• Home
  • Politics
  • Opinion
  • Culture
  • Sports
  • Economy
  • Interview
  • Reporting
  • Community
  • Vatra

Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

Muhamet Kërpaçi, ambasadori i artit shqiptar

March 7, 2026 by s p

Arben Çejku/

Ky është artisti Muhamet Kërpaçi, një piktor i shquar dhe mjaft i dashur për mijëra shqiptarë dhe turistë të huaj, që e vizitojnë çdo ditë në studion e tij të vogël – një kthinë bazamentin në këndin e pallateve Agimi, aty ku kryqëzohet bulevardi “Bajram Curri” me rrugën “Ibrahim Rugova”. Në këtë kryqëzim emrash të personaliteteve të shquara kombëtare, midis Rugovës dhe Bajram Currit, merr kuptim simbolik edhe origjina kuksiane e vetë Muhametit, i cili me artin e tij ka bërë dhe po bën krenar këdo që e njeh! Kaloj shpesh në studion e piktorit të mrekullueshëm, veprat e të cilit janë prezent në çdo cep të botës, duke ndihmuar artin shqiptar të bëhet i njohur gjithnjë e më shumë!

Në këtë studio modeste, artisti i palodhur, është mikpritësi i mijëra turistëve, të cilët dëgjojnë me endje rrëfimet e tij të shtrira në sy kohë, në dy shekuj me sytë tek piktura e radhës. Ai është një dëshmitar i kohës që shkon dhe krijues i kohës që vjen!

Karikaturisti i dikurshëm, ka bërë një revolucion artistik brenda vetes, duke gjetur shtegun e ngjyrave të tij unike dhe kompozimin shprehës, i cili të befason edhe kur është në formën e peisazhit, portretit apo formave të tjera kubiste me të cilat autori shpeshherë provokon. Me kaçurrelat e bardha dhe portretin simpatik, shpesh herë më nxjerr mallin e piktorit të famshëm shqiptaro-francez, Omer Kaleshi, të cilin e kam takuar disa herë. E njëjta pastërti dhe dashamirësi në portretin e një fisniku malësor, e njëjta qetësi dhe mprehtësi fjale, i njëjti shikim depërtues tek objektet përreth dhe ngjyrat e freskëta në telajo dhe, secili në stilin e tij, ka gjetur vetveten! I ndjeri Kaleshi, dallohej për stilin e tij të veçantë në pikturimin e kokave, kurse Kërpaçi, ka gjetur veten tek një gurgullimë ngjyrash të freskëta e të forta, duke gërshetuar me kujdes ekspresionizmin me realizmin.

Si në një furkë, në telajon e tij, ai tjerr ngjyrat nga njëra pikturë tek tjetra, duke sjellë gjithnjë diçka të re, pa tejkaluar stilin e tij unik!

Nga duart e Kërpaçit kanë dalë me qindra e mijëra portrete të figurave historike dhe kombëtare të kombit shqiptar, të cilat janë shpërndarë në të gjithë botën.

Ambasadori i artit shqiptar, Muhamet Kërpaçi, është një nga artistët bashkëkohor më të njohur në botë, por modestia e tij dhe neglizhenca tradicionale e institucioneve të kulturës, e kanë lënë në hije vlerën e krijimtarisë së tij. Për fat të keq, ne kemi traditën e një vlerësimi “post-mortum” për krijuesit dhe artistët, por së paku në rastin e Kërpaçit atë e mbajnë gjallë mijëra mesazhet, që i vijnë nga ata që kanë blerë veprat e tij dhe u gëzohen nga aty ku i kanë ekspozuar!

Personalisht, sa herë më jepet mundësia ndalem dhe shkëmbej dy fjalë me këtë artist të jashtëzakonshëm, i cili më nderon duke ma lënë penelin që edhe unë të guxoj të lë një gjurmë të vogël në veprat e tij, siç ndodhi me këtë autoportret të tij. Uroj që një ditë Kukësi, por edhe Tirana dhe të gjithë ne që e njohim, ta nderojmë artistin tonë, i cili merr fuqi nga çdo fjalë e mirë që i thuhet dhe nga cdo mik të ri që takon.

Muhamet Kërpaçi nuk është aty për të bërë karrierë dhe as për t’u bërë i famshëm, por duket sikur na ka zënë pritë si një dëshmitarë i kohës që iku, i kohës që jetojme dhe asaj që projektojmë për nesër! Me shikimin e tij të çiltër dhe depërtues, sa herë flet, na merr në provim ndërgjegjen tonë, sinqeritetin tonë dhe mbajtjen e fjalës së dhënë!..

Si një artdashës dhe mik i piktorit, mendoj se qasja ndaj tij dhe artit të tij të veçantë, na fton për një reflektim qytetar, institucional dhe kombëtar, në drejtim të vlerësimit dhe promovimit të veprës unike të këtij artisti të madh, i cili ka në karrierën e tij dhjetra ekspozita brenda e jashtë vendit. Jo vetëm mesuesit e shkollave, por edhe artistët si Muhamet Kërpaçi, e meritojnë sot urimin e përzemërt: Gëzuar 7 Marsin Maestro!

Filed Under: Interviste

𝐆𝐞̈𝐳𝐮𝐚𝐫 𝐃𝐢𝐭𝐞̈𝐧 𝐞 𝐌𝐞̈𝐬𝐮𝐞𝐬𝐢𝐭 𝐭𝐞̈ 𝐠𝐣𝐢𝐭𝐡𝐞̈ 𝐦𝐣𝐞𝐬𝐡𝐭𝐞̈𝐫𝐯𝐞 𝐬𝐡𝐞̈𝐫𝐛𝐞̈𝐭𝐨𝐫𝐞̈ 𝐭𝐞̈ 𝐯𝐞̈𝐫𝐭𝐞𝐭𝐞̈ 𝐭𝐞̈ 𝐤𝐞̈𝐭𝐢𝐣 𝐯𝐞𝐧𝐝𝐢

March 7, 2026 by s p

Dr. Bledar Kurti/

Shumë kërkime shkencore në arsim tregojnë se një mësues frymëzues ndikon në vendimet e jetës, karrierën dhe suksesin e nxënësve kur ata dalin në jetë. Studimet dëshmojnë se njerëzit e suksesshëm kanë patur mësues e profesorë frymëzues gjatë rritjes dhe edukimit te tyre.

Një studim nga University of Cambridge zbuloi se nxënësit që morën kurajë dhe mbështetje nga një mësues kishin shumë më shumë gjasa të bëheshin profesionistë të dalluar dhe se marrëdhënia mes mësuesit dhe nxënësit është një motor i fortë për sukses dhe mobilitet social.

Gjithashtu, ekonomisti i arsimit Eric Hanushek analizoi ndikimin e cilësisë së mësuesve në arritjet e nxënësve dhe arriti në përfundimin se cilësia e mësuesit është faktori më i rëndësishëm në suksesin akademik.

Shumë studime të tjera konkludojnë se motivimi dhe mbështetja e mësuesit apo profesorit formojnë mënyrën si nxënësit e shohin veten dhe aftësitë e tyre.

Kësisoj, “mësuesit frymëzues” i bëjnë nxënësit të besojnë te vetja, të krijojnë mundësi të larta për sukses, mundësojnë rritjen emocionale, ndikojnë në vendimet e jetës, karrierën dhe suksesin.

Studimet na e bëjnë qartësisht të ditur që nuk ka nxënës e studentë të paaftë por mësues e pedagogë që nuk frymëzojnë, duke mos e përmbushur misionin profesional.

Fjala “mësues” rrjedh nga lashtësia: didaskalōs (διδάσκαλος = mjeshtër) dhe pedagogue (παιδαγωγός = shërbëtor). Kësisoj mësues do të thotë “mjeshtër shërbëtor,” dy atribute që kërkojnë nga cilido edukator të kultivojë së pari veten e të thellohet në dijen njerëzore në nivelin më të lartë, duke arritur ekspertizën sublime dhe profesionalizmin kulmor, e më pas të gjithë mjeshtërinë t’ua shërbejë të tjerëve, duke qenë njëkohësisht mjeshtri i parë i një fushe të jetës dhe shërbëtori i parë ndaj të gjithë njerëzve duke frymëzuar e duke udhëhequr me shembull. Ndaj edhe ky profesion është fisnik sepse është një jetë skajesh: lartësi dhe përulësi.

Të nderuar edukatorë lartësohuni në rritjen vetjake dhe përuluni ndaj të tjerëve, ndaj vëllazërisë sonë njerëzore, dhe frymëzoni brezat e rinj, sepse nuk ka krim më të madh ndaj shoqërisë se të jesh një mësues i keq por nuk ka privilegj më të madh të jesh një edukator i vërtetë, një shërbëtor i përulur, frymëzues e në dobi të brezave.

Gëzuar Ditën e Mësuesit të gjithë mjeshtërve shërbëtorë të vërtetë të këtij vendi.

Filed Under: ESSE

Mësuesit çamë, ata që u sakrifikuan me dashuri për shkronjat dhe fjalën e ëmbël shqipe

March 7, 2026 by s p

Fondacioni Çamëria “Hasan Tahsini”/

Sot, ne kujtojmë një ngjarje të rëndësishme për historinë tonë: hapjen e Mësonjëtores së Parë Kombëtare Shqipe në Korçë, më 7 mars 1887!

Në këtë përvjetor kujtojmë edhe figurat e shquara që bënë përpjekje të shumta për përhapjen e mësimit shqip dhe për çeljen e shkollave në gjuhën amtare në Çamëri.

Kështu, në vitet e fundit të shekullit të 19-të, atdhetari Rexhep Demi bashkërendoi punën me Sabri Prevezën, me synimin kryesor përhapjen e shkrimit të gjuhës shqipe në të gjithë Çamërinë.

Në Prevezë, Sheh Sabri Preveza, formoi shoqërinë “Dituria” dhe në teqën e tij çeli “shkollën” shqipe. Në Prevezë u kërkua me ngulm që mësimi i shqipes të futej, përveç idadijes, edhe në shkollat fillore turke. Të papërtuar në përhapjen vullnetarisht të mësimit të gjuhës amtare te fëmijët e të rriturit u treguan intelektualët atdhetarë Qamil Çami, Musa Demi e të tjerë. Atdhetarët shqiptarë shtruan detyrë përgatitjen e mësuesve të shqipes në shkollat pedagogjike, që u menduan të hapen në Margëlliç e Janinë. (Dr. Apostol Pango, Sarandë, 28.02.1999).

Në Filat, atdhetari Rexhep Demi mbante lidhje të dendura me klubet dhe shoqëritë shqiptare të Stambollit, Bukureshtit, Sofjes, Janinës, Aleksandrisë etj, dhe menjëherë pas Hyrjetit (korrik 1908), formoi klubin “Vëllazëria”, duke mundësuar kështu që përmes klubit të përhapte aktivitetin e mësimit të gjuhës shqipe.

Ai edhe vet punoi si mësues në Konispol, Gjirokastër, Libohovë etj. Shkolla e parë në Filat u çel më 7 shtator 1908, ku mësues të parë ishin Qamil Izet Çami dhe Hamit Demi. Pas kësaj, deri më 1910 u çelën edhe disa shkolla tjera, në Luros, Mallakastër, Konispol, Ninat, Koskë, Janjar, Konicë, Mazarek, etj. Qamil Çami bëri përpjekje edhe për hapjen e një shkolle të mesme në Filat, për të përgatitë mësues për shkollat shqipe. Përveç mësimit të fëmijëve gjatë ditës në shkollë, mësuesit mbanin edhe kurse të natës, për të mësuar edhe të rriturit shkrim e lexim shqip. Me insistimin e aktivistëve dhe të popullit të Çamërisë, gjuha shqipe nisi të mësohej edhe në shkollat turke dhe në ato greke, ndonëse me fond të vogël orësh dhe e nënçmuar nga udhëheqësit e atyre shkollave. Një formë të mësimit të shkrim-leximit në gjuhën shqipe e ndihmuan edhe “mësuesit shetitës”. Shkollat shqipe (1908-1912) i ndihmuan me libra e financa klubet dhe shoqëritë atdhetare brënda e jashtë atdheut, ndërsa populli i lëshoi shtëpitë për shkolla.

Ndihmë të veçantë asokohe dha Dervish Hima, doktori Asaf Çami-Ajdonati po edhe shumë të tjerë. Rasih Dino mbante me financat e tij katër shkolla dhe paguante nga 350 grosh në muaj tre mësues “shetitës”, për t’ua mësuar njerëzve shkrim-këndimin, dhe kishte filluar ndërtimin e një godine shkollore në Filat. Rexhep Demi, në moshën 62 vjeçare kreu kurse për mësues. Dhe këta mësues e aktivistë, sa bënin luftë për gjuhën, poaq bënin për alfabetin latin, pasiqë xhonturqit ua impononin alfabetin arab, ndërsa kisha greke alfabetin grek.

Pra, gjatë viteve 1908-1912, ashtu si në krahinat e tjera, mësimi i shqipes në Çamëri mori përhapje edhe jashtë dyerve të shkollave shqipe. Sali Filati (Çeka) shkruante kështu: “Çamëria sot mori një lëvizje përparimi. Ky çip i vjetër i Shqipërisë ngreh gjerdhet nga kopështrat e diturisë dhe sheh bilbilët, lulet, fatbardhësinë e qytetërimit”. (Gazeta “Korça”, nr. 9, 20.05.1910).

Por ai proces, ai aktivitet dhe ai enthusiazëm i popullit të Çamërisë e gjithë Shqipërisë për mësimin e gjuhës dhe për shkollën shqipe, u ndërpre me shpërthimin e kryengritjeve të armatosura për çlirimin e vendit dhe me Luftën Ballkanike, me ndarjen e Çamërisë nga Shqipëria, të cilën Konferenca e Londrës (1913) ia dha Greqisë, e cila jo se nuk lejoi shkolla shqipe, por bëri terror mbi popullsinë myslimane të Çamërisë, duke i detyruar të shpërngulën për në Turqi, Shqipëri e deri në Amerikë, ndërsa shqiptarët e krishterë duke i asimiluar në grekë.

Megjithatë, kudo që i çuan valët e jetës, në zemrat e tyre mbeti kurdoherë e gjallë dhe pashuar dashuria për shkronjat dhe fjalën e ëmbël shqipe.

Filed Under: Kronike

Në ditëlindjen e 94 të shkrimtarit Naum Prifti

March 7, 2026 by s p

Julika Prifti/

Më të shumtët e fëmijëve i duan prindërit e tyre, por disa jo vetëm i duan po edhe i adhurojnë ata. Unë hyj në kategorinë e dytë. Adhurimin për babanë e kam ndjerë që kur isha vajzë e vogël. Atëherë nuk mund ta kuptoja përse-në.

Babai ishte shkrimtar i njohur kur linda unë. Kishte botuar disa vëllime me tregime të suksesshme, por ende nuk i kishte shkuar mendja të shkruante përralla apo pjesë për fëmijë. Kjo mua nuk më shqetësonte asfare. Ai më lexonte libra e revista për fëmijë, më recitonte fabula e gjë a gjëza që gjithnjë më linin të kënaqur. Profesioni i tij mua nuk më çudiste e as më mahniste. Ajo që më mrekullonte ishte mënyra si m’i lexonte librat apo revistat për fëmijë. Zëri i tij me diksion të qartë ndryshonte për çdo personazh dhe ata bëheshin të vërtetë, bëheshin si njerëzit, të cilit unë i njihja. Në atë botë unë isha pjesëtare me të gjitha të drejtat. Fjalët nga interpretimi i babait dilnin nga libri, e merrnin jetë, historitë nuk ishin më thjesht rreshta në letër, ato vinin në dhomë dhe në mendjen time i shikoja si një film, ku kisha pjesë edhe unë.

Një nga librat e preferuar ishte Keci që dinte të numëronte deri në dhjetë. E di se prej tij mësova shpejt të numëroj deri në dhjetë e të kërkoja “dhjetë lekë për pasta-sy”. Libër shumë i dashur u bë edhe Aventurat e Pifit, qenit qimekuq që ishte tamam si njeri apo fëmijë, shumë i zgjuar, besnik, dhe kurdoherë i gatshëm të ndihmonte familjen. Edhe unë doja të isha si ai. Një episod i librit më bëri shumë përshtypje. Pifit, që ishte “dora e djathtë e teto Agatës, zonjës së shtëpisë,” iu dha detyra të qëronte patate për drekë. Pifi iu fut punës me qejf e dëshirë, si gjithnjë. Por nga zelli i madh qëroi të dy thasët me patate që ishin në qilarin e shtëpisë. Në Ilustrim shikoja sesi patatet e qëruara ishin bërë “kukumal” dhe Pifit i dukeshin vetëm duart, në njërën ende mbante thikën dhe te tjetra pataten e fundit që po e përfundonte së qëruari. Gjëja e parë që më çuditi ishte sesi Pifi vazhdonte punën pa parë fare, i mbuluar nga grumbulli i madh i patateve, dhe teta Agata që nuk po e shihte më Pifin.

Por ky imazh, në vend të efektit komik, për mua që shkoja në kopsht në Shqipërinë e mesit të viteve ’60, ku pjata duhej pastruar megjithëse gjella nuk të pëlqente dhe, ku hedhja e ushqimit konsiderohej “krim”, më shqetësoi shumë. Ç’do bëhej tani me ato thasë patatesh të qëruara? A mund t’i hante familja prej katër vetash e Pifit, më shumë se një tenxhere edhe sikur patatet të skuqeshin, ashtu siç më pëlqenin mua? Patatet do të kalbeshin e do të shkonin dëm. Edukatoret na e kishin bërë të qartë se “Partia e pushteti nuk lejonin shpërdorimin e ushqimit”.

Nuk mund të hiqja nga mendja thasët me patate që do të hidheshin në plehra dhe nuk më zinte gjumi. Isha aq e shqetësuar sa më vinte për të qarë. Ia shfaqa babit shqetësimin tim. Ai nuk më tha se kjo ishte vetëm një histori, një trillim fantazie, një e pavërtetë. Ky do të ishte një shpjegim i shpejtë, një dalje nga situata. Por babai e dinte se ky “shpjegim” do më bënte t’i shihja librat me një sy tjetër. Me buzëqeshje, ai më tha të mos merakosesha se patatet e mbetura do t’i çonin në mensë ose në restorant, aty ku venë të hanë shumë njerëz dhe asnjë patate nuk do shkonte dëm. “E mban mend Hotel Krujën kur ishim në verë? Sa njerëz uleshin në restorantin atje?” e konkretizoi ai shpjegimin. “Shumë,” u përgjigja unë. “Po mensën e studentëve të mjekësisë e ke parë?” “Po, e shoh gjithmonë nga ballkoni anash rrugës.” “E pra, i ke parë vetë sa studentë hyjnë aty për të ngrënë,” më kujtoi ai.

Këto ishin fakte reale që i kisha parë me sytë e mi. Kështu patateve iu gjet vendi dhe mua më kaloi shqetësimi dhe fjeta e qetë.

Babi me bënte të ndihesha mirë, të ndihesha e zgjuar, dhe e “madhe” duke më lejuar të shprehja lirisht ndjenjat e mendimet që më pushtonin mendjen. Fëmijët mund të jenë të vegjël e nuk shqetësohen për pagesën e qirasë, të ushqimeve, të veshmbathjes për pjesëtarët e familjes, etj., por kjo nuk do të thotë se bota e tyre është pa probleme.

Pikërisht, një problem i madh më detyroi një ditë të bëja një deklaratë të fortë se “unë në Kopshtin nr. 6 nuk do të shkoja kurrë më.” Edukatorja, Zoica, më ra me një shpullë në këmbën që gaboi në kërcim, duke ma skuqur lëkurën e duke më turpëruar përpara gjithë grupit të valles. Vatja në kopsht kishte me vete rrezikun e ndonjë dacke tjetër. Prindërit u duk se e kuptuan situatën po problemi ishte se ku do të rrija unë kur ata ishin në punë e Loreta në shkollë? Të më mbyllin vetëm në shtëpi – siç propozova unë, nuk u pranua sepse po të binte ndonjë zjarr unë nuk kisha rrugë shpëtimi. Atëherë babi tha: “Edukatore Zoica bëri gabim që të dha një dackë në këmbë e për këtë duhet të më kërkonte të falur, ashtu siç kërkoja edhe unë kur bëja gabim. Dakord?” Zgjidhja nuk më pëlqeu shumë, por nuk mund ta refuzoja.

Ne vajtëm në kopsht dhe pas bisedës së babit me të, edukatorja më kërkoi të falur. Po kjo u bë në zyrën e saj se ajo ishte edhe drejtoresha e kopshtit. Grupi i valleve, përpara të cilëve unë isha turpëruar, nuk dëgjoi asgjë. Kërkimi i faljes nga ana e saj nuk ishte i sinqertë e unë e ndjeva këtë sapo babai u largua nga kopshti. Vështrimet e saj flisnin për gjë tjetër. Atë e ndjeva fare mirë gjatë ditës. Edhe fjalët e saj nuk flisnin për kuptim gabimi. Kur u ktheva në shtëpi deklarova se në atë vend nuk do shkoja më se kërkimi i të falurit vetëm e kishte egërsuar edhe më edukatore Zoicën. E tani punët ishin më keq se më parë. Gjyshja që kishte ardhur për vizitë nga Rehova ofroi të më merrte me vete në fshat ku nuk kishte kopsht. U duk se problemi u zgjidh. Por unë e dija se fshati i Rehovës ishte shumë larg e mbi të gjitha në shtëpinë e gjyshes nuk kishte telefon. Si do të mund t’i lajmëroja prindërit të vinin të më merrnin nëse mërzitesha larg tyre? Nga njëra anë, më pëlqente idea se nuk do të isha më e detyruar të vallëzoja nën kërcënimin e edukatore Zoicës, nga ana tjetër kisha frikë se pa motrën e prindërit do të mërzitesha në fshat. Po të kishte gjyshja telefon nuk kishte problem, se unë i telefonoja prindërve e ata vinin të më merrnin. Përsëri babi e gjeti zgjidhjen. Ai më tha se unë mund t’i lajmëroja fare lehtë me një letër.

-Po unë nuk di të shkruaj, – i thashë e mërzitur.

-Po emrit tënd di ta shkruash, – më kujtoi babai. – Në çdo vizatim në kopsht ti vë emrin tënd apo jo?

-Po, emrin di ta shkruaj. Po nuk di të shkruaj fjalë të tjera. Si t’ju lajmëroi se jam e mërzitur dhe të vini të më merrni? – pyeta unë pa asnjë shpresë zgjidhjeje.

-Na shkruaj letra me vizatime. Kur letra të jetë me diell, je e gëzuar, po të jetë me shi kuptohet që po qan dhe je mërzitur dhe ne do të vijmë të marrim.

Zgjidhja u gjet dhe unë u binda se sado i madh të ishte problemi nuk kisha pse të trembesha e të shqetësohesha.

Si atëherë në fëmijëri, edhe sot kur babai nuk është më në këtë jetë, dashuria e adhurimi për të mbeten njësoj tek unë. Tani e kuptoj se ai nuk zgjidhte një problem narrativ kur isha e vogël, por më mësonte si trajtohen shqetësimet e tjetrit dhe se imagjinata e një fëmije meriton vëmendje dhe kujdes të veçantë.

Adhurimi im për të nuk lindi nga fama, por nga ajo aftësi e tij e rrallë për të mos e përçmuar seriozitetin e një fëmijë.

Faleminderit, babi!

Foto e shtëpisë në Rehovë dhe kaçkës nga Vangjel Qirici

Filed Under: LETERSI

E ARDHMJA ESHQIPËRISË VARET NGA PUNA E MËSUESVE

March 7, 2026 by s p

Lumo Skëndo/

Dua më parë të uroj mësuesit e prefekturës së Durrësit dhe veçan ata të Tiranës, për krijimin e Lidhjes së tyre. Lidhje që do t’ju premtojë të mbushni më mirë dhe me efekt më të madh detyrën. Ju falem nderit, juve zoti Kryetar dhe juve të dashur miq dhe shokë, për këtë nder që më bëtë, duke më ftuar sot. Pritmi ynë varet nga puna e mësuesve, varet nga arsimi dhe edukata e djelmërisë. Në këtë edukatë të shpirtit, të mendjes dhe të zemrës dua që një pikë të inspirohet mirë në frymë të nxënësve. Dua të them: ndjenja e përgjegjësisë. Çdo njeri duhet të jetë i përgjegjshëm për punët dhe sjelljet e tij, të ngrejë gjithë barrën e akteve, pa vënë re ç’bën fqinji dhe shoku i tij, pa humbur kohën të shikojë dhe të kritikojë t’afërmin. Le të kuptojë secili prej nesh dhe të kemi si themel të edukatës përgjegjësinë personale.

Është i vetmi mjet që të arrijmë ne vetë në përmirësim dhe përparim moral, e vetmja fushë që t’i bëjmë të rinjtë e Shqipërisë sonë të bëhen të dobishëm e të vlefshëm. Tetë vjet më parë, kur fati i zi më shtrëngoi të largohem nga ky dhé i dashur, Shqipërinë e lashë jo vetëm të shkelur prej fuqive të huaja, po edhe të shikuar prej shqiptarëve vetë si një krijesë e të huajve, si një foshnjë, për të cilën s’kishte zemër nëne, që të qajë dhe të mëshirojë. Përpara një ideje të tillë, sa herë përndërtohej ndërgjegjja patriotike! Vdekja, pa dyshim, do të dukej më e mirë se sa një vetëvrasje e ngadalshme.

Sot, Shqipërinë e kemi tonën, të krijuar me përpjekjen tonë, të bërë me thonj e me dhëmbët tonë dhe më tepër akoma, me dëshirën dhe vullnetin tonë. E kemi sot vendin tonë të dashur, jo si një dhuratë të pamëshirshme të Evropës, po të bërë dhe të krijuar prej nesh, kundër dashjes dhe dëshirës s’Evropës. Lirinë dhe vetëqeverimin tonë e kemi marrë me pahir, rrëmbyer me fuqi. Ajo Evropë, që pretendonte se po luftonte për të drejtat e popujve dhe për të mbrojtur drejtësinë dhe qytetërimin, ajo Evropë, që gjer më dy vjet më parë na shikonte si të dënuar me vdekje, si të gatuar për të qenë gjahu dhe plaçka e të tjerëve, zuri të na respektojë dhe të na dojë, vetëm kur pa se jemi të zotët të mbrojmë ne vetë jetën tonë. I dhamë këto prova, kur kuptuam se Shqipërinë jemi të zotë ta bëjmë vetë. Tani mund të jemi të sigurt se kemi një simpati të madhe në botë të qytetëruar, një simpati të vërtetë. Mbi këtë, një barrë e rëndë na bije mbi ndërgjegje: këtë truall që e krijuam, duhet që ta ruajmë, ta zbukurojmë. Është një detyrë ati dhe mëme kundrejt birit të tij.

Është dhe një detyrë biri drejt mëmës së tij. Kemi detyrë jo vetëm të matim dhe të vëzhgojmë Shqipërinë tonë, po dhe ta mbrojmë prej rreziqeve, që e rrethojnë, ta bëjmë të përparuar e të ndriçuar. Dhe nuk mund të punojmë për kombin dhe vendin tonë, po që nuk patëm një dashuri për çdo cep të Shqipërisë, një dhembshuri për çdo njeri të kombit tonë. Duhet të zgjojmë kultin e patriotizmës, adhurimin e Shqipërisë. Bota e sotme s’na jep ndonjë shembull kulti dhe adhurimi për truallin e gjyshërve. Po, në këqyrshim historisë e afërme të Rilindjes, do të shohim se kjo rilindje është bërë vetëm pasi ka zënë populli që të ndjejë në zemër të tij një dashuri të përsosur për çdo send që i përket atdheut dhe kombit. Patriotizma është mbase një egoizmë. Ajo ndjenjë na shtyn të kërkojmë madhërinë dhe nderin e kombit, se tek ajo madhëri e te ai nder do të gjejmë ne vetë madhërinë, lumturinë dhe nderin tonë. Jemi patriotë se e dimë që pa një truall dhe pa një shtet të fortë, pa një komb të përparuar, bije në rrezik rrojtja dhe jeta jonë.

Ky gjykim na shtyn dhe duhet të na shtyjë që të bëjmë disa therori për të mirën e përgjithshme, që të mos mendojmë vetëm interesin tonë të tanishëm, po interesin e përbashkët të nesërm, se ai interes do të na ruajë dhe interesin tonë të veçantë. Kështu, pra, egoizma e patriotizmës ndryshohet dhe këmbehet në një altruizmë të vërtetë dhe na shtyn në therori.

Nderi dhe madhëria e çdo shqiptari varet nga nderi dhe madhëria e Shqipërisë. Është një llogari e lajthitshme ajo që të përbuzësh shokun, me shpresë që të lartësosh veten tënde. Statujën e një njeriu të madh nuk e shtien brenda në një gropë, po e ngrenë në një piedestal të lartë, mbi një themel të shëndoshë. Në doni, pra, që të jini të nderuar dhe të mëdhenj, bëni më parë Shqipërinë dhe kombin shqiptar të jenë të madhëruar e të lartësuar. Miq dhe shokë të mi, mësoni të kurseni kohën, mësoni mirëpërdorimin e kësaj gjeje të vlefshme, që i thonë kohë. Na vjen keq për plaçkat materiale dhe e dimë vleftën e një vilari pëlhure.

Harrojmë se ditët tona janë të matura dhe se gërshëra e shtrigës kohë, është gjithnjë gati të presë fillin e gjëllimit. Vendi dhe kombi ynë duan punë të gjatë, me durim të palodhur. Kemi një mijë e një punë për të bërë. Puna lyp kohë. Kuptoni mirë vleftën e këtij faktori dhe mos e vdisni kot.

Instituti i Studimeve Historike “Lumo Skëndo”*

*Risjellim në vëmendjen tuaj një shkrim të Mid’hat Frashërit që është aktual në ditët e sotme, e me shumë siguri do mbetet i tillë në çdo kohë.

Filed Under: Politike

  • « Previous Page
  • 1
  • …
  • 30
  • 31
  • 32
  • 33
  • 34
  • …
  • 2924
  • Next Page »

Artikujt e fundit

  • Lionel Jospin, një nga politikanët e rrallë të virtutit dhe të moralit
  • SOT NË DITËN E TEATRIT
  • Andon Zako Çajupi, in memoriam…
  • Kosova edhe 1 finale larg Botërorit, Shqipëria pa fat në Poloni
  • “LISSITAN/LIS/LISSUS, Qyteti i 12 portave” dhe fortifikimet e tij të admirueshme…
  • ME Dr ELEZ BIBERAJN NË TIRANË NË ÇASTIN KUR U THYE VET-IZOLIMI KOMUNIST, MARS, 1991
  • Beyond the Game: Kosova’s Roadmap to Victory 2026 FIFA World CUP
  • “Saint Paul in Dyrrach”
  • NJË DORËSHKRIM I PANJOHUR I ESAD MEKULIT PËR ROMANIN E REXHEP QOSJES “VDEKJA MË VJEN PREJ SYVE TË TILLË”
  • Diogjeni, filozofi që sfidoi botën me dije dhe virtyt, duke e këshilluar njeriun të hiqte dorë nga jeta prej skllavi
  • DEDË GJO LULI NË SHËRBIM TË ATDHEUT
  • “America Inspires Freedom – The Kosovo Story”
  • Kur Gjykata rrëzon Kushtetutën, dhe vendimi që godet vetë shtetin
  • Tre vllazen, tre jetima…
  • Goditja ndaj objekteve të kultit fetar, pjesë e propagandës ateiste përgjatë diktaturës në Shqipëri

Kategoritë

Arkiv

Tags

albano kolonjari alfons Grishaj Anton Cefa arben llalla asllan Bushati Astrit Lulushi Aurenc Bebja Behlul Jashari Beqir Sina dalip greca Elida Buçpapaj Elmi Berisha Enver Bytyci Ermira Babamusta Eugjen Merlika Fahri Xharra Frank shkreli Fritz radovani Gezim Llojdia Ilir Levonja Interviste Keze Kozeta Zylo Kolec Traboini kosova Kosove Marjana Bulku Murat Gecaj nderroi jete ne Kosove Nene Tereza presidenti Nishani Rafaela Prifti Rafael Floqi Raimonda Moisiu Ramiz Lushaj reshat kripa Sadik Elshani SHBA Shefqet Kercelli shqiperia shqiptaret Sokol Paja Thaci Vatra Visar Zhiti

Log in

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Cookie settingsACCEPT
Privacy & Cookies Policy

Privacy Overview

This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these cookies, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may have an effect on your browsing experience.
Necessary
Always Enabled
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Non-necessary
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
SAVE & ACCEPT