari Elmi Berisha shprehte falënderimet, në emër të Vatrës, për pritjen në Vatikan më 25 tetor 2023. Dita e sotme më ktheu pak në sheshin e Shën Pjetrit ku motra ime, Julika dhe unë ishim pjesë e grupit të madh të Vatranëve dhe shoqatave në audiencën e madhe në Vatikan. Kur folësja e Vatikanit përshëndeti Federatën Pan-Shqiptare të Amerikës Vatra ndjemë një rrëqethje të lehtë, teksa ishim vetëm pak muaj pas fjetjes së babait, Naum Prifti, ish-Sekretar i Vatrës për 15 vjet. Në takimin me të, si Vatranë dhe shqiptar-amerikanë, Kryetari i dhuroi një bust miniaturë të shenjtores shqiptare Shën Nënë Tereza. https://gazetadielli.com/vatra-shpreh-ngushellime-per…/ Foto Dritan Haxhia

Kur e kujtojmë sot e ndiejmë më afër vizionin e Papës se tek vendet e vogla gjenden shembuj të mëdhenj të kurajës dhe shpresës.

Filed Under: Analiza

VISAR ZHITI NDEROHET ME TITULLIN “AKADEMIK HONORIS CAUSA” NGA AKADEMIA NDËRKOMBËTARE E ROMËS

April 22, 2026 by s p

Forumi i Shkrimtarëve Shqiptarë – Forum 26 përshëndet me kënaqësi vlerësimin e shkrimtarit dhe poetit të shquar Visar Zhiti, i cili është nderuar me titullin “Akademik Honoris Causa” nga Akademia Ndërkombëtare e Romës.

Ky titull i akordohet Zhitit për arritjet e tij të spikatura profesionale, kulturore, artistike dhe qytetare, si dhe për kontributin e vyer në përhapjen e vlerave humaniste dhe të dialogut ndërkombëtar — një dëshmi e ndikimit të qëndrueshëm të veprës dhe personalitetit të tij në hapësirën letrare dhe kulturore përtej kufijve kombëtarë.

Në frymën e motos klasike “Non scholae sed vitae discimus” (“Nuk mësojmë për shkollën, por për jetën”), ky vlerësim rikthen në vëmendje rolin e letërsisë dhe të intelektualit si një urë e gjallë mes kulturave dhe shoqërive.

Forum 26 e sheh këtë nderim si një vlerësim të merituar jo vetëm për autorin, por edhe për letërsinë shqipe në tërësi, duke e parë atë si pjesë të një dialogu të gjerë kulturor ndërkombëtar.

—

Forum 26- Akademik Honoris Causa Visar Zhiti – Romë

Filed Under: Analiza

Falënderoj pjesëtarët e komunitetit shqiptaro-amerikan

April 22, 2026 by s p

Harry Bajraktari/

🇺🇸🇦🇱🇽🇰Falënderoj pjesëtarët e komunitetit shqiptaro-amerikan që morën pjesë në ceremoninë e ngushëllimeve në nder të Kongresmenit Eliot Engel, organizuar dje nga Konsullata e Përgjithshme e Republikës së Kosovës në New York dhe unë, Harry Bajraktari.

Një falënderim i veçantë për bashkëshorten e Kongresmenit Engel, zonjën Pat Engel, për vajzën Julia Engel, si dhe për mikun dhe bashkëpunëtorin e tij të afërt, John F. Calvelli, të cilët na nderuan me praninë e tyre në këtë organizim.

E falënderoj Ambasadorin Blerim Reka dhe stafin e Konsullatës që hapën dyert e shtëpisë së Kosovës në New York në nder të Kongersmenit Engel. Pjesëmarrësit ndanë me ne rrëfime të ndryshme se si Kongresmeni Engel ka lënë gjurmë në jetët e tyre. Ishte emocionuese të dëgjohesh të gjitha ato histori që dëshmojnë lidhjen e fortë të Kongresmenit Engel me shqiptarët dhe respektin që ai gëzon në komunitetin tonë në Amerikë.

Që nga viti 1989, kur Eliot Engel nisi karrierën në Kongresin Amerikan, e deri në fundin e angazhimit të tij publik, ai hapi jo vetëm dyert e zyrës së tij për shqiptarët, por edhe zemrën e tij.

Brez pas brezi do të kujtojmë kontributin e tij të jashtëzakonshëm për çështjen shqiptare dhe për Kosovën në veçanti. Historia do të ruajë kujtimet e vitit 1998, kur, në kulmin e represionit serb kundër popullit tonë, ai, së bashku me Kongresisten Sue Kelly, u nis drejt Kosovës, por u ndalua nga forcat e kasapit të Ballkanit, Sllobodan Millosheviqit.

Nga kufiri me Maqedoninë, para gazetarëve, ai dha një mesazh të fuqishëm:

“Ta dini mirë: sot Millosheviqi po na ndalon të hyjmë në Kosovë. Por shumë shpejt, Kosova do të jetë e lirë dhe e pavarur dhe ne do të jemi ata që nuk do ta lejojmë Millosheviqin të hyjë në Kosovë.”

Dhe ashtu ndodhi.

Një vit më vonë, Kosova u çlirua. Dhe Millosheviqi nuk shkeli më kurrë në Kosovë.

Populli shqiptar do të jetë përherë mirënjohës ndaj veprës së tij. Falë angazhimit të vazhdueshëm të Kongresmenit Engel dhe miqve tanë në Washington, populli shqiptar sot jeton i lirë në tokën e tij 🙏

Zoti e bekoftë popullin amerikan.

Zoti e bekoftë popullin shqiptar.

📷: Fotografitë janë realizuar nga Dritan Haxhia

Filed Under: Komunitet

Petro Nini Luarasi, 22 prill 1865 – 17 gusht 1911

April 22, 2026 by s p

Veprimtar i Rilindjes Kombëtare dhe i shkollës shqipe, publicist, Mësues i Popullit. Lindi në Luaras të Kolonjës. Mësimet e para në gjuhën shqipe i mori kur ishte nxënës në shkollën e Qestoratit (Gjirokastër) nga mësuesi patriot Koto Hoxhi. Punoi mësues në fshatrat e Kolonjës, ku jepte fshehurazi edhe gjuhën shqipe. Atje përgatiti një grup shokësh për mësues. Më 1887 hapi në Ersekë shkollën e parë shqipe dhe më 1892-1893 shkollat shqipe në krahinën e Kolonjës dhe të Vakëfeve. Punoi drejtor dhe mësues i Mësonjëtores së parë Shqipe të Korçës (1893) dhe më vonë i shkollës së Negovanit (1909-1911). Gjatë mërgimit në Amerikë (1904-1908), qe nismëtar i shoqërive patriotike “Malli i mëmëdheut” dhe “Pellazgu”; i krijimit të komiteteve të fshehta “Për lirinë e Shqipërisë”. Mori pjesë si delegat në Kongresin e Dytë të Manastirit (1910).

Bashkëpunoi në organet “Bashkimi i Kombit” (Manastir, 1909-1910), ku ishte edhe redaktor; në “Drita” (Sofje, 1907-1908), në “Kombi” (Boston, 1908), në “Iliria” (Selanik, 1909-1910), në veprën “Mallkimi shkronjave shqipe dhe çpërfolja e Shqiptarit” (Manastir, 1911), mbrojti të drejtën e popullit shqiptar për kulturën kombëtare, duke e quajtur dijen dhe kulturën “shpirtin e mëmëdheut”. Bënte thirrje për të begatuar gjuhën dhe kombin tonë me kulturë e qytetërim. Propagandoi dhe u përpoq për bashkimin e popullit në luftë për lirinë e Shqipërisë, “për të drejtën dhe mbarësinë”, siç shprehej ai. Për veprimtarinë patriotike, arsimore, shoqërore dhe propaganduese, u përndoq nga Xhonturqit dhe Patriarkana e Stambollit. Vdiq i helmuar prej tyre në Ersekë, më 17 gusht 1911.

Instituti “Lumo Skendo”

Filed Under: Interviste

SHPËTOHET NGA HARRESA NJË DORËSHKRIM I ÇMUAR I VITIT 1921 PËR GJERGJ KASTRIOTIN SKËNDERBEUN

April 22, 2026 by s p

Ka libra që sfidojnë kohën, historinë, por ndonjëherë edhe vetë fatin e tyre. I tillë është rasti i një biografie të rrallë dhe të çmuar kushtuar Gjergj Kastriotit Skënderbeut, shkruar nga Petro Qiriazi, botuar fillimisht në Konstancë në vitin 1921. Një vepër që rrezikonte të humbiste përgjithmonë, që mungonte madje edhe në arkivat e bibliotekave kombëtare të Tiranës dhe Kosovës, dhe që sot kthehet në jetë falë studiuesit e koleksionistit të librave të Skënderbeut, Hysen Dizdarit.

Ja si ndodhi shpëtimi i mrekullueshëm. Një kopje e mbijetuar, me kopertinë të grisur dhe lidhje të shkatërruar, u gjet krejt rastësisht mes librave të përdorur në trotuaret e qytetit të Tiranës nga studiuesi i pasionuar, Hysen Dizdari. I blerë dhe i shpëtuar nga zhdukja, kjo pjesë e kujtesës kombëtare u restaurua nga Hysen Dizdari me dashuri për t’ia rikthyer jo vetëm popullit shqiptar, por mbarë botës. Siç shprehet vetë z. Dizdari: “Nuk e shpëtova unë librin e Petro Qirjazit, por ishte forca dhe magjia e Skënderbeut që bëri të mundur të mos humbiste”.

Kjo vepër rilind sot në një format botimi monumental. Nën kujdesin e jashtëzakonshëm të botuesit italian: “Edicion Pergamena” dhe përkthyesit Aldo Diomedes, teksti i Petro Qiriazit është kuruar e faqosur sipas standardeve më moderne ndërkombëtare dhe, mbi të gjitha, është përkthyer në katër gjuhë të rëndësishme: anglisht, gjermanisht, frëngjisht dhe italisht. Kjo është një zgjedhje mirëfilli e dëshiruar nga Hysen Dizdari për ta shndërruar këtë sprovë në një urë kulturore universale.

Ndonëse botimi ka ruajtur me rigorozitet tonin epik dhe saktësinë historiografike origjinale, është pasuruar me infografika elegante përmbledhëse. Këto shtesa i mundësojnë lexuesit modern të vizualizojë menjëherë ndikimin dhe madhështinë e bëmave ushtarake të “Athleta Christi”, heroit që me një grusht trimash shqiptarësh, që rrallë i kalonin 10.000 ushtarë, përballoi një ushtritë të madhe me 150.000 deri 200.000 mijë ushtarë të Perandorisë Osmane për më shumë se njëzet e pesë vjet.

Për të kurorëzuar këtë veprim të jashtëzakonshëm të rimëkëmbjes historike, është realizuar edhe një video prezantuese mbresëlënëse e titulluar “Skënderbeu: Legjendë e rizbuluar”, një prodhim multimedial me ndikim të fortë, që ndërthur epikën e së shkuarës me teknologjitë e së sotmes, të lartësuar, për t’i afruar brezat e rinj me figurën e pavdekshme të Luanit të Shqipërisë. Kushdo që dëshiron të zhytet në këtë faqe të historisë madhështore të Heroit të kombit shqiptare, Gjergj Kastriotit Skënderbeut, të shpëtuar nga harresa, mund ta bëjë, vetëm me një klikim, duke e blerë këtë botim të vyer ndërkombëtar, në Amazon!

Nga: Aldo Diomedes

Blini librin në Amazon

Filed Under: Histori

  • « Previous Page
  • 1
  • …
  • 20
  • 21
  • 22
  • 23
  • 24
  • …
  • 2982
  • Next Page »

Artikujt e fundit

  • JETËSHKRIMI I GJERGJ KASTRIOTIT
  • NJË KUJTIM PËR PROFESOR FEHMI AGANIN
  • Kujtojmë në përvjetorin e ndarjes nga jeta shkrimtarin arbëresh të Italisë, Lekë Matrënga
  • Albanian Roots Parade, Saturday, June 20
  • DEBATI NË WASHINGTON — PSE FINANCOHET SHOQËRIA CIVILE JASHTË VENDIT?
  • Qyteti 2400-vjeçar që i përket njerëzimit – pasuri e UNESCO-s
  • Skënderbeu në medaljonin e vendosur në pullën e parë postare shqiptare, më 1 dhjetor 1913
  • Ervin Toro: “National Albanian Registry”, një investim në identitetin, fuqinë dhe të ardhmen e komunitetit shqiptar në Amerikë
  • Dualiteti juridik dhe kriza strukturore e barazisë në Maqedoninë e Veriut
  • Beqir Derhemi, një emër në zanafillën e Televizionit Publik Shqiptar
  • Bashkë me pranverën, çelin edhe lulet e shkollave shqiptare në diasporë
  • Vittore Carpaccio nga Panteoni i Harruar në premierë dokumentari në Nju Jork
  • Rruga “Skënderbeu” në Bronx, një simbol i gjallë i krenarisë, unitetit dhe trashëgimisë shqiptare
  • Një komb pa kujtesë nuk ka themele
  • Kush ishte gazetarja shqiptaro- amerikane që u shpall “non grata” nga qeveria komuniste

Kategoritë

Arkiv

Tags

albano kolonjari alfons Grishaj Anton Cefa arben llalla asllan Bushati Astrit Lulushi Aurenc Bebja Behlul Jashari Beqir Sina dalip greca Elida Buçpapaj Elmi Berisha Enver Bytyci Ermira Babamusta Eugjen Merlika Fahri Xharra Frank shkreli Fritz radovani Gezim Llojdia Ilir Levonja Interviste Keze Kozeta Zylo Kolec Traboini kosova Kosove Marjana Bulku Murat Gecaj nderroi jete ne Kosove Nene Tereza presidenti Nishani Rafaela Prifti Rafael Floqi Raimonda Moisiu Ramiz Lushaj reshat kripa Sadik Elshani SHBA Shefqet Kercelli shqiperia shqiptaret Sokol Paja Thaci Vatra Visar Zhiti

Log in

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Cookie settingsACCEPT
Privacy & Cookies Policy

Privacy Overview

This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these cookies, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may have an effect on your browsing experience.
Necessary
Always Enabled
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Non-necessary
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
SAVE & ACCEPT