• Home
  • Politics
  • Opinion
  • Culture
  • Sports
  • Economy
  • Interview
  • Reporting
  • Community
  • Vatra

Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

10 vendet më të vizituara për turistët në qytetin e New York

August 1, 2013 by dgreca

Shkruan: BEQIR SINA, New York City/

NEW YORK CITY :   Guida truistike e qytetit metropolitan New York, tregonë se cilat janë  10 vendet më të vizituara për turistët në qytetin e New Yorkut. New York City (NYC) është një qytet brenda shtetit federal New York në ShBA. Për t’u dalluar njëri nga tjetri jo-zyrtarisht përdoret termi New York City. Ky qytet ka mbi 8.108.080 banorë në një sipërfaqe prej 800,31 km² dhe kështu është qyteti më i madh në SHBA. New York-u quhet në gojë të popullit edhe Big Apple (mollë e madhe). New York është qyteti më i rëndësishem për të gjithë botën në hapsiren ekonomike.

Nju Jorku (New York) eshte nje nder qytete me kryesores te Shteteve te Bashkuara te Amerikes, ose i thirrur ndryshe dhe Metropoli i botës. Ky qyetet gjendet ne bregun lindor dhe eshte qyteti me i populluar i SH.B.A-se. Emrin e mori per nder te dukes se atehershem te qytetit historik te Anglise York. Eshte nje nga qendrat me te rendesishme ekonomike te vendit por dhe i gjithe planetit. Ne Nju Jork gjendet e famshmia Wall Street, zyrat qendrore te OKB-se, Banka Federale, Muzeu i Luftës së Dytë Botërore dhe sheshi i famshëm Times Square si dhe bulevardi Broadway.Ne 11 Shtator te 2001, Nju Jorku u godit nga nje sulm terrorist. Kullat binjake te ashtuquajtura Qendra boterore Tregetare (World Trade Center) u goditen nga dy avjon pasagjeresh te medha. Nga rënia e dy Kullave plotesisht aty humbasin jeten 3000 njerez të pafajshëm. Kjo ka qenë më parë qendra më e vizituar nga turistët e huaj në qyetin e New Yorkut.Në mesin e një “pafundësie” objeketsh të rëndësishme, ndërtesash gjigande- gradacieles, dhe qendra kulturore, artistike, sportive, tregtare dhe të tjera, Guida truistike e qytetit metropolitan New York, tregonë se cilat janë  10 vendet më të vizituara për turistët në qytetin e New Yorkut, për këtë gjashtë mujor të viti 2013.

Empire State Building: Një nga ndërtesat më të larta dhe më të vjetra në qytet, e cila vështrohet menjëherë nga çdo largësi e ishullit ose një ndër në rrokaqiejt e New Yorkut, është më e vizituara në New York. Duke hipur në katin e sipër të saj ju mund të shikoni pamje të mahnitëshme të qytetit të New Yorkut nga maja Empire State Building.

2. Statuja e Lirisë: Statuja e Lirisë, është një dhuratë për Shtetet e Bashkuara për nder të miqësisë së krijuar gjatë Revolucionit Francez. Statuja e Lirisë është bërë një simbol amerikan i lirisë dhe vendi i mirëpritur për emigrantët që vijnë në SHBA në kërkim të një jetë më të mirë.

3. Grand Central Terminal: Stacioni qendror i trenave dhe më i madhi në SHBA i ndërtuar me një artitekturë të veçantë 100 vjetë më parë. Renovimi që nga hapja e saj në 1913 e kanë kthyer Grand Central në më shumë se vetëm një nyje për transportin e udhëtarëve me trenat e linjave interurbane – mbasi aty tani gjenden një zinxhir dyqanesh nga firmat më të njohura në botë, restorante dhe lokale për ngrënie të klasit dhe më shumë se kaq në dispozicion për vizitorët, një pamje e “kozmosit” brenda stacionit të trenave.

4. Rockefeller Center: Qendra Rockefeller në zemër të qytetit  Manhattan , është i njohur për pemën e Krishtlindjeve çdo fund viti, pistën e akullit për patinazh, dhe teatrin e madh Radio City Music Hall dhe shumë qendra tregtare firmato, restorante të shumta dhe mundësitë e ngrënies speciale. Rockefeller Center është një destinacion i madh për vizitorët në çdo kohë të vitit.

5. Ellis Island Emigracion Muzeu: Muzeu i Imigracionit në ishullin Ellis Island ofron vizitorëve një vështrim interesante në përvojën e emigrantëve. Ekspozita interaktive, turne në këmbë dhe video filma që zbulojnë vështirësitë dhe sfidat me të cilat përballen emigrantët të cilët kan kaluar përmes Ellis Island.

6. Staten Island Ferry: Staten Island Ferry është një traget pa para për të udhëtuar nga njëra pjesë e ishullit të Manhattan për në ishullin tjetër Staten Island, e përdorur nga qytetarët dhe turistët që duan të marrin edhe një pamje të portit dhe nga Statuja e Lirisë.

7. Muzeut Amerikan i Historisë Natyrore: Që nga hapja e tij për publikun në vitin 1869, Muzeu Amerikan i Historisë Natyrore ka evoluar dhe është rritur shumë. Përveç ekspozitave Qendra Rose Planetare edhe të rregullta, Muzeun Amerikan të Historisë Natyrore e pret një seri rrotulluese e eksponateve të reja, kështu që është gjithmonë ka diçka të re për të parë.

8. Central Park:  Parku Qendror u ofron banorëve njujorkez dhe turistëve të pafund çdo ditë një ambjent natyror të ngjashëm me “xhungëlën” ose “tropikun” apo malet për rreth New York City për mbi 150 vjet. Bëni një shëtitje, një udhëtim me anije në liqenin në mes të parkut ose vetëm një piknik në Central Park dhe të zbuloni pse Central Park është kaq popullorë dhe kaq tërheqës.

9. Muzeu i Artit Metropolitan: Ky muze është nga më të mëdhat në botë. Ai ka mbi 2 milion veprave të artit nga e gjithë bota dhe gjatë gjithë historisë, që janë të vendosur në Muzeun Metropolitan të Artit. Muzeu Metropolitan i Artit është një muze me një vlerë jashtëzakonëshme.

10. Muzeu i Artit Modern (MoMA): E themeluar në 1929 si muzeu i parë kushtuar tërësisht artit bashkëkohor, MoMA është mikëpritëse për një koleksion mbresëlënëse e përpjekjeve moderne artistike. Nga pikturat dhe skulpturat të filmit dhe të arkitekturës.

Filed Under: Kulture Tagged With: 10 vendet, me te vizituara, ne New York, nga turistet

HISTORIANI ARBEN LLALLA SJELL DEMOGRAFINE E VISEVE SHIPTARE NE GREQINE E VERIUT

August 1, 2013 by dgreca

Doli në qarkullim këto ditë libri : Demografia e Viseve Shqiptare në Greqinë e Veriut (Maqedoninë greke dhe Trakia greke) e historianit Arben P. Llalla. Pas një pune disa vjeçare studiuesi Arben Llalla ka sjell të dhëna për demografinë e fshatrave shqiptar në Greqinë e Veriut duke sjellë të dhëna shkencore se deri në vitin 1913, ku edhe filloj shpërngulja e madhe e shqiptarëve që jetonin në Greqinë e sotme ka patur rreth 90 vendbanime ku jetonin shqiptarët me etnitë e tjera. Sot nga të dhënat që na ofron libri dalin se në rreth 42 fshatra flitet ende gjuha shqipe. Autori më shumë në këto të dhëna është mbështetur në statistikat që janë bërë nga të huajt nga viti 1840 e deri më sot. Për nga lloji libri Demografia e Viseve Shqiptar në Greqinë e Veriut është i pari që botohet nga një autor shqiptar. Në fund të librit Arben Llalla sjell tabelat me emrat e vjetra të fshatrave si dhe emrat e sotëm edhe dy harta Etnografike duke ja lehtësuar lexuesve se  për cilat vise bëhet fjalë ku kanë jetuar dhe jetojnë shqiptarët ende në Greqi. Libri shoqërohet edhe me shumë fotografi të vjetra nga jeta e shqiptarëve në këto vendbanime. Autori vetë i ka shkelur shumicat e fshatrave për të cilat shkruan para disa viteve. Libri flet vetëm për fshatrat që janë rreth kufirit të Greqisë me pjesën juglindje të Shqipërisë, Maqedoninë, Bullgarinë dhe Turqinë. Ndër të tjera historiani Arben Llalla shkruan: Qëllimi ynë kryesor është që të njohim demografinë e fshatrave shqiptar në Maqedoninë e Egjeut dhe të Trakisë greke, duke përjashtuar fshatrat shqiptar në krahinën e Çamërisë dhe në ato vendbanime ku banojnë arvanitasit. Në këtë libër do të sjellim të dhëna shkencore në bazë të statistikave të udhërrëfyesve të huaj të shek. XIX dhe XX, për banorët, etnitetin dhe besimin fetarë të fshatrave ku shqiptarët kanë jetuar dhe jetojnë me popullsitë e tjera. Një pjesë të këtyre qyteteve dhe fshatrave i kam vizituar gjatë viteve 1991-2004, kur kam jetuar në Greqi. Kam takuar grekë me origjinë shqiptare me të cilët kuvendoja shqip. Prej tyre, mësova shumë gjëra interesante rreth jetës, këngëve, traditave dhe riteve të ndryshme që bëjnë të ruhen vlerat shpirtërore të një populli.

Në përfundim kam nxjerr se deri në vitin 1913 në Greqinë e Veriut flitej gjuha shqipe në 59 vendbanime, të cilat 22 ishin në prefekturën e Kosturit, 23 ne prefekturën e Follorinës, 5 në prefekturën e Dhramës, 3 në Ksanthi etj. Gjatë luftërave Ballkanike dhe e luftës së Parë Botërore popullsia shqiptare në Greqinë e Veriut u gjend përball shumë zjarreve dhe pjesa më e madhe u detyruar të emigrojë me dhunë për në Turqi, një pjesë e vogël në Shqipëri dhe ata që mundët të paguanin shuma në të holla ushtarëve grek mbetën brenda territorit të shtetit grek që dalëngadalë do të asimiloheshin ndër vite.

Sot, pas 100 vitesh, pra më 2013 në Greqinë e Veriut gjuha shqipe flitet në 42 fshatra, prej të cilat 7 ndodhen në prefekturën e Follorinës, 19 ndodhen në prefekturën e Evros, 3 në Selanik, 5 në Serres, 4 në Ksanthi, etj.

Lexuesi në këtë libër do gjejë tabelat me të dhëna shkencore për emrat e fshatrave si janë quajtur deri në vitin 1928, emrat e rinj, numrin e banorëve sot si dhe një hartë Etnografike ku ndodheshin dhe ndodhen sot fshatrat ku është folur dhe flitet ende gjuha shqipe.

Kohën që jam marrë për të shkruar këtë libër ka qenë shumë e vështirë për mua duke pasur parasysh vendin dhe vitet ku jetojmë. Megjithatë edhe në kushte të vështira mendoj se kam sjellë për lexuesit një libër që do t’u shërbejë për të njohur demografinë e fshatrave shqiptar në Maqedoninë e Egjeut dhe Trakinë greke. Shpeshherë këtyre fshatrave përveç se u janë ndërruar emrat, disa herë ju ndërrohen edhe kufijtë bashkiak apo komunal. Besoj se këto ndërrime të shpeshta janë bërë për të çorientuar studiuesit që merren me studime rreth demografisë së fshatrave në Greqi, por edhe banorët që në thellësi të shpirtit të tyre ndihen me kombësi jo-greke, të mos jenë të grupuar në masë të madhe. Jam munduar të jem sa më objektiv për të thënë dhe mbrojtur të vërtetën e këtyre fshatrave dhe banorëve të tyre, atë të vërtetë që të gjithë ne dëshirojmë ta dëgjojmë, ta shohim e ta prekim, por e vërteta rrallë herë pranohet ashtu siç është sepse ajo mund të na duket e hidhur dhe të kundërshtojë interesat tona të ngushta kalimtare. Për të nxjerr nga pluhuri i harresës disa fakte, disa të dhëna që na bëjnë të mësojmë ku kanë jetuar dhe jetojnë njerëzit që në venat e tyre kanë gjak shqiptari, po ç’ka se për interesa ekonomike dhe nga presionet e ndryshme janë deklaruar prej shumë vitesh qytetar të një kombësie tjetër. E ardhmja nuk e dimë se çfarë befasish na ofron…

Filed Under: Kulture Tagged With: arben llalla, Demografia e Viseve, ne greqine e veriut, shqiptare

J’accuse!- Po na e vjedhin artin,po na e vjedhin kulturen,po na e vjedhin historinë!/

July 31, 2013 by dgreca

 “I urrej viktimat, që i respektojnë  /ekzekutuesit e tyre !” (Jean-Paul Sartre)/

Nga Fahri XHARRA/

Ne Foto:Krye Engjelli Mikael (Mikel / Mëhill), i Rodonit/

Specialistët e trashëgimisë Kulturore,njëkohësisht anëtarë të /Forumit për Mbrojtjen e Trashëgimisë.) denoncojnë një akt barbar që ka ndodhur në Kepin e Rodonit, ku është shkulur një basoreliev disa-shekullor që ata e identifikojnë me krye-engjëllin Mikael (Mikel / Mëhill), ose sikurse thotë historiani Ulqini një objekt pagan. Redoni ilir zinte një hapësirë shumë më të gjerë në bregun lindor të Adriatikut se sa territoret e qytetit të Durrësit.

‘Edhe pse për shekuj me radhë, kjo kala arriti ta mbronte vetminë e saj tragjike, edhe falë një basorelievi të krye-engjëllit Mikael, i cili me shpatë në dorë mbante larg saj hordhitë barbare, kjo kala nuk mundi ti rezistojë gjatë ditëve të sotme. Krye-engjëlli Mikael e mbrojti kalanë e Skënderbeut nga otomanët, nga venecianët dhe nga banorët e zonës përreth, që të mos i shkulnin gurët për shtëpi. Krye-engjëlli Mikael për çudi arriti të shpëtonte edhe nga komunizmi, sistem i dhunshëm ndaj simboleve fetare. Dhe, sot në korrik të vitit 2013-ës, statujën arritën ta shkulin nga muret e Kalasë së Skënderbeut. E shkulën mu në hundën e shqiptarëve, të cilët për të mbrojtur kulturën e tyre, kanë krijuar edhe institucione’. J’accuse  !

Kyçi (elementi tjetër i rëndësishëm i relievit) tregon se Rodoni (Redoni) ilir, krahas perëndisë së detit, ishte edhe perëndi e natyrës dhe udhëtarëve, perëndi mbrojtëse e tregtisë, kaq e zhvilluar në këtë zonë.

Po pyet bota për shqiptarinë  sa të madhe e kanë cmendurinë? ( e përmjerrën  përmendorën  e Gjargj Kstriotit – Skënderbeut) . J’accuse  !

Shukri Zymberi në bashkëveprim me disa banorë të fshatit Muçibabë dëmtuan skulpturën e figurës kombëtare Idriz Seferi. Skulptori thotë se banorët e këtij fshati dëmtuan veprën e tij, sepse Idriz Seferin e konsiderojnë tradhtar dhe nuk e duan ngase besojnë se ai ishte i fesë katolike.J´accuse !

“I urrej viktimat, që respektojnë ekzekutuesit e tyre !”thoshte Jean-Paul Sartre .

Me vjedhjen e artit, kulturës po na e vjedhin edhe  historinë.

”Që aty te lumi duket, mbi një kodër, Kisha e Shën Spasit ose Kisha e Gogëve (e vllehëve) si i thotë populli. Kjo ka historinë e saj. Sërbët e kanë djegur disa herë në kohën e Turkut, se vllehët nuk pranonin gjuhën sërbe në kishë. Ka atje disa varre të vjetër, me kryeshkrime greqishte që mund të na shërbejnë si dokumente historike për të vërtetuar se pjesa më e madhe e popullsisë sërbe e Prizrenit është, në realitet, një popullsi shqiptare-rumune e sërbizuar përmjet kishës, dhe e cila, dikur, ka dashur të rrojë jetën e vet kombëtare.”(Në Prizren, midis të vdekurve dhe të gjallëve, Mitrush Kuteli) dhe diku më largë te Bajrakli Xhamia: ”Ja, të gjithë të vdekurit të këtushëm që flenë nën shenjën e komplikuar të svastikes ariane në trajtë dielli, që i patën sjellë dikur të gjallët, me bujë e me lot. Pastaj u ardhi radha edhe atyre të ikin nga kjo botë – si na ka për të ardhur edhe neve, nesër – dhe mbetën të shkretë.”(po aty).

I nderuari Mitrush Kuteli -Ne jemi viktimat, që  i respektojmë ekzekutuesit tonë

”Mëndimi i përgjithshëm i popullit tonë, sikurse i cdo populli tjetër, vetëm ai është i pagabueshëm” pohonte Frang Bardhi .” Gjithashtu nuk mund të mos merret në këtë rast si një dokument shumë i rëndësishë dashuria e pa besueshme e epirotëve ndaj Skënderbeut, sepse ,me siguri ata nuk do ta kishin dashur aq tej masës sikur Skënderbeu të mos kishte qenë epirot. Kjo është e qartë sepse epirotët nuk luftojnë me qejf nën një prijës prej kombësije të huaj.Dhe që e kanë dashur sa s´ka më ku të vejë, duket sheshit nga puna se ushtarë e tij shumë shpesh hidheshin në rreziqet më të mëdha për të mbrojtur vetë Skënderbeun. ”(F.Bardhi 1636). Çdo popull e njeh për bukuri zanafillën e vet. Dhe ne?

”Më 17 Qershor 13, në Shipskë, Voskopojë në Kishën e  Shën Gjergjit , u vodhë ikonostaset e drurit dhe ajo e arta,si dhe shumë gjëra të tjera me vlerë kulturore.

Ne muajin Mars  2013  nga Kisha e të gjithë të Shenjtërve në Himarë e ndertuar në vitin 1775 , u vjedhën në shtyllat e një ikonostasi te shekullit 18-të.Shkurt ”013 , Kampi i Spaqit në Mirditë me të gjthe që kishte u bart në hekurishte për riciklim.

 Dhjetor 2012 , ikonat në  Kishën e Shën Premtes të bëra nga Onufri , u vjedhën.”

Vidhet arti ,vidhet trashëgimia ,vidhet historia. Lista e vjedhjeve është e gjatë .( http://ekphrasisstudio.com/art-theft-is-a-crime-stop-looting-heritage-in-albania/ )

Chicago Tribune(janar 1994) me dhëmbje raporton : ÄShqipëria është shumë e pasur me pasuri arkeologjike, janë mbi 300 qendra të tilla arkeologjike që e tregojnë historinë e këtij vendi që nga parahistoria. E tërë historia u bart në Greqi ,Itali Gjermani. Ikonat me vlerë prej  5 million $ u zhdukën  nga Manastiri i Ardenicës ” J´accuse!

 “Një komb që në përpëlitjet e tij identitare fillon dhe shuan kujtesën historike të vlerave dhe idealeve që e kanë krijuar është i destinuar për tu kthyer në një masë amorfe popullate mbi të cilën mund të kryen gjithfarë eksperimentesh . “(D. Koçi)

J ´accuse !

Fahri Xharra

29.07.13, Gjakovë

Filed Under: Analiza, Kulture Tagged With: Fhari Xharra, historine, Kulturen, po na e vjedhin

NJË DASËM SIPAS TRADITAVE SHQIPTARE NE NEW YORK

July 31, 2013 by dgreca

Kanë qenë më shumë se 500 të ftuar në dasmën që bashkoi vajzën, Diana Gojçaj, e bija e Pashkut dhe Prenës, me origjinën e prindërve nga Hoti me Josephin, djalin e Dedë Nikçit, me origjinën e të parëve nga Kelmendi. Nusja dhe dhëndri që të dy janë të lindur në Amerikë, por dasma iu nënshtrua traditave zakonore të vendlindjes. S’kishte ku shonte më bukur. Një pritje tradicionale në hyrje të restorantit Eastwood Manor në Bronx, të zotët e dasmës janë rreshtuar dhe presin të ftuarit në dasëm, ndërkohë që në mjediset e restorantit dëgjohet muzika tradicionale shqiptare. Orkestra dhe këngëtarët kishin ardhë nga Detroiti. Grupi muzikor i Aleksandër Gjelaj, Alfred Popaj, nuk pushoi për asnjë çast nga ora 7 e mbrëmjes deri në dy pasmesnate. Kamerat televizive dhe ato të fotografive fiksuan çastet e bukura të dasmës.

Sipas traditës shqiptare të veriut, parakalimit të çifteve u prijnë flamurmbajtësit që duartrokiten nga dasmorët që i prisnin ata me duartrokitje dhe me kamera e celularët, gati për fotografim.(Lexoje te plote ne Gazeten Dielli te printuar)

Filed Under: Kronike, Kulture Tagged With: Diana Gjocaj, Jozeph Nikci, Nje dasem shqiptare, sipas tradites ne NY

PROF. NELSON ÇABEJ, SHQIPTARO-AMERIKANI QË KA TRONDITUR OPINIONIN AKADEMIK ME TEORINË E TIJ TË EVOLUCIONIT

July 31, 2013 by dgreca

Për një kohë të gjatë veshtirësitë që gjente teoria Darwianiane e evolucionit gradual të llojeve i ka ndjerë edhe Profesor Nelson Çabej dhe, duke u marrë me to, ka zhvilluar teorinë e vet të evolucionit.Ai arriti në idenë themelore mbi rolin qëndror të informacionit epigjenetik në zhvillimin dhe evolucionin e botës së gjallë rreth 12 vjet më parë.Tashmë ka një teori, që mban emrin e tij.

 NGA DALIP GRECA

Profesor Nelson R Çabej, që jeton në New Jersey, ka një jetë që merret me shkencë, por, përveç revistave të huaja, media shqiptare nuk ka pasë kohë të merret me të.Ndoshta nga që ai është tepër modest dhe nuk mund të dalë para gazetarëve dhe të rrahë gjoksin”Ej , unë jam ai që kam tronditur botën akademike me teorinë time, që i kundërvihet evolucionit gradual të Darvinit”. Ai ka tashmë “patentën” e teorisë së vetë, por nuk është kujtuar askush që t’i akordojë atij qoftë edhe një titull të thjeshtë merite,megjithëse kemi krijuar një ushtri me “Mjeshtra të Mëdhenj” e me “Nder i Kombit”,  edhe pse profesori është aq i njohur në rrethet shkencore, jo vetëm në Amerikë. Është edhe përgjegjësia e ne, gazetarëve, që në median shqiptaro-amerikane, përcjellim si sensacione ndodhi të rëndomta, shpesh folklorike, apo tjerrim lajme se aksh president amerikan, apo zv/president, apo senatorë apo kongresistë, që drekojnë apo darkojnë në pizzeritë a restorantet e shqiptarëve, por nuk shkruajmë dy radhë për  profesorin, librat e të cilit kanë hyrë në rreth një mijë biblioteka universitare amerikane, dhe ka arritur që të renditet në top-listën e librave shkencorë më të lexuar. Nuk e di nëse profesorët e fakulteteve të Shkencave të Natyrës, në Shqipëri, Kosovë, Maqedoni, kur spjegojnë teorinë e Darvinit, a u përcjellin studentëve informacionin se ka një shkencëtar në Amerikë, teoria e të cilit,është oponente e asaj të Darvinit për evolucionin gradual, që tashmë studiohet në universitetet amerikane ?! Një teori antirrymë….

Nelson R Çabej është autori i shumë librave në fusha të ndryshme të biologjisë (gjenetike, biologjia teorike, filozofia e evolucionit, biologjisë dhe zhvillimit etj). Ai jeton me gruan, Nikoletën  dhe djalin, Redonin, në pjesën veriore të New Jersey, USA….

TEORIA”ÇABEJ” TREGON SE NGA I MARRIN GENET “INSTRUKSIONET”

Cili është thelbi i kësaj kundërvënie, që përcjell teoria “Çabej”? Sa janë përkrahësit dhe kundërshtarët? Me pak fjalë, ju jeni kundër rrymës, si do të formulohej kjo antirrymë?-kjo ishte njëra nga pyetjet që i drejtova profesor Çabejt.

Përgjigja e tij:Megjithë të çarat e pariparueshme që ka marrë teoria gjenetike e evolutcionit, për arsye të njohura, shumica e autorëve akoma mbeten besnikë të saj, edhe për shkak të  inercisë. Por numri i atyre që vënë në dyshim dhe kundërshtojnë shpjegimin gjenetik të evolucionit vjen duke u rritur. “Rryma e re” nuk është homogjene dhe brënda ka  disa variante të ndryshme.

Profesori më spjegon se Teoria e tij mbështetet në mekanizma epigjenetike (pas- ose mbigjenetike), të cilat kontrollojnë dhe regullojnë funksionin e geneve. Në mënyrë të thjeshtë teoria pohon se çdo gen “di” vetëm një gjë: të prodhojë një ose disa proteina. Por genet nuk dinë atë që është kritike për funksionin e tyre: kur,  ku dhe për sa kohë duhet të prodhojnë proteinat. Teoria”Çabej” tregon se nga i marrin genet “instruksionet” për t’u “ndezur” ose “shuar”. Veç kësaj, organizmat e gjallë nuk jane “thasë” proteinash. Ato janë struktura marramëndësisht komplekse ku miliarda/triliona qeliza të qindra llojeve të ndryshme vendosen në vende të caktuara saktë për të formuar organizmin e kafshës, duke përfshirë edhe njeriun. Teoria”Çabej” e shpjegon zhvillimin e organizmit nga veza deri në pjekuri, jo me informacionin gjenetik në ADN, por fillimisht me informacionin epigjenetik që prindët vendosin në qelizat seksuale (vezë e qelizë spermatike) e, më vonë, gjatë zhvillimit embrional deri në pjekuri, “instruksionet” për zhvillimin e organeve dhe formimin e organizmit vinë nga sistemi nervor në formën e sinjaleve kimike.

10 VJETË PËR TA SHKRUAR LIBRIN E “TEORISË ÇABEJ”

Teoria”Çabej” është konkretizuar në një libër voluminoz. Ky libër erdhi si kurorëzim i një pune 10-vjeçare. Pas provave të para që bëri duke hedhur për diskutim për disa vite idetë e veta me biologë nga shumë vënde të botës në newsgrupe të biologjisë ne internet, në vitin 2001 ai arriti të botoi një libër me titull “Quantic Evolution” (Evolucioni Kuantik), ndërsa në vitin 2004 –  librin Neural Control of Development (Kontrolli Nervor i Zhvillimit Embrional) dhe pas tre vjetëve pune intensive,të lodhshme, por pasionante, në vitin 2008 arriti që të botoi teorinë “Çabej” në formë të plotë në një vëllim prej 900 faqesh, që mbante titullin “Epigenetic  Principles of Evolution” (Parimet Epigjenetike te Evolucionit). …

(Lexoje në  Diellin e printuar)

Filed Under: Kulture Tagged With: dalip greca, e Evolucionit, profesor Nelson cabej, teoria e tij

  • « Previous Page
  • 1
  • …
  • 435
  • 436
  • 437
  • 438
  • 439
  • …
  • 556
  • Next Page »

Artikujt e fundit

  • VATRA URON BESIMTARËT ORTODOKSË: GËZUAR DHE PËRSHUMËVJET PASHKËT
  • Fan Noli, apostull i ringjalljes shqiptare
  • KOSOVA NË NATO DHE ASNJËHERË ASOCIACION SERB
  • ELIOT ENGLE DHE HARRY BAJRAKTARI: NJË BASHKËPUNIM QË FUQIZOI ZËRIN SHQIPTAR NË SHTETET E BASHKUARA TË AMERIKËS
  • “Ngërçi Presidencial në Kosovë Zbulon një Dobësi të Kushtetutës”
  • KUJTIME PER ITALIANIN DOM ANTONIO SHARRA
  • MASAKRA E TIVARIT MARS-PRILL 1945
  • Kuptimi i Pashkëve Ortodokse – midis ritualit dhe ringjalljes së ndërgjegjes
  • RIKTHIMI I MUSTAFA MAKSUTIT NË FAQET E HISTORISË
  • Shqipëria në politikën ballkanike të Austro-Hungarisë
  • Eliot Engel, in memoriam…
  • VATRA TELEGRAM NGUSHËLLIMI PËR NDARJEN NGA JETA TË ELIOT ENGEL, MIKUT TË MADH TË KOMBIT SHQIPTAR
  • Përkujtojmë në përvjetorin e lindjes një nga figurat e Rilindjes Kombëtare, Aleksandër Stavre Drenova
  • GËRSHËRA E ARGJENDTË
  • Përgjithmonë vetëm mirnjohës për Kongresmenin Eliot Engel

Kategoritë

Arkiv

Tags

albano kolonjari alfons Grishaj Anton Cefa arben llalla asllan Bushati Astrit Lulushi Aurenc Bebja Behlul Jashari Beqir Sina dalip greca Elida Buçpapaj Elmi Berisha Enver Bytyci Ermira Babamusta Eugjen Merlika Fahri Xharra Frank shkreli Fritz radovani Gezim Llojdia Ilir Levonja Interviste Keze Kozeta Zylo Kolec Traboini kosova Kosove Marjana Bulku Murat Gecaj nderroi jete ne Kosove Nene Tereza presidenti Nishani Rafaela Prifti Rafael Floqi Raimonda Moisiu Ramiz Lushaj reshat kripa Sadik Elshani SHBA Shefqet Kercelli shqiperia shqiptaret Sokol Paja Thaci Vatra Visar Zhiti

Log in

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Cookie settingsACCEPT
Privacy & Cookies Policy

Privacy Overview

This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these cookies, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may have an effect on your browsing experience.
Necessary
Always Enabled
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Non-necessary
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
SAVE & ACCEPT