• Home
  • Politics
  • Opinion
  • Culture
  • Sports
  • Economy
  • Interview
  • Reporting
  • Community
  • Vatra

Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

Elizabeth Kuchler lë Zvicrën për të jetuar në Kosovë

July 28, 2013 by dgreca

Komoditetin dhe rehatinë që ia ka dhënë Kosova, nuk i ka plotësuar Lucerni i Zvicrës. Pensionistja Elizabeth Kuchler jeton në Livoç të Gjilanit, në një shtëpi moderne. Ajo thotë se në Kosova ia ka plotësuar ëndrrën/

Për shumëkënd mund të konsiderohet si paradoks, por është vërtet se zvicerania Elisabeth Kuchler, është ndër rrallat, apo e vetmja që ka lënë shtetin helvetik, për të jetuar në Kosovë, në një shtet që akoma nuk funksion normalisht.E para herë që erdhi në shtetin më të ri të Evropës, ishte korriku i vitit 2008. Nuk kishte dëgjuar më parë për këtë vend, e as në hartë nuk e dinte ku ndodhej Kosova. Por, vetëm një javë qëndrim në shtetin, i cili atë vit shpalli pavarësinë, i mjaftuan që jeta e saj të merr kahe komplet tjetër.

Ishte 63 vjet, kur në Zvicër pësoi aksident, nga i cili as sot nëntë vite pas nuk është shëruar plotësisht. “IP magazinë” ishte në shtëpinë e saj në fshatin Livoç të Gjilanit, për të parë nga afër zviceranen që jetonte në mesin e shqiptarëve, në një shtëpi të madhe, dhe oborr të bukur.

Komoditetin dhe rehatinë që ia ka dhënë Kosovë, nuk ka plotësuar Lucerni i Zvicrës. Ajo kishte ëndërruar plot gjashtë dekada për të pas një shtëpi, një kopsht dhe një jetë pa brenga, por nuk e kishte arri atje, ndërsa në Livoç aji kishte “prekur” ëndrrën.

“Në Lucern kisha një apartament krejt të vogël, nuk kisha hapësirë që të organizoj gjithçka ashtu siç doja. Një shtëpi si kjo që kam sot në Livoç, në Zvicër do të kushtonte një milion euro, e unë nuk kisha aq para për të plotësuar ëndrrën time”, shprehet Elisabeth raporton “Reporter”.

Ndërmjet Lucernit dhe Livoçit, zgjedh këtë të fundit 

Livoçi i Poshtëm është një fshat që për pak minuta vozitje të nxjerr në qendër të Gjilanit. Në mesin e shtëpive të zakonshme të autoktonëve, është ajo e Elizabeth e cila tërheq më së shumti vëmendje.

“Duke parë standardin e ulët të jetesës, dhe marrë parasysh pensionin që kisha, e kam parë që nuk mund të jetoj me aq pak para në Zvicër. Me një pension rreth 1500 euro ishte e pamundshme t’ia dilja. E dija që me aq para këtu mund të jetoja mirë. Dhe u ktheva në Kosovë”, shpjegon Elisabeth.

Zvicerania më pas shpjegon peripecitë për ndërtimin e shtëpisë, nga plani që ia kishte bërë një arkitekt zvicerane e deri te ndërtimi, që po ashtu ishte një kompani kosovare me bagazh zviceran.

“Më 23 shkurt lash përgjithmonë Zvicrën, shita apartamentin tim atje, mora gjithçka me vete dhe erdha në Livoç. Për gati tre muaj qëndrova në shtëpinë e fqinjëve të mi këtu. Ndërkohë që gjatë kësaj periudhe merresha me enterierin dhe të tjera gjëra rreth shtëpisë”, tregon ajo.

Në 22 Maj ëndrra e saj mori përfundimisht u bë realitet. Në këtë finalizim të përmbushjes së një synimi të cilin e arriti vetëm dy ditë para se t’i mbushte shtatë dekada jetë. Dhe e donte rendi që dëshira, tashmë e kthyer në realitet për të nisur një jetë ndryshe, të festohej.

“Kisha dy arsye për të festuar, ditëlindjen dhe plotësimin e ëndrrës që kisha gjithë jetën për të pasur një shtëpi, ndërkohë që unë po nisja një jetë të re, në një vend të ri”, vazhdon Elisabeth.

Nuk po arrin ta mësoj gjuhen shqipe

Zvicerania megjithatë ka një hendikep. Ajo përkundër investimeve në kurse, në fjalorë, etj, nuk po arrin ta mësoj gjuhen shqipe. Ose gjuha që e falin kosovarët është e vështirë sintaksisht, ose ajo është e moshuar për t’i artikuluar fonemat e shqipes.

“Pas aksidentit, neurologu më tha që truri im nuk mund të pranojë më informata të reja. Për gjithë këto vite kam paguar rreth 2000 franga, kam librat, CD-të dhe gjithçka tjetër në shqip, por nuk ia dola. Është tmerruese kur të tjerët më thonë që duhet ta mësoj gjuhën tuaj, por ata nuk dinë për aksidentin tim”, thotë Elisabeth.

Historia e mësimit të gjuhës shqipe ka nisur para se ajo të vinte të jetonte këtu. Madje atëbotë i kishte thënë vetes që brenda tre muajve do ta mësonte gjuhën. E nisi kursin për shqipen në Zvicër, për ta vazhduar më pas në Kosovë, por duket se ky është mision i pamundur për të.

Që nga mosha 38 vjeçe, Elizabeth jeton vetëm. “Por këtu nuk jam e vetme, kam fqinjë të mirë dhe katër mace që kujdesem për to”, thotë ajo.

Elizabeth është edhe një kuzhiniere e mirë, edhe pse nuk preferon të gatuaj ushqime tradicionale shqiptare. Kujdesi për t’u ushqyer shëndetshëm, është detaj që shihet edhe në enterierin e kuzhinës së saj. Përzgjedhja e dollapëve me pemë e perime, janë mesazh jo krejt i rastësishëm.

“Më pëlqen të gatuaj, por nuk gatuaj ushqimet tuaja tradicionale, ngase nuk i ha ato. Ha sallatë, perime, peshk, djathë, vezë dhe shumë pak mish. Madje ka periudha që nuk ha ushqim”, shpjegon Kuchler.

Ndryshe, veç dashurisë që ka për kuzhinën dhe gatimin, profesionit që ka ushtruar në Zvicër si ekonomiste në një kompani konstruksioni, Elisabeth në rininë e saj ka luajtur saksofon dhe ishte fituese e shumëfishtë e garave me vetura.

Brenda shtëpisë ku sot jeton, nga kati i parë për në katin e dytë, janë 18 shkallë, të cilat ajo i cilëson si “shkallët e gjimnastikës”. I kalon 20 herë në ditë këto shkallë, dhe ato e ndihmojnë ta mbajë trupin në formë.

Disa gjëra ma më mundojnë

Ajo është shumë e lumtur me jetën dhe ato që i ofron Kosova. “Ndihem mirë kur çdo javë takoj njerëz të rinj dhe me secilin nga ta mund të flas anglisht, gjermanisht ose frëngjisht”. Por,  ka disa gjëra që asaj nuk i duken krejt normale.

“Në traditën tuaj njerëzit heqin këpucët në hyrje të shtëpisë. Unë kam papuçe tek dera e hyrjes për të respektuar traditën tuaj, por siç hyj unë me këpucë ashtu mund të hyni edhe ju. Kam parë që ju i lani tepihët disa herë në vit, ndërkohë që tepihun duhet ta mirëmbani, por ta lani vetëm pas pesë vitesh”, thotë Elisabeth.

Shtëpia e saj ka një sallon të madh, në kënd të tij një mini- bibliotekë. Për të vazhduar me korridorin që ndante kuzhinën gjigante me gjitha mjetet e punës, plus një ‘shpajz’ për ushqimet rezervë. E më specialja është dhoma e punës.

“Tavolina, karrigeje dhe të tjerat janë të gjitha që i kam marrë nga Zvicra, aty ku kam punuar. Në fakt kështu dukej zyra ime edhe atje”, shpjegon ajo.

Një tjetër dhomë është ajo, ku Elisabeth bënë terapitë e saj, të cilat i mungojnë kur ishte në Zvicër. Një makinë qepjeje në dhomën tjetër të punës tregon për një tjetër talent që ajo ka në kujdesin për veshjen.

I mungojnë të afërmit

E fundi i korridorit në katin e dytë, duket të jetë vendi më i pëlqyer për të. Një ulëse dyshe e shoqëruar me një tavolinë të vogël, e kthejnë atë në kujtime. Që të dyja i kishte në banesën e saj në Lucern, e po të njëjtat i kishte marrë këtu.

Një pjesë të mirë të kohës ajo e kalon duke lexuar në këtë kënd, të cilin vet e quan “Këndi Zviceran”.

Ndryshe Kosova asaj ia ka plotësuar ëndrrën për kushte të mira të banimit, por ia ka lënë një boshllëk. Asaj i mungojnë familjaret dhe shoqet, të cilat Kosovën e vizitojnë të fundit.

Madje për shtatë vite sa është në Kosovë, atë e ka vizituar vetëm një shoqe e shkollës, derisa katër vëllezërit e saj nuk kishin ardhur kurrë këtu.

“Në maj të këtij viti, ka qenë për vizitë një shoqe imja e shkollës. Asaj i ka pëlqyer vendi juaj dhe jeta që ju bëni. Më ka premtuar që do të kthehet sërish, e unë besoj që do ta bëjë”, thotë Kucher.

Megjithatë, në kohën kur shqiptarët e marrin model Zvicrën për jetë më të mirë, “si në Zvicër”, Elizabeth Kuchler kishte lënë Zvicrën për të jetuar në Kosovë. Atë që nuk ia plotësoi Zvicra ia plotësoi Kosova. “Mirupafshim në Livoç…!”(M.SH.AlbInfo.ch)

 

Filed Under: Komunitet Tagged With: Elizabeth Kuchler, le zvicren, per Kosoven

“Kodra e Rilindësve” dhe Memoriali i dhunuar i tyre

July 17, 2013 by dgreca

Shkruan:Dorian Koçi/

Kujtesa historike është një proces që mund të punojë në dy drejtime. Drejtimi i parë është ai përkujtimor që është dhe varianti më i përhapur dhe që nënkupton se vlera, ide dhe personazhe i shërbejnë kombit vazhdimisht për të mbajtur gjallë ndërgjegjen kombëtare dhe i dyti është drejtimi mohues që është variant më pak i përhapur dhe që nënkupton që ngjarje, personazhe apo dhe vlera “harrohen”  sërish për ti shërbyer interesave kombëtare. Një rast i tillë është p.sh ai i Zvicrës, ku lufta e konfederatave në 1846 harrohet dhe nuk përmendet për ti mëshuar më fort identitetit zviceran të të tre kantoneve. Në Shqipëri për shumë arsye që kanë të bëjnë me rastin specifik të saj në historinë e Ballkanit por edhe pse zakonisht modelet janë marrë të gatshme nga jashtë, është përqafuar drejtimi i parë , ndaj dhe njerëzit dhe shoqëria janë shumë të ndjeshëm ndaj çdo mohimi apo denigrimi të atyre që janë pranuar prej kohësh si vlera të mirëfillta kombëtare dhe personazhe të rëndësishëm që kanë mbizotëruar historinë e vendit. Sigurisht që në këtë qasje shqiptare ka vend dhe për korrigjim apo dhe një ç’mitizim që shpesh herë është vënë re në trajtimin e çështjeve dhe ngjarjeve të ndryshme historike, por pavarësisht faktit që kohët e fundit ka shumë përpjekje për rivlerësim apo rebalancim të këtyre vlerave duke u përpjekur për të rishkruar historinë, besoj se gjithsecili nuk mund të bjerë dakord me forma ekstreme të përdhosjes së atyre që janë nderuar dhe do të vazhdojnë të nderohen nga pjesa më e madhe e shqiptarëve si baballarët e kombit. Qasja ka të bëjë më tepër me përmbajtjen sesa me shkatërrimin barbar të formave që i përfaqësojnë këto vlera, si po ndodh për fat të keq në Shqipëri. Një rast që ilustron shumë mirë se mund të bëjë fjala akademike e lëshuar pa doganë drejt figurave të kombit por dhe se në çfarë krize neglizhence identitare kemi arritur është gjendja e memorialit të Rilindësve në Gjirokastër.

Në mes të verës, në datën 15 korrik , shqiptarët përkujtojnë ditën e vrasjes të heroit kombëtar Çerciz Topulli dhe aktivistit kulturor dhe gazetarit Muço Qulli në Shkodër nga forcat malazeze të pushtimit, të denoncuar si patriotë shqiptarë nga konsulli grek që ua njihte shumë mirë aktivitetin patriotik në shërbim të çështjes kombëtare shqiptare. Eshtrat e Çerciz Topullit u morën në vitin 1936 dhe u rivarrosën në Gjirokastër sëbashku me vëllain e tij Bajo Topullin në një kodër paksa jashtë qytetit, vend i cili u kthye në një vend peligranazhi për çdo shqiptar që vizitonte Gjirokastrën dhe e ndjente veten të lidhur me idenë kombëtare. Në vitin 1964 u kthyen në atdhe nga Kajro eshtrat e poetit dhe veprimtarit të rëndësishëm të Rilindjes Kombëtare, Andon Zako Çajupi dhe me këtë rast shteti komunist i kohës ndërtoi memorialin e famshëm të kohës me shqiponjën dykrenore të derdhur në bronz që qëndronte sipër një obelisku dhe në këmbët e obeliskut preheshin varret e vëllezërve Topulli, A.Z.Çajupit, Koto Hoxhit-pionierit të arsimit shqip në Lunxhëri dhe Pandeli Sotirit-drejtorit të parë të Mësonjëtores së parë shqipe në Korçë 1887. Kodra prej asaj kohe u quajt kodra e Rilindësve dhe ishte vend ku çdo 7 mars, 28 nëntor apo dhe përvjetorësh të atyre që preheshin atje, vizitoheshin nga nxënës shkollash dhe shtresa të ndryshme të shoqërisë për të nderuar dhe kujtuar veprën e tyre. Memoriali ishte i veçantë dhe i vetëm i llojit të vet në Shqipëri pasi asnjë qytet tjetër nuk kishte një monument për të përkujtuar figurat e veta të shquara të këtyre përmasave apo si një panteon të vogël nëse mund ta quajmë në këtë llojin mënyre. Ekzistenca e tij nuk i prishte punë asnjë njeriu as ishte i mbushur me ideologji që përfaqësonte fitoren e njërit krah gjatë Luftës së Dytë Botërore që të pësonte shkatërrimin që pësoi pas viteve 90’.

Varret u përdhosën duke u thyer, shkronjat e emrave u fshinë , gurët dhe pllakat rrethuese u vollën dhe u thyen, shqiponja u qëllua me plumba gjatë trazirave të 97’ duke i këputur kokën dhe shpuar gjithandej sa me të drejtë dikush që  kish vizituar Gjirokastrën më parë dhe do të rikthehej sërish në ditët e sotme do mendonte se aty kanë kaluar barbarët ose ndonjë hordhi e huaj që nuk kish asnjë lidhje shpirtërore me ata pesë burra të famshëm që preheshin aty. Një iniciativë e disa të rinjve të Gjirokastrës për të restauruar memorialin e shkatërruar hasi në fillim në indiferencën e pushtetit lokal dhe të degës të institutit të monumenteve kulturore që nuk zgjidhnin mes tyre se përgjegjësi e kujt ishte për të filluar punimet dhe për pasojë Memoriali vuajti për disa muaj nga ky debat administrativ ku të gjithë i donin të tyret Çercizin e Bajon me shokë por asnjëri nuk mendohej që të vinte dorën në xhep për ti dhënë statusin e merituar memorialit të tyre. Në prag të zgjedhjeve lokale 2011, presioni i shoqërisë civile në Gjirokastër dhe Tiranë u rrit dhe kjo çështje u bë një çështje e mirënjohur nëpërmjet shumë kronikave televizive por dhe një emisioni special në Top Shoë ku trajtohej lënia në mëshirë të fatit të këtij Memoriali. Bashkia e Gjirokastrës  më së fundi reagoi duke çelur një fond për restaurimin e memorialit mirëpo, gjërat në Shqipëri edhe kur ka dëshirë për t’iu përgjigjur presioneve që bën shoqëria civile duket që nuk funksion si në të gjitha vendet. Fondi që u çel shpejt e shpejt shërbeu për të restauruar memorialin sipas shijes së atyre që po merreshin me të duke i përngjarë disa varreve publikë me mermerin e zakonshëm dhe asnjë rregullim tjetër territori dhe jo duke ndjekur logjikën e kthimit në identitet të tyre sipas planit arkitekturor që ishte ndërtuar. Në vitin 1964 ishte ndërtuar një lloj guri gëlqeror me pika të zeza për varret e tyre që ishte në harmoni me ngjyrën e bronzit të shqiponjës, e cila ishte gdhendur mjeshtërisht për ti përngjarë një shqiponje gati për fluturim dhe jo një shqiponje statike çka po mundohen sot të bëjnë restauruesit. Është e kuptueshme që nuk mund të riparohen gjërat që kanë kosto shumë të lartë, si p.sh dy pallate që kanë kërcyer si përbindësha atje duke mos bërë të mundur që memoriali të shikohet më nga rruga kombëtare Kakavijë-Gjirokastër por plani urbanistik dhe arkitekturor i Memorialit ekziston në arkiva , ndaj çdo ndërhyrje atje duhej të shoqërohej nga konsultimi me të  duke realizuar kështu kthimin në identitet të këtij monumenti. Çdo dëshirë dhe akt i mirë duhet të shoqërohet me hapat e duhur për të marrë vlerësimin e duhur në komunitet dhe të vjen keq kur kjo ekspertizë që ekziston nuk merret parasysh, dhe akoma më keq dhe kur Memorialin e përdor vetëm për qëllime elektorale dhe sot në datën e vrasjes së pabesë të  “Luanit të Gjirokastrës” nuk lexon asnjë rresht në shtypin e shkruar dhe asnjë veprimtari përkujtimore nuk organizohet. Një komb që në përpëlitjet e tij identitare fillon dhe shuan kujtesën historike të vlerave dhe idealeve që e kanë krijuar është i destinuar për tu kthyer në një masë amorfe popullate mbi të cilën mund të kryen gjithfarë eksperimentesh mbi shumëkombësinë, një modeli që Evropa po e braktis për veten e saj, ndaj për këtë arsye dhe për qindra arsye të tjera të ekzistencës së idesë kombëtare të shqiptarëve vlerat dhe idealet e atyre burrave të Memorialit duhen përjetësuar në një vend të denjë prehje për ta, ashtu si populli e emërtoi “Kodra e Rilindësve”

Filed Under: Komunitet, Kulture Tagged With: Dorian Koci, Kodra e Rilindasve, memoriali i Dhunuar

30 vjet bashkëpunim me Prof. Peter R. Prifti

July 15, 2013 by dgreca

Prof. Peter R. Prifti më kujton De Radën, është tretur për çështjen shqiptare. Ka punuar për Kombin pa kurrëfarë shpërblimi./

 Nga Sergio (Sejdi) Bitici(Dielli –arkiv)/

 Me 18 Gusht 2010, më erdhi ky e-mail në postën time elektronike:

“ I dashur Sergio,Të dashur vëllezër Bytyçi,

Një lajm i hidhur ka pushtuar familjen tonë qysh nga dita e djeshme. Vëllai Peter Prifti u nda nga jeta në një spital të San Diegos, Ca. pas një smundje të shkurtër.

E di që e keni dashur si njeri dhe si atdhetar për punët e kryera në shërbim të atdheut dhe të Kosovës, e di që e ftuat të kalonte verën në shtëpinë tuaj në Upstate, për aq kohë sa t’i pëlqente, si mik e dashamir. Unë ia transmetova dëshirën tuaj dhe ai m’u lut t’u shpreh mirënjohjen e tij, duke theksuar se prej  disa muajsh nuk po ndihej mirë shëndetësisht për shkak se vuante nga një sëmundje e rëndë dhe e pa shërueshme.”

Ky ishte njoftimi që ma tronditi shpirtin.

Brenda pak minutash i ktheva përgjigje Prof. Naum Priftit, duke i përcjellë ngushëllimet e mia dhe të familjes Bytyçi. Mbaj mend se i shkrova aty për aty fjalinë: ”Eshtë humbje e madhe për familjen tuaj për diasporën dhe për mua personalisht.”…

Kontaktova  vëllezërit dhe ca të afërm  të mij dhe mora në telefon  shtëpinë e Funeralit  në San Diego  për  t’i porositur lule, me rastin e përcjelljes së fundit  nga unë dhe familja ime.

Ky ishte shkrimi im i fundit, që përcolla në drejtim të San Diegos, ku i kam  shkruar  për shqetësime të shumta  Profesor Peter Priftit, natyrisht jo shqetësime familjare apo shëndetsore, por për problemet kombëtare, ku profesori na ndihmonte në vazhdimësi.

Jo shumë kohë të shkuara, para se të ndërronte jetë, Prof. Peter Prifti më pat thënë,  se i ka ruajt të gjitha letrat e mia, së  paku ruante në koleksion  100 letra të dorëshkruara.

Letërkëmbimi  ynë ka filluar në fund të viteve 70-ta, kur  e njihja  Peter Priftin  vetëm nga fama si një “avokat” i kualifikuar i çështjes kombëtare shqiptare.  E kisha takuar  një herë në restorantin tonë,  kur ishte i pranishëm për një darkë me disa intelektualë  shqiptarë. Profesor  Rexhep Krasniqi  më kishte folur për  këtë intelektual me plot vlera dhe më kishte thënë se ishte punëtor i palodhur i çështjes kombëtare.  Vendosa t’i  shkruaj  dhe ta njohtoj  për aktivitetin tonë  me atdhetarin Tahir Kerrnaja; ta informoja për punën tonë. Në fakt ne punonim ditë e net’  në organizatën “Rinia Shqiptare në Botën e Lirë”, në emër të së cilës u dërgonim telegrame, protesta, informime organizatave botërore; shpërndanim letra, botime, artikuj  trakte, pamflete etj. Botonim  buletinin  tonë të rregullt, së pakut  një herë në muaj dhe një herë në vit botonim Memorandumin mbi  shtypjen dhe gjendjen e rëndë të  Shqiptarëve në Jugosllavi, kopjen e parë të të cilit  ia dorëzonim personalisht Sekretarit  të Përgjithshëm të OKB. Korrespondenca me profesorin fitoi intensiteti  dhe veprimtaria  vazhdoi  për më shumë se tri dekada.  Buletini ynë , duke iu falenderuar  kontributeve e studimeve të persosura të Profesor Priftit dhe të tjerëve intelektualë të nivelit  të lartë u bë zëdhënës i çështjes së Kosovës martire. Serioziteti i shkrimeve dhe fakteve të Buletinit bëri që  organizatat e rëndësishme ndërkombëtare,  si  Kombet e Bashkuara, por  dhe State Department, nisën  t’i referoheshin, madje ata përdorën të dhënat dhe burimet tona  në deklarata zyrtare.  Kur në letrat e mia i shkruaja  Peterit,  se Tahir Kerrnaja  para Kombeve të Bashkuara  shpërndante me dorë  4000 kopje për 30 vjet; afishe, buletine, trakte, pamflete etj.,  shprehte kënaqësinë dhe respektin për  aktivitetin, që   grupi ynë i vogël  bënte  për Kosovën. 

          Në hyrje të librit për Kosovën,  dedikuar Rinisë Shqiptare Kosovare në Botën e Lirë, që do të dalë në dritë së shpejti me parathënie  të Peter Priftit, nënshkruar  në Dhjetor 2009, kam shkruar… “ 4000 trakte cdo muaj  për 30 vjet të The Albanian Kosovar Youth in the Free World, të shpërndara nga  Tahir Kërrnaja,  para  Kryesisë së Kombeve të Bashkuara në New York,  është shembull i vetëm, që nuk e ka bërë kush në histori as që do ta bëjë në të ardhmen.”

Peter Priftin e kam njohur e respektuar si  person modest, i rezervuar, gojë ëmbël  dhe me sjellje fisnike, ndërsa  veprat dhe shkrimet e tij të shumtë dëshmojnë  një patriot të kulluar Shqiptar.  Peter Prifti ka qenë një ushtar i armatës së Kombit që i ka dalë zot çështjes shiptare. Sa herë që dikush është përpjekur që të nëpërkëmbë çështjen shqiptare publikisht, profesori ka kryer mbrojtjen pa marrë urdhër nga askush. Psh në një artkull në “San Diego Union” me 9 dhjetor 1988,  ai i shkruan editorit me shënimin e tij”Recorded History” , ku kundërshton pretendimet e artikullit të botuar në atë gazetë se kosovarët  gjoja kanë  ardhur si ozurpatorë të territoreve serbe në Kosovë. Prof. Prifti me argumente historike, në fakte të pa kontestueshme, shkruan “se prezenca e shqiptarëve në Kosovë është aq e vjetër sa është historia e shkruar. Ata janë pasardhës të Ilirëve, kanë qenë aty me shekuj para serbëve, të cilët erdhën në Ballkan në Shekullin e VII.”

Në gazetën “Los Angelos Times “ më 17 nëntor 1988, në përgjigje të një artikulli”Yogoslavia”, ai shkruan” Millosheviçi është korrekt kur thotë ka terror në Kosovë, por janë shqiptarët dhe jo serbët, ata të cilët jetojnë nën terror.”

Ka shumë shkrime të botuara në shtypin amerikan, ku Prof. Prifti, ka bërë rolin e avokatit Kombëtar për çështjen kombëtare. Letërkëmbimi me Prof. Priftin ka qenë i vazhdueshëm, që kur e njoha për të parën herë.

Me 12 tetor 1983, kur isha në pozicionin e zv/kryearit të Vatrës, me kryetar Harry Stoia, i pata dërguar një letër, ku i lutesha që ta pranonte pozitën e editorit, por ai  i shërbeu Diellit edhe pa qenë editor i tij. E ruaj atë letër, ku shkruaja se ” Në datën 6 nëntor do të shkoj në Boston në darkën që shtrohet për nder të Xhevat Kalljaxhiut. Unë jam i mendimit që nuk ka person më të përshtatshëm si editor i Diellit se sa juve, ndaj ju lutem, që ta konsideroni seriozisht këtë mendim.”

Prof. Prifti bashkëpunoi rregullisht me Rininë Kosovare Shqiptare në Botën e Lirë, e cila u bë zëdhënëse e çështjes së situatës në Kosovë dhe publikoi të dhëna, deklaratat, dokumete, faktet, që janë përcjellë dhe janë përdorur nga State Departmant dhe qeveritë e shteteve perëndimore. Ruaj shumë letra që kam këmbyer me të ndjerin profesor në periudha të ndryshme. Në një nga ato, që mban datën 27 janar 1984, i shkruaja:” I dashur prof. Prifti,

Po ju bashkëngjis artikullin e posadalur nga shtypi “A Chilling Document of Torture of Albanians in Yugoslav Prisons”, të cilin patët  mirësinë që ta përktheni ju. Parathënia që i bëtë është një kryevepër. Unë personalisht dhe Rinia, jemi miërnjohës për bashkëpunimin kombëtar që na ofroni.”…

Peter Prifti, siç shkruante në numrin e fundit të gazetës “Dielli” editori Greca,  ishte dishepulli i fundit i Nolit. Jam i një mëndje me këtë vlerësim. Unë jam dëshmitar i pasionit dhe dashurisë që kishte Prof. Peter Prifti për Vatrën dhe Diellin, për themelusit e saj, për Nolin dhe Konicën. Ai brengosej për inakivitetin e Vatrës apo për vonesat e zgjatura në botimin e Diellit. Entuziazmohej kur vlerësoheshin figurat historike të Vatrës. Ruaj një letër të datës 2 gusht 2008, kur ai më shkruan tekstualisht”: I lumtë Bankës së Shqipërisë për nderimin që i bëri Nolit! Po Vatra si e nderoi? Si e përkujtoi 100-vjetorin e dorëzimit të Nolit prif? Se mua nuk më ka rënë në sy gjëkafshë. “

Peter Prifti të kujton De Radën, është tretur për çështjen shqiptar. Ka punuar për Kombin pa kurrëfarë shpërblimi.

Kosovarët edhe pse e quanin birin e Kosovës e kanë harruar kontributin e tij, nuk ka asnjë titull nderi, asnjë medalje apo mirënjohje, ndërsa shteti shqiptar e ka nderuar me Urdhërin Naim Frashëri i Klasit të Parë në  vitin 1996, kohë kur president ishte Dr. Sali Berisha. Unë mendoj se Prof. Prifti meritonte më shumë, ndërkohë që në Shqipëri janë shpallë shumë Mjeshtra të Mëdhenj e shumë personalitete janë shpallur  ‘Nder i Kombit”, pa qenë të tillë.  Nuk ndjehem mirë kur mendoj se edhe bashkëpunëtori i Prof. Priftit dhe imi, Tahir Kërrnaja u varros me madhështi nga autoritetet e Kosovës, përfshi dhe të ndjerin President Rugova, por mjerisht sot edhe varri nuk i gjendet atdhetarit që vdiq me emrin e Kosovës më gojë. Unë pohoj me trishtim se do të duhen analiza e AND që të gjendet se ku kanë përfunduar kockat e të ndjerit Tahir Kerrnaja! Një komb që nxjerr jashtë kujtese heronjët e vet do ta ketë të vështirë të shkruaj realisht historinë kombëtare…

Tash që nuk jeton më Peter R. Prifti, mendoj se duhet t’i kthejmë sytë nga personalitetet ndërkombëtare si Noel Malcolm, Robert Ellsi , Bernard Fisher, Anna di Lellio, e miqë  të tjerë të çështjes sonë kombëtare, që të kryejnë rolin e profesorit të ndjerë, që na mbronte para shpifjeve të armiqëve të Kombit. Sa për studuesit tanë, nuk di ç’të them.

Duke i mbyllur këto radhë për të ndjerin Peter Prifti, do të sillja këtu vlerësimet e studuses Eleni Karamitri, e cila shkruar një monografi të shkëlqyer për  të.  Sic janë shprehur studiusit monografia është mjaft e pasur me të dhëna të hollësishme për jetën dhe veprën e Peter Prifitit .

Autorja shënon fjalët e Peter Priftit:”Filozofia  më pasuroi mendjen dhe shpirtin, por xhepin jo se nk e përdora për të fituar bukën e gojës.Është kjo një nga ironitë e jetës sime.”  Më pas Karamitri përmend vendet ku ai punoi së pari si bashkeditor tek Dielli, sekretar i Federatës Panshqiptare”Vatra”. Përbën vlerësim fakti që Peter R Priftin e ftuan që të punonte në një institucion të rëndësishëm sikurse ishte MIT si konsulent për Shqipërinë; ku punoi për një periudhë 15 vjecare. Kr u hap katedra shqipe në San Diego, CA, Peter Priftin e ftuan që të jepte mësim atje dhe njëkohësisht u aktvizua me botimine  librave për gjuhën shqipe nën udhëheqjen e alabanologut Prof. Leonard Newmark.

I rëndësishëm mbetet pohimi i tij: “Unë jetoj tashmë mëse gjysëm shekullin në Amerikë. Megjithatë nuk e ndjej veten kryesisht si vendësit. Në jetën e jashtme ngjaj mjaft me vendasit, por në zemër e në shpirt kam ruajtur farën shqiptare, pasi jam brumosur në tokën dhe ajrin e vendlindjes sime”.

 Ne Foto: nga e djathta, Peter R Prifti, Sergio Bitici dhe Julika Prifti

 

Filed Under: Komunitet Tagged With: 30 vjet bashkepunim, me Prof. Peter Prifti, Sergio Bytyci

U kremtua 18 përvjetori Gjenocitit të Srebernicës para OKB-së

July 12, 2013 by dgreca

Nga BEQIR SINA, United Nations New York/

OKB NEW YORK  : 11 Korriku – Dita e Gjenocidit në Srebrenicë, u përkujtua dje në Nju Jork përpara ndërtesës së  OKB-së, me  fjalime rasti, dhe thirrje të fuqishme për drejtësi si dhe vendosjen në sheshin Squere Washington nga një filxhan “me kafe” për viktimat. Më pas u mbajt edhe një Panel përkujtimorë në Universitetin Kolumbia.
Në këtë përkujtimore që e drejtojë gazetari Erol Avdoviç, mori pjesë edhe Ambasadori i Misionit të Përherëshëm pranë Kombeve të Bashkuara – Bosnjë dhe Hercegovinës, diplomatia Mirsada Çolakoviç,Ish-ministri i Jashtëm dhe ambasadori  RBH Misioni në OKB, Mohammed Shaqirbegoviq, lider të organizatave të të Drejtave të Njeriut, në New York, lider fetar, familje të viktimave, gazetar e studentë, si dhe veprimtari i dalluar i komunitetit shqiptarë Harry Bajraktari, Imami shqiptar Edin Gjoni, dhe të tjerë.

Ndërkohë, media boshnjake nënvizoi se”Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së Ban Ki-moon nuk mori pjesë në takim, edhe pse ai u thirr për të marrë pjesë në përkujtimin e 11 qershorit 1995 – 18 vjetorit të Masakrës së Serbenicës”.
Kurse, deshmitar okular dhe të mbjetuar treguan ngjarje të tmershme mbi Gjenocidin,, teksa një nënë muslimane boshnjake, duke qarë, tregoi tmerrin se si asaj ia vran militarët serbë vogëlushin e saj para syve.
11 qershori 1995 – Dita e Genocidit në Serbenicë,  është konisderuar si një nga ngjarjet më tragjike të fund-Shekullit të XX-të, mblodhi dhjetra njerëz të enjten në sheshin e njohur për demostrata para pallatit të Kombeve të Bashkuara (OKB) në Nju Jork, në Dag Hammarskjöld Park Plazza. Ndërkaq, për të përkujtuar 18 vjetori i gjenocitit në Srebrenicë, në këtë përkujtiomre morën pjesë edhe grupe për të drejtat e njeriut dhe komunitete të tjera nga Ballkani, Palvë e Gucia.
Përfaqësuesia e Përhershëm i Bosnjës dhe Hercegovinës në OKB-, diplomatia Mirasda Çolakoviç, përkujtoi se :”Gjenocidi në Srebrenicë në Bosnjë 18 vjet më parë ka ndodhur në territorin e së cilës OKB, patë deklaruar “zonë e sigurtë” dhe theksoi se ky është gjenocidi dytë më i madh në Europë, në sy të Europës dhe komunitetit ndërkombëtar.”
Duke theksuar rëndësinë e njohjes së ngjarjeve në Srebrenicë në 11 qershor 1995, Çolakoviç ka thënë se pajtimi nuk mund të ndodhë pa u përballur me të vërtetën.
Ndërkohë, Ambasadori Shaqirbegoviç, bëri thirrje Kombeve të Bashkuara dhe komunitetit ndërkombëtar  se :”Për të bërë paqe, e cila të mbretëroi në mesin e gjeneratave, të gjithë duhet më parë të mësojnë dhe të dinë në lidhje me gabimet e etërve dhe gjyshërve të tyre,” tha ish-  Përfaqësuesi i Përhershëm i Bosnjës dhe Hercegovinës në Kombet e Bashkuara, Muhamed Shaqirbegoviç.
Përfaqësuesi i Përhershëm i parë i Bosnje dhe Herzegovinës për OKB-në, Ambasdadori Muhamed Shaqirbegoviç. tha se Srebrenica kurrë  nuk do të harrohet!
“Ne jemi të gatshëm për të falur ata që kanë kryer këto krime. Por, për shkak se ne kemi nevojë për një pendim të vërtetë dhe të kërkojnë falje – kjo ngjarje kurr nuk do të harrohet,” tha ai. Më pasë në përkujtim janë permendur nga anëtarët e familjeve të viktimave të gjenocidit, emrat e viktimave të 11 qershorit 1995. Alice një punonjëse ndërkombëtare  për gjetjen e eshtrave të të egzekutuarve, tregoi për një nënë, e cila humbi djalin e saj 14-vjeçar në gjenocidin e Srebrenicës, dhe tha se eshtrat e tij u gjenden në vitin 2007 .

Komisioni Ndërkombëtar për Personat e Zhdukur (ICMP) e ka ndihmuar Bosnjën dhe Herzegovinën në kontabilitet për të gjetur të humburit. Nga këta pothuajse 90 përqind e atyre të raportuar të humbur nga Srebrenica 1995 , janë gjetur. 520 janë gjetur dhe janë varrosur në qendrën përkujtimore Potoçari pikërishtë dje me 11 qershor në 18 vjetorin e përkujtimores së genocidit të Serbenicës. ICMP-ja vlerëson se në mes 8,000 nga 8,100 persona që janë zhdukur që nga rënia e vitit 1995 të Srebrenicës, janë gjetur.
Në një deklartë duke folur në 18 – Vjetorin e trishtuar të Genocidit të Srebrenicës –  Sekretari Amerikane i Shtetit John Kerry, erdhi me fjalë të forta – që u përshëndetën nga të gjithë shkruan shtyi boshnajko – amerikan në New York :
Në deklaratën e tij Sekretari amerikan i Shtetit zoti Kerry tha: “Në emër të Presidentit Obama dhe popullit amerikan, unë të bashkohem me popullin e Bosnjës dhe Hercegovinës sot për të nderuar kujtimin e atyre që humbën në aktin e tmerrshëm të gjenocidit në Srebrenica në korrik të vitit 1995, i cili mori jetën e mbi 8,000 njerëzve të pafajshëm:
Siç e dimë nga historia, e vërteta dhe pajtimi janë thelbësore për të lëvizur përtej së kaluarës drejt një të nesërme më të mirë.
Ne përshëndesim ata të cilët vazhdojnë të kërkojnë drejtësi për viktimat dhe të punojë për të siguruar që të gjithë qytetarët kanë të drejtë të kthehen dhe të jetojnë në paqe në shtëpitë e tyre të paraluftës.
Ne refuzojmë përpjekjet për të rishkruar, ose manipulojnë historinë, mohojnë gjenocidin, apo mohojn Bosnjë Hercegovinën dhe karakterin multi-etnik të saj.
Ne gjithmonë duhet të sfidojnë të pa vërtetën të gënjeshtrën, ne duhet për ta luftuar atë, dhe ne duhet kundërvënë atë me të vërtetën, urtësinë, dhe dhembshuri.
Brishtësia e një shoqërie të drejtë do të thotë se ne kemi një detyrim për të qenë përjetësisht syhapur kundër forcave që rreshtohen kundër tij.
Edhe ne kërkojmë drejtësi për ata që kanë  humbur, ne duhet gjithashtu të paguajmë haraç për kujtimet e tyre duke promovuar një trashëgimi të tolerancës dhe mirëkuptimit reciprok për brezat tonë edhe për të ardhmen.
Ne ftojmë të gjithë qytetarët e Bosnjë dhe Hercegovinës për të ndërtuar ura lidhjesh të mira në mes të komuniteteve dhe për të punuar së bashku drejt integrimit të plotë në komunitetin Euro-Atlantik “.
Më 11 korrik, ne qëndrojmë pranë jush në zi, dhe ne qëndrojmë me ju çdo ditë e fokusuar në ndërtimin e një të ardhme më të fortë “, tha zoti Kerry.

Filed Under: Komunitet, Kronike Tagged With: dita genicidit te Srebenices, i kremtua, nga serbet

ALBANIAN-AMERICANS: THEIR GENEALOGY, WHO THEY ARE AND WHO SHALL THEY BE

July 11, 2013 by dgreca

By Uk Lushi/

(Written exclusively for the oldest Albanian-American newspaper Dielli, November 28, 2010)

Genealogy/

Like other Americans, Albanian-Americans are quite young, but Albanians have a very old history. Albanians descend from Illyrians. The ancestors of Illyrians were Pelasgians who lived in Europe way before the Greeks, Romans, and Slavs migrated to their lands and became their neighbors.

It is believed that the first social organization of Illyrians started somewhere around the 9th or 8th century BC when small groups of them evolved into more complex political units and created their first federations and kingdoms- most important of  which  flourished between the 5th and 2nd centuries BC. At the same time, Rome was developing on the Apennine peninsula, across the Adriatic Sea. The Romans saw Illyria as a bridge for eastern conquests, so in 229 BC, they crossed the Adriatic and conquered it. Rome ruled the region for the next six centuries, but the Illyrians resisted assimilation and their distinctive culture and language persevered.

In 395 the Roman Empire was split into a western and eastern empire, and the lands of Illyrians became part of the eastern, or Byzantine, Empire.

In the 5th century Visigoths, Huns, and Ostrogoths raided and devastated the region, and between the 6th and 8th centuries Slavic peoples settled in big lots of the north-eastern parts of the Illyrian territories. The Slavs pushed the predecessors of Albanians, the Illyrians, to the west and south of the Illyrian Peninsula- a region now known as the Balkans. They assimilated many of the Illyrians in what is today Slovenia, Croatia, Bosnia and Herzegovina, and Serbia. However, the southern Illyrian tribes, including those in modern day Kosova, southern Serbia, Macedonia, Montenegro, Republic of Albania and northern Greece, resisted assimilation and acculturation.

In the 9th century the Byzantine Empire’s power began to weaken as Bulgarian Slavs, followed by Norman Crusaders, Italian Angevins, Venetians, and Serbs, invaded the region. During the Middle Ages (5th century to 15th century) Albanian cities expanded and commerce flourished, particularly in the Adriatic region and central Kosova. With urban prosperity came the growth of art, culture, and education. The Albanian language survived, but was not used in churches, government, or schools; instead, Greek and Latin remained the official languages of administration and theocratic institutions. It is believed that around the 10th century the name Albania which was derived from a powerful tribe in central Albania called Albanoi appeared for the first time.

By 1430 another invader, the Ottomans, occupied Albanian territories, but not without resistance. During the mid 1440s Gjergj Kastrioti (1403-1468) organized the country’s feudal lords to fight the Ottomans. Kastrioti, popularly known as Scanderbeg, with military help from Rome, Naples, and Venice successfully led Albanians to defy Ottoman subjugation for 25 years. Albanian opposition collapsed after Scanderbeg’s death, and the Ottomans reoccupied the country by 1506. About one-fourth of the country’s population fled to Italy, Sicily, and the Dalmatian coast on the Adriatic.

Throughout four centuries of extensive rule, the Ottomans failed to control all of Albania. In the highland regions, Ottoman power was weak, and the Albanians refused to pay taxes or perform military service. They staged several uprisings, partly in defense of their Christian faith. At the end of the 16th century, the Ottomans began a policy of conversion to Islam as a way of preventing future unrest. By the end of the 17th century, about two-thirds of the population had converted to Islam, the majority of them to avoid the heavy tax levied against non-Muslims. The Ottoman Empire also extended its control through a feudal-military system, under which military leaders who were loyal received landed estates and other benefits. Many Albanians made the religious switch only publicly, while privately they continued to worship two branches of Christianity, Roman Catholicism and Eastern Orthodoxy. Although they embraced different devotional traditions, Albanians still take pride in the coexistence of diverse pious practices and inter-religious marriages have been and remain common.

After 372 years of Ottoman reoccupation, in 1878, Albanian leaders met in the town of Prizren, Kosova, where they founded the “Albanian League”, an organization created to promote a free, unified Albania in all Albanian-populated territories. The League also sought to develop Albanian language, education, and culture. Finally, after a long struggle, in 1908 Albanian leaders adopted a national alphabet based on the Latin script.  From 1910 to 1912, Albanians waged an armed struggle throughout Albanian lands, with its center around the city of Shkup, today’s capital of Macedonia. The Ottomans were defeated by Albanian, Serb, Greek, and Bulgarian armies in what is known today as the First Balkan War. Albania immediately proclaimed its independence from the Ottoman Empire on November 28th of 1912 in the city of Vlora.

At a conference following the Balkan War, which lasted from October 1912 to May 1913, Britain, Germany, Russia, Austria, France, and Italy (a group of countries known as the Great Powers) agreed to accept Albanian independence, but because of strong pressures from Albania’s neighbors, they gave the Albanian-inhabited region of Kosova to Serbia and much of the Çamëria region to Greece. More than half of the Albanian population and territories were left outside the new country’s borders.

World War I, from 1914 to 1918, was one of the saddest sequences in the history of Albanians. During this war, Austrian, French, Italian, Greek, Montenegrin, and Serb armies occupied almost all of Albania; subsequently Kosova and other Albanian territories were formally annexed by Serbia and Montenegro. The carved up country, which is today’s Republic of Albania, was saved only because of the support of the US President Woodrow Wilson. At the Paris Peace Conference in 1919, Wilson vetoed a plan by Britain, France, and Italy to partition the remaining Albania amongst its neighbors. In 1920 this remnant Albania was admitted to the newly formed League of Nations, thereby gaining international recognition as an independent state.

In April 1939, shortly before the start of World War II, Italy invaded and occupied the truncated Albania, which had been declared a monarchy since 1928.  After the Italian capitulation in 1943, Germany took over. Both Italy and Germany allowed most of the Albanian-inhabited lands in the Balkans to be united for more than four years; but nevertheless, nationalists, monarchists, and Communists actively resisted Italian fascism and German Nazism throughout the duration of World War II. The Communists eventually prevailed and gained control over Albania and other Albanian territories.

As Communist rule in Eastern Europe collapsed in 1989, Albanians demanded more freedoms and far-reaching reforms. In December 1990 the government of the Republic of Albania endorsed the creation of independent political parties, thereby ending the Communist monopoly on power.  Throughout 1990s, thousands of Albanian citizens tried to flee through Western embassies. A multinational relief operation arranged for the safe evacuation of more than 5,000 people, and 20,000 more sailed illegally to Italy in vessels seized at civilian ports or illegally crossed the border with Greece by foot.

By the late 1980’s relations with the countries of the former Yugoslavia started to tense dramatically, because of the repression of the Albanians in Kosova. In 1989 Serbia abrogated Kosova’s autonomy. As a reaction, on July 2nd of 1991, the Albanian leadership in Kosova proclaimed the land independent from Yugoslavia. Although the international community never recognized Kosova’s independence, Republic of Albania campaigned on Kosova’s behalf and asked the United Nations (UN) to send monitors to the region.

In the mid-1990s the Republic of Albania feared that major unrest and a military crackdown in Kosova could lead to a massive outflow of refugees, destabilizing the entire Balkan region. The Republic of Albania also criticized the treatment of the Albanian population in the newly formed state of Macedonia. Albanians wanted fellow Albanians in Macedonia to have more representation in the government and the Albanian language to have equivalent status with Macedonian. Relations between the Republic of Albania and the Federal Republic of Yugoslavia worsened even more in early 1998, when conflict broke out in Kosova over the killing of hundreds of Albanians by Yugoslav and Serbian forces. The Albanians of Kosova responded with the creation of the Kosova Liberation Army. Serbian police and Yugoslav army units attacked civilians and battled members of the Liberation Army, which consisted predominantly of Albanians from Kosova, but also from volunteers from other Albanian lands and the Albanian Diaspora. An all out war erupted following the killing of Adem Jashari (also called the brother of Gjergj Kastrioti), 19 members of his family and 36 relatives and neighbors, by the Yugoslav police and army in a three-day siege in March of 1998. The massacre of Adem Jashari and 55 others, including women, children, and elderly could only be equated to the massacre of Masada in Jewish history.

A year later, in March 1999, after Yugoslavia refused to sign a peace accord for Kosova, NATO began launching air strikes against Yugoslav military targets. In response, Serbian army and militia intensified their attacks on villages in Kosova, driving almost a million Albanians to flee. The Republic of Albania, which had been forced to absorb refugees from Kosova throughout 1998, was flooded with more than half a million people in the weeks after the air strikes began. The remaining refuges either sought sanctuary in Macedonian and Montenegrin camps or were taken into homes by indigenous Albanians of these two states.

In June of 1999, after NATO involvement and a two-year war of the Kosova Liberation Army, the Yugoslav government finally was forced to surrender and agree to an international peace plan. Under the terms of the plan, a peacekeeping force was to be deployed inside Kosova to help ensure the refugees’ safe return. Kosova became a UN protectorate and was on its way to becoming the second independent Albanian state in the Balkans. Independence of Kosova was formally proclaimed on February 17, 2008.

Albanians are the oldest people of the Balkans. Yet, they are still the only undone people in this region of the world. Nowadays, almost 100 years after the flag was flown in Vlora, there are more Albanians who live outside of the Republic of Albania, than inside their mother country. Their history is a struggle of resistance to assimilation and perpetuation of their identity.

According to a National Geographic special report from February 2000 to Albanians “Albania” is where they have traditionally lived- in a continuous swath of the Balkans that reaches beyond political boundaries of the Republic Albania into Kosova and other Albanian territories under Serbia, Macedonia, Greece and Montenegro. Priit Vesilind, the author of the article, claims that many Balkan Slavs fear that this territory represents “Greater Albania,” but the goal of Albanians is to unify with their kin in a united Europe where political borders will be a formality.

 Albanian-Americans: When and How Did They Come To America?

 As one can learn from the brief history of the Albanians in the genealogical introduction, they have not been the coddled and cosseted children of history. In spite of the love for their lands and the continuous fight to defend them, Albanians very often were forced to leave their homes and seek refugee in other countries. In words of Vesilind: “The story of the Albanians has been their scattering- flights from invasion, despair, violence or chaos. Each flight has taken something vital from the nation.”

It is believed that there are at least 10 million Albanians all over the world today: approximately 4 million in the Republic of Albania, 2.25 million in Kosova, another 1 million in Macedonia, southern Serbia and Montenegro, 2 million (the majority of them assimilated) in Turkey, 0.6 million in Greece, 1 million in the European Diaspora-Italy, Switzerland, Germany, Austria, Belgium, Netherlands, France, Great Britain and Scandinavian countries as well as at least 0.75 million in the US, Australia and New Zealand. In other words, immigration among Albanians has been as old as their history.

However, throughout their long history, no country has offered to Albanians what the United States of America has offered. In the US they found their freedom, their fulfillment as a people, and, more importantly, their most sincere support and protection. It is no surprise that a large number of Albanians believe that they succeeded to create and preserve the states of the Republic of Albania and the Republic of Kosova as well as their national identity, first and foremost, because of the great effort and engagement of the Albanian-Americans and the backing of the United States of America.

According to Dennis L. Nagi, a scholar on Albanian-Americans and a second-generation Albanian-American, Albanians began to immigrate to America in the late 1800’s, and inspired by the tales of easy wealth to be made in the new land, their number increased by the early 1900’s. Another scholar on Albanian-Americans, Francis Trix, reports that the first Albanian immigrants settled principally in New England, the New York area, and the industrial cities of the Midwest. Nagi concludes that the early immigrants to “the land of the free and the home of the brave” were composed of two groups: immigrants who believed that America would improve their economic position, and immigrants who were politically active and had to flee the oppression of the Ottoman occupiers in their lands. Nagi claims that although there is not enough information about the first Albanian immigrant to America, it is however known that he arrived from Korçë in 1876, but soon left for Argentina.  The Albanian-American researcher Nagi states that the second immigrant was Koli Kristofer who was in his mid-twenties when he arrived in the land of unlimited opportunities. Nagi notes that although there is a dispute about the exact year in which Koli Kristofer left his homeland most sources place it between 1884 and 1886.

It is worthy and important to emphasize that although Koli Kristofer may be the first Albanian settler in America, it is very possible that there may have been other Albanians who arrived in the New World many years before Kristofer. Nagi writes for example that, on one hand, an unofficial census of Albanians in Massachusetts conducted in 1907 by Sotir Peci, editor of the Albanian newspaper Kombi (“The Nation”), indicated that 700 Albanians lived in Boston, 400 in Worcester and Southbridge and 200 in Natick, but, on the other hand, he states that the 1910 Federal Census listed no more than 625 Albanians in all Massachusetts. Nagi thinks that this disparity between these two sources may be explained in two ways. One- “[p]rior to 1912, Albania was included within the Ottoman Empire; the Christian immigrants were listed as Greeks because the Christian population was under the jurisdiction of the Greek Orthodox Patriarch of Constantinople” and two- “many of the Albanians had previously worked in migrant lands and so the United States immigration officials frequently neglected to ask if the country they had just left was their homeland.”

 The above mentioned reasons may very well explain the current indeterminable number of Albanian immigrants, if one takes into consideration the scattering of Albanians between two formal states- Yugoslavia and Greece after the independence of the Republic of Albania in 1912. Furthermore, many emigrating Albanians may have been in a holding pattern in third countries as they waited for their immigration documents to their destination country, namely America. It is very reasonable to assume that great numbers of the immigrants from Yugoslav republics such as Montenegro, Macedonia, Serbia and perhaps Kosova were and are Albanians, but were or are listed as non-Albanians from Federal Censuses because of their Yugoslav or Greek citizenships.

 The first stage of Albanian immigration to the United States which started with Koli Kristofer in the late 1800’s seems to end with the beginning of World War II (1939-1945). Those who were a part of this wave were mainly male immigrants. The majority of them hoped to return to their native soil with money to improve the economic situation back home. Indecisiveness and movement were the characteristics of these first immigrants, or as Trix claims: “[t]raveling back and forth between Albania and the United States was very common among early Albanian immigrants, as was movement from city to city in the Midwest.”

In the early dawn of the 20th century, Albanians all over the world were struggling to create their own country. For many patriots the United States symbolized a safe haven for prosperity and freedom, so that the number of US bound immigrants seeking refuge from political prosecution increased. Since the first immigrants had settled in Boston, this city emerged as the center of Albanian migration to America.

While Boston became the hub of Albanian immigrants, a higher form of organization began to take place. It is here that Albanians of America erected and established their first formal institutions. On June 12, 1906, Sotir Peci published the first known weekly Albanian newspaper called Kombi. The first Albanian Nationalist Organization “Besa-Besën” (Loyalty) followed on January 6, 1907, instituted by Fan Noli who later became the head of the Autocephalous Albanian Orthodox Church in America and Prime minister of Albania in 1924. On February 15, 1909, Fan Noli’s organization began publication of  Dielli (The Sun) which was a successor to Kombi and whose first editor was Faik Konitza, a scholar and a patriot, who later became a diplomat and one of the greatest historical Albanian figures.

Although the first wave or scale immigration of Albanians to America consisted almost absolutely of men, this changed in the early 1920’s. Many of the first emigrants returned to Albania only to face a deep disillusionment with the autocratic homeland’s regime. Disappointed, these men came back to America again, this time with their families. Albanian women and children joined the ranks of the first wave of immigrants. The arrival of women and children spearheaded changes in the lifestyle and the attitude of the Albanian-Americans.

The second wave of Albanian immigration to the United States took place from 1945 to 1960. The majority of these immigrants were anti-Communists and had engaged in political activities against the Communists, both in Albania and Albanian territories under Yugoslav occupation. This group of people faced the worst dilemmas as immigrants because they were convinced that they would defeat Communism and never really looked to settle in a new life. Some of them went as far as to receive military training and participate in covert and open activities against Communists.

The third wave occurred from the 1960’s until the early 1980’s. The immigrants of this group came from communities of Albanians outside of the Republic of Albania, mainly from Macedonia and Montenegro, and on a lesser scale from Kosova, regions where they suffered politically and economically because of the discriminating policies of the Yugoslav Communists. As luck would have it, quota regulations by the United States government for immigrants from Communist countries had been lifted during this period, easing the once daunting process of emigration. At this time the Republic of Albania was virtually isolated from the world, resulting in an insignificant number of immigrants from the Republic of Albania during this stage of immigration.

The fourth wave started in the early 1990’s and continued until the fifth wave, which took place in 1999. The fifth wave was marked by the arrival of 20,000 Albanian refugees who had fled the Serbian aggressors in Kosova during the war. Organized by the United States government these immigrants were brought to the military base at Fort Dix in New Jersey and distributed all over the United States.

Statistics are poor and there are no official data on the number of Albanian-Americans in the United States today, but it is estimated that there are between 500,000 or 600,000 Albanian-Americans. Half of this number live in the tri-state area of New York, New Jersey and Connecticut; 100,000 in Massachusetts; 70,000 in Michigan and the rest in Illinois, Pennsylvania, Florida, Texas, California, Ohio, Wisconsin, New Hampshire,  Missouri, Arizona, Tennessee, Georgia, Maine, Alaska, and in less relevant numbers in other states.

 Albanian-Americans: Who They Are And Who Shall They Be?

 Since their arrival to America, the common thread for most Albanian-Americans has been their concern for their original countries and relatives back in their indigenous lands. It is indisputable that they have been one of the most successful lobbying ethnic groups, as far as influencing the American government to act in the interest of their kin in the Balkans. Albanians of America have achieved remarkable results ever since they chose America to be their new country; however, in areas of acting as an organized group, such as education, business, politics, culture and entertainment, the success has not been as great as it could and should have been.

Sociologists generally classify ethnic groups into two types: traditional and modern. An ethnic group is considered to be traditional if the group gives priority to ethnic particularism in both public and private areas with services being provided by the people from within the group. The ethnic group is categorized as modern if it recognizes the priority of universalism in the public sphere, ethnic particularism in the private sphere and employment of different services from diverse ethnic groups from within the society. It is not easy to categorize the Albanian-Americans, but their present situation and position in the American life allows one to conclude that if not yet, they are on course to becoming a modern ethnic group.

 What’s the foundation of this conjecture? Let’s elaborate on the arguments that portray them as a traditional or modern ethnic group.

First, Albanian-Americans today can not be qualified as a modern ethnic group because ethnocentrism permeates their worldview. Albanians of America give preference to their kin more than to members of other ethnic groups. One of the reasons why this occurs is that the majority of them operate small family businesses in areas where ethnic concentration of other fellow Albanian-Americans is numerous.

Second, Albanian-Americans still allow ethnicity and their ethnic traditions to pervade areas of both their public and private life, whereas modern ethnic groups acknowledge a limited sovereignty of ethnic customs and traditions only over the private sphere.

Third, although endogamy is not a must, amongst Albanian-Americans there is still a strong sentiment that one should marry within the group or go back to the Albanian lands in the Balkans to find a husband or a wife. In other words, recruitment of new members is mainly by ascribed status only, but not always because Albanian-Americans have begun to marry members from other American ethnic groups and integrate them into the Albanian-American community.

Four, Albanian-Americans do not place a paramount importance in the geographic base, as one of the three elements that determine ethnic identity, because historically they have lived dispersed and believe very strongly that the other two elements, namely common origin and historical culture, are enough to give them a feeling of community which most of the time is reflected through common socialization.

The above mentioned arguments and the general description of Albanian-Americans might mislead one to think that they are a typical traditional group. However, such an assessment is not a true reflection of their situation and positioning in the American mosaic of ethnicity.

According to the 2000 Census, of the 4,756 Albanian immigrants who were admitted during the 2000 fiscal year- 577 worked as professionals in technological or other specialty fields; 74 worked in executive, administrative or managerial positions; 141 worked in sales; 177 worked in administrative support; 169 worked in precision production, craft, and repair; 66 were operators or laborers; 135 worked in farming, fishing, or forestry; 632 worked in service industries and 2,585 either had no occupation or did not report one.

In 2010 Albanian-Americans, those who immigrated to America and those who have lived here for generations, run and manage a vast array of companies from the construction, trade, and real estate sectors to production and financial industries. Paradoxically, for example, an Albanian-American father sends his daughter to college to acquire a degree and yet concurrently restricts her movement outside the classroom. Similarly, an Albanian-American husband may expect his wife to play the Madonna role by staying at home and caring for children, while he maintains two jobs to support the family. However, on the whole, this nebulous state of being between the traditional and modern type is fading. Albanian-Americans have started to see the benefits of investment in education, especially in the last decade, and many young Albanian-Americans have graduated from or are attending prestigious schools. They have acquired reputable positions with leading American companies from the advertising industry on Madison Avenue to the financial world on Wall Street and are advancing in their careers with respectable speed.Today, a decade into the 21st century, more than ever before, there is a renewed interest in ethnic studies in America. Terms like “the melting pot,” “cultural pluralism,” “acculturation” and “assimilation” are being used frequently. Studies on many small American ethnic groups have begun to surface. As a matter of fact, the anticipated assimilation predicted by the older generation of sociologists and scholars on ethnicity has shown to have been an inaccurate forecast. For instance, Richard Alba, Herber J. Gans and Milton M. Gordon, all have foreseen the end of ethnicity in assimilation; others like Alejandro Portes, Min Zhou and Ruben G. Rumbaut have tried to build new theories of assimilation, and some, like William J. Wilson, Bart Landry and Kathryn M. Neckerman have concluded that eventually in the fight of class against ethnicity it will be the former that will prevail. But reality has proven yet another perspective.

Ethnicity has not only prevailed, but is sprouting in the most unexpected areas, one of which is amongst best educated and first-generation Americans. An illustrious case for the revival of ethnicity in the American life are Albanian-Americans themselves. In 1999, they became the first ethnic group to have ever sent a military formation (Atlantic Brigade) from the American soil to fight in another country. Atlantic Brigade consisted of volunteer combatants who were recruited from Albanian-American communities across the United States to join the Kosova Liberation Army during the Kosova War. They signed up for the struggle of America, NATO and their fellow Albanians to free Kosova from the Serbian yoke. Amid hundreds of the Atlantic Brigade fighters, almost a third of them were first-generation Albanian-Americans born in the United States, thereby substantiating the pro-ethnicity theory. The deployment of the Albanian-American freedom fighters to liberate ancestral lands can not be just symbolic ethnicity.

Albanian-Americans are the expounding example that ethnicity is not dying out. On the contrary, it is thriving. In spite of this, there is one component that is not flourishing and still is very scarce in the case of Albanian-Americans: the literature concerning them. There are very rudimentary resources about Albanian-Americans and their history in America. Some of the work that deserves to be mentioned includes: “The Albanian Struggle in the Old World and the New” by the Federal Writers Project of the Works Progress Administration of Massachusetts from the year 1939, “Albanians in America” by Constantine Demo from the year 1960, “The Albanian-American Odyssey- A Pilot Study of the Albanian Community of Boston, Massachusetts” by Dennis L. Nagi from the year 1989,  “Albanians in Michigan” by Frances Trix from 2001, “The Albanian-American Community in the United States: A Diaspora Coming to Visibility” by Nadege Ragaru and Amilda Dymi from 2004 and “Albanian Refugees Seeking Political  Asylum in the United States: Process and Problems” by Bernd J. Fischer from 2005.

Perhaps the ethnic and sociological research regarding the Albanian-Americans is an area which Albanian-American scholars should focus themselves, instead of waiting for others to do it. To say it more succinctly and openly, Albanian-Americans should follow the precedent set by other ethnic groups and document their existence in America because no one will do it for them. The literature is undeveloped and much more research needs to be conducted and recorded.

Modern world’s mantra is technical knowledge, which requires a lot of giving and taking and can be better acquired through specialized training, not only through everyday socialization with people from the same ethnic group. Albanian-Americans, like other modern ethnic groups, need to create formal organizations, such as career centers and/or educational institutes for studying Albanian-American history and culture. What’s more, formal institutions are better suited for managing tasks which require technical knowledge. That does not mean that they do not need informal organizations, such as folklore ensembles and festivals. Informal institutions help ethnic group members maintain personal ties and interact with each other based on internalized commitments. Many studies show that people with strong family and community orientation are most likely to be occupationally successful.

How is this interdependence to be held in balance? There is a mutual need of ethnic groups and formal organizations for each other despite their conflicting structure. Albanian-Americans could pursue a synthesis of formality and informality. It is true, formal organizations are more efficient in a lot respects, however, in situations where there is little need for technical knowledge and there exists a great deal of uncertainty, informal organizations and old structures of ethnic groups are more appropriate and effective.

All in all, modern ethnic groups are characterized by the application of universalism in the public sphere and ethnic particularism in the private sphere in contrast to traditional groups that isolate themselves geographically and socially. The best solution for Albanian-Americans seems to be to continue to work hard and remain open-minded in order to become a modern ethnic group. Jewish-Americans are an example of this approach. Jewish people represent a modern group because they turned persecution and cultural differences into their strength. They segregated the public and private world. They applied efficiency criteria in the public sphere and kept the intimate social ties within the private sphere of their group.

Today, 135 years after the arrival of the first known Albanian on the American soil, Albanian-Americans seem to be on the right path as they are trying to create and establish more and more formal organizations everyday. Six of them are the most distinguished and the strongest: The Pan-Albanian Federation VATRA (“The Hearth”) which was established on April 12th, 1912; The Albanian American National Organization (A.A.N.O.) which was founded in 1946; The Albanian American Civic League (AACL) which was formed in 1989 by the first Albanian-American Congressman from the Arbereshi Diaspora in Italy- Joe DioGuardi;  The National Albanian American Council (NAAC) which was created in 1996; The Organization of Albanian American Women which was formed in 1998; and The Albanian-American Professionals and Entrepreneurs Network (APEN) which was launched two years ago, in 2008. But, Albanian-Americans should not leave the support for the informal institutions aside. Albanian-Americans should make an equal effort to strengthen both the informal and the formal organizations. More and more Albanian-Americans are advancing in education. More and more Albanian-Americans are progressing in the business world and more and more Albanian-Americans are closing tight relationships with other communities around them. All of these activities should be evidence to reasonably conclude that in a very near future they will be a modern ethnic group.

Albanian-Americans can be proud of both their heritage and their identity as well as of their new country- the United States of America, which has done so much for them and their original lands in the Balkans. The journey into modernity has already started. The future of Albanian-Americans looks promising and bright. It’s up to the Albanian-Americans to continue carrying the torch of our endeavors into the 21st century.

 *(Uk Lushi is an Albanian-American investor and activist of our community in New York)

 Bibliography

 Akademia e Shkencave e Shqiperisë-Instituti i Historisë. Historia e Popullit Shqiptar: Vëllimi i Parë. Tiranë: Botimet Toena, 2002.

 Akademia e Shkencave e Shqiperisë-Instituti i Historisë. Historia e Popullit Shqiptar: Vëllimi i Dytë. Tiranë: Botimet Toena, 2002.

 Alba, Richard. Italian Americans: Into the Twilight of Ethnicity. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall Inc, 1985:132-175.

 Boulat, Alexandra. “Eyewitness Kosovo.” National Geographic. Feb. 2000: 72-83.

 Bugajski, Janusz. “History: Albanians.” Microsoft Encarta Encyclopedia. CD-ROM,Redmond: Microsoft Corporation, 2001.

 Demo, Constantine A. “The Albanians in America.” Society “Fatbardhesia” of Katundi.  Boston, 1960.

 Federal Writers Project of the Works Progress Administration of Massachusetts.

“The Albanian Struggle in the Old World and the New.” New York: AMS Press, 1939.

 Fischer, Bernd J. Albanian Refugees Seeking Political Asylum in the United

States:  Process and Problems. Journal of Ethnic and Migration Studies. Volume 31, Issue 1, January 2005: 193-208.

 Gans, Herbert J.  “Symbolic Ethnicity: The Future of Ethnic Groups and Cultures in  America.” Ethnic and Racial Studies 2 (1979): 1-20.

 Gordon, Milton M. Assimilation in American Life. NY: Oxford University Press,1971: 60-131.

 Hodgkinson, Harry. “Scanderbeg.” London: The Centre for Albanian Studies, 1999.

 Landry, Bart. Race, Gender, and Class: Theory and Methods of Analysis. Prentice Hall. 2006.

 Litwak, E., Messeri, P. and Silverstein, M. “Organizational Theory, Social Supports, and Mortality Rates: A Theoretical Convergence.” American Sociological  Review 54 (1989): 49-66.

 Litwak, E. Helping the Elderly: The Complementary Roles of Informal and Formal Systems. New York: Guilford Press, 1985. 6-53.

 Litwak, E. and Silverstein M. “Helping Networks among the Jewish Elderly Poor.”

Contemporary Jewry 11 (1990):3-18.                                                                          

 Lushi, Uk. “Shqiptaro-Amerikanët e UÇK-së: Kronikë e Batalionit “Atlantiku”.” Prishtinë:Koha, 2009.

 Nagi, Dennis L. “The Albanian-American Odyssey: A Pilot Study of the Albanian Community of Boston, Massachusetts.” New York: AMS Press, 1989.

 Pettifer, James and Vickers, Miranda. The Albanian Question: Reshaping the Balkans.  London-New York: I.B. Tauris, 2009.

 Portes, Alejandro and Ruben Rumbaut. Immigrant America. Berkeley: University of California Press, 1996.

 Prishtina, Hasan. “A Brief Memoir of the Albanian Rebellion of 1912.” Prishtina: Rrokullia, 2010.

 Ragaru, Nadege and Dymi, Amilda. “The Albanian-American Community in the United

 States: A Diaspora Coming to Visibility.” Canadian Review of Studies in

Nationalism, 31 (1-2), 2004: 45-63.

 Rumbaut, R. “Assimilation and Its Discontents: Between Rhetoric and Reality.”

International Migration Review 4 (1997):1-18.

 Trix, Frances. “Albanians in Michigan”. MI: Michigan State University Press,2001.

 Vesilind, Priit J. “Albanians-A People Undone.” National Geographic. Feb. 2000:52-71.

 Vickers, Miranda. The Albanians: A modern History.London-New York: I.B. Tauris,Reprinted 2006.

 Weber, Max. “The Theory of Social and Economic Organizations.” Ed. A. M.

Henderson et al. New York: Oxford Press, 1957: 329-340.

*(Written exclusively for the oldest Albanian-American newspaper Dielli, November 28, 2010)

Filed Under: Analiza, Komunitet Tagged With: Albanian-Americans, Uk Lushi

  • « Previous Page
  • 1
  • …
  • 383
  • 384
  • 385
  • 386
  • Next Page »

Artikujt e fundit

  • Kur karakteri tejkalon pushtetin
  • ABAZ KUPI DHE LUFTA ANTIFASHISTE NË SHQIPËRI
  • Fortesa Latifi: “It can be difficult to grow up when you’re constantly faced with a younger version of yourself”
  • ABAZ KUPI, I HARRUAR DHE I KEQTRAJTUAR NGA HISTORIA ZYRTARE
  • VATRA DHE FAMILJA KUPI ORGANIZUAN SIMPOZIUM SHKENCOR ME RASTIN E 50 VJETORIT TË KALIMIT NË PËRJETËSI TË NACIONALISTIT TË SHQUAR ABAS KUPI
  • “E DREJTA ZAKONORE E ÇERMENIKËS. KANUNI I MUST BALLGJINIT” 
  • Retorika e Serbisë si agresion psikologjik: narrativa e rrezikshme e Aleksandar Vuçiçit në Ballkan
  • Çfarë “shteti” deshi Mehmet Ali pashë Misiri në luftën e tij kundër sulltanit osman?
  • 1939 / AUDREY SHAH : JU RRËFEJ TAKIMIN ME MBRETIN ZOG NË HOTEL RITZ (LONDËR)
  • Ndalimi i investitorëve nga tregu i shtëpive: a është zgjidhja reale?
  • “Pse ShBA nuk e pushtuan por e çliruan Venezuelën nga Maduro/t”
  • SPEKTËR…
  • ME SA POLITIKA SHIGJETON SERBIA NË DREJTIM TË KOSOVËS?
  • VENDI IM / 7th Annual Concert
  • ZOTI, SHPIRTI, BIBLA, DOGMA DHE MENDIME FILOZOFIKE

Kategoritë

Arkiv

Tags

albano kolonjari alfons Grishaj Anton Cefa arben llalla asllan Bushati Astrit Lulushi Aurenc Bebja Behlul Jashari Beqir Sina dalip greca Elida Buçpapaj Elmi Berisha Enver Bytyci Ermira Babamusta Eugjen Merlika Fahri Xharra Frank shkreli Fritz radovani Gezim Llojdia Ilir Levonja Interviste Keze Kozeta Zylo Kolec Traboini kosova Kosove Marjana Bulku Murat Gecaj nderroi jete ne Kosove Nene Tereza presidenti Nishani Rafaela Prifti Rafael Floqi Raimonda Moisiu Ramiz Lushaj reshat kripa Sadik Elshani SHBA Shefqet Kercelli shqiperia shqiptaret Sokol Paja Thaci Vatra Visar Zhiti

Log in

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Cookie settingsACCEPT
Privacy & Cookies Policy

Privacy Overview

This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these cookies, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may have an effect on your browsing experience.
Necessary
Always Enabled
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Non-necessary
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
SAVE & ACCEPT