Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

GJITHÇKA E BUKUR ËSHTË VËSHTIRË TË PASQYROHET ASHTU SI ËSHTË NË ESENCË

by

KRIJUESIT MERGIMTARE-doli nga shtypi përmbledhja poetike e autorit Sokol Demaku, me titull “Magjia e zemrës” në botim të redaksisë së revistës Dituria në Borås, Suedi/
Nga Kadrije Meniqi/
Po të ndalemi në ditët e sotme do hetojmë se jeta është e mbushur me befasi, por ne duhet të jemi të pregaditur që asnjë e papritur mos të na befasojë. Kur u rekemi shtigjeve të dashurisë, të mërgimit, këtu kemi vargun i cili paraqet dashurinë në format e saj me të buta por edhe me të ashpra kur është fjala tek dashuria dhe mërgimi. Autori i cili ka një përvojë në lamin e peozisë na vjen para nesh me një tufë poezishë në librin e tij të radhës ”Magjia e zemrës” duke i hymnizuar vlerat e jetës, dashurisë.
Nga ajo që prezentohet në këtë libër, kuptojmë se këtu na paraqitet ndjenja e dinjitetit personal duke prezentua ate çka ai ndjen dhe mabanë në shpirtin e tij dhe me një stil të veçantë bënë përshkrim të gjithanshëm të gjërave të cilat do i hasim në jetën e përditshme.
Poezia e dashurisë në pamje të parë është si një përrallë e përjetshme. Është poezia një “instrument” për çlirimin e shpirtit dhe shkarkimin e ndjenjave, kjo mvaret nga ai që e perjeteon dhe din ta lexoj poezinë. Përgjigjen lidhur me këte si thash mund ta marrish nga vetë leximi por në menyrë më të drejtë nga kritika letrare e rangut të lartë. Poezia e këtij vëllimi poetik është përplot me engjëj të vërtetë, një elegji e shpirtit, me ndjenja të zjarrta që shpërthejnë nga brendia e shpirtit e që shprehen fuqimisht në vargun poetik. Kjo vërehet që në poezia e parë (Magjia e zemrës), të vëllimit, nga e cila poezi edhe merr titullin përmbledhja.
Në këtë kontekst do ndalemi në përmbajtjen e poezive të këtij vëllimi që kryekëput kanë një përmbajtje ku shprehen ndjenjat e mbrendshme dhe ato përmes një vargu i cili, është aq i zjarrtë sa edhe poezinë e benë shumë të vrullshme dhe të ndjeshme kur kemi të bëjme me ndjenjat e njeriut e këtu lexuesi nga ajo që lexon dhe ndjen gjendet në rrugën që ka si finalitet shkrirjen me qenjen kur depërton në një rrugëtim të përjetshëm nga ajo që ndjen në shpirt.
Këtu, dashuria nuk mban shenjat e një misteri te menduem, por ajo fanitet konform rregullave transparente sipas të cilave, pas ndjenjave tona fillojnë që edhe Pulëbardhat të flurojnë lirshëm në qiellin e kaltër.
“Një pulëbardhë,/Sa bukur fluturon,/E hijeshon qiellin,/Jetën zbukuron.”
Kur nga ndjenjat e brendshme shprehet dëshira që njeriu të jetë i lirë dhe të ndjej lirshëm ate çka mban në gji, e kjo shprehet vrullshem nga vegimet e trishtuara të baladave si ne i quajmë e ketë mund ta shofim tek “Eja zog shtegtar” kur autori thot:
“U zgjova nga ëndrra,/Përrallore për mua,
Nga vaji i zemrës,/Që me kohë përmallua.”
Por vëllimi vazhdon me poezite tjera të cilat në vete ngërthejnë ndjenjat e poetit e që në një aspekt janë edhe ndjenja të lexuesit sepse ato shprehin dhe paraqesin ate çka edhe i riu e ndjen në shpritin e tij si në vargun me poshtë:
“Në plazhin e mbrëmje verore/I dehur me verën e kuqe,/Ledhatuar nga jeta,/Në lojën moderne.”
Por përmledhja vazhdon me poezitë, të cilat e mbushin këtë vellim me sharmin letrar i cili i jep shpirt dhe jetë librit kur lexuesi thellohet në te. Por autori shkon edhe me larg dhe përshkruan vendlindjen me të gjitha bukurit e saja sikur edhe dashurinë në peozitë e para të vellimit. Ja si e sheh vendlindjen:
“Atje në shkrepat e thata,/Atje ku jeta është jetë,
Atje ku dita e nata,/Janë mafishet në jetë.”
Vazhdojnë ecjet e vargut, vazhdojnë, bezdisjet e vargut, pra vargu në shëtitje pa u larguar asnjëherë nga ngjarjet magjepse, në dashuri, mërgatë. Në një moment mundohet ta kapë këtë madhështi me vargun e tij, dhe ia arrinë ta paraqes ashtu si ai e ndjenë në shpirt gjendjen e ti, dashurinë, ndjenjen e miqesisë dhe humanizmit të shpirtit. Sonte diku në polin verior,/Vargu im rrugë ka marrë,
E presë ditën e re,/Agimin për të zbardhë.
Por nuk është e lehtë jeta. Gjithçka e bukur është vështirë të pasqyrohet ashtu siç është në esencë!
Më heret nga Sokoli kemi pasur rastin dhe mundësinë të kemi në dorë dy përmbledhjete e tija poetike ate “Mbrëmje në mërgim” si dhe “Lundra ime”

FYTYRA E TË VDEKURIT

by

Rrëfim i një grimiori-Fragment nga Romani i autorit Pellumb KULLA*/
I shtrova mbi fytyrë një ton të zbehtë, i errësova disi faqet dhe tëmthat, duke ndritur më shumë mollëzat dhe çipat e ballit. Duke punuar kisha parasysh fytyrën e të vdekurit që kishim në dhomën tjetër dhe nisa të udhëhiqesha më shumë nga përfytyrimi i freskët i saj. Pata kërkuar të dija se si do të ishte ndriçimi në tribunën portative: më thanë që aty nuk do të kishte pothuajse aspak dritë. Teloja më pat thënë, se për çdo të papritur, nuk bëja keq, që edhe unë, të endesha aty rreth tribunës dhe pata rast ta vërtetoj atë që ndriçimi ishte mbajtur vërtet afër zeros.
Po prisnim në heshtje, që atë të vinin ta merrnin për t’u nisur në krye të vargut të veturave, që do të zbarkonin udhëheqjen në sheshin e koncertit. Burri i makiuar, si dukej, po ndjente që ndryshe nga gjithë të tjerët, që merreshin me të, isha i mirësjellshëm dhe dashamirës. Kjo e çliroi, aq sa, në një vazhdë të gjatë heshtjeje, teksa prisnim, guxoi të më pyesë:
“Përse ishte nevoja të më përgatisje aq të zbehtë dhe të tretur?”
Nuk desha të shtyhesha në atë udhishte të dialogut dhe i thashë se kështu e pata porosinë.
Dukej sikur nuk po merrte frymë.
“Çfarë? Mos Komandanti, …nuk është mirë me shëndet?
Pyetja e tij këtë radhë nuk m’u duk si ato pyetjet shtirake dhe interesimet me preokupime të tepruara, që i dëgjoja rëndom pas çdo shfaqje zyrtare të prijësit të vendit. Preokupimi që tingëllonte në pyetjen e tij ishte i sinqertë, i brengosur. Ishte një pyetje plot dramaticitet. Mua më erdhi keq ta gënjeja dhe zgjodha veprimin më të lejueshëm që më takonte: mblodha supet pa nxjerrë asnjë psherëtimë.
Tani edhe ai ra në një heshtje të gjatë. Shihte nga dritarja e priste të vinin ta merrnin, pa e ditur që ai do të ish shërbimi i fundit që po i kërkonin. Në një çast vështroi me frikë rreth e rrotull dhe pastaj më shfaqi një brengë edhe më të thellë, edhe më të guximshme.
“Vajza më tha një ditë, se njerëzit si puna ime, mbarojnë keq. Në
vend që të dekorohen, flaken tej si lecka. Është për t’u trembur shumë, në ditët që njerëzit, që ne dublojmë, vdesin dhe ne nuk nevojitemi më.”
Erdhën dhe e hoqën nga dhoma ime, se do të niseshin veturat. Po afronte ora e koncertit.
Për mua skenari i mëtejshëm ishte i njohur dhe asnjë habi nuk më shkaktoi kur u zbatua pikë për pikë. Veturat e kishin të hapur rrugën nga policët e shërbimit. Të rinjtë, që më së shumti mbushnin sheshin, me të parë figurën e shokut Komandant të shfaqej bri veturës, shpërthyen në rroftëthirrje entuziaste dhe në duartrokitje të parreshtura. Njeriu i lartë, që zbriti nga makina, u tundi dorën me atë lëvizjen monumentale e karakteristike dhe u ngjit në tribunë, i ndjekur nga e shoqja dhe tërë antarët e Byrosë Politike. Thirrjet nuk kishin të sosur dhe Komandanti, që ç’është e vërteta, dukej pak si i lodhur, nuk desh të shuante entuziazmin e njohur që shkaktonte prania e tij në popull. U detyrua, pra, të rrinte edhe ca kohë në këmbë, i mbështetur në parmakun e parë të tribunës. E shoqja, e tërhoqi në thellësi dhe gati e uli me zor. Ai zuri vend në një kulltuk mes gruas dhe Kryetarit të Parlamentit. Të gjithë personalitetet partiake dhe shtetërore pas tij, u ulën menjëherë me të zënë vend i pari i tyre. Unë e pashë që ai ngriti dorën në një shënjë të njohur dhe Teloja nxitoi t’i vinte pranë dhe t’i merrte me përulësi porositë e tij duke tundur kokën e duke përsëritur shumë herë: “Si urdhëron, si urdhëron!”.
Kështu filloi koncerti. Programi kishte një pjesëmarrje masive artistësh profesionistë dhe amatorë dhe një përzierje të repertorit popullor dhe atij të përpunuar.
Në një valle të gëzueshme, që kërcehej në shesh, dorë për dorë, amatorët i mbanin sytë nga tribuna dhe shquanin, se si Komandanti mbante ritmin duke tundur pëllëmbën e dorës sikur tundëte shaminë. Kjo u jepte një buzëqeshje të lumtur uniforme të gjitha fytyrave të atyre që ishin ulur prapa dublantit. Pastaj, me një rrotullim tjetër të avashtë e monumental, ai kërkoi me sy Telon, i cili vrapoi gjysmë i përkulur edhe njëherë pranë njeriut që luante Komandantin, më mirë seç e luante Teloja respektin për të. Eprori dukej se i shfaqi një dëshirë dhe Teloja, me të marrë porosinë, shkoi një për një, te të gjithë anëtarët e Byrosë Politike. Ne pamë që ata, me të marrë urdhërin, u ngritën tok me gratë e tyre, zbritën në shesh, hynë në mes të vallëtarëve dhe vallëzuan tok me ta.
Më tej, në mes të programit, e shoqja e Komandantit e thirri edhe një herë Telon. Këtë radhë dukej se ishte diçka serioze, që nuk kish të bënte me asnjë valle. Ajo i shprehu njeriut me mustaqe të hijshme një shqetësim. Ne e pamë se si, ai, i alarmuar, foli me dikë në radio. Disa trupruajtës erdhën me një frymë, e rrethuan udhëheqësin dhe e morën atë për krahësh, duke i bërë me shënjë veturës kryesore të afrohej deri afër tribunës. Gruaja u ngjit me të shoqin në veturë, ndërsa Kryetari i Parlamentit i u drejtua zyrtarëve të lartë, që qenë ngritur në këmbë të shqetësuar. Ai i bëri ata me dije, se nuk ish gjë për t’u alarmuar dhe i siguroi se shoku Komandant do ta merrte veten menjëherë. Ata nuk kishin shkak të krijonin panik të panevojshëm e të turbullonin me rrjedha të pakëndëshme atë koncert të bukur rinor. Bile ata duhet të vazhdonin të vallëzonin tok me artistët. Këtë porosi pat lënë dhe shoku Komandant, ndërsa po i drejtohej veturës së tij.
Pas kësaj, Kryetari i Parlamentit u largua me ngut, në kundërshtim me atë që u la porosi të tjerëve. Sidoqoftë, ata, të tjerët, ia dëgjuan porosinë dhe qëndruan. U ngritën herë tok e herë veç dhe e hoqën vallen në shesh mes të rinjve.
Dhe ja, ishte një herë, – qëlloi që të ishte hera e fundit, – kur ata qenë ngritur të gjithë dhe po kërcenin duke fshirë djersët që u zbrisnin çurk nga balli. Tamam kur vallja qe ndezur mirë, dikush erdhi nga jashtë dhe e ndali vallen mu në mes të saj. Në shesh ra një heshtje ogurzezë. Tërë funksionarët e lartë, ashtu të djersitur e braktisën vallen dhe rrethuan lajmëtarin. Gati hapur po flitej se diçka e rëndë kish ndodhur, apo po ndodhte ndërkohë, në lagjen qeveritare. Me të marrë njoftimin tërë elita partiake dhe shtetërore la me ngut sheshin dhe iu drejtua veturave, të cilat pa vonesë ishin afruar e po prisnin të ndezura për rrugë.
Unë i dhashë shënjë Skënderit dhe ai nga ana e tij urdhëroi të vinte makina jonë. Pa nxjerrë asnjë fjalë nga goja, grupi shoqërues më mori dhe u nisëm për në shtëpi.
Dimri sapo kish dalë dhe ende nuk ish koha për të ndjerë atë zagushi të padurueshme. Por një duhmë e nxehtë e gati e neveritshme vinte nga jugu, që tej nga shkretëtirat e Afrikës dhe ne kishim vënë re, se si djersinin në shesh vallëtarët dhe anëtarët e Byrosë Politike, që kërcyen me ta. Dukej sikur, me urdhër, kryeqyteti i pat hapur dritaret kat më kat, dhe që andej, vinin njësoj zhaurimat e stadiumeve të Kupës së Kampioneve që atë mbrëmje zhvillonte një nga turet e radhës.
Prilli sapo mbyllte ditën e tij të dhjetë.
Papritur kalldrëmet e Bulevardit të Madh zunë të dridheshin dhe një uturimë e thellë dukej sikur vinte nga fundi i dheut. Në një çast ne frenuam dhe pritëm. Një varg i gjatë tankesh kaloi përpara nesh dhe vazhdoi rrugën drejt bllokut të banesave qeveritare. Mund të ishin dyqind a treqind tanke që kalonin me tërsëllëmë para syve tanë. Kur ktheva edhe një herë kokën nga banesat e qeveritarëve, pashë që tanket e parë ishin vendosur atje. U kishin kthyer kurrizin godinave dhe tytat e tyre, si sqepa të çeliktë vigjëlues, i mbanin nga sheshi i Universitetit dhe nga e tërë hapësira e bulevardit.
Kur kaluan dhe tanket e fundit që nguteshin të siguronin dhe pjesën e padukshme të rezidencave të udhëheqjes së shtetit, makina jonë vazhdoi rrugën.
Këtë herë, çuditërisht, pa nevojën e urdhrit tim, automjeti me xhama të errët më la m’u përpara hyrjes së godinës ku banoja.
Çdo gjë tani dukej e çtensionuar.Ish marrë vendimi që të njoftohej vdekja më e hidhur që po godiste vendin tonë të vogël. Do jepej si i papritur lajmi për atë vdekje që unë, as tani, nuk jam i sigurtë, se sa ditë më parë pat ndodhur.
*Ishte një copëz nga kreu i parë i romanit
Libri gjendet në www.amazon.com

Përfundon viti shkollor në Austri

by

Nga Hazir MEHMETI,Vjenë/
Deri në mesin e muajit korrik mësimi përfundon në tërë Austrinë. . Sipas shënimeve janë 13.560 nxënës shqiptarë, prej të cilëve shqip mësojnë në tërë vendin vetëm 2500 nxënës në klasat e 23 mësuesve, apo diku rreth 19% i tyre. Ata që vijuan mësimin në gjuhën shqipe e përfunduan me sukses do jenë pjesë e projekteve të Ministrisë së Diasporës dhe do bëjnë falas shëtitje në Kosovë, Shqipëri dhe në Austri. Pajisja me tekste më e mirë se asnjëherë. 
 Në Austri jetojnë diku rreth 60 mijë shqiptarë nga të gjitha trevat shqiptare, çereku i tyre janë fëmijë shkollor. Sipas shënimeve janë 13.560 nxënës shqiptarë, prej të cilëve shqip mësojnë në tërë vendin vetëm 2500 nxënës në klasat e 23 mësuesve, apo diku rreth 19% i tyre. Kur dihet se Austria është njëra nga vendet ku mësimi i gjuhës amtare është i garantuar si pjesë e sistemit publik arsimor në kuadër të Ministrisë së Mësimit në Austri, kjo është shumë pak dhe paraqet shqetësim. Krahasuar me kombet tjera është e pa kuptim refuzimi i prindërve mësimin shqip. Kjo është diçka befasuese edhe për zyrtarët përgjegjës, kur dihet se çdo gjë është e siguruar nga Ministria e Mësimit të Austrisë. Kryesia e Shoqatës së Mësuesve Shqiptarë “Naim Frashëri” në Austri në Kuvendin e saj e ka ngritur këtë shqetësim dhe apelon tek Ministria e Diasporës, Ministria e Arsimit, shoqatat shqiptare në Austri në aktivizimin e tyre në formë aksioni për regjistrimin e nxënësve në mësimin shqip nga mosha 6 vjeçare deri në moshën 19 vjeçare. Veçanërisht i ulët është vijimi në Vjenë, Graz, Salzburg si qendra ku graviton një mërgatë shqiptare numerikisht e theksuar. Në Vjenë si rezultat i pasivitetit tonë u shua një vend pune mësuesi në vend që të hapej një i ri, pas shkuarjes në pension të njërit prej tyre. Në Vjenë jetojnë mbi 20 mijë shqiptarë me mbi 3 mijë nxënës nga klasat e para deri në klasat e nënta, prej tyre mësojnë shqip vetëm 370 prej tyre. Afër 2 mijë janë nxënës të rritur 11 deri 19 vjeç, prej tyre mësojnë shqip diku rreth 30 nxënës. 
 Mjerisht, edhe pse shoqatat kulturore e kanë në programet e tyre të ndihmojnë ruajtjen e gjuhës shqipe dhe bashkëpunimin me rrethet kulturore e mësimore, aktiviteti i tyre karshi mësimit shqip ësht shumë larg mundësive e nevojave. Duhet të niset që nga kryesitë e shoqatave kulturore, veprimtarë regjistrimi i fëmijëve në mësimin shqip. Edhe pse ka deklarime se do ndihmohet integrimi me identitet kombëtar e jo të asimiluar, në fakt është e kundërta, me pasivitetin tonë po e mundësojmë asimilimin e fëmijëve tanë. Përshtypja është se në familje punohet pak me fëmijët e rritur duke e humbur atë nga kontrolli i domosdoshëm. Arsyetimet e atyre të cilët nuk i regjistrojnë fëmijët e tyre janë gjithfarë dhe nga më qesharaket e naivet: “Fëmija im di shqip”, “Unë e mësoj në shpi”, “…aiii, atij i duhet gjermanishtja se sa për shqip ai është perfekt”, “…këtu nuk kemi nevojë për shqip”, “ … nuk ka kohë, ai është në gjimnaz”, “ ..nuk po do shqip, veç m’e myt”, “…nashta vitin tjetër”, “ … jo more hiqmu shqipes”, “… u regjistrue në fusboll, nuk ka kohë” etj.
Në të gjitha shkollat prindërit mund të kërkojnë formularin për gjuhën shqipe. Kjo është e drejtë e garantuar me ligj dhe duhet shfrytëzuar nga prindërit që t’i mundëson fëmijës së tij vijueshmërinë… Nuk mund të jesh shqiptar e të mos flasësh gjuhën shqipe.
Në Austri mësimi i gjuhës amtare është i siguruar brenda sistemit shkollor publik dhe nën përkujdesjen e organeve zyrtare përkatëse. Pak vende në Europë e kanë të rregulluar kaq mirë mësimin amtar sikurse është Austria e përcjell nga Suedia, Finlanda. Në vendet tjera mësimi në gjuhën amtare është kryesisht i organizuar dhe financuar nga shoqatat e prindërve
shfrytëzoni mundësitë
Nisur nga rrethanat e volitshme prindërit do duhej t’i shfrytëzojnë mundësitë e ofruara. -Ata duhet më këmbëngulje të kërkojnë që fëmija i tyre të ketë mundësi të mësoj shqip i garantuar sipas ligjit dhe t’i nënshkruajnë fletëparaqitjet (Anmeldung) me kohë, javën e parë.
-Të jenë të organizuar, të komunikojnë mes veti edhe me prindër të shkollave afër deri në formimin e grupit prej 12 nxënësve shqiptarë të cilëve u sigurohet mësimi sipas ligjit për gjuhë amtare. Të gjitha kërkesat pastaj janë në varësi të drejtorive, inspektorit. Mësimdhënësi do sigurohet nga këto organe përgjegjëse, tekstet dhe materiali përcjellës.
Tekstet
Tani janë të siguruara tekstet e reja (19 tekste) nga Ministria e Arsimit dhe Diasporës për të gjitha nivelet mësimore falas. Ato porositen nga mësuesi në Ministrinë e Mësimit të Austrisë të cilit i dërgohen në shkollë. Në Austri për herë të parë është botuar Abetarja në shqip dhe mësuesi e porositë nga katalogu i teksteve mësimore sipas numrit të nxënësve në shkollë. Të gjitha janë falas. Abetarja dhe Tekst Ushtirimi-1 mund të porositen nga prindërit privatisht, por duhet paguar. Adresa: E.Weber Verlag, Eisenstatdt, përmes internetit direkt (O-line). Kjo abetare është e përshtatshme për nxënësit në diasporë dhe e standardeve bashkëkohore për alfabetiizmin paralel me gjuhën e shkollës dhe është porositur nga shumë vend D,S,B,GBr etj. Info: Ph-Zürich Datenbank Mehrsprachigkeit Zvicër; E.Weber Verlag -Austri etj.
Tekstet janë të hartuara sipas kurrikulës së re mësimore për diasporë nga Ministria e Arsimit të Kosovës dhe tani e bashkuar edhe Ministria përkatëse e Shqipërisë.
Për informata shtesë prindërit mund të kontaktojnë me mësuesit shqiptarë. Adresat e tyre janë të shënuara në Ambasadën e Kosovës.
Formimi i personalitetit me identitet dhe i kompletuar nuk mund të jetë i plotë pa e mësuar gjuhën e nënës. Nuk mund të jesh shqiptar e të mos flasësh gjuhën shqipe. Gjuha shqipe nuk e pengon integrimin dhe mësimin e gjuhës së shkollës, përkundrazi e ndihmon atë. Shpresojmë se gjatë këtyre dy muajve do kemi aktivitete në dobi të formimit të grupeve mësimore deri në javën e parë të shtatorit, kur fillon mësimi.

ARBERESHET- HORA MIREPRET DHESPOTIN E RI

by

SHUGURIMI PER PESHKOP I SH. T. MONS. GJERGJ DHIMITER GALLARO DHESPOT  I HORES SE ARBERESHEVET/

Shkruan:Zef Chiaramonte -Palermo/

Pas dy vitesh me seli te zbrazet,  Eparkia e Hores se Arbereshevet po pergatitet te mireprese Dhespotin e ri, Imz.GJERGJIN  DHIMITER GALLARO, i emeruar nga Shenjteria e Tij Papa Françesku fill nga prilli i ketj viti.Ai merr vendin si  pasardhes i Mons. Sotir Ferrara-s, i cili pati dhene doreheqje me 2012 per shkak te moshes, sipas te Drejtes Kanonike.Mungesa e Bariut shpirteror i mundoi shume besimtaret e te pese vendbanimeve te Eperkise, deri sa here pas here grupe besimtaresh  iu kane drejtuar Kongregates per Kishat Lindore, zyra e Kurise Romane e ngarkuar per çeshtjet e Kishave Lindore katolike, dhe lutje publike jane bere ne mbarim te Sherbeses se  Shenjte ne te gjtha famullite e Eparkise, per te spejtuar emerimin e Dhespotit te ri.

Eparkia (Dioqeze me tradite bizantine) e Hores se Arbereshevet, Piana degli Albanesi, pati qene themeluar me 1937 dhe permbledh pese Bashkite me origjine shqiptare ne provincen e Palermos:  Hora e Arbereshevet-Piana degli Albanesi,  Sendahstina-Santa Cristina Gela,  Kuntisa-Contessa Entellina,  Munzifsi-Mezzojuso dhe Pallaci-Palazzo Adriano, perveç nje numeri te madhe besimtareshe arbereshe me banese ne kryeqitetin e Sicilise, te cilet i referohen kishes antike (sh.XII) te Shen Merise se Admiralit, sot selia e famullise arbereshe e Sh. Kollit ndaj Martoranes, kishe kjo kokatedrale e Eparkise.

Mu ne kete kishe monumentale e zbukuruar me mozaike bizantine nga sh.XII, Bariu i ri me ngrohtesi ka shprehur deshiren te shqiptoje Formulat e Besimit, brenda sherbeses se Mbremesores , diten e Shtune, me 27 Qershor, ora 19.00. Kurse Hjrotonia, Dorezimi si peshkop, do te mbahet te Katedralja e Shen Mitrit te Madhit Deshmor, ne Hore te Arbereshevet, te Diellen, me 28 Qershor, ora 10.30.

Qe te dya keto ceremoni do te jene te kryesuara nga Eminenca e Tij Kardinali Paolo Romeo, Kryeipeshkev Mitropolit i Palermos, i cili pergjate kohes me seli te zbrazet ka ushtruar detyren e Administratorit Apostollik te Eparkise

Peshkopet Shugurues, tre nga numeri sipas kanonit bizantin, do te jene:  Sh.T. Imz. Donato Oliviero, Dhespot i Ungres per Arbereshet e Gadishullit Italian;  Sh. T. Imz. Nikolas Samra, Peshkop i Newton (SH.B.A) per Greko-Katoliket Melkite, dhe Sh. T. Imz. Dhimiter Salahas, Eksark Apostollik ne Athine per Greko-Katoliket e Greqise.

Me padurim kleri dhe populli presen omiline, pretkun, qe Dhespoti i ri do te mbaje fill mbas shugurimit, ngase Mons. Gallaro, me origjine nga Sicilia, nuk eshte arberesh.  Ai vjen nga Shtetet e Bashkuara te Amerikes ku pati perqafuar traditen kishtare bizantine, baras me te Arberesheve, ne Komunitetin Melkit i atjeshem.  Ka ligjiruar te Drejten Kanonike tek Universiteti i Newton-it, ndersa ishte Protosynqellos, Vikar i Pergjithshem, i Eparkise se vete dhe Konsultues i Kongregates per Kishat Lindore.

Pritet te jene te pranishme personalitete te larta nga Amerika, Shqiperia, Kosova dhe vet Italia.

Ceremonite mund t’i shikoni ne striming  http://sandemetriopiana.blogstop.T/  te shtunen nga ora 19.00, te Dielen ora 10.00.

Palermo,26 qershor 2015

Zef Chiaramonte

Atdhetarizmi fillon nga gjuha

by

DY (5) VJET NGA GJYQI I GJUHËS SHQIPE NË ATHINË…/

Rreth harresës së 22 janarit 2010 të “Gjyqit të Gjuhës Shqipe” në Athinë /

Nuk e ndryshova titullin, e lash ashtu siç e kisha përcjellë në media në janar të vitit 2012 në përvjetorin e dytë të procesit gjyqësor për “Gjuhën shqipe”, proces i cili duke shpallur të pafajshme drejtoreshën e shkollës së Gravës Protonotarjo dhe mësuesen shqiptare Karkallo, legalizoi Gjuhën Shqipe.
Kanë kaluar tashmë pesë vjet e gjysmë dhe Gjuha Shqipe në Greqi vazhdon të rritet e përhapet nga mësues vullnetarë, mësues që Dritëro Agolli i madh i letrave i ka quajtur “Rilindës të kohës sonë” dhe asgjë nuk ka ndryshuar në qëndrimin e shtetit dhe në reagimin e shoqërisë civile në përkrahje të mësuesve dhe të Gjuhës shqipe në mërgatë. Shteti shqiptar, Ministria e Arsimit dhe e Sporteve noton në të njëjtat ujëra të turbullta që kanë notuar Ministria e Arsimit dhe e Shkencës…
Me shpresën se shteti dhe shoqëria civile do të zgjohet mora nismën e një projektligji që i bërë LIGJ nga ana e Kuvendit do të krijojë hapësirën e hapjes së shkollave në të gjitha vendet ku kanë emigruar shqiptarët dhe brezi i dytë i mërgimtarëve do të ketë hapësirën të mësojë të shkruajë, lexojë e këndojë shqip…
Po e përcjell shkrimin ashtu siç e shkrova më se tre vjet të shkuara…

Abdurahim Ashiku
Athinë, 23 qershor 2015

* * *

Një “debat” në faqet e facebook, një letër e mbyllur në adresë të Avokatit të Popullit, këto lidhur me “thyerjen” e “kyçit” të shkollave greke për tu krijuar mundësi fëmijëve shqiptarë për mësimin plotësues të Gjuhës Shqipe në Athinë dhe në të gjithë hapësirën gjeografike greke, këto dhe të tjera më kthyen përsëri “tetë orë në këmbë” në një nga sallat e korpusit “Evelpidhon” ku janë tubuar gjykatat dhe gjyqet e Athinës.
Më kthyen me pyetjen: “Çfarë është bërë dhe si është shfrytëzuar nga ne vendimi i gjykatës që shpalli të pafajshme drejtoreshën e Shkollës së Gravës Protonotario dhe mësuesen shqiptare Karkallo, çka do të thotë hapësirë ligjore për zhvillimin e mësimit plotësues të Gjuhës Shqipe në klasat e shkollave greke” ?
Thashë “si është shfrytëzuar nga ne” duke futur brenda edhe vetën time si gazetar, edhe kolegët e mi gazetarë në Greqi, edhe median e shkruar dhe pamore në Shqipëri që pak (për mos me thënë aspak) i kanë mëshuar problemit të legalizimit të mësimit të Gjuhës Shqipe në Greqi e më gjerë.
Thashë “si është shfrytëzuar nga ne” duke nënkuptuar shoqatat, shoqëritë, lidhjet e zgjidhjet, partitë politike në emigracionin shqiptarë në Greqi, sa folën dhe sa hapa bënë rrugës, tashmë ligjore, rrjedhojë e një vendimi gjykate(!)
Thashë “si është shfrytëzuar nga ne” duke nënkuptuar shtetin dhe pushtetin në Shqipëri, Kuvendin dhe Qeverinë, Ministrinë e Arsimit, Ministrinë e Punëve të Jashtme, partitë politike dhe organizatat jo qeveritare. Sa ata folën, përdorën gojën për të artikuluar mësimin legal të Gjuhës Shqipe, përdorën “kartonin e gjelbër” lart për të votuar një ligj të veçantë për mësimin e gjuhës shqipe në të gjithë hapësirën emigratore ku jeton e punon një e treta e popullsisë së Shqipërisë, një detyrim ky kushtetues (neni 8 dhe 57 i Kushtetutës).
Thashë “si është shfrytëzuar nga ne” duke pas parasysh një fakt (më mirë të them ngjarje) të pazakontë, prezencën në gjyq dhe daljen si dëshmitar të Avokatit të Popullit Grek në mbrojtje të drejtoreshës së Gravës Protonotario dhe të mësueses shqiptare Karkallo, domethënë të Gjuhës Shqipe. E ndërsa Avokati i Popullit Grek foli me forcën e mbrojtjes së ligjit Avokati i Popullit Shqiptar heshti, nuk mori as mundimin modest për ta falënderuar kolegun e tij në shtetit fqinjë(!)
Thasë “si është shfrytëzuar nga ne” duke nënkuptuar deklarimet në mbrojtje të drejtoreshës dhe mësueses nga opinioni përparimtar grek, personalitete greke dhe nga opinioni dhe personalitete nga bota mbarë, deklarata të cilat i gjen edhe sot në adresën elektronike www.132grava.com. E ndjej veten të zhgënjyer kur midis asaj përkrahje që po të përmblidhej do të formonte një libër 1000 faqesh, nuk gjeta (me përjashtim të një individi) asnjë reagim nga shoqatat dhe tubimet shqiptare në Greqi, në Shqipëri dhe më gjerë. Një heshtje që vret(!)
Thashë “si është shfrytëzuar nga ne” duke pas parasysh deklarimin e Ministres së Arsimit dhe Besimeve të Greqisë Dhiamantopulo botuar në www.132 grava.com : “Unë jam shumë e kënaqur. Kjo është një çështje e rëndësishme, çështje që e kam pasur nga fillimi të qartë dhe kam shprehur mbështetjen time. Kthimi i Stella Protonotarios, një MËSUESE me germa kapitale, është më aktuale se kurrë, kjo e lidhur edhe me debatin mbi integrimin e fëmijëve të emigrantëve në shoqërinë greke si një nga prioritetet e qeverisë. Roli i mësuesit në këtë proces është katalitik dhe shteti është tani pranë tij.”(!)
Thashë “si është shfrytëzuar nga ne” në reflektim të pyetjes që i bëra në një seminar ministres Dhiamantopulo se a do të hapen në shtator (të vitit 2010) klasat në shkollat greke për mësimin plotësues të Gjuhës Shqipe, përgjigje që ishte PO.(!)
Thashë “si është shfrytëzuar nga ne” në hapësirën që krijon ligji shqiptar për tubimet e ndryshme edhe në emigracion që të marrin nismën shoqërore e shpirtërore që të propozonin që drejtoresha e shkollës së Gravës Stela Protonotario dhe mësuesja shqiptare Denada Karkallo të dekoroheshin nga Presidenti i Republikës për kontributin e tyre për mësimin e Gjuhës Shqipe(!)
Thashë “si është shfrytëzuar nga ne” kjo ngjarje e madhe për Gjuhën Shqipe që në dy seminaret mbarëkombëtare për mësimin plotësues të Gjuhës Shqipe në Diasporë zhvilluar në Vlorë dhe në Prishtinë dhe në dy tubimet e mësuesve emigrantë në Korinth dhe në Athinë, në krye të vendit të ishin këto dy gra që u pushuan nga puna dhe rrezikuan burgun për Gjuhën Shqipe (!)
Më tej dua të pyes: Sa është shfrytëzuar gjyqi dhe deklarimet e Ministres së Arsimit dhe Besimeve për legalizimin zyrtar të Gjuhës Shqipe në shkollat greke? A është bërë ndonjë hap, sado i vogël, nga Ministria e Arsimit dhe e Shkencës e Republikës së Shqipërisë që kjo gjë të futet në binarë të një marrëveshje të plotë midis dy ministrive e më gjerë midis dy qeverive e dy shteteve? A janë hapur klasat e shkollave greke për mësimin plotësues të Gjuhës Shqipe në Athinë dhe në Greqi?
Nga studimet që i kam bërë problemeve të shkollimit shqip në Greqi ndër të tjera në dy libra: Rilindësit e kohës sonë dhe Shkolla shqiptare e Athinës-Rilindësit e kohës sonë-2 dhe një sërë shkrimesh përveç dritës që ka ardhur dhe vjen nga dëshira individuale e marrëveshjesh shoqërore, dritë e cila duhet vlerësuar në shkallë të lartë të mundësisë dhe pamundësisë, hapa konkretë, biseda e marrëveshje, nuk janë bërë. Shkollimi shqip i fëmijëve aktualisht bëhet në mjedise private, mjediset e Shkollës Shqiptare të Athinës (aktualisht mësojnë rreth 150 fëmijë), mjediseve të qendrës kulturore të çiftit amerikan “PORTA” dhe ndonjë zyre private në Athinë. Në Selanik shoqata “Nënë Tereza” ka shfrytëzuar njohjet dhe respektin e Universitetit Aristotelos që auditorët e tij të kthehen në auditorë edhe për mësimin plotësues të Gjuhës Shqipe. Në Kallabaka dhe në Volos gjithashtu për këtë qëllim shfrytëzohen hapësirat shoqërore.
Në Saranti, e vetmja shkollë e mësimit plotësues të gjuhës shqipe në fshatin grek, pas një viti mësimi në bar-restorantin buzë detit marrë me qira nga një emigrant shqiptar, mësimi, me nismë personale të kryetarit të bashkisë së Thisvit filloi në një klasë të shkollës fillore të fshatit Ostje. Në tetor të vitit që shkoi kryetari i bashkisë ndërroi pozicion ( ia ndërruan) dhe i dëboi nxënësit dhe mësuesin nga shkolla.
Në Korinth para disa ditësh u dha lajmi se nxënësit do të marrin mësimet plotësuese të Gjuhës Shqipe në klasat e një shkolle greke, mundësi kjo e krijuar me nismë të kryetarit të bashkisë të Korinthit.
Në Virona të Athinës, sipas një njoftimi të Albnow, me nismën e kryetarit të bashkisë së lagjes është hapur një klasë për mësimin plotësues të Gjuhës Shqipe…
Pamje e varfër, do të thosha, e mësimit plotësues të Gjuhës Shqipe në Greqi, pamje lypëse, lëmoshe zyrtare.
Them “lypëse , lëmoshe zyrtare”, duke përjashtuar nismat “private” që kanë ditur të gjejnë rrugën “Të mos presim lëmoshë…t’ua rrëmbejmë atë-kjo është detyra jonë” hapi dhe ëndrra për zhvillimin legal ligjor të mësimit të Gjuhës Shqipe në Greqi është ende një ëndërr që në çdo sekondë mund të pritet në mes.
Nuk dua të bëj orakullin e të keqes por nisur nga rasti i Sarantit, nga mbyllja e dyerve të shkollës për mësimin plotësues të Gjuhës Shqipe, (hapja e së cilës, më 7 mars 2011, u bë në praninë dhe fjalën e kryebashkiakut të zonës, në praninë e sekretarit të Ambasadës së Republikës së Shqipërisë në Athinë, me një përshëndetje të ngrohtë nga Ambasadori Minarolli, në prani të medies), nisur nga ky rast druaj se një gjë e tillë mund të ndodhë edhe në Korinth e Virona. Le të gabohem!
Pse e them këtë? E them thjesht se shkollim i shqip i fëmijëve në Greqi nuk është i mbështetur mbi baza ligjore, mbi baza marrëveshjesh zyrtare ministrash apo kryeministrash, mbi përgjegjësi të drejtpërdrejtë për shkollimin shqip të fëmijëve nga shteti ynë, posaçërisht nga Ministria e Arsimit dhe e Shkencës, ministri e cila de jure, me ligj, nuk e njeh shkollimin shqip të fëmijëve në të gjithë hapësirën ku punojnë e jetojnë emigrantët shqiptarë, ku lindin e rriten fëmijët e tyre të detyruar të ngjishen në mengenenë e humbjes dhe mohimit të identitetit.
Gjyqi i 22 janarit 2010 ku nën akuzë ishte një drejtoreshë shkolle greke dhe një mësuese shqiptare, pafajësia që u dha, vuri piketat për hapjen e trasesë për legalizim të mësimit të Gjuhës Shqipe në Greqi.
Mjerisht kjo trase mbeti vetëm në piketa, u harrua…(!)
Megjithatë unë shpresoj…

Abdurahim Ashiku

Athinë, 18 janar 2012